| Farer orollari | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| farercha Føroyar dancha Færøerne | |||||
| | |||||
|
|||||
| Sen go‘zalsan, mening yurtim | |||||
| 61°53′43″ shim. k. 6°54′16″ g‘arb. u.HGYO | |||||
| Mamlakat |
|
||||
| Ma’muriy markazi | Torsxavn | ||||
| Qirol | Frederik X | ||||
| Oliy komissar | Lene Moyelle Yoxansen[ingl.] | ||||
| Bosh vazir | Aksel V. Yoxannesen | ||||
| Tarix va geografiya | |||||
| Tashkil topgan sana | 1-aprel 1948 | ||||
| Maydoni |
1395,806 km²
|
||||
| Balandligi | |||||
| • Eng baland nuqtasi | Slattaratindur 882 m | ||||
| Vaqt mintaqasi | UTC±0:00 | ||||
| Iqtisodiyot | |||||
| YIM | 3 mlrd AQSH dollari (2017) | ||||
| • aholi jon boshiga | 61 325 AQSH dollari | ||||
| Aholi | |||||
| Aholi |
54 462 kishi (2024)
|
||||
| Zichligi | 39,02 kishi/km² | ||||
| Diniy yo‘nalishlar | lyuteranlar | ||||
| Rasmiy tillar | farer tili va dan tili | ||||
| Raqamli identifikatorlar | |||||
| Kod ISO 3166-2 | FO | ||||
| Telefon kodi | +298 | ||||
| Internet domeni | .fo | ||||
| Avtomobil raqami kodi | FO | ||||
|
Farer orollari mintaqa xaritasida |
|||||
Farer orollari, Farerlar (farercha Føroyar [Fyoroyar] — «Qo‘y orollari»; dancha Færøerne, norvegcha Færøyene, qadimgi islandcha Færeyjar [Feryoyar]) — Daniya tarkibidagi avtonom hudud hamda orollar guruhidir. Orollar Atlantika okeanining shimolida quyidagi hududlar o‘rtasida joylashgan: Shotlandiya (Shetland orollari) va Islandiya.
Poytaxti — Torsxavn. Orollarning asosiy aholisi — farerliklar — skandinav kelib chiqishiga ega bo‘lib, farer tilida so‘zlashadi; ikkinchi til sifatida dan tili ham keng qo‘llanadi.
Bu hudud va orollar Daniya qirolligi tarkibiga kiradi, biroq 1948-yildan beri ayrim tashqi va ichki davlat masalalarini mustaqil hal qiladi. Oltita vazirlikka (savdo va sanoat, moliya, baliqchilik, madaniyat va ta’lim, ijtimoiy va tibbiy xizmatlar hamda ichki ishlar) va savdo bitimlari tuzish huquqiga ega. Daniya hukumati orollarning tashqi, mudofaa va konstitutsiyaviy siyosati uchun javobgardir. Daniyaning Farer orollaridagi vakili — qirollik ma’muri (yoki «oliy komissar», farercha Ríkisumboðsmaur, dancha rigsombudsmand), hozirda bu lavozimni Den M. Knudsen egallaydi.
Orollar iqtisodiyotining asosiy tarmoqlari — baliqchilik, qo‘ychilik va yengil sanoat.
Farerliklar madaniyati skandinav an’analariga asoslanadi va vikinglar madaniyati, baliqchilik hamda boshqa Skandinaviya mamlakatlari bilan bog‘liq.
Nomning kelib chiqishi
Orollar nomining aniq kelib chiqishi hanuz to‘liq aniqlanmagan. Zamonaviy nom farer tilida — Føroyar bo‘lib, u qadimgi skandinavcha Fareyjar so‘ziga borib taqaladi. Bu nom, shuningdek, fær + eyjar «qo‘y orollari», qadimgi skandinavcha fjær «uzoq» yoki qadimgi skandinavcha fara «borish, yurish, sayohat qilish» so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin.
Orollar nomi, shuningdek, keltcha (qadimgi irlandcha) feur «yaylov» yoki fearann («yer») so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin; keyinchalik uning ma’nosi skandinav ko‘chmanchilari tomonidan qayta talqin qilingan.
Geografik ma’lumotlar
Orollarning poytaxti va asosiy porti — Torsxavn (aholisi taxminan 20 885 kishi, 2017-yil) Streymoy orolining janubi-sharqiy sohilida joylashgan. Farer orollaridagi ikkinchi yirik aholi punkti — Klaksvuyk (4773 kishi).
Farer orollari arxipelagi 18 ta oroldan iborat bo‘lib, ulardan 17 tasida aholi yashaydi. Asosiy orollar: Streymoy, Esturoy, Suduroy, Voar, Sandoy, Bordoy. Eng katta orol — Streymoy (374,89 km²). Barcha orollarning umumiy maydoni — 1395,806 km².
Islandiyagacha masofa — 450 km, Norvegiyagacha — 675 km, Kopengagengacha — 1117 km. Iqtisodiy dengiz zonasi sohildan 200 dengiz mili masofagacha qirg‘oq chizig‘i bo‘ylab cho‘ziladi. Farer orollarining eng baland nuqtasi — Slattaratindur Esturoy orolida joylashgan, balandligi 882 m dengiz sathidan yuqori. Orollarda ko‘plab fyordlar mavjud, qirg‘oq chizig‘i esa nihoyatda notekis.
Doimiy kuchli shamollar sababli orollarning aksariyatida daraxt o‘smaydi, biroq chidamli ignabargli daraxtlar, zarang va tog‘ shumtol ko‘chatlari ekilgan.
- Farer orollari
- Kosmosdan olingan surat
- Farer arxipelagi orollari xaritasi
- Farer orollari poytaxti — Torsxavn
- Aholi yashamaydigan Luytla-Duymun («Kichik Dimun») oroli
Geologik tuzilishi
Farer orollari dengiz tubidagi bazalt otilishlari (lava va tuf) natijasida kaynozoy erasida paydo bo‘lgan. Arxipelag markaziy rift tizmasining suv ostidagi Atlantika qismidan ko‘tarilgan qoyali orollardan iborat. Orollarning balandligi 882 m gacha yetadi.
Farer qoyalarini bazalt tuzilmalari tashkil etadi. Orollar relyefida baland tik yonbag‘irlar va platolar chuqur daralar bilan ajralib turadi..
Sohillari tik va qoyali, fyordlari ko‘p. Farer orollarida geologik jihatdan muzlik relyefi shakllari (morenalar, troglar, kar ko‘llari).
Farer arxipelagiga kiruvchi orollar
Farer arxipelagi 18 ta yirik orol hamda ko‘plab kichik orolchalar va qoyalardan iborat.
Iqlim

Farer orollari iqlimi — mo‘tadil dengiz iqlimi bo‘lib, qishi iliq, yozi esa salqin va nam. Eng sovuq oy — yanvar, harorat 0 °C dan +4 °C gacha; eng issiq oy — iyul, harorat +11 °C dan +17 °C gacha. Yillik yog‘in miqdori — 1600—2000 mm; yog‘inlar (asosan yomg‘ir) yiliga taxminan 280 kun davomida kuzatiladi. Ularning katta qismi sentabrdan yanvargacha tushadi, tumanlar tez-tez uchraydi.
Tropik dengiz oqimi Golfstrim — Shimoliy Atlantika oqimi va g‘arbiy shamollar ta’sirida orollar atrofidagi suv harorati yil bo‘yi taxminan +10 °C bo‘ladi. Bu iqlimni yumshatib, dengizdagi jonzotlar, xususan baliqlar va plankton uchun juda qulay yashash sharoitini ta’minlaydi.
O‘simlik va hayvonot dunyosi
O‘simliklar dunyosi

Kuchli shamollar tufayli orollarda deyarli daraxt o‘smaydi, ammo ba’zan ignabargli daraxtlar, zarang va tog‘ shumtoli. Bu yerda moxlar va lishayniklar.
keng tarqalgan. O‘simlik qoplamini asosan o‘tloqlar, torfzorlar va vereskli yalangliklar.
tashkil etadi. Farer orollarining iqlimi Janubiy Amerika (Patagoniya, Olovli Yer) mintaqalarining janubiy qismidagi iqlimga o‘xshaydi. U yerdan bir nechta notofagus (antarktika, qayin) turlari hamda Magellan maytenusi.
Hayvonot dunyosi

Farer orollarining hayvonot dunyosi ancha xilma-xil. Avvalo, Arktika qushlarining koloniyalari hamda baliqlarga (seld, paltus, treska) va dengiz sutemizuvchilariga boy, orollarni o‘rab turgan suvlar katta ahamiyatga ega. Orollarda farer zotiga mansub qo‘ylar ham yashaydi.
Farer qoyalarida kayralar hamda Grenlandiya tyulenlari dam oladigan joylar ham mavjud.
Diqqatga sazovor joylar

Fugloy oroli («Qushlar oroli») o‘z nomini ulug‘vor qoyalaridagi millionlab dengiz qushlari koloniyalari tufayli olgan (Eystfellidagi 450 metrlik va Klubbidagi 620 metrlik qoyalar). Klubbi qoyalarining ostida Arktika o‘simliklari bilan qoplangan manzarali tog‘ tizmasining platosimon yonbag‘ri joylashgan.
Kalsoy oroli — Farer orollarining eng tog‘li oroli. Uning g‘arbiy sohili deyarli butunlay tik qoyali. Sharqiy sohildagi to‘rtta kichik aholi punkti — Siradalyur, Xyusar, Mikladalyur va Tryotlanes — tunnellar tizimi orqali tutashgan. Ko‘plab yerosti yo‘laklari va g‘orlari tufayli orol «Flyut» («fleyta») laqabini olgan. Orolning shimoliy uchidagi Katlur mayoqchasi yaqinida tabiiy dengiz arkasi va manzarali qoyalar joylashgan.
Tryotlkono‘fingur («Ayol-trollning barmog‘i») — Skarvanes aholi punktining shimolidagi chiroyli dengiz qoyasi.
Sandoy oroli — Farer arxipelagidagi eng kam tog‘li orol. Orolda qum tepalari bor. Skopun qishlog‘i ustidagi terrasalarda ikkita go‘zal ko‘l — Noroara-Xalsavatn va Xeymara-Xalsavatn joylashgan. Sandur qishlog‘idagi cherkov juda qadimiy va qiziqarli tarixga ega bo‘lib, XI asrdan boshlab okrug markazi sifatida foydalanilgan. Arxeologik tadqiqotlarga ko‘ra, bu joyda turli davrlarda ketma-ket qurilgan kamida oltita cherkov bo‘lgan.
Munkastovan — Torsxavndagi tosh devor bilan o‘ralgan, XV asrda qurilgan qadimiy monastir. Munkastovan 1673-yilgi yong‘indan saqlanib qolgan kam sonli binolardan biridir.
Tarix muzeyi — Farer orollarining asosiy muzeyi. Uning ekspozitsiyasida diniy va dengizchilik buyumlari to‘plamlari, kemalar modellari, arxipelag aholisi ro‘zg‘or buyumlari, baliq ovlash jihozlari, navigatsiya hamda qishloq xo‘jaligi asboblari vikinglar davridan hozirgacha bo‘lgan davrga oid namoyish etiladi.
Norurlandaxyusi — «Shimoliy mamlakatlar uyi» — tomi torf bilan qoplangan bino. Hozir u teatr, konferensiya, konsert va ko‘rgazma zali sifatida ishlatiladi hamda turli ko‘rgazmalarni o‘tkazadi. Binoda kutubxona ham bor. Yoz kechalarida bu yerda «Sayyohlar uchun Farer oqshomlari» tashkil etiladi.
Tarix
Qadimgi tarix
Olimlarning fikricha, orollarda uy hayvonlari va ularga bog‘liq ravishda insonlar taxminan milodiy 500-yilda paydo bo‘lgan. Bundan tashqari, VII asr oxiri — VIII asr boshlarida orollarga irlandiyalik rohiblar kelgan bo‘lishi mumkinligi haqida bahsli ma’lumotlar bor.
700–800-yillar oralig‘ida orolga Shotlandiyadan kelgan kishilar joylashgan, biroq ular IX asr boshlarida, vikinglar yurishlari Farer orollariga yetib kelgach, bu ko‘chmanchilar orollarni tark etgan. IX asrdan boshlab Farer orollari quyidagi hududlar o‘rtasidagi transport yo‘llarida muhim bo‘g‘inga aylangan: Skandinaviya va vikinglarning quyidagi joylardagi koloniyalari: Islandiya, Grenlandiya va qisqa muddat Shimoliy Amerika.
Farerlar — Daniya va Norvegiya o‘rtasida
Farer orollari Norvegiya tarkibida XIV asr oxirigacha bo‘lgan. Shundan so‘ng Norvegiya orollarni Daniya bilan birgalikda boshqargan. 1814-yilda Daniya orollarning yakka hukmdoriga aylandi. Orol aholisi skandinav kelib chiqishiga ega, farer tili esa qadimgi norveg tilining davomchisidir.
Farer orollari Ikkinchi jahon urushida
Orollarning Britaniya tomonidan bosib olinishi
Farer orollarining Shimoliy Atlantikadagi strategik mavqeyi Buyuk Britaniya bosh vaziri Uinston Cherchillni 11-aprel 1940-yilda Torsxavn portiga kreyser joylashtirishga qaror qilishga undadi. Orollar 1940-yil aprelida, Ikkinchi jahon urushi vaqtida, nemis qo‘shinlari Daniya hududiga bostirib kirganidan so‘ng Britaniya harbiy boshqaruviga o‘tdi.
Lyogtingga qonun chiqarish vakolati berildi. Farer orollari bayrog‘i rasman tan olindi. 1943-yilda Daniya Folketingiga deputat saylandi, ammo u o‘z vazifasini faqat 1945-yilda boshlay oldi. Orollarning Britaniya tomonidan bosib olinishi 1945-yil sentabrda tugadi. Bosib olishda 8000 dan ortiq britan askari qatnashdi.
Urushdan keyingi tarix
1946-yil sentabrda aholi o‘rtasida o‘tkazilgan plebissit davomida aholi ovoz bergach, Farer orollari parlamenti Daniyadan ajralishni e’lon qildi. Qarorni parlament 12 ta «yoqlab» va 11 ta «qarshi» ovoz bilan tasdiqladi. Daniya hukumati plebissit natijalarini haqiqiy emas deb e’lon qildi va Farer parlamenti ishini vaqtincha to‘xtatdi. Qayta saylovda Daniya tarkibida qolishni qo‘llagan partiyalar kichik ustunlikka erishdi va parlament delegatsiyasi qo‘shimcha muzokaralar uchun Kopengagenga taklif etildi. 1-aprel 1948-yilda orollarning cheklangan suverenitet olishi bo‘yicha kelishuvga erishildi. O‘sha yili qabul qilingan o‘zini o‘zi boshqarish to‘g‘risidagi 137-sonli qonunga ko‘ra, «Farer orollari Daniya davlati tarkibidagi o‘zini o‘zi boshqaruvchi jamoadir»; tashqi siyosat esa Daniya hukumati vakolatida qoldi. Farer muxtoriyatiga o‘z boshqaruv organlarini tuzish huquqi berildi. Vakillik organi — Lyogting. Orollarning ikki vakili Daniya parlamentida doimiy ishlaydi.
1984-yildan Farer orollari yadro qurolidan xoli hudud deb e’lon qilingan, biroq orollarda Daniyaning harbiy-dengiz bazasi va radiolokatsiya majmuasi ( NATO).
Aholisi va tillari


Farer orollarida taxminan 54 462 kishi yashaydi (2024-yilgi baho). Aholining aksariyatini skandinav va qisman kelt kelib chiqishiga ega farerliklar tashkil etadi. Poytaxt va eng yirik shahar — Torsxavn, ikkinchi yirik shahar — Klaksvuyk.
Orollardagi asosiy til — german (skandinav) tillariga kiruvchi farer tili. Ikkinchi til sifatida dan tili keng qo‘llanadi va o‘rganiladi, chunki ilgari orollar butunlay Daniya tomonidan boshqarilgan. Farer tili island alifbosi asosida, qo‘shimcha ø harfi bilan yoziladi. 2017-yilda farer imo-ishora tili ham milliy til sifatida tan olingan.
Aholining yosh tarkibi:
- 0–14 yosh: 21,6 %;
- 15–66 yosh: 62,2 %;
- 67 yosh va undan kattalar: 16,2 %;
O‘rtacha yosh — 37,2 yosh.
- Erkaklarda — 36,9 yosh.
- Ayollarda — 37,7 yosh.
O‘rtacha umr davomiyligi:
| Yil | Erkaklar | Ayollar |
|---|---|---|
| 1990 | 72,6 | 79,7 |
| 1995 | 73,9 | 80,9 |
| 2000 | 75,9 | 81,1 |
| 2005 | 77,0 | 81,8 |
| 2010 | 78,4 | 83,0 |
| 2013 | 79,3 | 83,4 |
| 2020 | 78,3 | 83,6 |
Mehnatga layoqatli faol aholi soni 24 760 kishini tashkil etadi.
| 1-yanvar holatiga aholi soni | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 |
| 38 706 | ↘38 600 | ↗38 710 | ↗39 121 | ↗39 760 | ↗40 382 | ↗41 174 | ↗41 509 | ↗42 113 | ↗42 785 |
| 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 |
| ↗43 242 | ↗43 600 | ↗44 052 | ↗44 377 | ↗44 686 | ↗45 348 | ↗45 675 | ↗46 240 | ↗46 883 | ↗47 576 |
| 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 |
| ↗47 773 | ↘47 347 | ↘47 204 | ↘46 737 | ↘45 261 | ↘43 643 | ↘43 326 | ↗43 747 | ↗44 228 | ↗44 763 |
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |
| ↗45 343 | ↗46 131 | ↗46 945 | ↗47 653 | ↗48 152 | ↗48 303 | ↘48 125 | ↗48 268 | ↗48 311 | ↗48 613 |
| 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 |
| ↘48 494 | ↘48 447 | ↘48 204 | ↘48 062 | ↗48 153 | ↗48 617 | ↗49 121 | ↗49 823 | ↗50 481 | ↗51 280 |
| 2020 | 2021 | 2022 | |||||||
| ↗52 103 | ↗52 896 | ↗53 653 | |||||||
2020-yildagi demografik o‘zgarishlar:
| Ko‘rsatkichlar | 1000 kishiga |
|---|---|
| Tug‘ilishlar | 14,9 |
| O‘limlar | 08,8 |
| Tabiiy o‘sish | 00,6 |
Tug‘ilishning umumiy koeffitsiyenti — 2,31 bola, 1 ayolga (2020).
Milliy tarkib
| Xalq | Soni (2011) |
|---|---|
| Farerliklar | 45 361 (90,8 %) |
| Daniyaliklar | 0 1546 0(3,1 %) |
| Islandiyaliklar | 0 0201 0(0,4 %) |
| Inglizlar | 0 0190 0(0,3 %) |
| Filippinliklar | 0 0103 0(0,2 %) |
| Norveglar | 00 099 0(0,2 %) |
| Tailandliklar | 00 086 0(0,1 %) |
| Ruminlar | 00 067 0(0,1 %) |
| Grenlandiya eskimoslari | 00 062 0(0,1 %) |
| Serblar | 00 057 0(0,1 %) |
| Ruslar | 00 055 0(0,1 %) |
Din

Farer aholisining aksariyati lyuteran bo‘lib, mustaqil Farer orollari cherkoviga mansub.
Xristianlik Farer orollarida birinchi ming yillik oxirida paydo bo‘lgan. Uning tarqalishi yarimafsonaviy tarixiy shaxs Avliyo Olaf bilan bog‘liq. Orollarda me’moriy jihatdan diqqatga sazovor ko‘plab o‘rta asr cherkovlari saqlangan.
2011-yilgi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra, o‘sha davr aholisining 33 018 nafari xristian (95,44 %), 23 nafari musulmon (0,07 %), hinduiylar — 7 (0,02 %), buddaviylar — 66 (0,19 %), yahudiylar — 12 (0,03 %), sikxlar — 3 (0,01 %), yana taxminan 150 kishi boshqa dinlarga e’tiqod qilgan (0,43 %); 85 kishi bir necha diniy yo‘nalishga mansubligini bildirgan (0,25 %) va yana 1 397 kishi o‘zini dinsizlar (4,04 %).
Ma’muriy bo‘linishi
Farer orollari oltita mintaqaga (farercha sýsla, sýslur, sisla) va 34 ta kommunaga bo‘linadi; 2008-yilgacha yettita saylov okrugi ham mavjud bo‘lgan. Sislalar 120 ta shahar va kommunaga.
Sislalarda mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari yo‘q; markaziy hokimiyat bu hududlarda siselmanlar (sýslumaður).
Shaharlarning vakillik organlari — aholi saylaydigan shahar kengashlari (býráð), kommunalarning vakillik organlari esa — aholi saylaydigan kommuna boshqaruvlari (Kommunustýrið), shahar va kommunalarning ijroiya organlari esa — fuqarolik oqsoqollari (borgarstjórar).
Siyosat va davlat tuzumi

Farer orollari va Daniya o‘rtasidagi munosabatlar 137-sonli, 23-mart 1948-yilda qabul qilingan qonun («Farer mahalliy o‘zini o‘zi boshqarishi to‘g‘risidagi qonun», «Føroya Heimastýrislóg») bilan belgilanadi. Ushbu qonunga ko‘ra, Farer orollarining o‘z qonun chiqaruvchi organi — Farer Lyogtingi (farercha Føroya løgting, dancha Lagtinget) mavjud bo‘lib, unga 27–32 nafar a’zo (Løgtingslimir) saylanadi. Ular o‘z tarkibidan lyogting raisini (Løgtingsformenn saylaydi. Shuningdek, Farerning o‘z ijro etuvchi organi — Landstyuri (farercha Føroya Landsstýri, dancha Landsstyret) mavjud bo‘lib, u qonun vakili (farercha Løgmaður, dancha Lagmand) va landstyuri (farercha Landsstýrismaður).
Qirollik hokimiyatining oliy vakili — ombudsman (farercha Embætismaður, «Qirollik auditori») bo‘lib, u Farer parlamentida faqat kuzatuv vazifasini bajaradi. Yagona sud organi — Farer orollari sudi (domsto). Daniya konstitutsiyasiga ko‘ra, Farer orollarining ikki vakili Daniya parlamenti (Folketing) a’zosi hisoblanadi. Hozir ular Edmund Yoensen — ittifoqchi «Ittifoq partiyasi» (Sambandsflokkurin, Sambandsflokkurin) vakili hamda Farer orollarining to‘liq mustaqilligini qo‘llab-quvvatlovchi «Respublika» (Tjóðveldi, Chyoveldi).
» partiyasi vakili Shyurur Skole hisoblanadi. Mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish to‘g‘risidagi qonunga muvofiq, Farer orollari alohida ma’muriy va bojxona hududiga, soliq va aksiz hududiga, o‘z bojxona qonunchiligi hamda bojxona tarifiga ega (u Daniyaning YIning yagona bojxona tarifiga mos tarifiga asoslanadi; asosiy farq tovar pozitsiyalari sonining kamligidir). Tashqi munosabatlar, jumladan tashqi savdo masalalari, Daniya Tashqi ishlar vazirligi.
bilan kelishilgan holda mahalliy hokimiyat tomonidan birgalikda nazorat qilinadi. Farer orollari xalqaro huquqning mustaqil subyekti emas: xalqaro shartnomalar Daniya rahbariyati (Daniya Qirolligi hukumati yoki Daniya qirolichasi) va Farer mahalliy hukumati tomonidan birgalikda imzolanadi.
Huquqiy jihatdan Farer orollari Yevropa Ittifoqiga kirmaydi. Daniya 1973-yilda YIga qo‘shilganida bu a’zolik Farer orollariga tatbiq etilmadi, chunki 1972-yilgi referendumda orol aholisi ittifoqqa qo‘shilishga qarshi ovoz bergan. Daniyaning YIga qo‘shilish shartnomasida Farer orollarining a’zo emasligi alohida qayd etilgan. Shu sababli, masalan, orollar kvotalari tizimiga bo‘ysunmaydi va YI cheklovlaridan qat’i nazar baliq ovlaydi. Bundan tashqari, YI bilan Yevropa mamlakatlari kemalarining Farer iqtisodiy zonasida baliq ovlash kvotalari bo‘yicha bitim mavjud.
Farer orollari JST ruhidagi «erkin savdo» bitimlarini YI va bir qator davlatlar bilan tuzgan. GATT qoidalari Lyogting tomonidan 1954-yilda tasdiqlangach, Farer orollariga tatbiq etildi; EFTA — 1967-yildan amal qiladi. Farer orollari JSTning mustaqil a’zosi emas. Daniya qirolichasi 21-dekabr 1994-yilda imzolagan JST bitimini (Urugvay raundi) ratifikatsiya qilish hujjatida Farer orollari yoki Daniya Qirolligining boshqa hududlari haqida maxsus bandlar yo‘q.
Daniyaning JSTga a’zoligi Farer orollari Daniya Qirolligining tarkibiy qismi sifatida Daniyaga tatbiq etiladigan huquq va majburiyatlarga ega ekanini anglatadi. JST bitimi qoidalari Lyogting tomonidan Farer orollarining ichki qonunchiligiga kiritilgan.
Parlament va hukumat
Farer orollarida Lyogtingda vakillikka ega oltita siyosiy partiya mavjud. O‘ng qanotdagi «Xalq partiyasi» (Folkaflokkurin) va «Respublikachilar partiyasi» (Chyoveldi) Farer orollarining to‘liq mustaqilligini e’lon qilish va Daniyadan ajralib chiqishni qo‘llab-quvvatlaydi. «Sotsial-demokratik partiya» (Yavnaarflo‘kkurin) hamda burjua «Ittifoq partiyasi» (Sambandsflokkurin) esa orollarning hozirgi maqomini saqlab qolish tarafdori. Shuningdek, Farer siyosiy hayotida «Markaz partiyasi» (Miflokkurin) ham qatnashadi. U mustaqillikni e’lon qilish bilan birga, jamiyatda an’anaviy xristian qadriyatlarini saqlash tarafdori. Mo‘tadil separatistik «O‘zini o‘zi boshqarish partiyasi» (Shyolvstuyrisflokkurin), shuningdek, 2011-yil boshida tashkil etilgan liberal-burjua «Taraqqiyot partiyasi» (Framsyokn) Farer orollarining siyosiy mustaqilligini qo‘llab-quvvatlaydi.
19-yanvar 2008-yilda Farer orollarida Lyogtingga navbatdagi saylovlar bo‘lib o‘tdi. Bugungi kunda u 33 a’zodan iborat. Sobiq telejurnalist Xyogni Xoydal rahbarligidagi Respublikachilar partiyasi 8 ta deputatlik mandatini hamda parlamentdagi eng yirik partiya maqomini saqlab qoldi. Lekin yetti oylik hukmronlikdan keyin partiya muxolifatga o‘tishga majbur bo‘ldi.
«Xalq partiyasi» ikki yarim yil hokimiyatda bo‘lganidan keyin 2011-yil bahorida muxolifatga o‘tdi.
Farer hukumatining o‘sha vaqtdagi Vazirlar Mahkamasi (6-aprel 2011-yilda tuzilgan ozchilik hukumati) quyidagi shaxslardan iborat:
- Kay Leo Yoxannesen, 1964-yilda tug‘ilgan, ittifoqchi — bosh vazir;
- Yoxan Dal (Johan Dahl), 1959-yilda tug‘ilgan, ittifoqchi — baliqchilik, savdo va sanoat vaziri;
- Xelena Dam-a Neystabyo (Helena Dam á Neystabø, ayol), 1955-yilda tug‘ilgan, sotsial-demokrat — madaniyat va ta’lim vaziri;
- Rousa Samuelsen (Rósa Samuelsen, ayol), 1959-yilda tug‘ilgan, ittifoqchi — ijtimoiy masalalar vaziri;
- Aksel Yoxannesen (Aksel Johannesen), 1972-yilda tug‘ilgan, sotsial-demokrat — iqtisodiyot va moliya vaziri.
- Yon Yoxannessen (John Johannessen), 1977-yilda tug‘ilgan, sotsial-demokrat — ichki ishlar va sog‘liqni saqlash vaziri.
31-avgust 2019-yilda Farer orollarida navbatdagi parlament saylovlari bo‘lib o‘tdi. Ulardan keyin Lyogting tarkibi quyidagicha bo‘ldi:
| Lyogting | ||||
|---|---|---|---|---|
| Partiya | 2019-yilgi saylovdagi ovozlar foizi | O‘rinlar | ||
| «Xalq partiyasi» Fólkaflokkurin |
24,5 | 8 | ||
| «Sotsial-demokratik partiya» Javnaðarflokkurin |
22,1 | 7 | ||
| «Ittifoq partiyasi» Sambandsflokkurin |
20,3 | 7 | ||
| «Respublika» Tjóðveldi |
18,1 | 6 | ||
| «Markaz partiyasi» Miðflokkurin |
5,4 | 2 | ||
| «Taraqqiyot partiyasi» Framsókn |
4,6 | 2 | ||
| «O‘zini o‘zi boshqarish partiyasi» Sjálvstýrisflokkurin |
3,4 | 1 | ||
Siyosiy partiyalar
- «Taraqqiyot partiyasi» (Framsókn) — millatchi;
- «Ittifoq partiyasi» (Sambandsflokkurin) — konservativ;
- «Markaz partiyasi» (Miðflokkurin) — konservativ;
- «Xalq partiyasi» (Hin føroyski fólkaflokkurin) — konservativ.
- «O‘zini o‘zi boshqarish partiyasi» (Sjálvstýrisflokkurin) — liberal.
- «Sotsial-demokratik partiya» (Javnaðarflokkurin) — sotsialistik;
- «Respublikachilar partiyasi» (Tjóðveldi) — ekologik-kommunistik.
Hukumat vakolatlari
Daniya har yili Farer mahalliy hukumatiga topshirilgan faoliyat turlarini amalga oshirish uchun maqsadli umumiy yordam mablag‘i ajratadi. Daniya tomonidan maxsus qonunlar asosida ajratiladigan yordam miqdori 615,5 mln krona etib belgilangan. Ilgari Daniyaning bu yordami ko‘proq bo‘lgan. 2001-yilda 1,0 mlrd kronani, 2001-yilgacha esa har yili Farer YIMining qariyb 10 foizini tashkil etgan. Daniya hukumati orollarning iqtisodiy rivojlanishi muvaffaqiyatli kechgani, YIM va mahalliy daromadlar oshgani, shuningdek, Farer hokimiyati va siyosiy doiralarining to‘liq suverenitet va Daniyadan ajralishga intilishi kuchaygani sababli yordam miqdorini qisqartirdi. Farer hukumatining yangi koalitsiyasi ish rejasiga muvofiq, 2010-yilgacha yordam 495 mln kronaga tushirilishi ko‘zda tutilgan.
Daniyaning tarkibiy jamg‘armalari hamda xalqaro hududiy rivojlanish fondlari grantlari hisobga olinganda, Farer orollariga jami yordam: 2003-yilda — 799 mln krona; 2004–2006-yillarda esa har yili 812 mln krona bo‘lgan.
Daniyaparlamenti tarkibida Lyogting.
bilan o‘zaro hamkorlik masalalari bo‘yicha maxsus deputatlar ishchi guruhi faoliyat yuritadi. Farer hukumati vakolatiga quyidagilar kiradi:
- yer va dengiz qa’ridagi mineral resurslarni o‘zlashtirish;
- dengizning tirik resurslaridan foydalanish;
- ekologik masalalar majmui;
- sanoat va tadbirkorlik tarmoqlarini rivojlantirish;
- kemachilik va telekommunikatsiyalar;
- mehnat bozori;;
- soliqqa tortish, aksizlar..
Xalqaro munosabatlar, eksport-import nazorati va tashqi iqtisodiy masalalar, jumladan import bojlari bo‘yicha qarorlar Daniya Qirolligi hukumati bilan kelishilishi shart.
Farer orollarining yer qa’ridagi neft zaxiralariga egalik huquqi 1992-yilda Farer va Daniya hukumatlari o‘rtasidagi kelishuvda mustahkamlangan. Kelishuv orqaga qaytish kuchiga ega emas va hozirgi Daniya hukumati uni qayta ko‘rib chiqa olmaydi. Hozir Farer mahalliy hukumati dengiz shelfidagi neft konlarini qidirishni davom ettirmoqda.
Daniya va Farer hokimiyatlari birgalikda tartibga soladigan sohalarga Farer mahalliy hukumati boshqaruv vazifalari, shuningdek sog‘liqni saqlash, ijtimoiy masalalar va ta’lim kiradi.
Amaldagi Daniya va Farer qonunchiligiga ko‘ra, huquqiy, valyuta, mudofaa va tashqi aloqalar masalalari faqat Farer hukumati tomonidan hal qilinmaydi.
Shu bilan birga, Daniya qonunlari Farer orollarida faqat Lyogting tasdiqlaganidan keyin kuchga kirgani sababli bir xil masalalar bo‘yicha amaldagi qonunchilik doim ham Daniya qonunchiligiga mos kelmaydi. Orollarda Farer qonunchiligidan tashqari Daniya qonunchiligi ham amal qiladi; u ko‘p hollarda Farer qonunchiligiga mos yoki xalqaro munosabatlar, jazolash tizimi va fuqarolik huquqi kabi ayrim sohalarda vakolatga ega.
Farer mahalliy hukumatining asosiy daromad manbalari — daromad solig‘i va qo‘shilgan qiymat solig‘i, munitsipalitetlarniki esa faqat daromad solig‘idir. Bundan tashqari, chet el kompaniyalariga Farer iqtisodiy zonasida baliq ovlash uchun berilgan litsenziyalar ham katta tushum keltiradi. Mulk solig‘i mavjud emas. Soliq masalalarida Farer orollari Daniya g‘aznachiligiga bo‘ysunmaydi. Daniya hukumati politsiya va sud tizimi kabi sof davlat va ma’muriy masalalarni moliyalashtiradi. Birgalikdagi mas’uliyatga oid xarajatlar Daniya va Farer hokimiyatlari o‘rtasida taqsimlanadi. Daniyaning Farer orollariga yordam va subsidiyalarining katta qismi umumiy maqsadli yordam shaklida beriladi.
Kuch tuzilmalari

Daniya kuchlari
Daniya politsiyasining Torsxavnda va boshqa orollarda bir nechta bo‘limi bor. Daniya qurolli kuchlari esa deyarli mavjud emas.
Chet el kuchlari
Farer orollarida Farer suvosti kemalariga qarshi mudofaa chizig‘i deb ataluvchi, ya’ni SOSUS tizimi bor. U Islandiya bilan Farer orollari o‘rtasidagi suvosti kemalari harakatini kuzatish uchun mo‘ljallangan. Butun tizim AQSH tomonidan qurilgan va unga tegishli.
Iqtisodiyot
Farer orollarida farer kronasi (FrK) va Daniya kronalari (DKK) muomalada. Farer banknotlari Daniyanikidek 50, 100, 500 va 1000 kronalik qiymatlarda chiqariladi. Orollarda o‘z tangalari zarb qilinmaydi. Qiymati 25 va 50 ere (1 ere = 1/100 krona), shuningdek 1, 2, 5, 10 va 20 kronalik Daniya tangalari ishlatiladi. Agar 1999-yilda YIM 8 mlrd Daniya kronasini tashkil etgan bo‘lsa, 2019-yilda u 21 mlrdga yetgan.
Daniya kronasining AQSH dollariga almashuv kursi 5,560 (2008), 5,9468 (2006), 5,9969 (2005), 5,9911 (2004), 6,5877 (2003), 7,8947 (2002) bo‘lgan. Farer YIMining qariyb 5 foizini metropoliyadan subsidiyalar (Daniyadan) tashkil etadi. Orollarda birja — Farer qimmatli qog‘ozlar bozori.
faoliyat yuritadi. Farer iqtisodiyotining asosiy tarmoqlari — baliqchilik (eksport tovarlarining taxminan 90 foizi), qo‘ychilik, yengil sanoat. Asosiy eksport mahsulotlari: yangi, muzlatilgan, filelangan va tuzlangan baliq; jelatin, baliqlarning suzish pufaklaridan tayyorlanadi; qo‘y go‘shti va terisi; qorako‘l va jun mahsulotlari; gaga qushi pati va bo‘ronqushlarining patlari. Yerning qariyb 2 foizi qishloq xo‘jaligida foydalaniladi. XIX asr o‘rtalarigacha qo‘ychilik Farer orollarining asosiy daromad manbai bo‘lgan. Hozir qo‘ylar soni taxminan 70 ming bosh.


2001-yilda Farer YIMi (xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha) taxminan 1 mlrd AQSH dollariga teng bo‘lgan. 2009-yil uchun kutilgan YIM 2,3 mlrd AQSH dollarini tashkil etgan. Inflyatsiya yiliga taxminan 1,3 %. 2019-yilda ishsizlar soni butun aholining atigi 1 foizini tashkil etgan.
Farer YIMidagi ayrim xo‘jalik faoliyati tarmoqlarining ulushi quyidagicha bo‘lgan:
- qishloq xo‘jaligi; — 27 %,
- sanoat — 11 %;
- xizmatlar (jumladan turizm) — 62 %.
2007-yilda iqtisodiy faoliyat tarmoqlari bo‘yicha bandlik quyidagicha bo‘lgan:
- qishloq xo‘jaligida — aholining 11,2 %;
- sanoatda — aholining 21,9 %;
- xizmat ko‘rsatish sohasida — aholining 62 %.
Asosiy qishloq xo‘jaligi mahsulotlari: sut, kartoshka, o‘simlikchilik mahsulotlari, baliq va qo‘ychilik mahsulotlari. Sanoat mahsulotlari: muzlatilgan baliq, baliq konservalari, xalq hunarmandchiligi suvenirlari.
Elektr energiyasi ishlab chiqarish — 269 mln kVt·soat (2008-yil). Farer orollari o‘zida yoqilg‘i ishlab chiqarmaydi. Kuniga taxminan 4,5 ming barrel neft sotib olinadi.
- sotib olinadi. Eksport (2016-yilda) 1,184 mlrd AQSH dollarini tashkil etgan. Eksportning 97 % — baliq va dengiz mahsulotlari.
- Import (2016-yilda) 978,4 mln AQSH dollarini tashkil etgan. Import qilinadi: tayyor mahsulotlar, materiallar va yarim tayyor mahsulotlar, mashinasozlik mahsulotlari.
| Eksport | Import | |
|---|---|---|
| 1. | Rossiya — 26,4 % | Daniya — 33 % |
| 2. | Buyuk Britaniya — 14,1 % | Xitoy — 10,7 % |
| 3. | Germaniya — 8,4 % | Germaniya — 7,6 % |
| 4. | Xitoy — 7,9 % | Polsha — 6,8 % |
| 5. | Ispaniya — 6,8 % | Norvegiya — 6,7 % |
| 6. | Daniya — 6,2 % | Irlandiya — 5 % |
Baliqchilik
2005-yilda Farer orollaridagi yirik va o‘rta kemalarning umumiy soni 249 ta bo‘lgan. Ulardan 91 tasi savdo flotiga, 158 tasi baliqchilik flotiga mansub bo‘lib, jumladan 78 ta yirik tral kemasi bo‘lgan. 2003-yilgi ma’lumotlarga ko‘ra, dengizda baliq ovlash uchun 897 ta litsenziya berilgan.
2005-yilda orollarning baliqchilik tarmog‘i jami 136,2 ming tonna baliq va dengiz mahsulotlarini ovlagan, ularning qiymati 1 mlrd 174 mln kronadan oshgan. Farer suvlarida chet el kemalarining hokimiyat bergan litsenziyalar asosidagi ovi 390 ming tonnaga yetgan. Shundan 21,2 ming tonnasi YI mamlakatlariga, 368,2 ming tonnasi esa boshqa mamlakatlarga to‘g‘ri kelgan.
2020-yilda baliqchilikda quruqlikda 1 441 kishi, dengizda 1 341 kishi ishlagan. Baliq va dengiz mahsulotlarini katta miqdorda ovlash imkoniyati Farer suv hududiga Farer orollariga Yevropa Ittifoqining baliq ovlash cheklovlari tatbiq etilmaydi. Bu, asosan, seld va treska).
oviga taalluqli. XXI asr boshlarida Farer orollarida sun’iy sharoitda paltus.
yetishtiradigan noyob xo‘jalik qurildi. Farer orollarida qadimdan davom etayotgan grindalar so‘yish an’anasi (qora delfinlar) hanuz saqlanib qolgan. Bunda hayvonlar qirg‘oqqa haydalib, garpunlar va kit ovlash pichoqlari bilan o‘ldiriladi. Har yili taxminan 950 ta grinda so‘yiladi. Hayvonlarni so‘yish an’anaviy mashg‘ulot bo‘lib, orollarda ishlab chiqariladigan go‘shtning 30 foizigachasini ta’minlaydi. Hayvonlar huquqi himoyachilari bu an’anaga qarshi chiqadi.
Xizmat ko‘rsatish va boshqa tarmoqlar
2005-yilgi ma’lumotlarga ko‘ra, bandlar soni jihatidan baliqchilikdan faqat xizmat ko‘rsatish sohasi ustun bo‘lgan. Bu sohaga davlat boshqaruvi, bank sektori va sug‘urta, transport, turizm va boshqalar kiradi. Xizmat ko‘rsatishning jami tarmoqlarida 16,1 ming kishi, ya’ni band aholining 65,6 foizi ishlagan. Shundan davlat va ma’muriy sektorda 8,5 ming kishi (34,6 %) band bo‘lgan.
Bandlar soni nisbatan yuqori bo‘lgan tarmoqlar orasida qurilish (1 676 kishi, 6,8 %) hamda kema qurish va ta’mirlash verflari (570 kishi, 2,3 %) bor. Dengiz transporti ham muhim tarmoq hisoblanadi.
Neft va gaz zaxiralarini qidirish

Neft va gaz qidiruvi 1990-yillardan boshlab faol olib borilmoqda. Yer qa’ri boyliklaridan, jumladan dengiz shelfidan foydalanish huquqi 200 millik zona doirasidagi Shimoliy dengiz hududida 1992-yilda Daniya hukumati bilan tuzilgan shartnoma orqali Farer orollariga berilgan. Bu 1990-yillardan boshlab xalqaro kelishuvlar asosida Farerga biriktirilgan Shimoliy dengiz sektorida neft zaxiralarini faol qidirishga imkon berdi. Farer hukumati neft qidiruvi uchun, jumladan xorijiy kompaniyalarga litsenziyalar berdi va ishlar natijali bo‘ldi.
Shimoliy dengizning Farer sektorida, Buyuk Britaniya sektori chegarasi yaqinida, Amerikaning «Amerada Hess» kompaniyasi (orol shelfi qidiruvida Farerning «Atlantic Petroleum», Daniyaning «DONG» va Britaniyaning «BP» kompaniyalari bilan konsorsium ishtirokchisi) neft va gaz konini topgan. Farer orollari dengiz shelfida aniqlangan neft zaxiralari hozircha yirik miqyosda qazib olish imkoniyatini belgilashga yetarli emas: zaxiralar cheklangan, ustiga-ustak neft sifatiga qo‘yilgan talablarni inobatga olganda xarajatlar qoplanishi masalasi ham bor.
Shunga qaramay, 2006-yil oxirida «Atlantic Petroleum» kompaniyasi «Chestnut» konida neft qazib olishni boshladi (tasdiqlangan zaxira 1 mln tonna neft). «Etterick» konida (4,1 mln tonna neft) qazib olish 2008-yilga, «Perth» konida (1 mln tonna neft) esa 2009-yilga rejalashtirilgan. Bu konlardagi umumiy neft zaxiralari 6,1 mln tonna deb baholanadi.
«Atlantic Petroleum» kompaniyasining aksiyadorlik kapitalidagi 66 % ulush Farer investorlariga, «Atlantic Petroleum» 19 % Daniya investorlariga, 15 % esa xorijiy aksiyadorlarga tegishli.
Aloqa va kommunikatsiyalar
Aloqa va OAV

Orollarda ko‘plab statsionar va mobil telefonlar mavjud: 23 000 ta statsionar va qariyb 50 000 ta mobil telefon (GSM va NMT standartlari, 2006-yilgi ma’lumot). Mobil aloqa xizmatlarini quyidagi milliy operator ko‘rsatadi — «Føroya Tele».
Kanada–Yevropa optik tolali kabellariga bir necha chiqish nuqtalari bor. 1 ta AM va 3 ta FM radiostansiya ishlaydi. 3 ta telekanal va 43 ta retranslyator bor (1995-yilgi ma’lumot). Milliy televideniye «Sjónvarp Føroya» (Shyonvashp Fyorya) 1984-yildan beri faoliyat yuritadi. Bir necha yil avval u milliy radio «Útvarp Føroya» (Utvas hp Fyorya) bilan qo‘shilib, 1957-yildan dastur tayyorlovchi Farer milliy radio va televideniyesi — «Kringvarp Føroya» (Kringvashp Fyorya) tarkibiga birlashtirildi. Milliy radiodan tashqari efirda «Rás 2» tijorat kanali va «Lindin» xristian kanali ham ishlaydi. Barcha radiodasturlar faqat farer tilida.
efirga uzatiladi. Farer orollarida bir nechta gazeta nashr qilinadi. Haftasiga besh marta chiqadigan «Dimmalætting» (Dimmalatting («Tong otishi») gazetasi Torsxavn shahrida nashr etiladi, uning adadi taxminan 8 ming nusxa. Haftalik «Norðlýsið» (Norl uysi («Shimol yog‘dusi») gazetasi Klaksvuykda 2 ming nusxada chiqariladi. Haftasiga besh marta nashr qilinadigan «Sosialurin» (Sotsialurin («Sotsialist») gazetasi Torsxavnda 9 ming nusxada chiqariladi.
Farer orollarining 1980-yilda tashkil etilgan o‘z axborot agentligi bor. U Daniyaning «Ritsausbyuro» agentligi tomonidan nazorat qilinadi.
6915 ta sayt va 34 000 dan ortiq foydalanuvchi ro‘yxatga olingan (2006-yilgi ma’lumot).
Transport

Farer orollarida transport rivojlangan: havo, dengiz va avtomobil qatnovi mavjud. Orollarda bitta Vagar aeroporti bor, uchish-qo‘nish yo‘lagi o‘lchami — 1799 × 30 metr.
Milliy aviatashuvchi — «Atlantic Airways» aviakompaniyasi muntazam ravishda Stavanger va Oslo ( (Norvegiya), ), Kopengagen, Olborg, Billunn (Daniya), Reykyavik (Islandiya), Aberdin, London va Shetland orollariga (Buyuk Britaniya) parvoz qiladi. 2006-yil dekabrigacha Farer orollarida yana bir «FaroeJet» aviakompaniyasi bo‘lib, u Kopengagenga parvozlar qilgan. Orollarda 12 tadan ortiq vertolyot maydonchasi bor. Torsxavn bilan olis, kam aholi yashaydigan orollar o‘rtasida muntazam vertolyot qatnovi yo‘lga qo‘yilgan.
Orollarning joylashuvi sababli asosiy transport turi — dengiz transportidir. Milliy dengiz tashuvchisi — «Smyril Line». 2001-yil oxirida Farer baliqchilik flotida 186 ta kema bo‘lgan. Ularning umumiy tonnaji 70 ming tonna, o‘rtacha yoshi 22 yil. Shulardan 18 tasi suv sig‘imi 1000 tonnadan oshadigan (10 ta quruq yuk kemasi, 2 konteyner tashuvchi kema, 2 ta neft tashuvchi tanker). Torsxavn shahrida dengiz terminali ishlaydi.
Arxipelagdagi 458 km avtomobil yo‘llarining katta qismi tog‘ serpantinlaridan iborat, bu hudud relyefining tog‘li ekanligi bilan izohlanadi. 1960-yildan boshlab alohida aholi punktlarini bog‘lovchi yirik avtomobil tunnellari qurilmoqda.
Madaniyat
Farer orollarining o‘ziga xos madaniyati bor, uning asosida farer va dan an’analari uyg‘unligi yotadi. Bu xususiyat musiqa va adabiyotda ham namoyon bo‘ladi. Farer orollarida an’anaviy festivallar o‘tkaziladi.
Qadimdan balladalarni og‘zaki ijro etish va davra raqsi.
an’analari rivojlangan. An’anaviy san’at, hunarmandchilik va urf-odatlar
Farer orollari mahalliy qo‘ylar junidan qo‘lda to‘qilgan shollari bilan mashhur. Ular noodatiy kapalak shakliga ega; boshqa shol va ro‘mollardan farqli ravishda, tuzilishi tufayli bog‘lanmasa ham yelkada mahkam turadi.
Milliy bayramlar
- 1-yanvar — Yangi yil
- mart–aprel oylaridagi o‘zgaruvchan sana — Muqaddas payshanba
- mart–aprel oylaridagi o‘zgaruvchan sana — Ulug‘ juma
- mart–aprel oylaridagi o‘zgaruvchan sana — Pok dushanba;
- 25-aprel — Milliy bayroq kuni (Flaggdagur, ish kunining faqat birinchi yarmi)
- aprel–may oylaridagi o‘zgaruvchan sana — Pasxadan
- keyingi to‘rtinchi haftamay oyidagi o‘zgaruvchan sana —
- Iso Masihning osmonga ko‘tarilishimay oyidagi o‘zgaruvchan sana —
- Uchlik bayramimay oyidagi o‘zgaruvchan sana —
- 5-iyun — Daniya konstitutsiyasi kuni (ish kunining faqat birinchi yarmi)
- 28-iyul — Avliyo Olaf kuni arafasi (ish kunining faqat birinchi yarmi)
- 29-iyul Avliyo Olaf kuni (Ólavsøkudagur) — Farer orollarining milliy kuni
- 24-dekabr — Rojdestvo arafasi
- 25-dekabr — Rojdestvo
- 26-dekabr — Sovg‘alar kuni
- 31-dekabr — Yangi yil arafasi
Farer orollarida an’anaviy kit ovlash

Kit ovlash Farer orollarida kamida X asrdan beri mavjud. Uni Xalqaro kit ovlash komissiyasi emas, Farer hokimiyati tartibga soladi. Sababi — komissiyaning kichik kitsimonlarga nisbatan vakolati bo‘yicha kelishmovchiliklar mavjud. Har yili taxminan 950 ta grinda (qora delfin, Globicephala melaena) asosan yozda ovlanadi. Grinda ovi (farercha grindadráp [ˈgɹɪndaˌdrɔap]) — jamoalar tashkil etadigan notijorat tadbir bo‘lib, unda har kim qatnashishi mumkin. Ovchilar qayiqda grindalarni keng yarim doira shaklida o‘rab oladi. So‘ng ularni sekin qo‘ltiqqa yoki fyord.
Farerliklarning aksariyati grinda ovini o‘z madaniyati va tarixining muhim qismi deb biladi. Hayvonlar huquqlari himoyachilari bu amaliyotni shafqatsiz va zarur bo‘lmagan deb tanqid qiladi, ovchilar esa ko‘pchilik jurnalistlar ovlash usullari va iqtisodiy ahamiyatni yetarli bilmasligini aytadi.
Musiqa
Zamonaviy farer musiqasi juda xilma-xil uslublari bilan ajralib turadi: folklordan tortib Progressive Viking Metal.
Uslub Progressive Viking Metal uslubi «Týr». Bu uslub «Týr» guruhi ijodi orqali namoyon bo‘ladi. 1997-yilda tashkil etilgan «Internal Healing» guruhi Industrial death va Thrash metal uslublarida ijod qiladi.
2002-yilda Farer poytaxti Torsxavn shahrida tashkil etilgan «Synarchy» guruhi Melodic Thrash Metal uslubida musiqa ijro etadi. Tarkibi: Leon Xansson (Leon Hansson) — vokal; Uysak Petersen (Hsak Petersen) — bas gitara; Byashtur Klemensen (Bjartur Clemensen) — klavishli cholg‘ular; Jon Achi Egxolm-Loadal (John Áki Egholm Lbadal) — gitara; Yon Ivar Venned (John Ivar Venned) — gitara. 2006 yilda Farer musiqa olamida «Vhernen», quyidagi yo‘nalishda musiqa ijro etadi — Black/Doom Metal.
Nisbatan yosh va taniqli Farer musiqachilari orasida Taytur Lassen, Ayvyor Polsdottir, Xyogni Lisberg[ingl.].
Raqslar

Eng mashhurlari — Farer xalq raqslari. Madaniy raqs an’analarining asosiy qismlaridan biri — milliy Farer davra raqsi. Dastlab, XIX asr oxiri — XX asr boshlarida davra raqsi xalq bayramlarining an’anaviy bezaklaridan bo‘lgan. Hozir davra raqslari Farer festivallarining an’anaviy tarkibiy qismiga aylangan.
Adabiyot
Farer adabiyoti — yozma an’anasi nisbatan yangi adabiyot skandinav xalqiga mansub.. Farer tili yozuvsiz bo‘lib, XVIII asr oxirigacha yozuvi mavjud emas edi: tarixiy sharoitlar sabab uzoq vaqt adabiy tilni rivojlantirish uchun shart-sharoit yaratilmagan.
Farer adabiyoti skandinav sagalari an’analaridan boshlanadi. Farerlar haqida tilga olingan ilk mashhur asar — «Farerliklar sagasi» («Færeyinga saga» (birinchi yarmi XIII asr). Farer adabiyotining ilk bosqichini folklor matnlarini yozib olish va nashr etish, Injilni farer tiliga tarjima qilish tashkil etgan. 1876-yilda Kopengagendagi farer talabalari yozgan vatanparvarlik she’rlaridan iborat farer tilidagi ilk mualliflik she’rlari to‘plami chop etildi.Kopengagen.
Zamonaviy Farer adabiyoti Yanus Dyurxus (1881—1948), Vilyam Xeynesen (1900—1991), Yorgen-Frans Yakobsen (1900—1938), Rasmus Rasmussen (Reyina uy Luy) (1871–1962) va Kristian Matras (1900—1988).
Har yili farer tilida so‘zlashuvchi taxminan 315 kishiga bittadan yangi kitob to‘g‘ri keladi. 1822-yildan 2002-yilgacha farer tilida 4306 ta kitob nashr etilgan. 2000-yilda 170 ta yangi kitob bilan rekord qayd etilgan, ulardan 66 tasi xorijiy adabiyot tarjimalari edi. Aholi jon boshiga nashr etiladigan kitoblar soni bo‘yicha Farer orollari Islandiya bilan dunyoda birinchi o‘rinni bo‘lishadi.
2003-yilda novellalari «Pílagrímar» («Ziyoratchilar») farer yozuvchisi Xyanus Kambanning (Hanus Kamban) Shimoliy mamlakatlar Vazirlar kengashining adabiy mukofotiga nomzod bo‘lgan (Nordiska ministerrådets litteraturpris).
2006-yilda Shveysariyada nemis tilida farer yozuvchilarining antologiyasi nashr etildi (tuzuvchilar — Verena Shtyossinger va Anna Katarina Dyomling).
Rassomlik va haykaltaroshlik

Farer orollarida rassomlik rivojlangan. Bir nechta taniqli farer rassomlarining (T. Patursso‘n, V. Dalsgor, S. Yensen-Michines, I. Yakobsen[farercha]) asarlari Shimoliy Yevropa muzeylarida skandinav rassomlari ko‘rgazmalari doirasida namoyish etilgan.
Farer orollarida haykaltaroshlik asosan E. Kamban va X. P. Olsen asarlari bilan ifodalanadi.
Kino
Farer orollarida doimiy faoliyat yuritadigan kinostudiyalar yo‘q. Kino san’ati farerliklarning havaskor filmlari hamda Daniya va boshqa mamlakatlar kinoijodkorlari suratga olgan filmlar bilan namoyon bo‘ladi. Farer orollarining eng taniqli rejissyorlaridan biri — Katrin Ottarsdottir[ingl.] — 1982-yilda Daniya kino maktabini tamomlagan. U «Bye Bye Bluebird» (1999), «The Man Who Was Allowed to Leave» (1995), «Ævintýri á Norðurslóðum» (1992), «Hannis» (1991), «Atlantic Rhapsody — 52 myndir úr Tórshavn» (1982) filmlarini suratga olgan. Filmlar Amanda Awards (Norvegiya), Lyubekdagi Shimoliy filmlar kuni, Mannxaym–Xaydelberg xalqaro kinofestivali, Rotterdam shahridagi xalqaro kinofestival va Ruan).
Farer orollarida rossiyalik fotograf va kinooperator Ivan Savchenkoning «Rus bo‘lmagan Shimol (Farer orollari)» lavha-filmi suratga olingan.[manba 1422 kundan beri ko‘rsatilmagan].
Markalar va pochta kartochkalari
Pochta miniatyurasi san’ati markalarida va pochta kartochkalarida keng rivojlangan.
Farer pochta markalari orollarning qadimgi va zamonaviy tarixi, geografiyasi, aholi punktlari, o‘simlik va hayvonot dunyosi, ilm-fan, madaniyat va san’at namoyandalariga bag‘ishlangan. 1975-yildan beri 500 dan ortiq turdagi pochta markalari chiqarilgan.
Farer orollari pochta markalari galereyasi
- «Suv energiyasi» markasi
- «Shimoliy hayot» markasi
- «Dengiz sayohatlari» turkumidagi marka
- «Farer afsonalari» turkumidagi marka
- «Kitlar» turkumidagi marka
- «Gyota cherkovlari» turkumidagi marka
- «Shimoliy uyga 10 yil» turkumidagi marka
Festivallar
Farer orollarida yirik festivallar o‘tkaziladi. Asosiy farer bayrami — Ólavsøka (Oulavsyoka) 28–29-iyulda nishonlanadi. Festival Olaf nomli avliyo sharafiga atalgan, u xristianlikni Norvegiyaga olib kirgan. Festivalda eshkak eshish musobaqalari bo‘lib, qishloqlar o‘zaro bellashadi; ot poygalari, badiiy ko‘rgazmalar, raqs va diniy yurishlar tashkil etiladi.
Iyul o‘rtalarida Farer arxipelagining g‘arbida har yili ikki kunlik Vestanstevna festivali o‘tkaziladi (Vestanstevna), Shimoliy orollardagi Klaksvuykda — Norðoyastevna (Noryastevna), janubdagi Suuri orolida — Jóansøka (Youansyoka).
Ilm-fan

Farer orollarida Torsxavndagi o‘z universiteti mavjud. Farer universiteti 1965-yilda Farer ilmiy jamiyati (1952-yildan beri mavjud) sa’y-harakatlari bilan tashkil etilgan. Unda uchta fakultet bor: farer tili va adabiyoti, fan va texnologiyalar, tarix va ijtimoiy fanlar. Universitet magistrlar va bakalavrlar tayyorlaydi. Unda jami taxminan 142 talaba o‘qiydi. Universitetning yillik byudjeti 19 mln Daniya kronasini tashkil etadi.
Farer ilm-fanining eng mashhur namoyandalari:
- Nils Ryuberg-Finzen — atoqli fiziolog va shifokor, Nobel mukofoti;
- sovrindori; Vensetslaus-Ulrik Xammersxaymb (Venceslaus Ulricus Hammershaimb) — taniqli filolog, farer tilining zamonaviy imlosini yaratgan;
- Suymun av Skari (Símun av Skarði) — farer pedagogi, Farer xalq maktabining asoschisi;
- Yens-Kristian Svabo (Jens Christian Svabo) — farer tilshunos va etnograf.
. Hozir Shimoliy dengiz shelfida faol geologik qidiruv ishlari olib borilmoqda. Farer va xorijlik olimlar Farer ekotizimini, shuningdek, mintaqadagi ayrim hayvon va o‘simlik turlarini tadqiq etmoqda.
OAV
Farer orollarida davlatga qarashli teleradio tashkiloti — «Farer radiosi» («Kringvarp Føroya»).

Sport
Farer orollari xalqaro musobaqalarda futbol, gandbol va voleybol jamoalari bilan qatnashadi. Shuningdek, Farer orollari o‘z terma jamoasini shaxmat olimpiadalariga ham yuboradi.
1988-yildan Farer orollari FIFA, 1990-yildan UEFA a’zosi. 1942-yildan Farer orollari futbol chempionati, 1955-yildan Farer orollari futbol kubogi musobaqasi o‘tkaziladi.
Farer sportchilari suzish va eshkak eshish bo‘yicha yirik xalqaro musobaqalarda qatnashadi. Yengil atletika, suzish va boshqa sport turlari havaskorlik darajasida rivojlanmoqda.
Galereya
- Aholi punkti
- Qadimiy uylar Torsxavn shahrida
- Chim bilan qoplangan tomli uylar
- Suuri orolining Xov qishlog‘idagi cherkov
- Tog‘ Slattaratindur
- Farer orollarida Ikkinchi jahon urushi davriga oid Britaniya to‘pi
- Farer orollaridagi tog‘lar
- Suuri oroli yaqinidagi dengiz qoyasi
- Kunoy orolidagi vodiylar
Adabiyotlar
- Anoxin G. I. «Yomg‘ir orollarida» // «Misl», 1966. — 55 °C.
- Anoxin G. I. Farerliklar (tarixiy-etnografik ocherk)
- Korolyov Yu. Notinch dengiz farzandlari (havola ishlamaydi) // «Dunyo bo‘ylab». — 1982. — № 8
- Markelova O. Farer orollari adabiyotining shakllanishi va farer milliy o‘zligini anglashning rivojlanishi / O. Markelova. — Pushkino, 2006. — 312 °C.;
- Pospelov Ye. M. Dunyo geografik nomlari. Toponimik lug‘at / mas’ul muharrir R. A. Ageyeva. — 2-nashr, o‘zgartirilmagan. — M.: «Russkiye slovari», «Astrel», «AST», 2002. — 512 bet — 3000 nusxa. — ISBN 5-17-001389-2.
- Ryosdal E. Vikinglar dunyosi
- Pistoletov D. A. Farer orollarining qadimgi tarixi // «Skif. Talabalar ilm-fani masalalari». — 2024. — № 2 (90). — B. 139—148.