| YouTube | |
|---|---|
| | |
| YouTube qidiruvida «burger recipe» so‘rovi (ingl.) | |
| URL | youtube.com |
| Tijorat | ha |
| Sayt turi | videoxosting |
| Ro‘yxatdan o‘tish | majburiy emas |
| Til | ko‘p tilli |
| Tashriflar soni | Oyiga 2,5 mlrd faol foydalanuvchi (2024-yil yanvar) |
| Dasturlash tillari |
Python (yadro, API) C (yordamida CPython) C++ Java (yordamida Guice platformasi) Go JavaScript (interfeys) |
| Server joylashuvi |
|
| Egasi | Google (…dan boshlab 2006-yil) |
| Asoschilar | |
| Ish boshlagan sana | 14 2005-yil fevral |
| Joriy holati | faoliyat yuritmoqda |
| Aylanma | ▲ 31,5 mlrd AQSH dollari (2023) |
| Xodimlar soni | ▲ 2000 nafardan ortiq (2019) |
| Shior | O‘zingizni namoyon qiling (Broadcast Yourself) |
| Mamlakat | |
YouTube (XFA: [ˈjuːt(j)uːb], yutub yoki yutyub — nomi ingl. you «sen» hamda so‘zlashuvdagi ingl. tube «televizor» so‘zlaridan olingan) — internet-videoplatforma va ijtimoiy tarmoq. 14-fevral 2005-yilda tashkil etilgan va shu yilning 23-aprelida ishga tushirilgan. 13-noyabr 2006-yildan boshlab Google kompaniyasiga tegishli. YouTube eng mashhur videoxosting hamda tashrif buyuruvchilar soni bo‘yicha dunyodagi ikkinchi saytga aylandi. 2026-yil holatiga ko‘ra, platformaning oyiga 2,7 mlrddan ortiq foydalanuvchisi bor; ular har kuni 1 mlrd soatdan ko‘proq video tomosha qiladi. 2019-yil may holatiga ko‘ra, platformaga har daqiqada 500 soatdan ortiq videokontent yuklanardi. 2021-yilda xizmatda jami qariyb 14 mlrd videorolik mavjud bo‘lgan, 2024-yil o‘rtalarida esa ularning umumiy soni taxminan 14,8 mlrdga yetgan.
YouTube biznes modeli reklama va pulli kontentorqali daromad olishga asoslangan. Bundan tashqari, pulli obuna YouTube Premium videolarni reklamasiz ko‘rish imkonini beradi. Videoxosting Google kompaniyasining AdSense xizmatiga integratsiya qilingan bo‘lib, bundan platformaning o‘zi ham, kontent yaratuvchilar ham daromad oladi. 2022-yilda YouTube’ning reklamalardan olgan yillik daromadi 29,2 mlrd dollarni tashkil etgan.
Rossiyaning Ukrainaga keng ko‘lamli bostirib kirishi 2022-yilda boshlanganidan buyon Rossiya hukumati YouTube’ni urushga qarshi materiallarnitarqatishda ayblaydi. 2024-yilga kelib YouTube Rossiya aholisi uchun ochiq axborot manbalaridan biri bo‘lib qolgan; u Rossiya senzurasining ta’siriga bo‘ysunmagan va Rossiya hukumatini tanqid qiluvchilarningmateriallarini e’lon qilgan. 2024-yil avgustda Rossiyada YouTube’ga kirish bloklangan.
Google YouTube’ni sotib olganidan so‘ng platforma asosiy veb-saytdan tashqariga chiqib, mobil ilovalar, internet-televideniye va boshqa platformalarga ulanish imkoniyatini qo‘shdi. YouTube’dagi videolar toifalariga musiqiy kliplar, videokliplar, yangiliklar, qisqa metrajli va to‘liq metrajli filmlar, qo‘shiqlar, hujjatli filmlar, treylerlar, tizerlar, televizion reklamalar, jonli efirlar, videobloglar va boshqa ko‘plab materiallar kiradi. Kontentning katta qismini alohida foydalanuvchilar, jumladan, korporativ homiylar bilan hamkorlik qiladigan mualliflar yaratadi. Yirik media, yangiliklar va ko‘ngilochar kompaniyalar ham kengroq auditoriyani qamrab olish uchun YouTube’dagi ishtirokini yo‘lga qo‘ygan va kengaytirmoqda.
Tarix
YouTube 2005-yil fevralda Stiv Chen, Chad Hyorli va Javed Karim — avval PayPal kompaniyasida ishlagan uch kishi tomonidan San-Bruno, Kaliforniyashahrida yaratilgan. Ular Flash Videotexnologiyasidan foydalangan. Bu texnologiya kichik hajmdagi ma’lumot uzatish orqali nisbatan sifatli videotasvir olish imkonini bergan.
Eng birinchi video — havaskorlikda suratga olingan, 19 soniyalik Javed Karim ishtirokidagi video San-Diyego hayvonot bog‘ida olingan bo‘lib, YouTube’ga 23-aprel 2005-yil kuni mahalliy vaqt bilan 20:27 da joylangan.
2005-yil mayda xizmatning beta-versiyasi keng jamoatchilik uchun ochildi. Atigi olti oy ichida saytning kunlik auditoriyasi ikki million tomoshabinga yetdi. 2006-yil martiga kelib saytga 25 milliondan ortiq video yuklangan edi.
2006-yil noyabrda YouTube’ni Google kompaniyasining 1,65 milliard dollarga sotib olish jarayoni yakunlandi. Xariddan oldin Google’da shu yo‘nalishdagi Google Video xizmati ham mavjud edi. Google vakillari uni yopmasdan, barcha videoxosting saytlaridan videolarni qidirish maydonchasi sifatida ishlatgan. Hozir Google Video qidiruvi YouTube’ni ham qamrab oladi.
9-iyul 2010-yilda Google YouTube’da kinomatografik IMAX formatini qo‘llab-quvvatlashini e’lon qildi.

2-dekabr 2011-yilda YouTube sayt interfeysining yangi versiyasini ishga tushirdi: kanallardagi videolar ijtimoiy tarmoq saytlaridagi yangiliklar tasmasiga o‘xshash tarzda bosh sahifaning markaziy ustunida ko‘rina boshladi. Shu bilan birga YouTube logotipining yangi versiyasida qizil rangning to‘qroq tusi ishlatildi. Bu 2006-yil oktabridan beri dizayndagi ilk o‘zgarish edi.
2012-yil fevral statistikasiga ko‘ra, YouTube’ga har daqiqada 60 soatlik video yuklangan (2010-yil martda — 24 soat, 2010-yil noyabrda — 35 soat, 2011-yil mayda — 48 soat), bir kunda esa 86 400 soatlik video yuklangan.
2013-yil fevralda kanallar dizayni yangilandi.
2013-yil avgustda sahifaning yuqori qismida videoning yuklanish holatini ko‘rsatadigan satr paydo bo‘ldi.
2014-yil oktabrda YouTube soniyasiga 48 va 60 kadrli videolarni qo‘llab-quvvatlay boshladi.
27-yanvar 2015-yilda YouTube odatiy HTML5-pleyerni joriy etib, avvalgi standart Flash pleyerini almashtirdi.
23-fevral 2015-yilda YouTube bolalar uchun ilovani ishga tushirdi, uning nomi «YouTube Kids».
16-mart 2015-yilda YouTube mobil qurilmalardagi videolarda annotatsiyalar o‘rnini bosuvchi yangi «Maslahatlar» xizmatini joriy etdi.
2015-yil iyulda Android ilovasi 10.28-versiyaga yangilandi. Eng muhim o‘zgarish shuki, vertikal suratga olingan videolar to‘liq ekran rejimida avtomatik tarzda 90 gradusga burilib, butun ekranni egallaydigan bo‘ldi.

28-oktabr 2015-yilda YouTube YouTube Redxizmatiga pulli obunani ishga tushirdi. Pulli xizmat foydalanuvchilarga video oldidan ko‘rsatiladigan prerollar va reklamalarnio‘chirish imkonini berdi. Videolarni saqlash va internetga ulanmagan holda tomosha qilish funksiyasi paydo bo‘ldi. Shuningdek, obuna bilan oddiy foydalanuvchilarga mavjud bo‘lmagan kontentdan foydalanish mumkin bo‘ldi. 18-iyun 2018-yilda YouTube ushbu xizmatning rebrendingini amalga oshirdi. Uning yangi nomi YouTube Premium.
2016-yil boshida foydalanuvchilarga Material Designuslubidagi dizaynni sinab ko‘rish imkoniyati berildi, biroq sayt to‘liq qayta dizayn qilinmadi.
2016-yil kuzida YouTube’da videolarga yakuniy ekranlarni qo‘shish imkoniyati paydo bo‘ldi, biroq ular annotatsiyalarga mos kelmadi.
2016-yil noyabrda Rossiyada YouTube Gamingxizmati rasman ishga tushdi; u o‘yinlarga oid kontentni osonroq qidirishga mo‘ljallangan edi. 2019-yil may oxirida Google ushbu xizmatni qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatdi va keyinchalik butunlay tugatdi. Videostriming platformasining funksiyalari alohida ilovadan YouTube’ning asosiy xizmatiga ko‘chirildi.
2017-yilda YouTube o‘zining YouTube TVtelevideniye platformasi yaqin oylarda AQSH hududida ishga tushishini e’lon qildi. Xizmat internet orqali ishlaydi va foydalanuvchilar sun’iy yo‘ldosh yoki kabel televideniyesiga obuna bo‘lishi shart emas — oyiga 34,99 $ evaziga obunachilar asosiy efir tarmoqlari va kabel kanallariga onlayn kirish imkonini oladi. To‘plamga videolarni reklamasiz ko‘rish imkonini beruvchi YouTube Red xizmati ham kiradi. Qo‘shimcha haq evaziga futbol telekanallari va quyidagi premium kanalni ulash mumkin: Showtime.
2017-yil avgustda YouTube’ning mobil ilovasiga shaxsiy bildirishnomalar bo‘limi qo‘shildi. U foydalanuvchilarga videolar va ular haqidagi taassurotlarini ulashish imkonini berdi. Yangi funksiya 30 kishigacha bo‘lgan guruhli suhbatlarni ham yaratishga imkon beradi.
29-avgust 2017-yilda YouTube sayt va ilovalar dizaynini yangiladi hamda 2005-yildan beri ilk marta logotipinio‘zgartirdi. Yangi dizayn Google tomonidan yaratilgan Material Design konsepsiyasiga mos keladi. Bundan tashqari, endi ilovaning mobil versiyasida vertikal va kvadrat videolar ekran o‘lchamiga moslashadi, kompyuter versiyasida esa qorong‘i mavzuni tanlash imkoniyati paydo bo‘ldi.
2018-yil yanvarda YouTube Androiduchun mobil xizmat versiyasidagi o‘zgarishlarni e’lon qildi. Foydalanuvchilar uchun inkognito rejimi, tungi mavzu va reklamani o‘ngga surish orqali o‘tkazib yuborish imkoniyati ko‘zda tutilgan edi. Bu o‘zgarishlar dasturiy ta’minotning 13.1-versiyasi o‘rnatilgach kuchga kirishi rejalashtirilgan. 2018-yil iyulda Android foydalanuvchilari uchun tungi rejim (ilova foni to‘q kulrang, matni esa oq rangga aylanadi) va inkognito rejimi taqdim etildi.
2018-yil mayda YouTube musiqiy xit-paradlarni 44 mamlakat uchun eng mashhur qo‘shiqlar, kliplar va ijrochilar bo‘yicha taqdim etdi.
2018-yil iyunda YouTube 30 mingdan ortiq obunachisi bor kanal egalariga pulli obunani joriy etish imkonini berdi. O‘yin kanallari bu funksiyani ming nafar obunachidan boshlab yoqishi mumkin; boshqa yo‘nalishdagi kanallar ham YouTube belgilagan ayrim shartlarni bajarsa, kamroq obunachi bilan ushbu xizmatdan foydalanishi mumkin. Videoblogerlar daromadini bevosita oshirishdan tashqari, kanal mualliflari kontentni hamma uchun ochiq va faqat pulli obunachilarga mo‘ljallangan qismlarga ajratish, pulli obunachilarga kengaytirilgan emojilar to‘plami va shunga o‘xshash imtiyozlarni taklif qilish imkoniga ega bo‘ldi.
2019-yil yanvarda YouTube ma’muriyati foydalanuvchi kelishuviniyangiladi. Shu vaqtdan boshlab turli sinovlar davomida odamlar halok bo‘lishi yoki jiddiy jarohatlanishi mumkin bo‘lgan videolarni platformaga joylash taqiqlandi.
2019-yil martda YouTube rahbariyati Netflixkompaniyasining o‘xshash loyihasi muvaffaqiyatidan ilhomlanib, o‘z interaktiv xizmatini yaratish haqida o‘ylay boshladi. Maxsus bo‘limga Ben Rellisrahbar etib tayinlandi; u avval 8 yil davomida YouTube’da komedik kontent yaratish ustida ishlagan. To‘liq format ishga tushirilishidan avval ham YouTube interaktiv reklamalarni joylashtirib ko‘rgan va shu yo‘l bilan texnik imkoniyatlarni hamda auditoriyaning bunday kontentga qiziqishini baholagan.
2019-yil martda videoxosting ishlab chiquvchilari soxta videoyozuvlar sonini kamaytirishga qodir yangi xizmat joriy etilishini e’lon qildi. Joylangan materiallar avtomatik tekshiriladi. Sinov dastlab Hindistonhududida o‘tkazilishi rejalashtirilgan, muvaffaqiyatli natijadan so‘ng yangilanish boshqa mamlakatlarda ham joriy qilinishi mumkin[ma’lumotlarni yangilash].
2020-yil sentabrda YouTube «Youtube Shorts» qisqa videolar xizmatini ishga tushirishini e’lon qildi. Dastlab u faqat Hindistondamavjud edi. Shu mamlakatda bir necha oy oldin faoliyati to‘xtatilgan servis — TikTok.
2020-yil yanvarda YouTube «kattalar kontenti» va «bolalar kontenti» uchun yangi cheklovlarni joriy qildi. Bu AQSHning COPPAqonuniga rioya qilish maqsadida amalga oshirildi. Yangi qoidalarga ko‘ra, bolalar auditoriyasiga mo‘ljallangan va/yoki bolalar kontent yaratuvchi bo‘lgan kanallarda monetizatsiya sezilarli darajada kamaydi yoki butunlay bekor qilindi va boshqa o‘zgarishlar yuz berdi.
2021-yil iyulda YouTube «Bosh sahifa», «Trendda», «Obunalar», «Kutubxona» va «Tarix» tugmalari rangini oq-qora uslubga o‘zgartirdi.
2021-yil avgustda YouTube «Premium Lite» nomli arzonroq premium obuna turini sinovdan o‘tkaza boshladi. U reklamalarni ko‘rsatmay video tomosha qilish imkonini berdi, biroq boshqa kengaytirilgan funksiyalarni taklif etmadi. 25-oktabr 2023-yildan xizmat bu obuna turidan voz kechishga qaror qildi.
7-oktabr 2021-yilda YouTube foydalanuvchilar uchun videoning eng qiziqarli qismlarini ajratib ko‘rsatish funksiyasini sinovdan o‘tkaza boshladi. Tajriba ishtirokchilari videoni siljitganda qizil chiziq ustida ayrim qismlar qanchalik tez-tez ko‘rilganini bildiruvchi grafikni ko‘ra oladi. Hozircha funksiya cheklangan foydalanuvchilar guruhiga mavjud.
2021-yil martda YouTube videolar ostidagi dislayklar sonini yashirishi haqida xabarlar tarqala boshladi. Shu yilning kuzida bu yangilanish kuchga kirdi.
2022-yil avgustda YouTube dizaynini zamonaviyroq ko‘rinishga yangiladi. Ko‘plab belgilar va tugmalarning chetlari yumaloq shaklga keltirildi.
16-fevral 2023-yilda bosh direktor lavozimini Nil Mohan[ingl.]egalladi va o‘zidan oldin ishlagan Syuzan Vojitskining o‘rnini bosdi.
2023-yil sentabrda YouTube smartfonda video tahrirlashga mo‘ljallangan «YouTube Create» ilovasi ishga tushirilishini e’lon qildi.

2023-yil oktabr oxirida YouTube platformada reklama bloklovchilariga qarshi kurashni boshladi. Reklama bloklovchisidan foydalanuvchilarga «Uchta video tomosha qilingandan so‘ng videopleyer bloklanadi» degan qalqib chiquvchi ogohlantirish ko‘rsatilishi mumkin. Ularga reklamani ko‘rsatishga ruxsat berish yoki reklamani o‘chirish uchun YouTube Premium’ga obuna bo‘lish taklif etiladi. YouTube reklama bloklovchilaridan foydalanish xizmat ko‘rsatish shartlarini buzishini ta’kidlaydi.
2024-yil aprelda YouTube «YouTube’dan foydalanish shartlarini buzadigan uchinchi tomon ilovalariga, ayniqsa reklama bloklovchi ilovalarga nisbatan qoidalarga rioya etilishini ta’minlash choralarini kuchaytirishi»ni e’lon qildi.
2024-yil mayda YouTube bosh sahifasiga «YouTube Playables» bo‘limini qo‘shdi. Playables — bevosita YouTube’ning o‘zida, yuklab olmasdan o‘ynash mumkin bo‘lgan videoo‘yinlardir.
2024-yil sentabrda YouTube video pauzaga qo‘yilganida ekran chetlarida reklama namoyish etishni joriy qildi.
2024-yil dekabrda YouTube kontent sifatini oshirish va yolg‘on axborotga qarshi kurashish maqsadida klikbeyt sarlavhali videolarni taqiqlovchi yangi qoidalarni joriy etdi. Platforma foydalanuvchini chalg‘itadigan yoki shov-shuvli sarlavhalardan foydalanadigan mualliflarni, jumladan, videolarini o‘chirish yoki kanallarini bloklash orqali jazolashni ko‘zlaydi. Sinov tariqasida yangi siyosat dastlab Hindistondagi kanallar va video yaratuvchilarga tatbiq etiladi, keyinchalik butun platformaga yoyiladi.
2025-yil aprelda YouTube birinchi video yuklanganining 20 yilligi munosabati bilan 10 yil ichida birinchi marta videopleyer dizaynini o‘zgartirdi.
Turli ma’lumotlar
Xizmatlar tarmog‘i
- YouTube Premium — videolarni reklamasiz tomosha qilish va YouTube Music orqali musiqa tinglash imkonini beradigan xizmat.
- YouTube TV — televizion dasturlarni tomosha qilish va yozib olish imkonini beradigan xizmat.
- YouTube Go — videolarni yuklab olib, 30 kun davomida tomosha qilish imkonini beradigan xizmat. Faqat Hindistonda mavjud.
- YouTube Music — musiqani oqimli uzatish xizmati.
- YouTube Kids — bolalar auditoriyasiga mo‘ljallangan videolarni taqdim etadigan xizmat. Unda saralangan kontent, ota-ona nazorati hamda tanlangan yosh toifasiga qarab 13,9 yoki 5 yoshdan kichik bolalarga mos bo‘lmagan videolarni filtrlash imkoniyati mavjud.
- YouTube Gaming — o‘yinlarni jonli efirga uzatish va geymerlar o‘rtasida muloqot qilish imkonini beradigan xizmat.
- YouTube Studio — mualliflar YouTube kanalini boshqarishi mumkin bo‘lgan platforma.
- YouTube Shorts — TikTokga o‘xshash, 180 soniyagacha bo‘lgan qisqa videolar yaratish xizmati. 2021-yil iyulda yuzta mamlakatda foydalanish mumkin bo‘ldi.
Mahalliylashtirish
2024-yilda YouTube interfeysi 104 ta mamlakat va bitta hududda (Gonkong) mahalliylashtirilgan versiyada, shuningdek, butun dunyo uchun umumiy versiyada mavjud edi. Platforma mahalliy versiyalarini yangi mamlakat va hududlarga kengaytirishda davom etmoqda.
Agar YouTube IP-manzil orqali aniq mamlakat yoki hududni aniqlay olmasa, odatiy joylashuv sifatida AQSH tanlanadi. Shunga qaramay, YouTube mavjud barcha mamlakatlar, hududlar va tillar uchun til va kontent sozlamalarini taklif qiladi.
Terrorizmga qarshi kurash
2017-yilda YouTube, Facebook, Twitter va Microsoft terrorizmga qarshi kurashish bo‘yicha global internet-forumni tashkil etdi. Ushbu va boshqa choralar, jumladan, insonlar hamda avtomatik algoritmlar amalga oshirgan ishlar natijasida YouTube’dagi ekstremistik kontent miqdori sezilarli kamaydi.
Mavjud imkoniyatlar
Foydalanuvchilar videolarga izoh yozishi, boshqalarning izohlarini baholashi, video ustiga annotatsiyalar va subtitrlar qo‘shishi, shuningdek tomosha qilingan videolarga baho berishi mumkin (biroq video muallifi xohlasa, layklar va dislayklarsonini yashira oladi). Videoni yuklagan shaxs o‘z videosini boshqaembeddingusulida saytlar, bloglar va forumlarga joylashni ham taqiqlashi mumkin. Shuningdek, istasa, yuklangan videoni 2D formatidan 3D formatiga aylantira oladi.
Sifat va formatlar
Dastlab YouTube videolarni faqat bir sifat darajasida — 320 × 240 piksel aniqlikda, Sorenson Spark kodekining ( H.263turi) yordamida, mono tovushli MP3 formatida tomosha qilishni taklif qilgan.
- 2007-yil iyunda videolarni 3GP formatida mobil telefonda ko‘rish imkoniyati qo‘shildi.
- formatida ko‘rish imkoniyati qo‘shildi. 2008-yil martda yuqori sifatli rejim qo‘shilib, tasvir aniqligi 480 × 360 pikselgacha oshirildi.
- 2008-yil noyabrda yuqori aniqlikdagi — 720p HDvideolarni qo‘llab-quvvatlash joriy etildi. 720p ishga tushirilgan paytda YouTube’dagi video tomonlari nisbati 4:3 dan keng ekranli 16:9 ga o‘zgartirildi. Ushbu yangi funksiya bilan YouTube sukut bo‘yicha video siqish formati sifatida H.264/MPEG-4 AVC ga o‘ta boshladi.
- 2009-yil noyabrda Full HD 1080p formatini qo‘llab-quvvatlash qo‘shildi.
- 2010-yil iyulda YouTube dasturchilari 4Kformatidagi qator videolarni taqdim etganini e’lon qildi. Bu tasvir aniqligini 4096 × 3072 pikselgacha oshirdi. 2015-yil iyunda esa 8K formatidagi 7680 × 4320 pikselli videoo‘yinlarni qo‘llab-quvvatlash qo‘shildi.
- 2014-yil iyunda YouTube yuqori samarali videokartalarning kadrlar chastotasiga yaqin bo‘lishi uchun soniyasiga 60 kadrli videoo‘yinlarni aks ettirishga mo‘ljallangan videolarni taqdim etdi; bunday videolar 720p yoki undan yuqori aniqlikda ijro etiladi.
YouTube videolari turli sifat darajalarida mavjud. Ilgari qo‘llangan standart sifat (SQ), yuqori sifat (HQ) va yuqori aniqlik (HD) nomlari video tasvirining vertikal o‘lchamini bildiradigan raqamli qiymatlarga almashtirildi. YouTube videolarni dastlab AVC kodeki (tizim ma’murlari uchun statistikada avc1) yordamida konvertatsiya qiladi. VP9 kodeki (tizim ma’murlari uchun statistikada vp09) faqat ommabop videolar va kanallar uchun yoki asl video 2K/4K va undan yuqori sifatda yuklanganida ishlatiladi. Natijada videoning ikkita formatdagi (MP4 va WebM) nusxasi hosil bo‘ladi. Agar brauzer eski versiyada bo‘lsa yoki endi yangilanmasa, AVC kodeki ishlatiladi; bunday brauzerda 2K va undan yuqori aniqlikdagi videolar mavjud bo‘lmaydi. Shuningdek, 2019-yil boshida YouTube AV1 kodekini (tizim ma’murlari uchun statistikada av01) joriy eta boshladi. U asta-sekin AVC va VP9 o‘rnini egallashi kutilmoqda.
Panoramali videolar
Mart oyida, 2015-yilda Google YouTube’da yangi funksiya — panoramali videolarqo‘llab-quvvatlanishini e’lon qildi. Maxsus kamera bilan suratga olingan bunday videolarda tomoshabin 360° atrofdagi muhitni ko‘rib, tomosha yo‘nalishini mustaqil o‘zgartira oladi («360 gradus» formatidagi videoga misol).
Videolarni tahrirlash
15-iyun 2010-yilda Google YouTube’ning videolarni bevosita brauzer orqali tahrirlash imkonini beradigan yangi xizmatini taqdim etdi. YouTube Video Editor orqali foydalanuvchi profilidagi videolarni tahrirlash va ularga audioyo‘laklarqo‘shish mumkin. Muharrir videoni kesish yoki bir necha videoni birlashtirish kabi oddiy amallarni bajarishga imkon beradi. Barcha montaj ishlari foydalanuvchi yuklagan video asosida bajariladi. Ma’lumotlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri YouTube serverlarida qayta ishlangani uchun past sifatda oldindan ko‘rish mumkin. Loyiha yakunlangach, uni odatiy sifatda e’lon qilish mumkin.
Avval, 2007-yilda YouTube dasturchilari Adobe Flashtexnologiyasi asosida YouTube Remixer nomli yanada rivojlangan videomuharrirni yaratishga urinib ko‘rgan, biroq ishlab chiqish ishlari to‘xtatilgan.
Ammo Adobe Premiere Express asosidagi xizmatlar o‘tish effektlari, titrlar va rasmlar qo‘shish kabi imkoniyatlariga qaramay, brauzer muharriri uchun juda ko‘p resurs talab qilgan. Ular sekin ishlagan va ko‘plab xatolarga ega bo‘lgan.
20-sentabr 2017-yildan boshlab YouTube videomuharrirni qo‘llab-quvvatlamaydi; videolarni tahrirlash uchun cheklangan funksiyalar — yaratish, qirqish, effektlar va musiqa qo‘shish — saqlanib qolgan.
YouTube Rewind
YouTube Rewind — YouTube’ning rasmiy kanalida ishlab chiqarilgan, yaratilgan va joylangan videolar turkumi. Unda o‘tgan yil davomida YouTube’da eng ommabop bo‘lgan videolar sharhlanadi. Har yili YouTube Rewind’da ishtirok etadigan mashhurlar soni ortib borgan. YouTube Rewind 2018: Everyone Controls Rewind6-dekabr 2018-yilda e’lon qilingan video YouTube’da eng ko‘p «dislayk» olgan video bo‘ldi. So‘nggi soni 1-yanvar 2020-yilda e’lon qilingan.
Videolarni saqlash
2009-yil yanvardan boshlab YouTube ayrim videolarni bevosita saytdan yuklab olishga ruxsat bergan. Hozir videolarni saqlash imkoniyati YouTube Premium pulli obunachilariga mavjud. Obunasiz foydalanuvchilar yuklab olishning turli dastur va saytlar orqali amalga oshiriladigan usullariga murojaat qiladi (ulardan biri —Stream ripping[ingl.]), yana bir misol — youtube-dl[ingl.].
Jonli efirlar
2011-yilda YouTube’da sinov tariqasida jonli efirlar yaratish imkoniyati paydo bo‘ldi. Keyinchalik bu funksiya beta-sinovdan chiqib, xizmatning to‘laqonli qismiga aylandi. Jonli efirlarni o‘chirish yoki kanalda saqlab qo‘yish mumkin. Translyatsiya davom etayotgan paytda tomoshabinlar maxsus chatda bir-biri bilan muloqot qilishi mumkin.
O‘ziga xos janrlar
YouTube Poop
YouTube Poop (YTP) — YouTube videoxostingida paydo bo‘la boshlagan videokollajlar bo‘lib, ularning asosiy maqsadi asl videolarni eng kulgili va bema’ni tarzda butunlay boshqa narsaga aylantirishdan iborat. Ular ko‘pincha psixodelik yoki absurd ta’sir uyg‘otadi. Bu turdagi rus tilidagi videokollajlar uchun RYTP (Russian YouTube Poop) nomi keng tarqalgan.
Let’splay
Let’splay — boshlovchi izohlari bilan birga videoo‘yin jarayonini namoyish qilish. Bu janrdagi videolar tavsifida o‘yin nomini ko‘rsatish uchun qo‘shimcha funksiya mavjud. Let’splay videolarini to‘plash uchun maxsus YouTube Gaming xizmati ham yaratilgan bo‘lib, unda videolar o‘yinlar bo‘yicha guruhlanadi.
Lifehack
Lifehack (layfxak, inglizchadan so‘zma-so‘z «hayotni buzib kirish») — kundalik hayotda yordam beradigan turli usullar to‘plami tasvirlangan videolar.
Challenge
Challenge (chellenj, inglizchadan so‘zma-so‘z «sinov») — YouTube’dagi mashhur videojanrlardan biri. Video mualliflari tomoshalar sonini oshirish uchun ko‘pincha ma’nosiz topshiriqlarni bajaradi. Masalan, Ice Bucket Challenge — ustidan sovuq suv quyish va «estafeta»ni boshqalarga uzatish.
Hamjamiyat qoidalari
Foydalanuvchi qoidalari
2019-yilda YouTube xizmatdan foydalanish qoidalarini yangiladi. Endilikda telefon orqali hazil qilish yoki hayot va sog‘liq uchun xavfli sinovlar aks etgan videolarni e’lon qilish mumkin emas. Yangi qoidalarga ko‘ra, «xavfli» videolar bloklanadi; agar foydalanuvchi uch oy ichida uchta ogohlantirish olsa, uning kanali o‘chiriladi. Bundan tashqari, videoning o‘zida bunday tasvirlar bo‘lmasa ham, muqova suratiga pornografik fotosuratlar yoki zo‘ravonlik sahnalarini qo‘yish taqiqlanadi. Video tavsifida pornografik saytlar va zararli resurslarga havolalar joylash ham mumkin bo‘lmaydi.
2022-yil dekabrda YouTube izohlarga oid siyosatini yangiladi. Jumladan, spam va haqorat uchun foydalanuvchilarga ogohlantirish beriladi, qoidabuzarlik takrorlansa, ular bir sutkaga bloklanadi.
Reklama
2020-yilda YouTube xizmat ko‘rsatish shartlarini yangilab, har qanday kanaldagi videolarda reklama (bu WebViewtexnologiyasiga asoslangan) ko‘rsatish huquqini o‘ziga berdi. Bu hatto hamkorlik dasturida YouTube Partner Program[ingl.] (YPP) ishtirok etmaydigan kanallarga ham taalluqli. Foydalanuvchi Premium obunasiga ega bo‘lsa yoki video bolalar uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, barcha reklamalar o‘chiriladi.
2022-yil bahorida YouTube 24-fevral 2022-yil voqealarigajavoban barcha rossiyalik blogerlar uchun monetizatsiyani o‘chirdi (ular video ko‘rishlaridan Google orqali pul olishni to‘xtatdi) va shunga muvofiq, Rossiya hududida reklama namoyishi ham to‘xtatildi.
Mualliflik huquqi
YouTube qoidalariga ko‘ra, tarkibi AQSHda amal qiladigan mualliflik huquqi to‘g‘risidagi qonunni buzadigan videolarni saytga yuklash taqiqlanadi.
5-oktabr 2006-yilda Yaponiya mualliflik huquqi egalari assotsiatsiyasi JASRAC da’volari qanoatlantirilib, xizmatdan 29 549 mashhur yapon san’atkorlarining chiqishlari aks etgan kliplar va videoyozuvlar o‘chirildi.
2010-yil iyul oxirida YouTube dasturchilari yuklanadigan videolarning eng uzoq davomiyligini 15 daqiqagacha oshirishga qaror qildi, avval esa u 10 daqiqa edi. 10 daqiqalik cheklov 2006-yilda xizmatdan noqonuniy kontent tarqatish maqsadida foydalanishning oldini olish uchun joriy etilgan edi: o‘sha paytda mualliflik huquqini buzgan holda butun teleko‘rsatuvlar va filmlar yuklanardi.
Auditoriya
Trafik
YouTube qidiruv tizimlari, ijtimoiy tarmoqlar va veb-saytlardanjuda katta trafik oladi. Har oy saytga 30 mlrddan ortiq tashrif amalga oshiriladi.
Foydalanuvchilar
2024-yilda YouTube 2,5 mlrd foydalanuvchiga ega edi. Shu tariqa u dunyodagi ikkinchi eng ko‘p tashrif buyuriladigan veb-sayt hisoblanadi (birinchi o‘rinda — Google) va oylik faol foydalanuvchilar soni bo‘yicha dunyodagi eng ommabop ijtimoiy tarmoqlar reytingida ikkinchi o‘rinda turadi. Dunyo internet foydalanuvchilarining 46 % qismi YouTube’ga kiradi. Barcha ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilarining kamida 50 % qismi YouTube’dan foydalanadi.
Mamlakatlar bo‘yicha
2024-yilda YouTube foydalanuvchilari soni bo‘yicha birinchi o‘rinda Hindiston — 476 mln kishi; ikkinchi o‘rinda AQSH 238 mln foydalanuvchi bilan, uchinchi o‘rinda esa Braziliya 147 mln foydalanuvchi bilan turadi.
Foydalanuvchilar yoshi
YouTube foydalanuvchilarining eng katta qismi 25 yoshdan 34 yoshgacha bo‘lganlar (20,7 %). Ikkinchi o‘rinda 35–44 yoshlilar (auditoriyaning 16,7 % qismi). Uchinchi o‘rinda 18–24 yoshli yoshlar bo‘lib, ular YouTube tomoshabinlarining 15 % qismini tashkil qiladi.
Foydalanuvchilar jinsi
2024-yilda YouTube foydalanuvchilarining 54,3 % qismi o‘z jinsini erkak, 45,7 % qismi esa ayol deb ko‘rsatgan.
Kanallar
2024-yilda 64 mln kanal mavjud edi. YouTube’da qariyb 42 ming kanalning 1 mlndan ortiq obunachisi bor. 388 ming kanalning obunachilari soni 100 mingdan ortiq. 3 mln kanalda 10 mingdan ziyod obunachi bor; bu son deyarli 6 baravar ko‘p, 100 ming obunachiga ega kanallar soniga nisbatan.
Qurilmalar
YouTube’dagi video tomoshalarining 63 % qismi mobil qurilmalargato‘g‘ri keladi; ikkinchi o‘rinda televizor (14 %), uchinchi o‘rinda statsionar kompyuter (12 %), o‘yin konsollari va planshetlar ulushiga esa jami 11 % to‘g‘ri keladi.
Tanqidlar
YouTube’ning kutilmagan darajada ommalashuvi AQSHdagi quvur va rulon ishlab chiqaruvchi Universal Tube and Rollerform Equipment Corp.kompaniyasiga muammolar tug‘dirdi: odamlar xizmat domenini xato terishi oqibatida kompaniyaning «utube.com» sayti ko‘plab tashriflar sababli tez-tez ishlamay qolardi. 2006-yil noyabr boshida Universal Tube YouTube ustidan sudga da’vo kiritdi. Hozir bu manzilda agressiv banner reklamalar joylangan reklama sayti bor, kompaniyaning asosiy sayti esa «utubeonline.com» domeniga ko‘chishga majbur bo‘lgan.
13-mart 2007-yilda Viacom kompaniyasi Googleustidan sudga da’vo kiritdi. U YouTube xizmatini mualliflik huquqlarini ommaviy ravishda buzishda ayblab, barcha foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlarini berishni talab qildi. Nyu-York shtati Janubiy okrugi federal sudyasi YouTube foydalanuvchilari haqidagi ma’lumotlarni Viacom’ga taqdim etish talabini qondirdi (bu AQSH federal qonunchiligiga zid edi).
Dislayklar hisoblagichini yashirish
Video ostidagi dislayklar sonini yashirgan yangilanish jamoatchilik orasida qizg‘in munozaralar va tanqidlarga sabab bo‘ldi. Ushbu o‘zgarishlar e’lon qilingan rasmiy video foydalanuvchilar tomonidan juda ko‘p dislayk oldi. 19-noyabr 2021-yilda Javed Karim— YouTube asoschilaridan biri va platforma tarixidagi birinchi video muallifi — o‘sha videoning tavsifini tahrir qilib, dislayklar sonini yashirishni tanqid qildi. Unga ko‘ra, YouTube rahbariyatining bunday qaror qabul qilishiga bir sabab bor, ammo rahbariyat tadqiqotlarni ro‘kach qilib, uni ataylab oshkor etmaydi. Foydalanuvchilar videoxostingni turlicha tanqid qildi: ayrimlar bu qarorni amaliy jihatdan foydasiz deb baholadi, boshqalar esa unda siyosiy mazmun va yashirin senzura borligini ta’kidladi. Shu yilning noyabrida bir havaskor dasturchi videolar ostidagi dislayklar sonini yana ko‘rishga imkon beradigan maxsus plaginni e’lon qildi.
YouTube media olamida
YouTube media olamida shunchalik muhim hodisaga aylandiki, hatto televideniyeham uni hisobga olishga majbur. Ko‘plab media kompaniyalari YouTube’da rasmiy akkauntlar ochib, xizmat orqali o‘z mahsulotlarini targ‘ib qiladi. Memmaqomiga erishgan videolar ko‘pincha yangiliklar reportajlariga ham kiritiladi. 2007-yil iyunda CNN YouTube foydalanuvchilarining savollarini yig‘ib, partiyalararo debatlarda muhokama qilish kampaniyasini o‘tkazdi. Kompaniya soxtalashtirish va senzura haqidagi ayblovlar bilan jiddiy tanqidga ham uchradi. Foydalanuvchilardan fikr olishning yana bir misoli — Al-Jaziratelekompaniyasining video murojaati. Unda kompaniya vakili aynan YouTube doirasida maxsus ingliz tilidagi yangi xizmatni ishga tushirish haqidagi hamjamiyat fikrini bilishga uringan. YouTube kichik mustaqil telekompaniyalar va telekanallar uchun ham juda jozibador hisoblanadi.
Ayrim YouTube foydalanuvchilari media yulduzi maqomiga erishgan (masalan, Boxxy), ularning shuhrati internetdan tashqariga chiqib, hayotlariga ta’sir ko‘rsatgan. Masalan, esmeedenterstaxallusli foydalanuvchi mashhur qo‘shiqlarni havaskorlikda kuylagan videolarini yuklab borgan va oxir-oqibat prodyuser e’tiboriga tushib, Jastin Timberleykboshqaradigan Tennman Records leybli bilan musiqa shartnomasini imzolagan. Kanadalik Jastin Biber ham yirik leybl bilan katta qiymatdagi shartnoma imzolashga muvaffaq bo‘lgan; uning qo‘shiqlari yozilgan videolarni onasi yuklab qo‘ygan edi. Yana bir misol — 2010-yilda YouTube o‘tkazgan bastakorlar tanlovi o‘n minglab internet foydalanuvchilari e’tiborini tortib, g‘oliblarning asarlari Rossiya milliy orkestri tomonidan Teodor Kurentzisboshqaruvida ijro etilgan konsert bilan yakunlangan. Aksincha, memning Star Wars kid[ingl.] beixtiyor qahramoniga aylangan bola maktabda masxaralarga uchradi va buning natijasida oilasi sinfdoshlariga qarshi sudga da’vo kiritdi.
Bloklash, filtrlash va senzura
2007-yil mart va 2008-yil yanvar oylarida Turkiyada yuqori martabali siyosatchilar ustidan kuladigan materiallar joylashtirilgani sababli YouTube taqiqlangan. Saytni bloklash Google Turkiya hukumati talabiga binoan tanqidiy videolarni o‘chirguniga qadar davom etgan.
2008-yil fevralda Pokiston hukumati islomga qarshi materiallar joylashtirilgani sababli saytga kirishni blokladi.
2009-yil martda Xitoy hukumati xitoylik askarlar Tibet rohiblari va boshqa Tibetaholisini kaltaklayotgani tasvirlangan video paydo bo‘lgach, YouTube’ga kirishni blokladi. BBCxabariga ko‘ra, tarqatilgan videodan hodisalarning vaqti va joyini aniqlash, shuningdek ishtirokchilarni tanib olish mumkin emas edi. Bloklashga izoh bergan Xitoy Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Sin Gan hukumat internetdan qo‘rqmasligini va bloklashlar haqida birinchi marta eshitayotganini aytdi. 2009-yilda saytni Turkmanistonda ham bloklashdi.
2010-yil iyul oxirida Rossiyaning Komsomolsk-na-Amure shahrida sud YouTube’ni ham o‘z ichiga olgan beshta saytga kirishni yopdi. Qarorga sabab barcha taqiqlangan saytlarda ekstremistik mazmundagi materiallar bo‘lgani edi. Keyinchalik yuqori instansiya sudi bu qarorni bekor qildi.
17-sentabr 2012-yilda Pokiston bosh vaziri Google «Musulmonlarning aybsizligi» filmining treylerini saytdan o‘chirishdan bosh tortgani sababli mamlakatda YouTube’ga kirishni yopish haqida buyruq berdi. O‘sha kuni Rossiya Federatsiyasi Bosh prokuraturasi «Musulmonlarning aybsizligi» filmini ekstremistik deb topishni so‘rab sudga da’vo tayyorlagani ma’lum bo‘ldi. O‘z navbatida, Roskomnadzor aloqa operatorlarini sud qarori chiqmaguncha filmga kirishni bloklashga chaqirdi. U ommaviy axborot vositalariga film yoki undan lavhalarga havolalar bermaslikni tavsiya qildi va aks holda faoliyatni to‘xtatib turishgacha bo‘lgan choralarni qo‘llashini bildirdi. Rossiya Federatsiyasi Aloqa vazirligirahbarining so‘zlariga ko‘ra, agar da’vo qondirilsa va Google rossiyalik foydalanuvchilar uchun filmni bloklashdan bosh tortsa, yaqinda qabul qilingan qonungamuvofiq Rossiya hududida YouTube’ga kirish bloklanadi. Ertasi kuni, 18-sentabrda, Rostelekom Omsk shahri va Omsk viloyati aholisi uchun YouTube’ga kirishni taxminan yarim kunga blokladi.
19-sentabrda Bosh prokuratura saytida quyidagi ma’lumot e’lon qilindi:
Omsk viloyati prokuraturasi 18 va 19-sentabr 2012-yilda qonun buzilishiga yo‘l qo‘yilmasligi haqida «MegaFon» OAJ Sibir filialining hududiy bo‘linmasi, «Rostelekom», «MTS» va «VimpelKom» ochiq aksiyadorlik jamiyatlari filiallari, shuningdek «Zap-SibTranstelekom» YoAJning Omsk mintaqaviy vakolatxonasi rahbarlarini ogohlantirdi…
Filmga erkin kirish mintaqa hududida ekstremistik g‘oyalarning tarqalishiga, shuningdek ekstremistik yo‘nalishdagi jinoyatlar sodir etilishiga olib kelishi mumkin.
Fuqarolarning huquqlari buzilishining oldini olish uchun Omsk viloyati prokuraturasi internet-provayderlar rahbarlariga «youtube.com» internet resursida joylashgan ushbu videomaterialga foydalanuvchilar kirishini bloklash choralarini ko‘rish zarurligini ko‘rsatdi.
22-sentabr 2012-yilda YouTube’ga kirish Dog‘istondabloklandi, 27-sentabrda esa Chechenistonda ham bloklandi.
9-fevral 2013-yilda Misr sudi YouTube’ga kirishni bir oyga blokladi: bunga saytda shov-shuvli film parchasi joylashtirilgani sabab bo‘ldi, filmning nomi «Musulmonlarning aybsizligi».
25-may 2013-yilda YouTube Tojikistondabloklandi. Norasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, bunga Tojikiston prezidentining katta o‘g‘li Rustam Emomalining to‘yi aks etgan va unda qo‘shiq aytib, raqsga tushayotgan Emomali Rahmontasvirlangan videolar sabab bo‘lgan. 27-mayda saytga kirish tiklandi.
28-yanvar 2015-yilda Roskomnadzor YouTube videoxostingini taqiqlangan saytlarning Yagona reyestriga kiritdi. Bunga «Rossiya qo‘zg‘olonchilar armiyasini (RQA) tuzish» nomli videoning joylashtirilgani sabab bo‘ldi. Moskva shahar sudi «Axborot, axborot texnologiyalari va axborotni himoya qilish to‘g‘risida»gi qonunning 15.2-moddasiga asosan sayt bloklandi. Video o‘chirildi, ammo YouTube yana Reyestrga kiritildi, bu safar «qaroqchilik» sababli. Shunga qaramay, o‘sha kuni kechqurun videoxostingga kirish tiklandi.
10-iyun 2019-yilda Roskomnadzor talabiga binoan, hokimiyatga hurmatsizlik haqidagi qonunni ijro etish doirasida YouTube videolarni blokladi. Ularda qurolli guruhlar rahbarlari, jumladan, Shamil Basayevquyidagi munosabatni bildirgan: « Rossiya Federatsiyasi davlat gerbiga hurmatsizlik».
Rossiyadagi funksional cheklovlar
Ayrim mamlakatlarning ba’zi yangiliklar agentliklari (bunda ro‘yxat juda tanlab tuzilgan[manbada yo‘q][ishonchsiz manba]) xizmat orqali o‘z kontentini tarqatishda cheklovlarga duch kelmoqda[ishonchsiz manba]; YouTube qoidalari (xuddi Facebook, Twitterqoidalari kabi) shaffof emasligi ta’kidlanadi[ishonchsiz manba]. 2022-yilda Ukrainadagi Google bo‘linmasi Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi fonida Kremlni qo‘llab-quvvatlovchi va targ‘ibot olib boruvchi yuzlab YouTube kanallari hamda minglab videolarni o‘chirdi. Kompaniya shunday dedi: «YouTube’da biz ishonchli yangilik manbalarining videolarini joylaymiz va siyosatimizni buzadigankontentni o‘chirish uchun qat’iyat bilan ishlaymiz. So‘nggi bir necha kunda biz yuzlab kanal va minglab videolarni o‘chirdik, yolg‘on axborotga qarshi hushyorlikni saqlaymiz». Xizmat Rossiyaning yirik blogerlari, jumladan, Dmitriy Puchkovning[ishonchsiz manba], Artemiy Lebedevning[ishonchsiz manba] va boshqalarning bir qator kanallarini blokladi.
4-mart 2022-yilda YouTube Rossiyadagi foydalanuvchilarga reklama namoyishini to‘xtatdi, 10-mart 2022-yilda esa Rossiyada ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilarning kanallarini monetizatsiya qilishni vaqtincha to‘xtatdi.
11-mart 2022-yilda videoxosting Rossiya tomonidan moliyalashtiriladigan OAV bilan bog‘liq kanallarni bloklashga kirishdi. Platforma siyosatigaasosan, «zo‘ravonlik bilan bog‘liq yaxshi hujjatlashtirilgan voqealarni inkor etadigan, ularning ahamiyatini kamaytiradigan yoki kamsitadigan» kontent taqiqlanadi. Cheklovlar «Rossiya segodnya» mediaxoldingi, davlat axborot agentligi TASS, VGTRK, «Birinchi kanal», RBK, REN TV, NTV, «Moskva 24» va boshqalar ham ushbu cheklovlarga duch keldi. 19-oktabr 2022-yilda Moskva sudi VGTRK kompaniyasining bitta va «Moskva Media»ning ikkita da’vosini qanoatlantirdi. Ularda Google LLC’dan quyidagi YouTube kanallarini blokdan chiqarish talab etilgan: «Smotrim. Ves Solovyov», «Moskva 24» va «Moskva Doveriye».
2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga keng ko‘lamli bostirib kirishi boshlanganidan beri Rossiya hukumati YouTube’ni urushga qarshi materiallarnitarqatishda ayblaydi; rasmiylar ularni «terroristik» materiallar deb ataydi.
2024-yil iyulda Rossiyada YouTube tezligini pasaytirish boshlangani — 70 % ga, keyinchalik esa 2024-yil kuzida videoxosting bloklanishi e’lon qilindi. «Novye lyudi» partiyasi va Rossiyaning boshqa aholisi YouTube’ni sekinlashtirishga qarshi petitsiyalar tuzdi[birlamchi manba]. «Novye lyudi» shuningdek YouTube serverlarini ishchi holatda saqlash uchun ishchi guruh tuzish zarurligini aytdi.
1-avgust 2024-yilda Rossiyada YouTube ishlashida uzilish qayd etildi, ikki kunda sayt ishlashi bo‘yicha 15 mingdan ortiq shikoyat kelib tushdi; ularning aksariyati Moskvadan bo‘lgan. Google Rossiyada YouTube’dagi ommaviy uzilishlarni sharhlab, ularning texnik muammolar bilan hech qanday aloqasi yo‘qligini bildirdi. 3-avgust 2024-yilda videoxosting yuqori sifatdagi videolarni Google Chrome, Opera, Mozilla Firefox, Mi Browserbrauzerlarida ijro etmay qo‘ydi. Yandeks Brauzer va Safari brauzerining kompyuter versiyasida esa videolar maksimal aniqlikda ko‘rsatilishda davom etdi.
YouTube’ning sekinlashtirilishi e’lon qilinganiga qaramay, uning tashriflar soni o‘sishda davom etdi, ayni paytda VPN yuklab olishlar ham ko‘paydi. Rossiya OAV esa boshqa ilovalar — VK Video, Rutube, TikTok, Dzen— yuklab olinishi go‘yoki ko‘payganini da’vo qila boshladi. 8-avgustda rossiyaliklarning bir qismi uchun YouTube butunlay ishlamay, bosh sahifa yuklanmay qoldi. Boshqa xorijiy videoxostinglar bo‘yicha qidiruv so‘rovlari ham ko‘paydi, jumladan, Bilibili, Vimeo.
Reklama xizmati Google AdSense Rossiya bozoridan butunlay chiqib ketishga va «Rossiya» belgisi bor barcha rossiyalik foydalanuvchilar akkauntlarini faolsizlantirishga qaror qildi. Kompaniya blogerlarning ishlab topgan mablag‘ini 60 kun ichida to‘lashga va’da berdi. Google 9-sentabr 2024-yildan Rossiyada BigQuerybulutli xizmatini o‘chirishga qaror qildi. Ushbu xizmat korporatsiya tomonidan katta ma’lumotlar to‘plamlarini saqlash va tahlil qilish uchun ishlatiladi hamda sun’iy intellekt yordami bilan ishlaydi.
Kseniya Goryacheva, Denis Parfyonov. Davlat dumasi deputati Denis Parfyonov Roskomnadzor rahbariga Rossiyada YouTube videoxostingi ishini tiklashni so‘rab deputatlik so‘rovi yubordi.
Rossiyaliklar YouTube ishlamagani sababli internet-provayderlar bilan tuzilgan shartnomalarni ommaviy ravishda bekor qilmoqda.
Rossiyaning Qozon, shuningdek, Moskva shaharlarida YouTube’ni sekinlashtirishga qarshi miting o‘tkazishga ruxsat berilmadi.
Rossiyaning Barnaul shahrida Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasi YouTube’ni sekinlashtirishga qarshi kelishilgan miting o‘tkazishni rejalashtirgan edi. Tadbir tashkilotchilar tashabbusi bilan bekor qilindi.
13-sentabr 2024-yilda Rossiya kommunistik partiyasi (internatsionalistlar) vakillaridan iborat tashabbus guruhi 29-sentabrda YouTube bloklanishiga qarshi miting o‘tkazish uchun Novosibirskshahar hokimligiga ariza topshirdi. Hokimlik arizani rad etdi. Xuddi shu tashabbuskorlarning 6-oktabrda miting o‘tkazish haqidagi arizasi ham rad etildi, biroq miting shunga qaramay o‘tkazildi: u ruxsat talab qilinmaydigan maxsus ommaviy yig‘ilish maydonida tashkil etildi. Aksiyada 30 ga yaqin kishi qatnashdi.
Rejalashtirilganidek, soat 13.00 da miting boshlandi. Politsiyachilarni hisobga olmaganda, aynan 30 nafar fuqaro to‘plandi. Miting davomida boshlovchi odamlar kam kelganining asosiy sababi fuqarolar ruxsatsiz tadbirlarda qatnashgani uchun ta’qib qilinishdan qo‘rqishi ekanini ta’kidladi.
Mitingda 9 kishi so‘zga chiqdi. Federal davlat organlariga murojaat qilingan rezolyutsiya qabul qilindi. Unda fuqarolarning ta’lim, kasbiy, madaniy va boshqa sohalardagi huquqlarini amalga oshirishda katta ahamiyatga ega YouTube’ni bloklash tahdidiga norozilik bildirildi. Bloklash fuqarolarning axborotni tarqatish va olish bo‘yicha konstitutsiyaviy siyosiy huquq hamda erkinliklarini buzishi qayd etildi.
— Rasmiy sayt RKP(i)
45 nafar Moskva shahar dumasi deputatligiga RFKP tomonidan ko‘rsatilgan nomzodlar o‘zlarining ochiq maktubida Rossiyada YouTube bloklanishiga qarshi bayonot berdi.
19-dekabr 2024-yildan boshlab mobil aloqa tarmog‘idan foydalanadigan mobil qurilmalarda YouTube saytiga kirish cheklana boshladi.
11-aprel 2025-yilda Margarita Simonyan bolalarni zararli kontentdan himoya qilish bahonasi bilan Rossiyada YouTube’ni butunlay taqiqlashga chaqirdi.
16-dekabr 2025-yilda deputat Andrey Svinsov Rossiyalik kontent yaratuvchilarni mahalliy muqobillarga o‘tishga chaqirdi va YouTube videoxostingi 6-12 oy ichida bloklanishini aytdi.
«YouTube Rossiyada 6—12 oy ichida to‘liq cheklanadi. Buning sababi shundaki, u amaldagi Rossiya qonunchiligini hamon e’tiborsiz qoldirmoqda».Andrey Svinsov «Abzats Media» bilan suhbatda
11-fevral 2026-yilda www.youtube.com domen nomi Roskomnadzor tomonidan milliy domen nomlari tizimidan (NSDI) olib tashlangani haqida ilk xabarlar paydo bo‘ldi. Natijada YouTube’ga kirishga uringanda brauzer va ilovalar domen nomini xizmatning IP-manziliga bog‘lay olmaydi va shu sababli xizmatdan foydalana olmaydi; buning o‘rniga DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN xatosi chiqadi.
Britaniyaning The Economistnashri fikricha, YouTube’ni bloklashdan maqsad shunday ma’lumotlar tarqalishiga to‘sqinlik qilishki, ular Rossiya targ‘ibotiga mos kelmaydi.
Rekordlar
- 21-dekabr 2012-yilda YouTube va internet tarixida birinchi marta bir videoklipning tomoshalari soni 1 milliarddan oshdi, 31-may 2014-yilda esa 2 milliarddan oshdi. Bu Janubiy koreyalik ijrochi PSY ning «Gangnam Style» (» qo‘shig‘iga ishlanganvideosi bo‘lib, u avvalgi rekordchi — Jastin Biber va uning «Baby».
- » qo‘shig‘idan o‘zib ketdi. 11-oktabr 2017-yilda videoklip — «Despacito» qo‘shig‘iga ishlangan, puerto-rikolik musiqachi Luis Fonsi va xonanda Deddi Yanki ishtirokidagi video — barcha videolar orasida birinchi bo‘lib 4 milliard tomoshadan oshdi. Shu video YouTube’da eng ko‘p layk olgan (52 mln layk) video ham hisoblanadi.
- 13-yanvar 2022-yilda Baby Shark Dance nomli video YouTube tarixida birinchi marta 10 milliard tomoshadan oshib, mutlaq tomosha rekordini o‘rnatdi.
Adabiyotlar
- Baykov V. D., Baykov D. V., Krilova Ye. V. Vikipediya hammasini tushuntiradi, YouTube hammasini ko‘rsatadi: amaliy qo‘llanma. — M.: DMK Press, 2018. — 234 bet. — ISBN 978-5-97060-588-2.
- Miller, Maykl. Biznes uchun YouTube. Har qanday biznes uchun onlayn videomarketing = YouTube for Business: Online Video Marketing for Any Business. — M. : Mann, Ivanov va Ferber, 2013. — B. 304. — ISBN 978-5-91657-393-0.
Havolalar
- YouTube — maqola Lentapediyada. 2012-yil.
- YouTube : [arxiv. 12.01.2024]. — Katta Rossiya ensiklopediyasi: ilmiy-ma’rifiy portal, 2023. — 6-oktabr. — Murojaat sanasi: 12.01.2024.