Avvalo, nima sababdan muayyan haroratda jism atomlararo bog‘larning bir qismini uzib, tartibli holatdan (kristalldan) tartibsiz holatga (suyuqlik).

Ma’lumki, termodinamikaga ko‘ra, harorat o‘zgarmas bo‘lganda jism erkin energiyani ${\displaystyle F=E-TS}$ minimallashtirishga intiladi. Past haroratlarda ikkinchi had (harorat bilan entropiya ko‘paytmasi) unchalik muhim emas, shuning uchun jarayon odatdagi energiyani ${\displaystyle E}$ minimallashtirishga borib taqaladi. Eng kam energiyali holat — kristall qattiq jism holatidir. Harorat oshgani sari ikkinchi hadning ahamiyati kuchayadi va muayyan haroratda ayrim bog‘larni uzish energetik jihatdan qulayroq bo‘lib qoladi. Bunda odatdagi energiya ${\displaystyle E}$ biroz ortadi, biroq entropiya ancha kuchli oshadi. Natijada erkin energiya kamayadi.

Dastlab, faqat nazariy tasavvurlarga, ya’ni miqdoriy bo‘lmagan tushunchalarga ko‘ra, erish dinamikasi quyidagicha kechadi deb hisoblangan. Jism harorati oshganda uning molekulalarining issiqlik tebranishlari amplitudasi ortadi va vaqti-vaqti bilan tuzilmaviy panjara nuqsonlari — atomlarning boshqa joyga sakrashi, dislokatsiyalarning o‘sishi va kristall panjarasidagi boshqa buzilishlar paydo bo‘ladi. Har bir bunday nuqsonning vujudga kelishi hamda dislokatsiyalarning hosil bo‘lishi va siljishi ma’lum miqdordagi energiyani talab qiladi, chunki bunda ayrim atomlararo bog‘lar uziladi. Nuqsonlarning paydo bo‘lishi va to‘planishi bosqichi erish oldi bosqichi deb ataladi. Bundan tashqari, ushbu bosqichda, odatda, tashqi qizdirish natijasida jism sirtida kvazisuyuq qatlam yuzaga keladi. Ma’lum haroratda nuqsonlar konsentratsiyasi shu qadar ortadiki, namuna ichidagi yo‘nalish tartibi yo‘qoladi, ya’ni erish sodir bo‘ladi, deb hisoblanadi.

Biroq nuqsonlar hosil bo‘lishi va dislokatsiyalar o‘sishi hisobiga yuz beradigan kristallning termik yemirilishi keng harorat oralig‘ida kechadi va 1-tur fazaviy o‘tishga, ya’ni moddaning termodinamik xususiyatlari har bir modda uchun qat’iy belgilangan muayyan haroratda sakrab o‘zgarishiga olib kelmaydi. Shu sababli Lindeman erish jarayoniga oid sodda tasavvurlarni rivojlantirdi. Uning fikricha, erish nuqtasida zarrachalar tebranishlarining amplitudasi shunchalik kattalashadiki, kristall panjarasidagi atomlararo masofaga yaqinlashadi va panjaraning buzilishiga hamda atomlararo uzoq masofali yo‘nalish tartibining yo‘qolishiga sabab bo‘ladi. Aslida bu «erish omili» juft zarrachalar o‘zaro ta’sir potensialining itarilish qismi hal qiluvchi o‘rin tutadigan, tartibli holatdan «suyuqlikka o‘xshash» yoki «zich gazga xos» tartibsiz holatga o‘tish shartlari qo‘llanadigan ko‘pchilik modellarning asosidir. Bunday modellar Monte-Karlo va molekulyar dinamika usullari bilan hisoblanadi. Ammo erish nuqtasida atomlarning muvozanat holatidan o‘rtacha kvadratik siljishi atomlararo masofaning atigi taxminan 1/8 qismiga teng ekani aniqlangan. Bu Lindeman modelini, ya’ni atomlar to‘qnashuvini «erish omili» deb hisoblashni istisno etadi. Bunda atomlarning energiyasi kristall panjarasini atomlarga ajratish uchun zarur bo‘lgan potensial energiyadan ancha kichik bo‘ladi, ya’ni modda kondensatsiyalangan (bog‘langan) holatda qoladi.

O‘zining nazariy tadqiqotlarida V. Andreyev shuni ko‘rsatdiki, kristall jismning 1-tur fazaviy o‘tish sifatidagi erish dinamikasi (nuqsonlar va dislokatsiyalar to‘planishi modeli hamda Lindeman modelidan farqli ravishda) «katastrofik» (crash — [krash]) konformatsion o‘zgarish (inversiya) bilan belgilanadi. Bunda atomlar guruhining tuzilishi panjaradagi atomlararo masofadan kichik amplitudali issiqlik tebranishlari vaqtida teskari holatga o‘tadi. Muayyan qat’iy harorat nuqtasida inversiyaning potensial to‘sig‘i yengilganda atomlararo bog‘ uziladi. Buning uchun panjarani atomlarga ajratish energiyasidan kam, erishning solishtirma issiqligiga teng bo‘lgan o‘zgarmas miqdordagi energiya sarflanadi. Bu mexanizm tajribalar bilan tasdiqlangan klasterli tuzilmaga ega bo‘lgan bog‘langan (kondensatsiyalangan) suyuq holatning yuzaga kelishini tushuntiradi. Bunda har bir muayyan haroratda klasterlararo va klasterlar ichidagi atomlararo bog‘larning uzilishi hamda qayta tiklanishining o‘rtacha soni doimiy bo‘lib qoladi. Bunday bog‘lar hajmning saqlanishini ta’minlaydi va harakatchanlik (oquvchanlik) hamda kimyoviy faollikni belgilaydi; bu xossalar suyuqlik uchun xosdir. Harorat oshishi bilan uzilgan bog‘lar soni ko‘payib, klasterlardagi atomlar soni kamayadi. Hosil bo‘lgan erkin atomlar (molekulalar) suyuqlik sirtidan bug‘lanadi yoki erigan gaz (bug‘) sifatida klasterlar orasidagi bo‘shliqda qoladi. Qaynash haroratida modda bir atomli (bir molekulali) gazsimon (bug‘simon) holatga o‘tadi.

Agar tizim ikki o‘lchamli yoki kvaziikki o‘lchamli bo‘lsa, kristall uch o‘lchamli holatdagiga qaraganda ancha beqaror bo‘ladi. Xususan, ikki o‘lchamli kristallda uzoq masofali pozitsion tartib mavjud emas. Taqqoslash uchun, bir o‘lchamli holatda kristall chekli haroratda umuman barqaror bo‘la olmaydi.

Ma’lum bo‘lishicha, shu sababli ikki o‘lchamli kristallning erishi ikki bosqichda sodir bo‘ladi. Dastlab kristall geksatik faza deb ataladigan holatga o‘tadi. Bu fazada yaqin masofali pozitsion tartib yo‘qoladi, lekin yo‘nalish tartibi saqlanib qoladi. Keyin yo‘nalish tartibi ham yo‘qolib, jism suyuqlikka aylanadi.

Kovalent materiallarga o‘ta tez femtosekundli lazer impulslari ta’sir ettirilganda «notermik erish» deb ataladigan hodisa kuzatilishi mumkin. Chunki lazer impulsining fotonlari qattiq jismdagi elektronlar tomonidan yutiladi. Natijada qisqa muddatli ikki haroratli holat yuzaga keladi: materialning elektron quyi tizimi o‘ta yuqori haroratga ega bo‘lishi mumkin, atom quyi tizimi esa hali qizishga ulgurmaydi. Bunday sharoitda atomlarni muvozanat vaziyatida ushlab turadigan atomlararo potensialni hosil qiluvchi elektron bog‘lar o‘zgarishi yoki butunlay uzilishi mumkin. Bu esa atomlarning harorati xona haroratida bo‘lsa ham, erishga olib keladi.