| Poytaxt | |||||
| Ostona | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| qozoq. Ostona / Astana | |||||
| Yuqoridan pastga, chapdan o‘ngga: Ostona markazi, «Qozog‘iston», Qozog‘iston Respublikasi Milliy muzeyi, «Ostona Arena», Ostona Opera teatri | |||||
|
|||||
| 51°08′ sh. k. 71°26′ sh. u.HGЯO | |||||
| Mamlakat |
|
||||
| Maqomi | poytaxt, respublika ahamiyatidagi shahar | ||||
| Ma’muriy bo‘linishi |
6 ta tuman (Olmaota, Boyqo‘ng‘ir, Yesil, Nura, Sariarqa, Sarayshiq) |
||||
| Hokim | Jenis Qosimbek | ||||
| Tarixi va geografiyasi | |||||
| Ilk bor tilga olinishi | 1832 | ||||
| Avvalgi nomlari |
...gacha 1961 — Aqmolinsk ...gacha 1992 — Selinograd ...gacha 1998 — Aqmola ...gacha 2019 — Ostona ...gacha 2022 — Nur-Sulton |
||||
| Poytaxt dan boshlab | 1997 | ||||
| Maydoni | 797,33 km² | ||||
| Markaz balandligi | 347 ± 1 m | ||||
| Iqlim turi | keskin kontinental | ||||
| Vaqt mintaqasi | UTC+5:00 | ||||
| Aholisi | |||||
| Aholisi | ↗1 702 620 kishi (2026) | ||||
| Zichligi | 1839,63 kishi/km² | ||||
| Aglomeratsiya aholisi | 2 mln kishi (2026) | ||||
| Milliy tarkibi |
qozoqlar — 83 % ruslar — 8 % ukrainlar — 1,4 % tatarlar — 1,03 % nemislar — 0,88 % boshqalar — 5,78 % (2023-y.) |
||||
| Diniy tarkibi | musulmonlar, xristianlar va boshqalar | ||||
| Aholi nomi | ostonalik erkak, ostonalik ayol, ostonaliklar | ||||
| Rasmiy til | qozoq tili va rus tili | ||||
| Raqamli identifikatorlar | |||||
| Telefon kodi | +7 +7 7172 | ||||
| Pochta indeksi | 010000 | ||||
| Avtomobil raqam kodi | Z va 01 | ||||
| KATO kodi | 710000000 | ||||
| Boshqa ma’lumotlar | |||||
| Daryolar | Ishim, Saribuloq, Oqbuloq | ||||
|
|
|||||
|
Ostonaning rasmiy sayti (qozoq.) (rus.) (ingl.) |
|||||
|
Ostona |
|||||
Ostona (qozoq. fayl haqida, so‘zma-so‘z — «poytaxt»; ilgari Aqmolinsk, Selinograd, Aqmola, Nur-Sulton) — Qozog‘iston Respublikasining poytaxti 10-dekabr 1997-yildan buyon. Shahar mamlakat shimolida, Ishim daryosi bo‘yida joylashgan. Ma’muriy jihatdan oltita tumanga bo‘lingan. Ostona anklav hisoblanib, uning atrofini Aqmola viloyati hududi o‘rab turadi, biroq ma’muriy jihatdan viloyat tarkibiga kirmaydi.
Aqmolinsk 7-may 1862-yilda shahar maqomini olgan. Milliondan ortiq aholisi bor shaharga Ostona 2017-yil iyunida, aholi soni 1 002 874 nafarga yetgach aylandi. 1-oktabr 2025-yil holatiga ko‘ra, uning aholisi 1 612 512 kishini tashkil etgan. Aholi soni bo‘yicha Ostona Qozog‘istonda ikkinchi o‘rinda, undan oldinda esa Olmaota turadi.
Ostonaning umumiy maydoni — 797,33 km². Hozirgi shahar hokimi — Jenis Qosimbek.
Tabiiy-geografik xususiyatlari

Shahar hududi maydoni 797,33 km² (7-fevral 2017-yilda shahar tarkibiga 87,19 km² maydonga ega Aqmola viloyatining aholi punktlari bo‘lmagan hududi qo‘shilganidan so‘ng).
Shahar dasht tekisligida joylashgan. Uning relyefi suv toshqini qayiridan balandroq bo‘lgan past terrasalardan iborat. Dengiz sathidan eng past nuqta Ishim daryosi qayirida, aylanma yo‘l tashqarisida 337 m; eng baland nuqta aylanma yo‘l ortida, Shubarga tomon 407 m balandlikda joylashgan.
Asosan kashtan tuproqlar.
uchraydi. Shaharning geologik tuzilishi shimoliy qismida paleozoy davriga oid tabaqalanmagan yotqiziqlar, janubiy va g‘arbiy qismlarida esa o‘rta va yuqori to‘rtlamchi davr yotqiziqlaridan iborat. Shaharning katta qismi cho‘kindi jinslar, asosan qumli qumoq tuproqlar.
ustida joylashgan. Ostona Ishim daryosining ikki sohilida joylashib, o‘ng va chap qirg‘oq qismlariga bo‘linadi. Shahar gidrografik tarmog‘iga Ishim daryosidan tashqari uning kichik o‘ng irmoqlari Saribuloq va Oqbuloq ham kiradi. Shahar atrofidagi 25—30 km radiusda ko‘plab chuchuk va sho‘r ko‘llar mavjud.
| ShG‘ | ShSh | |||
|---|---|---|---|---|
| G‘ | Sh | |||
| JG‘ | JSh |
Iqlim
Shahar iqlimi — keskin kontinental. Yoz issiq va quruq, qish sovuq va uzoq davom etadi. O‘rtacha yillik harorat 3,1 °C. Yillik yog‘in miqdori 300 mm . O‘rtacha yozgi harorat taxminan 20 °C, qishki harorat esa −15 °C bo‘lsa-da, yozda issiq 40 °C dan oshishi, qishda esa sovuq −50 °C gacha yetishi mumkin. Chunki qishda shaharga Sibirdan sovuq havo, yozda esa O‘rta Osiyodan.
issiq havo massalari keladi. Qurg‘oqchilik va kuchli shamollarga moyil dasht o‘rtasida joylashgani, yashash uchun noqulay iqlim sharoitini yumshatish maqsadida shahar atrofida yashil belbog‘ — daraxtlar va boshqa yirik yashil o‘simliklar ekiladigan hudud barpo etish bo‘yicha keng ko‘lamli loyiha amalga oshirilmoqda.
| Ko‘rsatkich / Davr | Yan | Fev | Mar | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mutlaq eng yuqori t, °C | 5,0 | 8,2 | 22,1 | 29,7 | 36,1 | 40,1 | 41,6 | 38,7 | 36,2 | 26,7 | 18,5 | 5,2 | 41,6 |
| O‘rtacha eng yuqori t, °C | −10,3 | −8,8 | −1,5 | 12,2 | 20,9 | 25,8 | 26,6 | 25,2 | 18,9 | 10,4 | −1,3 | −8 | 9,3 |
| O‘rtacha harorat, °C | −14,5 | −13,6 | −6 | 6,5 | 14,5 | 19,6 | 20,6 | 19,1 | 12,6 | 5,0 | −5,2 | −12 | 4,0 |
| O‘rtacha eng past t, °C | −18,7 | −18 | −10,4 | 1,2 | 8,2 | 13,4 | 14,9 | 13,0 | 6,8 | 0,5 | −8,7 | −16 | −1,1 |
| Mutlaq eng past t, °C | −51,6 | −48,9 | −37,2 | −27,8 | −10,8 | −1,5 | 2,3 | −2,2 | −8,2 | −25,3 | −39,2 | −43,5 | −51,6 |
| Yog‘in (me’yor), mm | 17,9 | 16,6 | 20,0 | 21,8 | 33,4 | 40,1 | 56,1 | 31,4 | 20,9 | 26,1 | 28,9 | 24,8 | 338 |
| Manba: Ostonadagi ob-havo va iqlim. «Ob-havo va iqlim». Murojaat qilingan sana: 2-iyun 2023-yil. | |||||||||||||
Gidrografiya
Daryolar
- Ishim (daryo)
- Oqbuloq (Sho‘r jar) — Ishim daryosining o‘ng irmog‘i
- Saribuloq — Ishim daryosining o‘ng irmog‘i
- Sarqirama — Qoziqo‘sh daryosining chap irmog‘i.
Ko‘llar
- Taldiqo‘l ko‘llari:
- Katta Taldiqo‘l — oqova suvlarni bug‘latish havzasi sifatida ishlatilgan
- Taldiqo‘l — bir-biriga tutashmagan bir necha qismga ajralgan
- Kichik Taldiqo‘l — quritilib, ustiga binolar qurilgan; avval kanal orqali Taldiqo‘l bilan tutashgan
- Maybaliq — shaharning janubida, «Nursulton Nazarboyev» aeroportidan janubi-sharqda.
- Bo‘ziqti — shaharning g‘arbida; ko‘l yaqinida qadimgi Bo‘zoq shahristoni
- Tassuat — Yesil tumanining janubida, aylanma yo‘l yaqinida.
- Qushog‘in — Sariarqa tumanining shimoli-g‘arbida.
Kanallar
Orollar
Ishim daryosida ikkita sun’iy orol mavjud: Yashil va sobiq «Gazmashapparat» AJ hududidagi nomsiz orol.
Ma’muriy bo‘linishi
Ostona Aqmola viloyati hududida joylashgan va viloyatning uchta tumani (Arshali, Selinograd va Shortandi) bilan chegaradosh. Shahar hududining kengayishi natijasida Aqmola viloyatining Selinograd tumani hududi ikki alohida qismga bo‘linib qolgan.
Ostona hududi va uning ichki ma’muriy bo‘linishi bir necha bor o‘zgargan. 2025-yilgi o‘zgarishlardan so‘ng shahar quyidagi 6 tumandan iborat bo‘lgan: Olmaota, Boyqo‘ng‘ir, Yesil, Sariarqa, Nura va Sarayshiq.
2018-yildagi o‘zgarishlar
7-fevral 2018-yilgacha Ostona hududiga shaharning o‘zi (69 822 ga) bilan birga undan ajralgan ikkita yer uchastkasi ham kirgan: shahar sharqidagi 459 ga maydonli davlat o‘rmon ko‘chatzori hamda shahar shimolida, Qoyandi suv ombori yaqinidagi dala hovlilar massivi (unda 12 ta dala hovli birlashmasi mavjud). Bu massivning maydoni Davlat yer kadastriga ko‘ra 900 ga, Ostonaning bosh rejasiga ko‘ra 850 ga, shahar hududi balansiga ko‘ra esa (Qozog‘iston Respublikasi Hukumatining 16-mart 2018-yildagi 131-son qarori) 733 ga bo‘lgan.
7-fevral 2018-yilda Aqmola viloyati Selinograd tumanidan umumiy maydoni 8719 ga bo‘lgan, aholisi yashamaydigan yana uchta uchastka shahar chegarasiga kiritildi. Jumladan:
- xalqaro aeroport hududidagi mavjud shahar hududiga tutash 7300 ga maydonli uchastka;
- shahar janubidagi Milliy panteon hududi (959 ga);
- shaharning shimoli-g‘arbida qabriston tashkil etish uchun ajratilgan hudud (460 ga).
16-mart 2018-yilda Olmaota va Sariarqa tumanlarining ayrim hududlaridan to‘rtinchi tuman — Boyqo‘ng‘ir.
2022-yildagi o‘zgarishlar
2022-yil dekabr oxirida Yesil tumanidan yangi tuman ajratish loyihasi taklif qilindi. Uning hududi Qobonboy Botir shohko‘chasining g‘arbida joylashishi va Nura tumani deb nomlanishi ko‘zda tutilgan edi.
Loyihada shahar hududini quyidagicha taqsimlash nazarda tutilgan:
- «Olmaota» tumani: 15 471 ga;
- «Boyqo‘ng‘ir» tumani: 18 129 ga (shu jumladan, shahardan alohida joylashgan 460 ga maydonli qabriston hududi);
- «Yesil» tumani: 20 022 ga (shu jumladan, alohida joylashgan 959 ga maydonli Milliy panteon hududi);
- «Sariarqa» tumani: 6 775 ga;
- «Nura» tumani: 19 336 ga.
1-yanvar 2023-yilda shaharning beshinchi tumani — «Nura» tashkil etildi.
| Tuman | Hududi km² (chegaralar 16-03-2018 holatiga) | Aholisi 1-mart 2018-yil holatiga (chegaralar 16-03-2018 gacha) | Aholisi 1-iyul 2018-yil holatiga (chegaralar 16-03-2018 holatiga) | 2025-yil boshidagi aholi |
|---|---|---|---|---|
| Olmaota | 154,71 | 455 452 | 307 263 | 409 873 |
| Boyqo‘ng‘ir | 181,29 | — | 213 952 | 227 043 |
| Yesil | 393,58 | 197 435 | 203 617 | 293 451 |
| Sariarqa | 67,75 | 386 471 | 323 134 | 351 573 |
| Nura | 246 763 | |||
| Ostona: | 797,33 | 1 039 358 | 1 047 966 | 1 528 703 |
2025-yildagi o‘zgarishlar
2025-yilda ma’muriy-hududiy boshqaruvni maqbullashtirish maqsadida Olmaota tumanining janubiy qismida yangi ma’muriy birlik — Sarayshiq tumani tashkil etildi. Yangi tumanning umumiy maydoni 69,53 km² bo‘lib, Olmaota tumanining maydoni 85,18 km².
Ostona shahri hokimlari
11-sentabr 2018-yildan 13-iyun 2019-yilgacha shahar hokimi lavozimida Baxt Sultonov.
8-dekabr 2022-yilda hokim etib Jenis Qosimbek.
Aholisi
1-oktabr 2025-yil holatiga ko‘ra, shahar aholisi 1 612 512 kishini tashkil etdi.
Ostona aholisi sonining o‘zgarishi
| Yil boshidagi aholi soni | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1945 | 1989 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 |
| 69 400 | ↗281 252 | ↗298 700 | ↘292 200 | ↗294 600 | ↘293 200 | ↘289 700 | ↘287 200 | ↗300 500 |
| 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| ↗326 900 | ↗381 000 | ↗440 200 | ↗493 100 | ↗501 998 | ↗510 533 | ↗529 335 | ↗550 438 | ↗574 448 |
| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
| ↗602 684 | ↗605 254 | ↗649 146 | ↗697 156 | ↗742 884 | ↗778 198 | ↗814 435 | ↗852 882 | ↗872 655 |
| 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
| ↗972 672 | ↗1 032 475 | ↗1 127 238 | ↗1 136 156 | ↗1 184 411 | ↗1 239 744 | ↗1 354 556 | ↗1 511 807 | ↗1 544 142 |
Rasmiy Qozog‘iston statistika byurosi hisobiga ko‘ra, poytaxtda 1-yanvar 2017-yilda 972 672 nafar, 1-iyun 2017-yilda 1 002 874 nafar, 1-oktabr 2023-yilda esa 1 409 497 nafar aholi yashagan.
2009-yilgi aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, shahar aholisining atigi 36 % qismi Ostonada tug‘ilgan. Aholining asosiy qismini Qozog‘istonning boshqa hududlaridan ko‘chib kelganlar tashkil etadi. Jumladan, bunday migrantlarning 19,4 % qismi Aqmola viloyatida, 7,4 % qismi Turkiston viloyatida, har biri 6,3 % dan Qarag‘anda va Qo‘stanay viloyatlarida tug‘ilgan.
Qozog‘iston statistika ma’lumotlariga ko‘ra, mehnatga layoqatli yoshdagi (ayollar uchun 16—58, erkaklar uchun 16—63 yosh) shahar aholisi 1-oktabr 2016-yilda 478 432 kishini tashkil etgan. Shundan 21 ming nafari ishsiz, 92 ming nafari esa «ishchi kuchi tarkibiga kirmaydigan shaxslar» bo‘lgan.
Nikohga kirishning o‘rtacha yoshi: erkaklar — 27,5 yosh, ayollar — 25,3 yosh.
10 yil ichida, 1999-yildan 2009-yilgacha aholi soni 86,7 % ga o‘sgan. Har yili har ming kishiga 11 ta nikoh va 3 ta ajralish to‘g‘ri keladi.
Ostona aglomeratsiyasi
«Astanagenplan» ilmiy-tadqiqot va loyihalash instituti «Ostona aglomeratsiyasini hududiy rivojlantirishning mintaqalararo sxemasi» loyihasini ishlab chiqqan. 2015-yil noyabrida qabul qilingan ushbu hujjat aglomeratsiyaning umumiy maydoni 21,75 ming km² bo‘lgan chegaralarini belgilagan. Ularga Aqmola viloyatining Arshali, Selinograd va Shortandi tumanlaridagi 127 ta aholi punkti, shuningdek, Aqko‘l tumanining to‘rtta okrugi (Uryupin qishloq okrugi, Yenbek ovul okrugi, Kenes qishloq okrugi va Aqko‘l shahar ma’muriyati) kirgan. Mazkur shahar atrofi hududida 196 ming, Ostona shahrida esa 814 ming kishi yashagan. Ostona shahar atrofi aholisining zichligi har 9 kishi/ km² (butun Qozog‘iston bo‘yicha o‘rtacha zichlik har 7 kishi/ km²). Aglomeratsiyani rivojlantirish loyihasiga ko‘ra, 2020-yilda aholi soni 1,2 mln, 2030-yilda esa 1,5 mln kishidan oshishi kutilgan.
2019-yilda «Mamlakatni 2030-yilgacha hududiy-makoniy rivojlantirishning prognoz sxemasi» ishlab chiqilayotganda Ostona aglomeratsiyasi hududi asossiz ravishda kattalashtirilgani qayd etilgan: «Aglomeratsiyalarning amaldagi chegaralarini qayta ko‘rib chiqish zarur. Masalan, poytaxt (21,7 ming km²) va Olmaota (9,4) aglomeratsiyalarining maydoni Tokio (8,5), Chikago (6,8), Shanxay (3,5), San-Paulu (3,2) singari dunyoning eng yirik aglomeratsiyalari maydonidan ancha katta».. Bu muammoni «Aglomeratsiyalarni rivojlantirish to‘g‘risida»gi qonunni joriy etish orqali hal qilish mumkin. Unda aglomeratsiya mezonlari quyidagicha belgilangan: «aholisi besh yuz mingdan ortiq bo‘lgan poytaxt, respublika yoki viloyat ahamiyatidagi shahar (aglomeratsiya markazi) va uning atrofidagi, bir-biri bilan kundalik mehnat, ishlab chiqarish, ijtimoiy-madaniy va boshqa aloqalarga ega, hududiy jihatdan qo‘shilib ketishga moyil shaharlashgan aholi punktlaridan tashkil topgan mahalliy tizim». Shuningdek, aholi punktini aglomeratsiya tarkibiga kiritish mezonlari belgilangan: punkt aglomeratsiya markaziga geografik yaqin bo‘lishi va undagi mehnatga layoqatli aholining kamida 15 % qismi har kuni markazga borib-keluvchi mehnat migratsiyasida qatnashishi kerak.
Aynan 2020-yildagi koronavirus pandemiyasi davrida poytaxt karantin hududi chegaralari belgilanganida Aqmola viloyatining quyidagi aholi punktlari shu hududga kiritilgan: Talapker, Qorao‘tkel (Ilinka), Qoyandi, Qo‘shchi, Jibek Joli.
Milliy tarkib
1897-yilgi aholini ro‘yxatga olishga ko‘ra, Aqmolinskda 9707 kishi yashagan. Shundan ruslar — 4619 nafar (47,58 %), qozoqlar — 3020 (31,11 %), tatarlar — 1035 (10,66 %), mordvalar — 223 nafar (2,30 %), nemislar — 205 (2,11 %), yahudiylar — 173 (1,78 %), ukrainlar — 101 nafar (1,04 %), boshqa millatlar — 331 nafar (3,41 %).
| 1989 | % | 1999 | % | 2009 | % | 2017 | % | 2018 | % | 2022 | % | 2025 | % | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| jami | 281 252 | 100 % | 319 324 | 100 % | 613 006 | 100 % | 972 672 | 100 % | 1 030 577 | 100 % | 1 239 744 | 100 % | 1 528 703 | 100 % |
| Qozoqlar | 49 798 | 17,71 % | 133 585 | 41,83 % | 425 298 | 69,38 % | 750 946 | 77,20 % | 805 718 | 78,18 % | 1 005 147 | 81,08 % | 1 258 208 | 82,3 % |
| Ruslar | 152 147 | 54,10 % | 129 480 | 40,55 % | 122 215 | 19,94 % | 137 333 | 14,12 % | 138 175 | 13,41 % | 140 569 | 11,34 % | 131 620 | 8,61 % |
| Ukrainlar | 26 054 | 9,26 % | 18 070 | 5,66 % | 12 783 | 2,09 % | 14 127 | 1,45 % | 14 176 | 1,38 % | 14 329 | 1,16 % | 21 516 | 1,41 % |
| Tatarlar | 9339 | 3,32 % | 8286 | 2,59 % | 8970 | 1,46 % | 11 299 | 1,16 % | 11 624 | 1,13 % | 12 788 | 1,03 % | 15 696 | 1,03 % |
| O‘zbeklar | 640 | 0,23 % | 429 | 0,13 % | 7186 | 1,17 % | 10 238 | 1,05 % | 10 642 | 1,03 % | 11 558 | 0,93 % | 9 477 | 0,62 % |
| Nemislar | 18 913 | 6,72 % | 9591 | 3,00 % | 6916 | 1,13 % | 9059 | 0,93 % | 9243 | 0,90 % | 9509 | 0,77 % | 13 474 | 0,88 % |
| Koreyslar | 1329 | 0,47 % | 2028 | 0,64 % | 4172 | 0,68 % | 6224 | 0,64 % | 6549 | 0,64 % | 7353 | 0,59 % | 8 737 | 0,57 % |
| Qirg‘izlar | 94 | 0,03 % | 196 | 0,06 % | 2567 | 0,42 % | 4506 | 0,46 % | 4741 | 0,46 % | 5715 | 0,46 % | 4 517 | 0,3 % |
| Ozarbayjonlar | 997 | 0,35 % | 902 | 0,28 % | 2618 | 0,43 % | 3696 | 0,38 % | 3811 | 0,37 % | 4416 | 0,36 % | 5 007 | 0,33 % |
| Belaruslar | 8220 | 2,92 % | 5761 | 1,80 % | 3752 | 0,61 % | 4034 | 0,41 % | 4052 | 0,39 % | 4047 | 0,33 % | 6 218 | 0,4 % |
| Ingushlar | 2311 | 0,67 % | 1822 | 0,57 % | 2129 | 0,35 % | 2590 | 0,27 % | 2642 | 0,26 % | 2826 | 0,23 % | 3 356 | 0,22 % |
| Polyaklar | 2412 | 0,98 % | 2537 | 0,79 % | 2179 | 0,36 % | 2685 | 0,28 % | 2687 | 0,26 % | 2734 | 0,22 % | 3 986 | 0,26 % |
| Uyg‘urlar | 53 | 0,02 % | 161 | 0,05 % | 689 | 0,11 % | 1210 | 0,12 % | 1315 | 0,13 % | 1611 | 0,13 % | 2 469 | 0,16 % |
| Chechenlar | 514 | 0,18 % | 752 | 0,24 % | 951 | 0,16 % | 1269 | 0,13 % | 1328 | 0,13 % | 1529 | 0,12 % | 1 893 | 0,12 % |
| Boshqirdlar | 1187 | 0,42 % | 870 | 0,27 % | 925 | 0,15 % | 1159 | 0,12 % | 1217 | 0,12 % | 1332 | 0,11 % | 1 886 | 0,12 % |
| Armanlar | 814 | 0,29 % | 576 | 0,18 % | 946 | 0,15 % | 1174 | 0,12 % | 1204 | 0,12 % | 1309 | 0,11 % | 1 409 | 0,09 % |
| Moldavanlar | 1004 | 0,36 % | 629 | 0,20 % | 621 | 0,10 % | 772 | 0,08 % | 783 | 0,08 % | 831 | 0,07 % | 1 185 | 0,078 % |
| boshqalar | 5498 | 1,64 % | 3649 | 0,83 % | 8089 | 1,32 % | 10 371 | 1,07 % | 10 670 | 1,04 % | 12 141 | 0,98 % | 38 049 | 2,49 % |
Tarix



Hozirgi shahar hududidagi qadimgi va o‘rta asr manzilgohlari
Hozirgi shahar hududi qadimda karvon yo‘llari kesishgan qulay manzil bo‘lgan. Arxeologlar shahar hududida bronza davri, ilk temir davri va o‘rta asrlarga oid ashyolarni topganlar. Jumladan, 2001 va 2005-yillarda Quyg‘enjar hududidagi bronza va ilk temir davri qabristonlari o‘rganilgan. 2007-yilda Mustaqillik saroyi yonidagi Sig‘anoq ko‘chasida (2011-yildan Sh. Qaldayoqov ko‘chasi) joylashgan podshoh qo‘rg‘oni qisman tadqiq qilingan. Ostona ma’muriy chegaralari kengaytirilgach, shahar markazidan 11 km masofadagi Bo‘zoq shahristoni ham uning hududiga kirgan. O‘lchami 400 ga 200 m bo‘lgan bu dehqonlar manzilgohi ekanini 30 ga maydondagi ariq qoldiqlari ko‘rsatadi. Manzilgoh dastlab VII—VIII asrlarda mavjud bo‘lib, keyin tashlab ketilgan. X—XI asrlarda yana yashash boshlangan, so‘ng yana bo‘shab qolgan va XII—XIV asrlarda qayta tiklangan.
Aqmolinsk
1829-yilda Qo‘nirqo‘lja Qudaymendin sulton, Tovkaxonning avlodi, Rossiya hukumatiga Aqmola mavzesida tashqi okrug ochish iltimosi bilan murojaat qildi. Bunga 1822-yilda imperator Aleksandr I tomonidan M. M. Speranskiy ishlab chiqqan «Sibir qirg‘izlari to‘g‘risidagi nizom»ni joriy etish haqidagi farmon sabab bo‘lgan. Nizom qozoq juzlaridagi xon hokimiyatini bekor qilgan. Yangi ma’muriy tartib avvalgi tuzumni tiklashga, hatto qozoq yerlarini Rossiyadan ajratishga intilgan ayrim qozoq xonlarining keskin qarshiligiga uchragan. Eng qat’iy qarshilik O‘rta juzdagi ta’sirchan va ko‘p sonli Abilayxon avlodidan bo‘lgan Qosimovlar oilasi tomonidan ko‘rsatilgan. Bu oilaning oqsoqoli Qosim Abilayxonov barcha qarindoshlari bilan Qo‘qon xonligi hududiga ko‘chib o‘tgan. U yerdan uning tarafdorlari Aqmolinsk tashqi okrugining janubiy volostlariga bosqinlar uyushtirib, Rossiya boshqaruvini qabul qilgan qozoq ovullarini talagan. Qo‘nirqo‘lja Qudaymendin o‘z arizasida tasarrufidagi Qarpiq va Oltoy volostlarida, Aqmola mavzesi yaqinida tashqi okrug tashkil etishni so‘ragan. G‘arbiy Sibir general-gubernatori Ivan Velyaminov qal’a qurish va Aqmolinsk okrugiga asos solish uchun podpolkovnik Fyodor Kuzmich Shubin Ikkinchi[qozoq.] — Borodino jangida qatnashgan, o‘sha paytda Petropavl qal’asining komendanti bo‘lgan zobitni yuborishni buyurgan.
Dastlab Rossiya istehkomini Nura daryosi bo‘yidagi Aqmola mavzesida, hozirgi shahardan 30 verst janubda qurish rejalashtirilgan. Biroq Nura va Ishim daryolari har bahor katta hududlarni suv bosishi, bu holat bugun ham uchrashi sababli, joy noqulay deb topilgan. Shuning uchun istehkom Ishim daryosi bo‘yidagi Qorao‘tkel mavzesiga ko‘chirilgan, ammo qal’aning dastlabki Aqmolinsk nomi saqlanib qolgan. Shunday qilib, hozirgi shaharga 1830-yilda Aqmolinsk kazaklar forposti asos solgan; M. Speranskiy ishlab chiqqan ma’muriy tizimga ko‘ra, u «Aqmolinsk prikazi» maqomiga ega edi. Forpost Ishimning o‘ng sohilida, hozir Kenesari ko‘chasidagi stadion joylashgan hududda qurilgan. U botqoqlikdagi kichik orolda bo‘lib, unga yetib borish qiyin edi. Devori dastlab yog‘ochdan qurilgan, yong‘indan so‘ng g‘ishtdan qayta tiklangan. Mutaxassislar fikricha, stadion poydevorining bir qismi shu forpostning eski devorlariga tayanadi. Harbiy xizmatdan bo‘shagan askarlar oilalari bilan forpost devorlaridan tashqariga joylashgan. Forpost atrofidagi aholi punkti Kazaklar o‘lkasi deb atalgan. Aqmolinsk okrug prikazining rasmiy ochilishi 22 avgust (3 sentabr) 1832 oyida bo‘lib o‘tgan. Aqmolinsk tashqi okrugining bosh sultoni etib Qo‘nirqo‘lja Qudaymendin, o‘rinbosari etib uning ukasi Aristan Qudaymendin tayinlangan. Okrug tarkibiga Arg‘in qabilasining To‘qa-Qarpiq, Tinali Qarpiq, Qoreke Oltoy, Qirg‘iz To‘rtuvil, Temesh, Sarimo‘rat, Saydali Oltoy, Aytxo‘ja Qarpiq, Tama, Jag‘alboyli, Oltoy, Taraqti va Tung‘atar Qarpiq volostlari kirgan.
1838-yil may oyida qal’a qamal qilingan ; qozoq qo‘zg‘olonchilari uni olti kun o‘rab turgan. Qamal davomida qal’a vayron qilingan va faqat Kenesari Qosimov qo‘zg‘oloni bostirilgach qayta tiklangan.
16 (28) iyun 1863 yilda Sibir istehkomlari tizimida muhim o‘rin tutgan Aqmolinsk istehkomiga okrug shahri maqomi berilgan.
1854-yildan 1868-yilgacha Aqmolinsk shahri Aqmolinsk okrugi markazi bo‘lib, quyidagi viloyat tarkibiga kirgan: Sibir qirg‘izlari viloyati.
1868-yilda Oliy hukmdorning Hukumat Senatiga 21-oktabrda yuborgan 46380-sonli «Orenburg va Sibir idoralariga qarashli qirg‘iz dashtlari hamda Ural va Sibir kazak qo‘shinlarini boshqarishni qayta tashkil etish to‘g‘risida»gi farmoni bilan Aqmola viloyati tashkil etilib, uning viloyat markazi Aqmolinsk shahri bo‘lgan:
Orenburg va Sibir idoralariga qarashli qirg‘iz dashtlari, shuningdek, Ural va Sibir kazak qo‘shinlarini boshqarishdagi qiyinchilik va noqulayliklarni bartaraf etish maqsadida buyuramiz: 1. Orenburg va Sibir qirg‘izlari viloyatlari, Semipalatinsk viloyatining hozirgi hududlari hamda Ural va Sibir kazak qo‘shinlari yerlaridan 4 viloyat — Ural, To‘rg‘ay, Aqmola va Semipalatinsk viloyatlari tashkil etilsin… 3. Aqmola viloyati Sibir qirg‘izlari viloyatining Ko‘kshetau, Atbasar, Aqmolinsk okruglari, Sibir kazak qo‘shinlarining 1, 2, 3, 4, 5-polklari va 6-polk okrugining bir qismi yerlari hamda Omsk va Petropavl shaharlaridan tashkil etilsin… 4. Viloyat markazlari etib… Aqmola viloyatida Aqmolinsk belgilansin, ammo bu shaharda viloyat boshqarmasi uchun bino tayyor bo‘lguncha boshqarma vaqtincha Omskda qolsin…
1900-yilda shahar boshlig‘i etib Yevgraf Alekseyev.
saylangan. Sovet davrida shaharning iqtisodiy rivojlanishiga Qartali yo‘nalishida 1931—1936-yillarda qurilgan temir yo‘l katta ta’sir ko‘rsatgan.
Lug‘atlarda me’yoriy urg‘u «Aqmólinsk» shaklida qayd etilgan, mahalliy talaffuzda esa «Aqmolínsk» deyiladi.
14-iyun 1959-yil kuni ko‘prik qulagan va buning oqibatida 6 kishi halok bo‘lgan (guvohlarning so‘zlariga ko‘ra, taxminan 100 kishi).
Selinograd
20-mart 1961-yilda Aqmolinsk umumittifoq qo‘riq yerlarni o‘zlashtirish markazi sifatida Selinograd deb qayta nomlangan. Jumladan, Shimoliy Qozog‘iston va Janubiy Sibir qo‘riq yerlari bilan bog‘liq holda, shahar Qo‘riq o‘lka markaziga aylangan; bu o‘lka mamlakatni don bilan ta’minlashda umumittifoq ahamiyatiga ega edi.
Ilgari Selinogradda Qozog‘istondagi eng yirik qishloq xo‘jaligi mashinalari zavodi — «Selinselmash» ishlab chiqarish birlashmasi, shuningdek, «Kazaxselmash» zavodi (sobiq SSSRning 50 yilligi nomidagi zavod) faoliyat yuritgan. U shamol eroziyasiga duchor hududlar uchun qishloq xo‘jaligi mashinalari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan edi.
1960-yillardan keng ko‘lamli qurilish ishlari boshlandi. 1961—62-yillardagi bosh rejaga ko‘ra (loyihaning bosh me’mori G. Ya. Gladshteyn) shahar janubi-sharqidagi bo‘sh yerlarda namunaviy loyihalardagi ko‘p qavatli uylar bilan yangi turar joylar barpo etildi. Muhim jamoat binolari paydo bo‘ldi:
- Qo‘riq yerlar saroyi (Madaniyat saroyi; 1960—64-yillar, me’morlar O. Krauklis, D. Danneberg, P. Fogel) — hozir konsert zaliga aylantirilgan «Ostona»;
- Yoshlar saroyi (1976-yil, me’morlar A. T. Polyanskiy va boshqalar) — hozir «Jastar» saroyi;
- «Ishim» mehmonxonasi — hozir «Grand Park Yesil» mehmonxonasi;
- telemarkaz va boshqalar.
16-iyun 1979-yilda shahar hududiy ma’muriyati va D. A. Qunayev ko‘magi bilan aholining norozilik namoyishlari o‘tkazilgan. Ular Shimoliy Qozog‘istonda nemis avtonomiyasini tuzish loyihasiga qarshi qaratilgan bo‘lib, ushbu reja amalga oshirilmay qolishiga sabab bo‘lgan.
Aqmola
6-iyul 1992-yilda shahar tarixiy nomi — Aqmola deb qayta nomlangan. Aqmola so‘zi qozoq tilidan «Oq ziyoratgoh» (yoki «oq qabr», shuningdek, «oq mo‘l-ko‘llik» degan talqini ham bor) deb tarjima qilinadi. Bu shahar yaqinida, taxminan 20 kilometr masofada xuddi shu nomdagi mavze borligi va uning oq ohaktoshli tepaligi ustida Abilayxon hurmat qilgan mahalliy qipchoq Niyozbiy dafn etilgani bilan izohlanadi. 1829-yilda Tovkaxon avlodi Qo‘nirqo‘lja Qudaymendin sulton Rossiya hukumatiga Aqmola mavzesida markazi bo‘lgan «tashqi okrug» ochish iltimosi bilan murojaat qilgan. Dastlab hozirgi shahardan 30 verst janubda, Nura daryosi bo‘yidagi Aqmola mavzesida Rossiya istehkomini qurish rejalashtirilgan. Ammo bu yer qurilish uchun oldin ham, hozir ham yaroqsiz, chunki Nura va Ishim daryolari har bahor katta hududlarni suv ostida qoldiradi (bu hodisa hozir ham muntazam sodir bo‘ladi). Shu bois istehkom Ishim daryosidagi Qorao‘tkel mavzesida, hozirgi shahar o‘rnida qurilgan; shunga qaramay, qal’aning dastlabki Aqmolinsk nomi saqlangan.
«Aqmola» nomini «oq qabr» deb talqin qilish salbiy taassurot uyg‘otgani sababli nom kelib chiqishining boshqa rasmiy talqini ham ilgari surilgan: bu hududda savdo yarmarkalari o‘tkazilib, qimiz, shubat va boshqa sut mahsulotlari ko‘p sotilgan; shu bois Aqmola nomi «oq mo‘l-ko‘llik» ma’nosini anglatgan, deb hisoblangan.
Poytaxtning ko‘chirilishi
Qozog‘istonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyev fikricha, Olmaota mamlakat poytaxtiga qo‘yiladigan talablarga javob bermay qolgan: shahar mamlakat markazida emas, balki janubi-sharqida, Qirg‘iziston va Xitoy chegarasida joylashgan. Olmaotada ekologik va seysmik vaziyat ham noqulay edi. Nazarboyev yangi poytaxtni tanlashda 32 ta mezonga: ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlar, iqlim, landshaft, seysmik sharoit, rivojlanish istiqbollari, inson resurslari va boshqa omillarga asoslangan. Oliy Kengash deputatlarini ko‘chirishga ishontirar ekan, prezident «yangi poytaxt orqali Qozog‘iston nafaqat yangi ijtimoiy-siyosiy markazga, balki mamlakatning eng yirik ilmiy, madaniy va ishbilarmonlik markaziga ham ega bo‘ladi», degan.
6-iyul 1994-yilda Qozog‘iston Oliy Kengashi poytaxtni ko‘chirish to‘g‘risida qaror qabul qilgan: Olmaotadan Aqmolaga. Prezident tasdiqlagan qurilish rejasining dastlabki bosqichida Aqmolada 175 ta obyekt barpo etish belgilangan, ulardan 102 tasi 1996-yildayoq tugatilib foydalanishga topshirilishi kerak edi. Ammo iqlim sharoiti va quruvchilarda tajriba yetishmagani sababli dastlab qurilish sust kechgan. Shu bois Nazarboyev ishni shaxsiy nazoratiga olib, muhim inshootlar qurilishi sifatini o‘zi tekshirgan.
10-dekabr 1997-yilda Qozog‘iston prezidenti Nursulton Nazarboyev poytaxtni ko‘chirish bo‘yicha yakuniy qarorni qabul qilgan. Yangi poytaxt sifatida Aqmolaning xalqaro taqdimoti 10-iyun 1998-yilda bo‘lib o‘tgan.
Ostona (1998—2019)
Yangi poytaxt barpo etilishi Qozog‘istonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyevning eng muhim strategik qarorlaridan biri sanaladi. U poytaxtni ko‘chirish g‘oyasini ilk bor 1994-yilda bildirgan: 6-iyul 1994-yilda Oliy Kengash sessiyasida Nazarboyev deputatlarni poytaxtni Aqmolaga ko‘chirishga ko‘ndirgan. O‘shanda ko‘pchilik iqtisodiy inqiroz sharoitida mamlakat bunday qimmat qurilishni uddalay olishiga shubha qilgan. 15-sentabr 1995-yilda poytaxtni Olmaotadan ko‘chirish to‘g‘risidagi farmon chiqarilgan; 20-oktabr 1997-yilda Nazarboyev 10-dekabr 1997-yildan boshlab Aqmolani Qozog‘iston poytaxti etib belgilagan farmonni imzolagan.
6-may 1998-yilda Qozog‘iston prezidenti Nursulton Nazarboyevning «mahalliy ijroiya va vakillik organlari murojaatlari, Aqmola jamoatchiligi istaklari hamda Qozog‘iston Respublikasi Hukumati huzuridagi Davlat onomastika komissiyasi xulosasini hisobga olib» chiqargan farmoni bilan Aqmola shahri Ostona deb qayta nomlandi. Ostona toponimi qozoqcha «astana» — «poytaxt», «poytaxtga oid» degan ma’noni anglatadi. 10-iyun 1998-yilda yangi poytaxtning xalqaro taqdimoti bo‘lib o‘tgan.
Keyinchalik Poytaxt kuni 6-iyulga ko‘chirilgan, chunki aynan shu kuni Qozog‘iston Oliy Kengashi mamlakat poytaxtini ko‘chirish to‘g‘risidagi qarorni qabul qilgan. Shuningdek, bu — Qozog‘iston Respublikasining birinchi prezidentining tug‘ilgan kuni. Poytaxt kuni davlat bayrami hisoblanadi.
1999-yilda Ostona YUNESKO qarori bilan «Tinchlik shahri» unvonini olgan.
Poytaxt maqomi berilib, maxsus iqtisodiy zona — «Ostona — yangi shahar» tashkil etilgach, shahar mamlakatda kattaligi bo‘yicha ikkinchi o‘ringa chiqdi va unda zamonaviy arxitektura hamda shaharsozlik loyihalari amalga oshirila boshlandi. Aholi soni 270 ming kishidan (1996-yil) 700 ming kishigacha (2011-yil) yetdi; shahar maydoni esa 700 km² dan oshdi. Bunga yangi ma’muriy-ishbilarmonlik markazi va unga tutash mavzelar qurilishi sabab bo‘ldi.
Ostonada bir qator muvofiqlashtiruvchi organlarni joylashtirish rejalashtirilgan. Ular Yevroosiyo iqtisodiy hamjamiyatiga tegishli. Shaharda boshqa yirik tadbirlar, jumladan sport musobaqalari ham o‘tkaziladi. Masalan, 2011-yilda Ostona 7-qishki Osiyo o‘yinlariga mezbonlik qilgan. Bundan tashqari, 2017-yilda shahar xalqaro ixtisoslashtirilgan ko‘rgazmani Expo 2017.
qabul qilgan. 2017-yil fevralda Aqmola viloyati Selinograd tumanining umumiy maydoni 8719 ga bo‘lgan uchta uchastkasi Ostona hududiga berilgan. Maybaliq ko‘li yaqinidagi 7300 ga maydonli uchastka aeroport hududi va muhofaza zonalarini kengaytirish hamda suv bosishining oldini olish uchun mo‘ljallangan. Maybaliq ko‘li atrofidagi bir qism hududlardan aholining qisqa muddatli dam olishi uchun rekreatsiya zonasi sifatida foydalanish rejalashtirilgan. Umumiy maydoni 1419 ga bo‘lgan boshqa ikkita uchastkada (ilgari Aqmola viloyati Selinograd tumanining Qobonboy botir va Talapker qishloq okruglariga tegishli) Qozog‘iston Respublikasi Milliy panteoni hamda yangi shahar qabristoni joylashtirilishi belgilangan.
2017-yil iyun boshida Ostona aholisi 1 million kishidan oshdi. Shahar dunyoning jadal rivojlanayotgan poytaxtlaridan biriga aylandi: 1997-yildan buyon uning yalpi hududiy mahsuloti 190 baravar, sanoati 30 baravar, investitsiyalari 50 baravar oshdi.
Nur-Sulton (2019—2022)

20-mart 2019-yilda Qozog‘istonning yangi prezidenti Qosim-Jomart Toqayev prezidentlik qasamyodini qabul qilgach, inauguratsiya nutqida Ostonani Qozog‘iston Respublikasining birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyev sharafiga Nur-Sulton deb qayta nomlashni taklif qildi. Biroq poytaxt nomini defis bilan yozish taklif etilgan. Nomning ikki tarkibiy qismi arab tilidan tarjima qilinganda nur (arab. نور) «yorug‘lik» va sulton (arab. سلطان) «hokimiyat», «hokimiyat organi», «nufuz» ma’nolarini bildiradi. Taklifni Qozog‘iston parlamenti va shahar maslahati deputatlari qo‘llab-quvvatlagan. 21-mart 2019-yilda nom o‘zgartirilishiga qarshi fuqarolar Ostonada ruxsat etilmagan aksiyalarga chiqqan.
23-martda Toqayev shahar nomini o‘zgartirish haqidagi farmonni imzolagan. Shuningdek, 23-mart 2019-yildagi 238-VI QRQ-sonli qonun bilan Qozog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasining 2-moddasiga poytaxt nomini o‘zgartirishga oid tuzatish kiritilgan. Ostona hokimi Baxt Sultonov shahar qayta nomlangach ham uning aholisi «ostonaliklar» deb atalishini aytgan. Nur-Sulton aholisiga hujjatlarini yangilash shart emasligi, Ostona nomi yozilgan eski hujjatlar ham amal qilishda davom etishi belgilangan.
Tanqidchilarning fikricha, shahar nomini o‘zgartirish qarori konstitutsiyaga zid bo‘lgan, chunki Qozog‘iston Konstitutsiyasining 2-bandi 48-moddasiga ko‘ra: «1-band, 48-moddada belgilangan asoslar va tartibda Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti (saylangan Prezident) vakolatlari muddatidan oldin tugatilganda yoki u lavozimidan chetlatilganda Prezident vakolatlarini o‘z zimmasiga olgan shaxs Qozog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish tashabbusi bilan chiqa olmaydi». Qozog‘iston Adliya vazirligi esa poytaxt nomini o‘zgartirish bo‘yicha konstitutsiyaviy tuzatishlar Konstitutsiyaga to‘liq mos kelishini ta’kidlagan (referendum o‘tkazish taklifini parlament ilgari surishi mumkin; prezident esa o‘zgartirish loyihasini parlament ko‘rib chiqishiga topshirishni tanlasa, loyiha respublika referendumiga chiqarilmaydi).
Ostona (2022-yildan)
Aynan 2022-yil yanvardagi ommaviy norozilik namoyishlaridan keyin so‘ng shahar nomini yana Ostona deb o‘zgartirish masalasi ham ko‘tarilgan.
2022-yil yanvar voqealaridan so‘ng Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Toqayev mamlakat siyosiy tizimini isloh qilish bo‘yicha qator choralarni amalga oshirgan. Islohotning bir qismi Konstitutsiyaga, jumladan, poytaxt nomini Ostona deb qaytarishga doir tuzatishlarni kiritishdan iborat bo‘lgan. Tuzatishlar qabul qilingach, Toqayev 19-sentabr 2022-yilda poytaxtni Ostona deb qayta nomlash farmonini imzolagan. Farmon imzolangan kundan kuchga kirgan.
2025-yilda MDH Davlat rahbarlari kengashi Ostonaga Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligining «Mehnat shuhrati shahri. 1941—1945-yillar» faxriy unvonini bergan.
Iqtisodiyot


Shahar iqtisodiyotining asosini savdo, transport, aloqa va qurilish tashkil etadi. Yalpi mahsulotga savdo sektori qo‘shgan hissa bo‘yicha mamlakat iqtisodiyoti — Qozog‘iston — miqyosidagi viloyatlar va respublika ahamiyatidagi shaharlar orasida Ostona Olmaotadan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. Ikki shaharning jami hududiy mahsuloti — Olmaota va Ostonaning — mamlakatdagi savdo sohasi hajmining yarmidan ko‘prog‘ini tashkil etadi. Qozog‘istonda chakana savdo aylanmasi hajmi bo‘yicha ham Ostona ikkinchi o‘rinda turadi.
Ostona qurilish sur’atlari bo‘yicha respublikada yetakchi. Qozog‘istonda foydalanishga topshirilgan barcha turar joy ko‘chmas mulkining 2009-yilda beshdan bir qismi Ostonaga to‘g‘ri kelgan. Besh yildan ortiq vaqt davomida shahar turar joy binolarini foydalanishga topshirish hajmida yetakchilik qilgan.
Shaharning sanoat ishlab chiqarishi asosan quyidagilarga yo‘naltirilgan: qurilish materiallari, oziq-ovqat mahsulotlari, ichimliklar va mashinasozlik. Ostona qurilish metall buyumlari va beton, ya’ni tayyor beton qorishmasi hamda beton qurilish buyumlarini ishlab chiqarish bo‘yicha Qozog‘istonda yetakchi. Bundan tashqari, shaharda qurilish metall konstruksiyalari, radiatorlar , markaziy isitish qozonlari va yuk ko‘tarish-transport uskunalarini ishlab chiqarish ulushi ham yuqori.
Shaharga investorlarni jalb etish va yangi raqobatbardosh ishlab chiqarishlarni rivojlantirish uchun maxsus iqtisodiy zona — «Ostona — yangi shahar» faoliyat yuritadi. MIZ ning afzalligi — maxsus huquqiy tartib bo‘lib, unda soliq va bojxona imtiyozlari ko‘zda tutilgan. MIZ hududida turli yo‘nalishdagi loyihalar amalga oshirilmoqda.
Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti N. A. Nazarboyevning 17-mart 2006-yildagi 67-son farmoni bilan shaharning 2030-yilgacha barqaror rivojlanish strategik rejasi tasdiqlangan. Unda shaharning davlat poytaxti sifatida shakllanishi va barqaror rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari belgilangan. Rejani «Astana Innovations» aksiyadorlik jamiyati ishlab chiqqan. Ostona hokimligi (munitsipaliteti) ko‘magida «Aqlli shahar»ning 4 ta tajriba loyihasi amalga oshirilgan: «Aqlli poliklinika», «Aqlli maktab», «Aqlli ko‘cha yoritilishi» va «Aqlli to‘lovlar». Ularning muhim xususiyati — investitsiya mablag‘lari hisobidan moliyalashtirilishidir.
2024-yilda Ostona budjetining daromad qismi 945 330 089 tenge bo‘lgan. Shundan soliq tushumlari — 698 140 892 tenge, soliqdan tashqari tushumlar — 770 354 ming tenge, asosiy kapitalni sotishdan tushum — 3 000 000 tenge, transfert tushumlari — 243 418 843 tenge. 2011-yilda Ostonada asosiy kapitalga investitsiyalar 1 kishiga hisoblaganda 818 ming tengeni tashkil etgan. Uy-joy qurilishiga xususiy investitsiyalar har ming aholiga 89,1 mln tenge bo‘lgan (2011). Har 1 ming kishiga bank omonatlari 429 mln tenge, banklar bergan kreditlar 358,7 mln tenge (2011). 2015-yil yakuniga ko‘ra, Ostonada aholi jon boshiga o‘rtacha daromad 3,7 mln tengeni tashkil etgan.
2022-yilda yalpi hududiy mahsulot 10 672 480,5 tenge bo‘lgan. Ostona YHMning respublika ko‘rsatkichidagi ulushi 10,3 %. Aholi jon boshiga YHM 17 490,2 AQSH dollarini tashkil etgan. 2022-yil YHM tarkibida tovarlar ishlab chiqarish 15,5 %, xizmatlar ko‘rsatish 77,9 % bo‘lgan. YHMda eng katta ulush ulgurji va chakana savdo, avtomobil hamda mototsikllarni ta’mirlashga — 22,4 %, professional, ilmiy va texnik faoliyatga — 9,6 %, qayta ishlash sanoatiga — 8,2 % to‘g‘ri kelgan.
Bajarilgan ilmiy-texnik ishlar hajmi 19,7 mln tenge, har 1 ming kishiga hisoblaganda bo‘lgan.
Transport
Temir yo‘l transporti
- Nurli Jol temir yo‘l vokzali
- Ostona stansiyasi vokzali, shaharning sobiq bosh temir yo‘l vokzali
- Tulpor-Talgo tezyurar poyezdlari
- Ostonadagi EP3D elektr poyezdi
Ostona — temir yo‘l tuguni bo‘lib, Petropavl — Qarag‘anda — Balxash va Barnaul — Pavlodar — Ostona — Qartali — Magnitogorsk yo‘nalishlari tutashgan joyda joylashgan. Shaharda milliy temir yo‘l kompaniyasining bosh ofisi joylashgan: «Qozog‘iston Temir Joli».
2017-yilda shaharning janubi-sharqiy qismida yangi temir yo‘l vokzali qurilib, unga Nurli Jol nomi berilgan; u barpo etilayotgan Mingyillik xiyoboni yonida joylashgan.
Avtomobil transporti
- Uli Dala shohko‘chasi
- Shahar ko‘chasi
Yirik avtomobil yo‘llari tuguni: shahar orqali M-36 Chelyabinsk — Olmaota va A1 Ostona — Petropavl.
avtomobil yo‘llari o‘tadi. 2019-yil oxirida Ostona atrofidagi aylanma yo‘l to‘liq ochilgan.
Shahar transporti
- Yengil metroning Bayterek bekati
- Milliy muzey bekati
- Yengil metro poyezdlari
- Ikki qavatli sayyohlik avtobusi
- Shahar avtobusi
Shahar transporti avtobuslardan iborat (92 ta yo‘nalish, 871 ta avtobus), ulardan 15 tasi elektr avtobus (2020-yil oxirigacha 100 taga yetishi kerak edi). Shahar yo‘nalishlari tarmog‘ining umumiy uzunligi (2004) — 1720 km, yillik yo‘lovchi tashish hajmi — 115 mln kishi, yo‘l haqi — 110 tenge; to‘lov faqat transport kartasi yoki QR-kodni skanerlash orqali amalga oshiriladi.
Trolleybus qatnovi 1983-yilda yo‘lga qo‘yilgan (3 ta yo‘nalish, ammo 2006-yildan faqat 1 ta, 4-sonli yo‘nalish qolgan; kontakt tarmog‘i — 51,7 km, trolleybuslar soni — 40 ta). 2008-yilda davlat maxsus komissiyasi shahardagi yagona trolleybus parkini elektr ta’minoti kompaniyasi oldidagi qarzlar tufayli zarar ko‘rayotgan deb topib, uni butunlay yopgan.
Ilgari (1940-yillarda) Selinogradda qisqa muddat shahar jamoat transporti vazifasini keng izli, elektrlashtirilmagan «Gorvetka» shahar ichki yo‘lovchi temir yo‘li bajargan.
Madaniyat va istirohat bog‘ida ilgari bolalar tor izli temir yo‘li , Sovet Ittifoqi Qahramoni Mixail Yaglinskiy nomi bilan atalgan yo‘l faoliyat yuritgan. U 9-iyun 1946-yilda ochilgan. 2002-yil boshida Bolalar temir yo‘li shahar balansiga o‘tkazilgan, ammo 2002-yil aprelidayoq butunlay tugatilgan: relslar olib tashlangan, shpallar izi tekislangan, vokzal binosida kafe ochilgan.

2011-yilda quyidagi liniya qurilishini boshlash rejalashtirilgan edi: tezyurar tramvay. Uzunligi 16,4 km va to‘qqizta bekatdan iborat yengil relsli tramvay liniyasining birinchi bosqichi 1-dekabr 2013-yilgacha tugatilishi rejalashtirilgan, lekin o‘sha yili qurilish boshlanmagan. 2013-yil noyabrda Nursulton Nazarboyev qimmatligi sababli LRT qurilishidan voz kechilishini, uning o‘rniga tezyurar avtobuslar yo‘lga qo‘yilishini ma’lum qilgan. Oxir-oqibat LRT qurilishi faqat 2017-yilda poyezdlar yurishi kerak bo‘lgan estakadalar qurilishi bilan boshlangan. 11-iyun 2025-yilda Xitoyning Tanshan shahrida ishlab chiqarilgan, har biri to‘rtta vagondan iborat dastlabki ikki tarkib relslarga qo‘yilgan. Qatnovni 2025-yilda ochish rejalashtirilgan edi.
16-may 2026-yilda Ostona yengil metrosi.

Havo transporti

Shaharda Nursulton Nazarboyev nomidagi xalqaro aeroport mavjud bo‘lib, u barcha turdagi havo kemalarini qabul qila oladi. Aeroport shahar markazidan 16 km masofada joylashgan.
2017-yildagi rekonstruksiyadan so‘ng aeroportning o‘tkazish qobiliyati yiliga 8,2 mln yo‘lovchiga yetgan. Yangi yo‘lovchi terminalining umumiy maydoni 47 ming m². Nursulton Nazarboyev aeroportining yuk terminali yiliga 15 ming tonna yukni qabul qilish quvvatiga ega.
Daryo transporti
2008-yildan buyon shahar hududida Ishim daryosida kema qatnovi tashkil etilgan. Shahar hokimligi «Kema qatnovli Yesil» dasturi doirasida «Yesil-Ostona» ixtisoslashgan davlat kommunal korxonasini tuzgan. Ilk navigatsiya mavsumi 2008-yilda ochilgan.
Velosiped transporti
2014-yildan boshlab Ostonada velosiped ijarasi — Astana Bike tizimi ishlamoqda. 2017-yilga kelib unda 40 ta stansiya va jami 1000 ta velosiped bo‘lgan; tizim qisqa masofali safarlarga mo‘ljallangani uchun stansiyalar orasidagi masofa 500 metrdan oshmagan. Bir mavsumlik ro‘yxatdan o‘tish 10 000 tenge, RFID karta uchun esa garov 5,5 dollar. Velosiped ijarasining dastlabki yarim soati bepul, keyingi har bir soati 100 tenge (55 sent). Uch soatdan keyin tizim velosipedni qaytarish kerakligini eslatadi; to‘rtinchi va undan keyingi har soat 1000 tengedan hisoblanadi.
Ta’lim
Poytaxt aholisining 91,2 %—92 % qismi hozir qozoq tilini biladi, Ostona aholisining 64 % qismi esa uni uyda va kundalik turmushdagi asosiy muloqot tili deb hisoblaydi.
Kollejlar
- Umumiy ovqatlanish va xizmat ko‘rsatish kolleji
- Ostona shahri politexnika kolleji
- Tibbiyot kolleji
- Innovatsion texnologiyalar kolleji
- Moliya-iqtisodiyot kolleji
- Gumanitar kollej (Pedagogika kolleji)
- QazGYU gumanitar-huquq kolleji
- Yevroosiyo gumanitar instituti kolleji
- «Turan» kolleji
- Boshqaruv kolleji
- Menejment, biznes va ta’lim kolleji (KMBt)
- Moliya akademiyasi kolleji
- Oziq-ovqat ishlab chiqarishi iqtisodiyoti, texnologiyasi va standartlashtirish kolleji
- Qozog‘iston iste’molchilar ittifoqi savdo-iqtisodiyot kolleji
- Iqtisodiyot-huquq kolleji
- Qozog‘iston texnologiya va biznes universiteti kolleji
- Transport va kommunikatsiyalar kolleji
- Qozog‘iston xalqaro lingvistika kolleji (KILC)
Oliy ta’lim muassasalari
Ostonada o‘n beshdan ortiq oliy ta’lim muassasasi joylashgan, jumladan:
- Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi
- Yevroosiyo milliy universiteti
- Qozog‘iston milliy san’at universiteti
- Saken Seyfullin nomidagi Qozog‘iston agrotexnika universiteti
- QazGYU universiteti
- M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining Qozog‘iston filiali
- Qozog‘iston–Rossiya universiteti (2014-yilda yopilgan)
- Ostona tibbiyot universiteti
- Nazarboyev universiteti
- Yevroosiyo gumanitar instituti
- Moliya akademiyasi
- Qozog‘iston iqtisodiyot, moliya va xalqaro savdo universiteti[ingl.]
- Qozog‘iston texnologiya va biznes universiteti (QazUTB)
- «Turan-Ostona» universiteti
- Astana IT University
- Ostona xalqaro universiteti
Til tarkibi
2025—2026-o‘quv yili ma’lumotlariga ko‘ra, Ostona o‘quvchilarining ta’lim tillari bo‘yicha tarkibi:
| Til | Soni | Foiz |
|---|---|---|
| Qozoqcha | 150.617 | 58.91 % |
| Ruscha | 105.029 | 41.08 % |
| Jami | 255.646 | 100 % |
Madaniyat
Shaharda Aqmola viloyat filarmoniyasi, muzeylar (Qozog‘iston Respublikasi Milliy muzeyi, tarixiy-o‘lkashunoslik muzeyi, tasviriy san’at muzeyi, Saken Seyfullin muzeyi), teatrlar ( Kulash Bayseitova nomidagi Milliy opera va balet teatri, Qalibek Quanishpayev, nomidagi qozoq musiqali drama teatri, Maksim Gorkiy nomidagi Davlat akademik rus drama teatri), Milliy kosmik markaz, «Nur Alem» kelajak energiyasi muzeyi va kutubxonalar mavjud. Shahar madaniy-ma’rifiy muassasalari qatoriga Kongress-holl, Yoshlar saroyi va Prezident madaniyat markazi ham kiradi.
Markaziy Osiyodagi eng yirik ikkita teatr — «Ostona Opera» va «Ostona Balet»dan tashqari, Qozog‘iston poytaxtida Nazarboyev tashabbusi bilan Qozoq milliy xoreografiya akademiyasi ochilgan. 2020-yilda ham Nazarboyev tashabbusi bilan yangi bino qurilgan. Bu bino K. Quanishpayev nomidagi Davlat akademik qozoq musiqali drama teatriga tegishli bo‘lib, maydoni 22 mingdan ortiq m².
6-iyul 2000-yilda Azat Boyarlin loyihasi asosida poytaxtda «Hayot daraxti» favvorasi bunyod etilgan. Inshoot hayotning abadiy aylanishini ifodalovchi ramziy ma’noga ega. Maydon ochilishi Qozog‘iston prezidentining 60 yilligiga bag‘ishlangan. Ostona tashkil topganining 20 yilligi munosabati bilan 6-iyul 2018-yilda poytaxtda Sovet Ittifoqi Qahramoni Manshuk Mametova haykali o‘rnatilishi belgilangan edi. Muallifi — Murat Mansurov.
Ostonada ko‘plab madaniy tadbirlar o‘tkaziladi. 24—30-oktabr 2006-yilda Ostonada MDHga a’zo davlatlarning IV yoshlar Delfiya o‘yinlari bo‘lib o‘tgan. Tadbirni Qozog‘iston Milliy Delfiya qo‘mitasi va Xalqaro Delfiya qo‘mitasi hamkorlikda tayyorlab o‘tkazgan. 24—29-sentabr 2012-yilda Ostonada Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligiga a’zo davlatlarning Yettinchi ochiq yoshlar Delfiya o‘yinlari o‘tkazilgan. O‘yinlarda 16 mamlakatdan mingdan ortiq san’at vakili qatnashgan: Avstriya, Ozarbayjon, Armaniston, Afg‘oniston, Belarus, Bolgariya, Gruziya, Italiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Moldova, Rossiya, Ruminiya, Tojikiston, Turkiya, Ukraina.
Shaharda yana bir nechta festivallar: musiqiy (Ostona-Arqau, Jas qanat, The Spirit of Tengri), kino (Astana) va boshqa yo‘nalishlarda o‘tkaziladi.
San’at asarlarida Ostona
Aqmola (1998-yildan Ostona, 2019—2022-yillarda Nur-Sulton) 10-dekabr 1997-yilda Qozog‘istonning yangi poytaxtiga aylanganidan beri shaharga bag‘ishlab ko‘plab qo‘shiq va musiqiy asarlar yaratilgan. Qozog‘iston estrada xonandalari Nag‘ima Yeskaliyeva, Altinay Jorobayeva, Qayrat Nurtas, Ali Oqapov, «Dos-Muqasan», «Bayterek», «Arnau», «Jigitter» musiqa guruhlari va boshqa ko‘plab ijrochilar repertuarida Qozog‘iston poytaxtiga bag‘ishlangan qo‘shiqlar bor.
KVN
Shahar ramzlari
Gerb
Gerb doira shaklida. Uning markaziy elementi ikki ramz — Bayterek va shaniroqning birlashmasidan iborat. Gerbning butun maydoni ikki halqaga ajratilgan. Tashqi halqa buyuk dasht tarixini ifodalaydi. Qizil rang olovni anglatadi. Ichki halqada Qozog‘iston mustaqilligi va Ostonaning ulug‘vorligi ramzlari aks etgan. Havorang Qozog‘iston bayrog‘i rangini ifodalaydi.
Bayroq
Ostona bayrog‘i eni va bo‘yi nisbati 1:2 bo‘lgan havorang to‘g‘ri to‘rtburchak matodan iborat. Uning markaziga Ostona gerbi joylashtirilgan va gerbdan har tomonga oltinrang quyosh nurlari taraladi.
Din
Islom
- Ostonadagi eng yirik diniy inshootlar — Markaziy masjid, «Hazrat Sulton» masjidi, Abu Nasr Forobiy masjidi. Shaharda shuningdek, Sadvakas hoji G‘ilmoniy nomidagi, «Shubar», «To‘liboy», Irisqeldi qozi va Shayx Qunta hoji nomidagi masjidlar faoliyat yuritadi. «Nur Ostona» masjidi qoshida «Ostona» madrasasi ochilgan.
Pravoslavlik
- Ostonada 6 ta pravoslav ibodatxonasi va bitta monastir mavjud. Jumladan, Bibi Maryamning vafoti sharafiga qurilgan sobor — Markaziy Osiyodagi eng yirik soborlardan biri bo‘lib, 4000 kishini sig‘dira oladi.
Katoliklik
- 1999-yildan buyon poytaxtda Ostona Bibi Maryam arxiyepartiyasining rim-katolik bosh sobori
- Barcha xalqlar onasi rim-katolik jamoati (Lesozavod tumani, Aqko‘l tor ko‘chasi, 2a)
- Avliyo Yusuf unashtiruvchi yunon-katolik jamoati (Arasan ko‘chasi, 2/1)
Yahudiylik
- ««Beyt Raxel — Xabad Lyubavich» sinagogasi.
Diqqatga sazovor joylar
- Bayterek — yodgorlik, Ostonaning asosiy diqqatga sazovor joyi va ramzi.
- Qozoq Eli — yodgorlik.
- Nurjol xiyoboni (sobiq Suv-yashil xiyobon) — kuylovchi favvoralar xiyoboniga ega sayr va dam olish uchun mo‘ljallangan piyodalar hududi.
- «Aqorda» — Qozog‘iston Respublikasi prezidentining qarorgohi..
- Mustaqillik saroyi — xalqaro darajadagi diplomatik va boshqa tadbirlar uchun mo‘ljallangan bino; unda Ostonaning mavjud hamda kelajakda quriladigan obyektlari aks etgan yirik maket-reja ham bor.
- Tinchlik va totuvlik saroyi — Qozog‘iston va jahonning an’anaviy dinlari vakillari sammitlari hamda qurultoylariga mo‘ljallangan Kongress-holl.
- «Qozog‘iston» — Markaziy konsert zali.
- «Shabit» — Qozog‘iston milliy san’at universiteti.
- «Jastar» — maktab o‘quvchilari va yoshlar ijodiyot saroyi.
- «Xon Shatir» — eng yirik savdo-ko‘ngilochar markaz (dunyodagi eng katta chodir hisoblanadi).
- «Etnoaul» milliy-madaniy majmuasi
- «Manggilik El» zafar darvozasi
- Milliy kosmik markaz
- «Nur Alem» kelajak energiyasi muzeyi
- Yodgorlik «Tinchlik devori»
- Ostona botanika bog‘i
- Ichki ishlar vazirligi memorial majmuasi (poytaxtdagi Ulug‘ Vatan urushi qahramonlari xotirasiga)
Teatrlar va konsert zallari, muzeylar


Ostonada 27 ta kutubxona mavjud bo‘lib, 2011-yilda ularning xizmatidan har ming aholiga 153 kishi foydalangan. Shaharda 8 ta davlat muzeyi bor; 2011-yilda ularga 415 500 kishi tashrif buyurgan va 68 514 ta ekskursiya o‘tkazilgan. 10 ta dam olish va ko‘ngilochar bog‘ 2011-yilda 1492,2 ming tashrif buyuruvchini qabul qilgan, 99 ta tadbir o‘tkazilgan; shuningdek, 6 ta davlat muzeyi va 6 ta kinoteatr faoliyat yuritgan.
- «Qozog‘iston» markaziy konsert zali».
- Ostona sirki.
- K. Bayseitova nomidagi Milliy opera va balet teatri.
- Ostona Opera.
- Ostona Balet teatri
- K. Quanishpayev nomidagi qozoq musiqali drama teatri.
- Maksim Gorkiy nomidagi Davlat akademik rus drama teatri.
- Qozog‘iston Respublikasi Milliy muzeyi.
- Zamonaviy san’at muzeyi.
- Prezident madaniyat markazi.
- Qozog‘iston Respublikasining birinchi prezidenti muzeyi.
- Atameken — Qozog‘istonning yirik masshtabli xaritasidagi tabiat, me’morchilik va turmush tarzini aks ettiruvchi etno-memorial majmua.
Binolar
- QTJ minorasi — Qozog‘iston temir yo‘llari binosi, shaharning eng baland inshootlaridan biri.
- Transport minorasi — Transport va kommunikatsiyalar vazirligi binosi, shaharning eng baland inshootlaridan biri.
- «Shimol yog‘dusi» — uchta baland minoradan iborat turar joy majmuasi.
- «Ostona tantanasi» — baland qavatli turar joy binosi.
- «Duman» ko‘ngilochar markazi — tarkibida okeanarium, 5D kinoteatr, dinozavrlar bog‘i va boshqa ko‘plab obyektlar bor.
- Keruen — savdo-ko‘ngilochar markaz.
- MEGA Silkway — savdo-ko‘ngilochar markaz.
- «Abu-Dabi Plaza» — umumiy maydoni 500 ming m² dan ortiq, 75 qavatli ko‘p funksiyali majmua. Qozog‘iston va Markaziy Osiyodagi eng baland bino hamda MDHdagi.
- eng baland binolardan biri. «Bayterek»
- «Aqorda»
- Yodgorlik Qozoq Eli» yodgorligi
- «Manggilik El» zafar darvozasi
- Yangi markazdagi Suv-yashil xiyobon esplanadasi
- «Nur Alem» paviloni, EXPO 2017
- Qozog‘iston Respublikasi Milliy arxivi
Qabristonlar
- Qorao‘tkel (qabriston) — tarixiy qabriston.
- Ko‘ktal (qabriston) — eng katta qabriston.
- Qozog‘iston Milliy panteoni — nufuzli kishilar dafn etiladigan qabriston.
- Ilinka (qabriston)
- Taldiqo‘l (qabriston)
- Jeleznodorojniy (qabriston)
- Internatsional (qabriston)
- Yangi qabriston (Ostona)
Sport




30-yanvardan 6-fevral 2011-yilgacha Ostona va Olmaotada bo‘lib o‘tgan tadbir — 7-qishki Osiyo o‘yinlari.
Sport klublari
| Klub | Sport turi | Tashkil etilgan | Liga | Stadion |
|---|---|---|---|---|
| Ostona | Futbol | 2009 | Qozog‘iston futbol premyer-ligasi | Ostona Arena |
| Jenis | Futbol | 1964 | Qozog‘iston futbol premyer-ligasi | Ostona Arena |
| Baris | Shaybali xokkey | 1999 | Kontinental xokkey ligasi | Baris Arena |
| Ostona | Shaybali xokkey | 2011 | Qozog‘iston xokkey ligasi | «Qozog‘iston-2» sport majmuasi |
| Pro Team Astana | Velosport | 2007 | UCI ProTour | Sariarqa |
| Ostona | Basketbol | 2000 | VTB yagona ligasi, Qozog‘iston basketbol ligasi | Sariarqa |
| Poytaxt aviaklubi | Planer sporti, Parashyut sporti | 2009 | Severniy aerodromi |
Sport inshootlari
- Sport majmuasi «Ostona Arena» sport majmuasi — 30 ming o‘rin
- Hoji Muqon Munaytpasov nomidagi Markaziy stadion — 12 350 o‘rin
- «Alau» muz saroyi — 8 ming o‘rin
- Sariarqa (velotrek) — 8 ming o‘rin
- «Qozog‘iston» sport saroyi — 5532 o‘tirish o‘rni va taxminan 1 ming tik turish o‘rni
- «Baris Arena» ko‘p funksiyali muz saroyi — 12 ming o‘rin
- Yengil atletika sport majmuasi — 6838 o‘rin
Birodarlashgan shaharlar
Ostonaning quyidagi birodarlashgan shaharlari:
| Shahar | Yil | Mamlakat |
|---|---|---|
| Anqara | - | |
| Istanbul | - | |
| Izmir | - | |
| Moskva | - | |
| Sankt-Peterburg | - | |
| Qozon | 2004 | |
| Amman | - | |
| Riga | - | |
| Toshkent | - | |
| Gdansk | 1996 | |
| Varshava | 2002 | |
| Kiyev | 1998 | |
| Seul | 2004 | |
| Dubay | - | |
| Pekin | - | |
| Manila | - | |
| Tbilisi | 2005 | |
| Bishkek | 2011 | |
| Xanoy | - | |
| Nitssa | 2013 | |
| Oulu | 2013 | |
| Belgrad | 2016 | |
| Ufa | 2017 | |
| Ashxobod | 2017 | |
| Nusantara | 2023 |
Medallar
Qozog‘iston Respublikasi Prezidentining 2-iyun 1998-yildagi farmoni bilan yangi poytaxt taqdimoti sharafiga «Ostona» esdalik medali ta’sis etilgan.
Ushbu medal bilan mukofotlangan mashhur shaxslar qatorida:
- Li Myon Bak — sobiq Janubiy Koreya prezidenti;
- Leonid Kuchma — sobiq Ukraina prezidenti;
- Yuriy Lujkov — sobiq Moskva meri;
- Talg‘at Musaboyev — Qozog‘istonning ikkinchi kosmonavti;
- Muxtor Oltinboyev — Qozog‘iston Respublikasi mudofaa vaziri (1996—2007-yillar);
- Iosif Kobzon — SSSR xalq artisti.
Ostonaning 10 yilligini nishonlash munosabati bilan yubiley «Ostonaning 10 yilligi» medali ta’sis etilgan. Ushbu medalni birinchilardan bo‘lib Ulug‘ Vatan urushi faxriylari olgan.
Mashhur tug‘ilganlar
Galereya
- Ishim daryosining o‘ng sohilidan yangi ma’muriy-ishbilarmonlik markazi panoramasi
- Ostonadagi Ishim daryosi
- Abu Nasr Forobiy masjidi tomondan ko‘rinish
Havolalar
- Shaharning rasmiy sayti Arxiv nusxasi 10-mart 2010-yildagi Wayback Machine
- Ostona Yandeksning Yandeks.Panoramalar xizmatida

