iPad (XFA: [ˈaɪˌpæd], inglizchapad — bloknot; keng tarqalgan amaliy transkripsiyasi — «Ay-pad») — planshet kompyuterlar uchun iOS va iPadOS asosida ishlab chiqilgan, Apple Inc. kompaniyasiga tegishli savdo belgisidir. iPad gʻoyasi unga turdosh iPhone qurilmasidan avval paydo boʻlgan, biroq iPhone 2G birinchi boʻlib ishlab chiqildi va sotuvga chiqarildi. Dastlabki iPad qurilmasining ishlab chiqilishi, operatsion tizimi va chiqarilishi haqidagi taxminlar uni taqdim etishdan ancha oldin, 2002-yilda boshlangan; qurilma 20-yanvar kuni2010-yilda taqdim etilgan. iPad mahsulotlari oilasiga asosiy iPad turkumi hamda yuqori toifadagi iPad Mini, iPad Air va iPad Pro ham kiradi.
Operatsion tizim iOS dastlab iPhone uchun ishlab chiqilgan va iPadʼda ham ishlatilgan, biroq 2019-yil sentabrda operatsion tizim iOS asosida ishlab chiqilgan iPadOS tizimiga oʻtkazildi. U qurilmaning apparat imkoniyatlarini yaxshiroq qoʻllab-quvvatlaydi, foydalanuvchi interfeysi esa planshetning kattaroq ekranlariga moslashtirilgan. iPad ilovalari doʻkonidagi dasturlar va kontent tasdiqlash jarayonidan oʻtadi. Koʻplab eski qurilmalarda ushbu cheklovlarni chetlab oʻtish imkonini beruvchi jailbreak usulidan foydalanish mumkin.
Dastlabki iPad dasturiy taʼminoti tufayli iliq kutib olingan va 2010-yilning eng taʼsirli ixtirolaridan biri sifatida tan olingan. 2021-yilning uchinchi choragiga kelib iPad bozor ulushi 34,6 % ni tashkil qilgan. Shaxsiy foydalanishdan tashqari, iPad biznes, taʼlim, sogʻliqni saqlash va texnologiya sohalarida ham ishlatiladi. iPadʼning ikki turi mavjud: biri faqat Wi-Fi tarmogʻini, boshqasi esa mobil aloqa tarmoqlarini ham qoʻllab-quvvatlaydi. Aksessuarlar qatoriga Apple Pencil, Smart Case, Smart Keyboard, Smart Keyboard Folio, Magic Keyboard va bir nechta adapter kiradi.
2-mart, 2011-yilda ommaga ikkinchi avlod modeli — iPad 2 taqdim etildi. Uning texnik xususiyatlari yaxshilangan edi.
7-mart, 2012-yilda uchinchi avlod modeli «The New iPad» (Retina displeyli) nomi bilan ommaga taqdim etildi. Yangi model AQSHda 16-mart, 2012-yilda, 23-martda esa yana oʻnta mamlakatda sotuvga chiqarildi.
16-oktabr, 2014-yilda iPad Air 2 va iPad mini 3 modellari Touch ID barmoq izi skaneri va 128 GB gacha xotira bilan jihozlangan holda taqdim etildi. Shuningdek, iPad Air 2 ilk bor 2 GB tezkor xotira va 3 yadroli Apple A8X protsessoriga ega boʻldi.
9-sentabr, 2015-yilda butunlay yangi iPad Pro planshetlar turkumi 12,9 dyuymli ekran bilan va yangilangan iPad mini 4 taqdim etildi. iPad Pro ilk bor 4 GB tezkor xotira, 2 yadroli Apple A9X protsessori va stilusApple Pencil hamda iOS 9 tizimidagi Split View rejimini qoʻllab-quvvatladi. Bu rejim ekranda bir vaqtning oʻzida 2 ta ilovani ishga tushirish imkonini beradi.
21-mart, 2016-yilda iPad Pro 9,7 dyuymli ekran bilan taqdim etildi.
27-mart, 2018-yilda ChikagodaApple korporatsiyasi taʼlim bozoriga bagʻishlangan matbuot tadbirida yangi iPad 2018 planshetini 9,7 dyuymli ekran bilan namoyish etdi. Uning chakana narxi 329 AQSH dollari, maktablar va boshqa taʼlim muassasalari uchun esa 299 dollar etib belgilangan edi.
30-oktabr, 2018-yilda Nyu-Yorkda iPad Pro 11 va 12,9 dyuym (3-avlod) taqdim etildi. Bu mutlaqo yangi planshetlar kompaniya tomonidan darhol kompyuter oʻrnini bosuvchi qurilmalar sifatida targʻib qilindi. Face ID, USB-C ulagichi, 1 TB xotira va yangi Apple A12X Bionic protsessor. Ushbu modellar uchun Apple mos ravishda 799 va 999 dollar narx belgilagan edi.
10-sentabr, 2019-yilda asosiy iPad modeli 7-avlodgacha yangilandi. Oʻzgarishlar orasida biroz kattalashtirilgan ekran, tezkor xotira hajmining 2 GB dan 3 GB gacha oshirilishi va Apple A10 protsessori bor edi. Apple Smart Keyboard gʻilof-klaviaturasini ulash uchun Smart Connector ulagichini ham qoʻshdi.
15-sentabr, 2020-yilda 8-avlod iPad va 4-avlod iPad Air namoyish qilindi. Birinchisi oʻtgan yilgi modelning kichik yangilanishi boʻlgan boʻlsa, ikkinchisi amaldagi iPad Pro dizaynini, quvvat tugmasidagi Touch ID skanerini (anʼanaviy «Home» tugmasi yoʻqligi sababli), yangi Apple A14 protsessorini, shuningdek, iPad Pro singari 2-avlod Apple Pencil va Magic Keyboard qoʻllab-quvvatlashini oldi.
20-aprel, 2021-yilda iPad Pro yangilandi. 5-avlod qurilmalari yangi Apple M1 protsessoriga ega boʻldi. U Macintosh kompyuterlari oilasida ham qoʻllaniladi. Bundan tashqari, 12,9 dyuymli model yangi mini-LED yoritish texnologiyasiga asoslangan ekran bilan jihozlandi.
14-sentabr, 2021-yilda 9-avlod iPad va 6-avlod iPad mini taqdim etildi. Birinchi model Apple A13 Bionic protsessori, yangilangan old kamera va 64 GB gacha oshirilgan asosiy xotiraga ega boʻldi. Ikkinchi model esa ramkasiz dizayn, A15 Bionic protsessori, quvvat tugmasidagi Touch ID, 2-avlod Apple Pencil qoʻllab-quvvatlashi, USB Type-C porti va Wi-Fi 6 bilan jihozlandi.
8-mart, 2022-yilda yangi 5-avlod iPad Air taqdim etildi. Planshet Apple M1 protsessoriga ega boʻldi. Ushbu protsessor iPad Pro va Mac kompyuterlarida ham ishlatiladi. Shuningdek, old kamera yangilandi, 5G va Wi-Fi 6 qoʻllab-quvvatlashi hamda USB Type-C orqali maʼlumot uzatish tezligi oshirildi. Bundan tashqari, 10-avlod iPad ham iPad Air singari yangi dizaynga ega boʻldi. Ekran 10.2 dyuymdan 10.9 dyuymgacha kattalashtirildi. Lightning quvvatlash uyasi USB Type-C bilan almashtirildi. A13 Bionic protsessori oʻrniga A14 Bionic oʻrnatildi. Bu protsessor iPhone 12/12Mini/Pro/Pro max/iPad air 4 qurilmalarida ham ishlatiladi. Kamera yangilandi: endi u yuqorida emas, oʻng tomonda joylashgan. Tezkor xotira 3 GB dan 4 GB gacha oshirildi.
kabi boshqa modellar taqdim etilishi kutilgan. 21-iyul, 2025-yilda Apple M5 protsessorli va ikkita old kameraga ega boʻlishi aytilgan yangi iPad Pro modelini eʼlon qildi.
Yangi qurilma uchun butlovchi qismlar yetkazib beruvchilar orasida LG Display va Chimei Innolux Corp. kompaniyalari tilga olingan. Ular displeylarning asosiy ishlab chiqaruvchilari (10 million dona) boʻlib, shuningdek, Samsung bilan qoʻshimcha 3 million dona ekran yetkazib berish boʻyicha shartnoma tuzilgan. Samsung, bundan tashqari, protsessor ishlab chiqaruvchisi ham boʻlishi mumkin. Qurilmani Tayvanning Hon Hai Precision Industry Co. (Foxconn) kompaniyasi yigʻadi.
iPadʼning xalqaro savdosi boshlanishi haqidagi xabarlarda Avstraliya ham tilga olingan. Kompaniya iyul oyida Avstriya, Belgiya, Gonkong, Irlandiya, Lyuksemburg, Meksika, Niderlandiya, Yangi Zelandiya va Singapurda planshet sotishni rejalashtirgan.
Xalqaro bozorda sotiladigan iPad modellarining narxlari:
iPad Keyboard Dock — iPadʼni quvvatlash uchun ulagich va toʻliq oʻlchamli klaviaturani birlashtirgan dok-stansiya. Unda tovush chiqarish uchun 3.5 mm audio uyasi ham mavjud.
iPad Camera Connection Kit — kamerani ulash toʻplami raqamli kameradan (jumladan, barcha iPhone va iPod Touch modellaridan) fotosurat va videolarni import qilish imkonini beradi. Toʻplam ikkita adapterdan iborat: 30 pin > USB va 30 pin > SD-karta uyasi.
iPad Dock Connector to VGA Adapter — tashqi displeyni ulash uchun adapter.
iPad uchun USB quvvat adapteri — 10 W quvvatli USB adapter iPadʼni (shuningdek, iPhone va iPodʼni) elektr rozetkasidan quvvatlash imkonini beradi.
iPad Smart Case — bu gʻilof qurilmani himoya qilish bilan birga undan qulay foydalanish imkonini ham beradi. Ochilib bukiladigan qopqogʻi tufayli iPadʼni tik holatda (fotoramka singari) yoki tizza ustiga yoxud stolga yassi emas, ergonomikroq burchak ostida qoʻyish mumkin.
iPad Dock — iPad Keyboard Dockʼga nisbatan soddaroq dok-stansiya. iPadʼni ulash va quvvatlash uchun ishlatiladi. Unda ham tovush chiqarish uchun 3.5 mm audio uyasi mavjud.
Apple Wireless Keyboard — simsiz klaviatura. U nafaqat iPad, balki istalgan Mac kompyuteriga (tegishli drayverlar oʻrnatilsa, PCʼga ham), shuningdek, iPhone uchun ham mos keladi.
Apple quloqchinlarining ikki turi mavjud: tomchisimon va quloq ichiga joylanadigan armaturali tur. Ichki boshqaruv pultiga ega quloqchinlar iPad pleyerini keng doirada boshqarish, shuningdek, ovozli qaydlar yozish imkonini beradi.
Audio/video kabellar (kompozit va komponentli).
iPad Smart Cover — ekranni yopib turadigan, iPad 2ʼga magnit yordamida biriktiriladigan qopqoq. Qopqoq ekran ustiga yopilganda iPad uyqu rejimiga oʻtadi. Oʻnta rang va ikkita material — charm yoki poliuretan — tanlovga taqdim etilgan.
Apple Digital AV Adapter — iPadʼni HDMI interfeysi orqali televizorga ulash imkonini beruvchi adapter. Monitor yoki televizorda qurilma ekranidagi barcha tasvir aks etadi (faqat YouTube videolari, boshqa videolar, fotosuratlar va Keynote taqdimotlarini chiqaradigan VGA adapteridan farqli ravishda). Kabelda iPadʼni quvvatlash uchun 30 pinli ulagich ham bor.
Apple Pencil — Apple Inc tomonidan maxsus iPad Pro uchun ishlab chiqilgan raqamli stilus. U bosim kuchi, qiyalik va harakat tezligini farqlay oladi.
Apparat taʼminoti
Ekran
iPadʼning dastlabki ikki avlodidagi sensorli displey — 1024 × 768 piksel aniqlikdagi, 7,75 × 5,82 dyuym (197 × 148 mm) oʻlchamli, diagonali 9,7 dyuym (246,4 mm) boʻlgan suyuq kristalli displeydir. U nur qaytishini kamaytiruvchi va tirnalishga chidamli shisha bilan qoplangan. Stiv Jobsning aytishicha, 7 dyuymli ekran «dasturiy taʼminot imkoniyatlarini ifodalash uchun juda kichik», planshet ekrani esa kamida 10 dyuym boʻlishi kerak. iPhone singari iPad ham barmoqlar bilan bevosita boshqarishga moʻljallangan: tok oʻtkazmaydigan oddiy qoʻlqop va stiluslar ishlamaydi, biroq maxsus qoʻlqoplar hamda sigʻimli sensorli ekran stiluslaridan foydalanish mumkin.
Displey boshqa sensorlar bilan ham oʻzaro ishlaydi: atrofdagi yorugʻlik sensori ekran yorqinligini sozlaydi, 3 oʻqli akselerometr esa iPadʼning holatini aniqlab, portret va albom rejimlari oʻrtasida almashishni taʼminlaydi. iPhone va iPod Touchʼning uch yoʻnalishda ishlaydigan oʻrnatilgan ilovalaridan farqli ravishda (portret hamda chap va oʻngga burilgan albom holatlari), iPadʼning oʻrnatilgan ilovalari ekranni toʻrtta yoʻnalishning barchasiga, jumladan, teskari holatga ham aylantirishni qoʻllab-quvvatlaydi. Shu sababli qurilmaning yagona «asosiy» yoʻnalishi yoʻq: faqat «Home» tugmasining nisbiy oʻrni oʻzgaradi.
iPadʼda toʻrtta jismoniy boshqaruv tugmasi mavjud. Displey yonidagi «Home» tugmasi foydalanuvchini bosh menyuga qaytaradi; yon tomonlarda esa uchta plastik tugma — uygʻotish/uyqu rejimi va ovoz balandligini oshirish/pasaytirish tugmalari joylashgan. Bundan tashqari, dasturiy boshqariladigan yon kalitning vazifasi tizim yangilanishlari bilan oʻzgargan. Dastlab u ekran holatini muayyan yoʻnalishda qulflardi, ammo iOS 4.2 yangilanishida uning vazifasi ovozni oʻchirishga almashtirildi, aylanishni qulflash esa ekrandagi menyuga koʻchirildi. iOS 4.3 yangilanishi iPad 2 bilan birga chiqarilgach, foydalanuvchiga yon kalit aylanishni qulflashi yoki ovozni oʻchirishi kerakligini tanlash imkoniyati qoʻshildi.
Birinchi avlod iPadʼda kamera boʻlmagan. iPad 2ʼda old VGA kamera hamda 720p tasvirli, harakatsiz suratga olish (faqat past sifatda, 0,3 megapikselda) va sekundiga 30 kadr yozish imkonini beruvchi kamera mavjud. Orqa kamera faqat fotosuratlar uchun 5 karra raqamli yaqinlashtirishga ega. Ikkala kamera ham toʻliq ekran rejimida 4:3 nisbatda foto va video oladi; iPhone 4 esa 16:9 keng ekranli formatda suratga oladi. iPhoneʼdan farqli oʻlaroq, iPadʼda ekranga tegib fokuslash funksiyasi yoʻq, lekin ekranga tegib avtomatik ekspozitsiyani belgilash mumkin. Kameralar iPhone 4, toʻrtinchi avlod iPod Touch hamda Snow Leopard, Lion va Mountain Lion operatsion tizimli Mac kompyuterlari bilan FaceTime videoaloqasini taʼminlaydi.
Ovoz
iPad korpusining pastki oʻng qismida chap va oʻng kanallar tovushini chiqaradigan ikkita ichki dinamik mavjud. Dastlabki iPadʼda tovush qurilmaga ochilgan uchta audio teshikka olib boruvchi ikki kichik yopiq kanal orqali tarqaladi; iPad 2ʼda esa dinamiklar bitta panjara ortida joylashgan. Ovoz balandligi tugmasi qurilmaning oʻng tomonida. Yuqori chap burchakdagi 3.5 mm TRRS audio chiqish uyasi mikrofonli va/yoki ovoz boshqaruvli yoki bunday funksiyalarsiz quloqchinlar uchun stereo tovush beradi. iPadʼda ovoz yozish uchun mikrofon ham oʻrnatilgan.
Ichki Bluetooth 2.1 + EDR interfeysi iPad bilan simsiz quloqchin va klaviaturadan foydalanish imkonini beradi. Biroq matnda tasvirlangan davrda iOS Bluetooth orqali fayl uzatishni qoʻllab-quvvatlamagan. iPad ayrim ilovalar uchun 1024 × 768 VGA video chiqishini, ekran tasvirini olishni va qoʻshimcha adapter orqali tashqi displey yoki televizorga ulanishni ham qoʻllab-quvvatlaydi.
Batareya
iPad ichki qayta quvvatlanuvchi litiy-ion polimer (LiPo) batareyadan foydalanadi. Batareyalar Tayvanda Simplo Technology (60 %) va Dynapack International Technology kompaniyalari tomonidan ishlab chiqariladi. iPad toʻplamdagi adapter va kabel yordamida 2 amperlik yuqori tokda quvvatlanishga moʻljallangan. Adapter 10 W quvvatli, USB kabelining bir uchida USB, ikkinchi uchida esa 30 kontaktli dok ulagichi bor. Uni kompyuterning oddiy USB porti orqali ham quvvatlash mumkin, ammo bunday portlar 500 milliamper (0,5 amper) bilan cheklangan. Shuning uchun iPad oddiy kompyuter USB portiga ulangan holda ishlayotgan boʻlsa, juda sekin quvvatlanishi yoki umuman quvvat olmasligi mumkin. Yangi Apple kompyuterlari va aksessuarlaridagi yuqori quvvatli USB portlari toʻliq quvvatlashni taʼminlaydi.
Apple maʼlumotiga koʻra, iPadʼning ikkala avlodi batareyasi 10 soatgacha video tomosha qilish, 140 soat audio tinglash yoki bir oy kutish rejimida ishlash imkonini beradi. Boshqa qayta quvvatlanadigan batareyalar singari iPad batareyasining sigʻimi ham vaqt oʻtishi bilan kamayadi, lekin u foydalanuvchi tomonidan almashtirishga moʻljallanmagan. iPod va dastlabki iPhone batareyasini almashtirish dasturiga oʻxshash xizmat doirasida Apple quvvat olmaydigan iPadʼni 99 dollar va qoʻshimcha 6,95 dollar toʻlov evaziga taʼmirlangan boshqa iPad bilan almashtiradi. Boshqa qurilma berilgani uchun foydalanuvchining maʼlumotlari saqlanmaydi. Taʼmirlangan qurilmaning korpusi yangi boʻladi. Uning kafolat shartlari mamlakat yoki huquqiy hududga qarab farqlanishi mumkin.
Mustaqil kompaniyalar ham batareyani almashtirish xizmatini taklif etadi: bunda qurilmaning asl korpusi saqlanib, yangi batareya oʻrnatilgan holda qaytariladi. Texnik bilimga ega foydalanuvchi yangi batareyani oʻzi sotib olib oʻrnatishi ham mumkin. Buning uchun kavsharlash shart emas, lekin jarayon texnik jihatdan murakkab.
Xotira
iPad dastlab oʻrnatilgan flesh-xotira sigʻimining uch varianti — 16, 32 yoki 64 GB bilan chiqarilgan. 29-yanvar, 2013-yilda Apple toʻrtinchi avlod iPadʼning 128 GB modelini eʼlon qildi; bu model 5-fevralda sotuvga chiqdi. Barcha maʼlumotlar ichki flesh-xotirada saqlanadi va uning sigʻimini kengaytirib boʻlmaydi. Apple SD-karta oʻqigichi boʻlgan «kamerani ulash toʻplami»ni sotadi, biroq u faqat foto va video uzatish uchun ishlatiladi. 21-mart, 2016-yilda Apple iPad Proʼning 256 GB modelini eʼlon qildi; u 31-martda sotuvga chiqarildi. 2017-yilda kompaniya 10,5 dyuymli iPad Pro va yangilangan 12,9 dyuymli iPad Proʼni 512 GB xotira tanlovi bilan chiqardi; bu iOS qurilmalari orasida ilk shunday imkoniyat edi.
Mobil aloqa
iPad modellari ikki asosiy turda taklif etiladi: Wi-Fi va mobil aloqani ham qoʻllab-quvvatlovchi Wi-Fi modeli. Biroq mobil aloqa versiyalari kanallar kommutatsiyasiga asoslangan ovozli qoʻngʻiroq va SMSʼlarni emas, faqat maʼlumot uzatishni qoʻllab-quvvatlaydi. Wi-Fi + 3G iPadʼda micro-SIM (mini-SIM emas) uyasi boʻlgan. Odatda muayyan operatorga qulflangan holda sotilgan iPhoneʼdan farqli ravishda, 3G iPadʼdan mos keladigan istalgan GSM operatori tarmogʻida foydalanish mumkin. AQSHda dastlabki avlod iPadʼlar uchun T-Mobile tarmogʻidagi maʼlumot almashish sekin EDGE bilan cheklangan edi, chunki oʻsha vaqtdagi T-Mobile 3G tarmogʻi boshqa chastotalardan foydalangan.
Ikkinchi avlod iPad AQSHda Verizon Wireless uchun CDMAʼni qoʻllab-quvvatlovchi uchinchi turdagi modelni taqdim etdi; u AT & T versiyasidan alohida sotilgan.
4-avlodgacha boʻlgan iPadʼlarda Micro-SIM ishlatilgan, birinchi avlod iPad esa iPhone 5 bilan taqdim etilgan nano-SIMʼdan foydalangan. iPad mini butun dunyo boʻylab ikki xil chastota diapazonlari toʻplami bilan taklif etiladi. Ikkala tur ham bir xil GSM va toʻrt diapazonli UMTS chastotalarini qoʻllab-quvvatlaydi. Biroq ulardan biri LTE 4 va 17 diapazonlarini (asosan AQSHdagi AT & T tarmogʻi uchun), boshqasi esa LTE 1, 3, 5, 13, 25 diapazonlari hamda CDMA EV-DO Rev. A va Rev. Bʼni qoʻllab-quvvatlaydi.
Ikkinchi avlod iPad butun dunyo boʻylab koʻplab qoʻshimcha LTE diapazonlarini qoʻllab-quvvatlashni joriy etdi. Retina displeyli iPad Air va iPad mini mobil aloqa modellari ikki turda chiqarildi. Har ikkisi nano-SIM, toʻrt diapazonli GSM, besh diapazonli UMTS va ikki diapazonli CDMA EV-DO Rev. A va Bʼni qoʻllab-quvvatlaydi. Bundan tashqari, har bir iPadʼning bir turi LTE 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 13, 17, 18, 19, 20, 25 va 26 diapazonlarida ishlaydi; ikkinchi tur esa LTE 1, 2, 3, 5, 7, 8, 18, 19, 20 hamda TD-LTE 38, 39 va 40 diapazonlarini qoʻllab-quvvatlaydi. Appleʼning bitta qurilmada koʻplab chastota diapazonlarini qoʻllash imkoniyati Shimoliy Amerikadagi barcha yirik simsiz aloqa operatorlari oʻsha davrda ishlatgan mobil aloqa diapazonlari va texnologiyalarini qamrab oluvchi yagona iPad turini taklif etishga imkon berdi. T-Mobile USA ham Retina displeyli iPad Air va miniʼni sota boshlagach, ushbu modellar mamlakat miqyosidagi toʻrtta yirik simsiz aloqa operatorining barchasidan toʻgʻridan-toʻgʻri xarid qilish mumkin boʻlgan birinchi iPadʼlarga aylandi (yuqorida aytilganidek, AQSHdagi barcha operatorlar bir xil apparat versiyasini sotgan).
Qiziqarli faktlar
1968-yilda Alan Key (Alan Kay) taʼlim uchun moʻljallangan planshetsimon qurilmalarning ilk jiddiy konsepsiyasi — Dynabookʼni ishlab chiqdi.
1987-yilda Knowledge Navigator qurilmasi konsepsiyasi taqdim etildi.
Bir sirni aytaman: aslida men dastlab planshet ustida ishlay boshlaganman. Menda klaviaturadan voz kechib, toʻgʻridan-toʻgʻri shishadan yasalgan koʻp nuqtali sensorli displeyda yozish gʻoyasi paydo boʻlgan edi. Jamoamizdagilardan bunday sensorli shisha displeyni yarata olishimizni soʻradim. Unda qoʻllarni ekranga qoʻyib bemalol matn terish mumkin boʻlishi kerak edi. Taxminan olti oy oʻtgach, ular meni chaqirib, shunday ekranning prototipini koʻrsatishdi. Men uni foydalanuvchi interfeyslari ustida ishlaydigan juda isteʼdodli mutaxassislarimizdan biriga berdim. Oradan bir necha hafta oʻtib, u meni chaqirdi — u inertsiya asosida aylantirib koʻrish funksiyasini ishga tushirgan edi. Choʻziluvchan tasma effektini, inertsiya bilan aylantirishni va boshqa bir necha imkoniyatni koʻrgach, oʻyladim: «Voy xudoyim, bundan telefon yasashimiz mumkin-ku!» Shunday qilib, planshet loyihasini bir chetga surdim. Chunki oʻsha paytda telefon muhimroq edi. Keyingi bir necha yil davomida iPhone ustida ishladik.
Asl matn(inglizcha)
Aslida sizga bir sirni aytaman. Men dastlab planshetdan boshlagan edim. Klaviaturadan voz kechib, shishadan yasalgan koʻp nuqtali sensorli displeyda matn terish gʻoyasi xayolimga kelgan edi. Xodimlarimizdan shunday sensorli shisha displey yarata olamizmi, deb soʻradim. Unda yozish, qoʻllarni ekranga qoʻyib, haqiqatan ham matn terish mumkin boʻlishi kerak edi. Taxminan olti oy oʻtgach, ular meni chaqirib, prototip displeyni koʻrsatishdi. Men uni foydalanuvchi interfeysi boʻyicha boshqa bir juda isteʼdodli xodimimizga berdim. Bir necha haftadan keyin u menga qoʻngʻiroq qildi: inertsiya bilan aylantirib koʻrish funksiyasi ishlayotgan edi. Choʻziluvchan tasma effektini, inertsiya bilan aylantirishni va yana bir nechta narsani koʻrganimda: «Voy xudoyim, biz bundan telefon yasay olamiz!» deb oʻyladim. Shundan keyin planshet loyihasini chetga surdim. Chunki telefon muhimroq edi. Keyingi bir necha yilni iPhone ustida ishlashga bagʻishladik.
Birinchi avlod iPad Wi-Fi + 3Gʼning orqa koʻrinishi
1-avlod iPad iDockʼdaiPad sotuvga chiqarilgan dastlabki kunlardayoq ayrim ommaviy axborot vositalari va internet-forumlar «iPad» nomini tanqid qilib, uning gigiyenik prokladkalarning umumiy nomi boʻlgan «Pad» soʻziga oʻxshashligini qayd etishdi. Wired News buning natijasida ayrim ayollar mahsulotni sotib olishga kamroq moyil boʻlishi mumkinligini xabar qildi. Savdo boshlanishi eʼlon qilinganidan koʻp oʻtmay, heshteg «iTampon» ijtimoiy tarmoqdagi eng koʻp muhokama qilingan mavzular orasida ikkinchi oʻringa chiqdi. Twitter. LenovoThinkPad va IdeaPad kompyuter turkumlari bunday jamoatchilik munosabatiga sabab boʻlmagan.
Stiv Jobsning soʻzlariga koʻra, birinchi kunning oʻzida taxminan 300 ming iPad sotilgan, 250 ming kitob va qariyb 1 million ilova yuklab olingan. Kompaniya rahbari aytishicha, sotilgan iPadʼlar soni 1 millionga yetishi uchun 28 kun kifoya qilgan — bu iPhone uchun talab qilingan 74 kundan ikki baravardan ham qisqaroq vaqt.
AdMob reklama agentligi maʼlumotlariga koʻra, 16 % iPhone foydalanuvchisi olti oy ichida iPad sotib olishni rejalashtirgan.
iSuppli mutaxassislari tahliliga koʻra, turli konfiguratsiyadagi Wi-Fiʼli iPad modellarini ishlab chiqarishning sof tannarxi (komponentlar va yigʻish xarajatlari bilan birga) 259,60 dollardan 348,10 dollargacha — mos ravishda eng arzon va eng qimmat konfiguratsiya uchun — oʻzgargan. Bu avvalgi dastlabki baholardan yuqori. Qurilmaning eng qimmat komponentlari displey (sof tannarxning 25,9 % i) va sensorli ekran (sof tannarxning 12 % i) boʻlgan.
iPad Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedevda 2010-yil bahorida, yaʼni Rossiyada rasmiy savdo boshlanishidan oldin paydo boʻlgan.
Planshet paydo boʻlganidan koʻp oʻtmay ayrim internet nashrlari va onlayn xizmatlar iPad uchun maxsus ilovalar hamda oʻz saytlarining unga moslashtirilgan versiyalarini ishlab chiqa boshladi. Masalan, Amerikaning «Taym» jurnali oʻz iPad versiyasi uchun yaxlit konsepsiya yaratdi.
iOS 4.2.1 chiqarilishi bilan Apple Find My iPhone xizmatini iPhone 3GS, 4, iPad va keyingi avlod qurilmalari uchun bepul ilovalar qatoriga oʻtkazganini eʼlon qildi.1-avlod iPad dinamigi
iPad iPhone va iPod Touch uchun yozilgan ilovalarning aksariyatini oʻrnatish va ishga tushirish imkonini beradi.
Tanqidlar
Microsoft kompaniyasining (uning bevosita raqibi — Apple Inc.) asoschisi Bill Geyts iPadʼni «yaxshi elektron kitob oʻqigich, xolos» deb atagan. Uning fikricha, Apple plansheti ommalashishi uchun jismoniy klaviatura va qalam yetishmaydi. Biroq bu holat Microsoft kompaniyasining HP bilan hamkorlikda HP Slate 500 planshetini chiqarishiga toʻsqinlik qilmadi. Uning operatsion tizimi — Windows7.
Sotuv boshlangan ilk kunlarda ayrim foydalanuvchilar WiFi aloqasi bilan bogʻliq muammolarga duch kelishdi. Apple saytida qoldirilgan shikoyatlarda qurilma uyqu rejimidan chiqqach aloqa uzilishi, signalni yomon qabul qilishi yoki umuman tarmoqqa ulanmasligi aytilgan, holbuki ayni sharoitda boshqa qurilmalar, jumladan, iPhone barqaror ishlagan. Apple birinchi muammo uchun uni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalarni eʼlon qildi. Gap shundaki, iPad eng keng tarqalgan 802.11b/g standartlarini ham, yangiroq 802.11n standartini ham qoʻllab-quvvatlaydi. Apple fikricha, muammo tarmoqlar bir xil nomlanganda yoki ular turli xavfsizlik tizimlaridan foydalanganda (WEP, WPA, WPA2 va boshqalar) paydo boʻlishi mumkin. Biroq foydalanuvchilardan biri ekran yorqinligini eng past darajadan yuqoriroqqa koʻtarish aloqa uzilishining oldini olishini aniqlagan. Muammoning haqiqiy sababi hali nomaʼlum. Qolgan ikki muammo ham oʻsha paytda hal etilmagan. Ilgari Apple MacBook Air noutbuki foydalanuvchilarida ham shunga oʻxshash holat kuzatilgan.
iPad foydalanuvchilari duch kelgan yana bir muammo — qurilma toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuri taʼsirida qizib ketishi. Natijada ekranda ishni davom ettirishdan avval qurilmani sovitish kerakligi haqida xabar paydo boʻlgan. iPadʼning ishlash harorati diapazoni Selsiy boʻyicha 0 dan 35 darajagacha.
iPadʼning zamonaviy versiyasida Adobe Flash qoʻllab-quvvatlanmaydi (biroq uning oʻrnini qisman bosadigan HTML5 texnologiyasi qoʻllab-quvvatlanadi).
Kamchiliklardan yana biri — tashqi aksessuarlarni ulash uchun USB ulagichlarining va birinchi iPad versiyasida veb-kameraning yoʻqligidir. Bu FaceTime videochatidan operatsion tizim 4.0 versiyasiga yangilangandan keyin ham foydalanishning iloji boʻlmaydi. Biroq iPad Camera Connection Kit aksessuari va Cydia ʼdagi iFile singari dasturlar yordamida iPadʼga USB xotira qurilmasi yoki klaviaturani muammosiz ulash mumkin.
Fayl almashish uchun qurilmada iTunes boʻlishi shart. Maxsus adapter mavjud boʻlsa, tashqi xotira qurilmasi orqali ham fayllarni nusxalash mumkin. Simsiz fayl uzatish esa iPadʼga maxsus dasturiy taʼminot oʻrnatilgandan keyingina mavjud boʻladi.
Ayrim eski iPad modellari, xususan iPad 2 egalari operatsion tizimni iOS 9.3 versiyasiga yangilaganidan soʻng planshet ishlamay qolganini aytishgan. Ular «Apple xizmatiga ulanib boʻlmadi» xatosiga duch kelishgan. Foydalanuvchilar bu muammoni hatto servis markazlarida ham bartaraf etib boʻlmasligini bildirishgan.
Adabiyotlar
Edvard Beyg, Bob Le-Vitus.Yangi boshlovchilar uchun iPad 2, 2-nashr=Yangi boshlovchilar uchun iPad, 2-nashr.— Moskva: «Dialektika», 2011.— 368bet— ISBN 978-5-8459-1750-8.
Deyv Mark, Jek Natting, Jeff Lamarsh.iOS SDK yordamida iPhone, iPad va iPod touch ilovalarini yaratish=iPhone 4 uchun dasturlash asoslari: iOS SDK bilan tanishuv.— Moskva: «Vilyams», 2011.— bet624.— ISBN 978-5-8459-1725-6.