| Spotify | |
|---|---|
| | |
| | |
| Turi | aksiyadorlik jamiyati S.A. |
| Birjada ro‘yxatga olingan | NYSE: SPOT |
| Tashkil etilgan sana | 2006-yil |
| Asoschilari |
Daniel Ek, Martin Lorentson |
| Joylashuvi |
|
| Asosiy shaxslar | Shon Parker |
| Faoliyat sohasi | ko‘ngilochar sanoat |
| Bo‘linmalari |
23 to‘liq ro‘yxat:
|
| Bosh kompaniyasi | Spotify Technology S.A. |
| Sho‘ba korxonalari |
10+ to‘liq ro‘yxat:
|
| Veb-sayt | spotify.link |
Spotify — shved striming xizmati bo‘lib, audio va media kontentdan foydalanish imkonini beradi. U 2006-yilda Daniel Ek va Martin Lorentson tomonidan asos solingan. 2025-yil sentabr holatiga ko‘ra, u musiqa strimingi xizmatlarining eng yirik yetkazib beruvchilaridan biri bo‘lib, oyiga 713 milliondan ortiq faol foydalanuvchiga ega. Ularning 281 millioni pulli obunachilardir.
Jismoniy tashuvchilar yoki raqamli sotuvlarda san’atkorlarga sotilgan har bir qo‘shiq yoki albom uchun qat’iy narx to‘lanadi. Spotify esa san’atkorga tegishli qo‘shiqlar tinglanishining jami tinglanishlar sonidagi ulushiga qarab royalti to‘laydi. Xizmat o‘zining umumiy daromadining taxminan 70 foizini huquq egalariga (ko‘pincha ovoz yozish kompaniyalariga) taqsimlaydi, ular esa ijrochilarga shaxsiy shartnomalariga muvofiq haq to‘laydi.
Jurnalist Ben Sisario («The New York Times») ma’lumotiga ko‘ra, Spotify’dagi yetti million ijrochidan taxminan 13 000 nafari 50 000 dollar yoki undan ko‘p daromadni 2020-yilda olgan.
Tarixi
Uni do‘stlar, internet tadbirkorlari Daniel Ek va Martin Lorentson Stokgolmda 2006-yilda yaratishgan.
2005—2009
2005-yil kuzida Daniel Shvetsiyaning TradeDoubler[ingl.] reklama kompaniyasida maslahatchi bo‘lib ishlay boshladi va u yerda uning asoschisi Martin bilan tanishdi. U, shuningdek, Stardoll’da (foydalanuvchilar mashhur musiqachilarga qog‘oz qo‘g‘irchoqlardek kiyim sotib oladigan o‘yin sayti) ishlagan. Stardoll direktorlar kengashida musiqa sanoati magnati Klayv Devisning o‘g‘li Fred Devis ham bor edi. Qishda Daniel depressiyaga tushib qoldi va hayotga bo‘lgan quvonchini qaytaradigan kompaniya yaratishga qaror qildi. U rejasini Martin bilan o‘rtoqlashdi va Martin sherik bo‘lishga rozi bo‘ldi. 2006-yil mayiga kelib Martin TradeDoubler’ning 180 million shved kronasiga teng aksiyalarini sotib, Danielga o‘n million krona o‘tkazdi. Shundan so‘ng Daniel Stardoll’dagi ishidan ketdi. Ular ko‘plab variantlarni ko‘rib chiqdi; eng ma’qullari video yoki musiqa xizmati edi, ammo videofayllarni saqlash uchun ko‘proq xotira zarur edi. Aprelda domen spotify.com ro‘yxatdan o‘tkazildi, aksiyadorlik jamiyati Spotify AB esa iyunda ro‘yxatga olindi.
2006-yil avgustda Riddargatan ko‘chasi, 20-uyda, Stokgolmda, Spotify’ning ilk ofisi ochildi. Danielning universitetdagi sobiq kursdoshlari hamda uning ortidan Stardoll’dan ketgan sobiq hamkasblari bu yerda ish boshladi. Martin ham o‘zining avvalgi kompaniyasidan va Gyoteborgdagi o‘zi tahsil olgan oliygohdan xodimlar yolladi. Kuzda Spotify Gyoteborglik Lyudvig Strigeusdan μTorrent dasturini 5 foiz aksiyalar evaziga sotib oldi. Lyudvig kompaniyaga qo‘shilib, Gyoteborgdagi bo‘limda Windows va iOS uchun ilovalar ishlab chiqish bilan shug‘ullandi.
2007-yil yanvariga kelib Fredrik Niemele (shved. Fredrik Niemelä) navbat (ingl. Queue) funksiyasini o‘ylab topdi. Bu funksiya torrent tarmog‘i orqali ochiq sahifadagi keyingi qo‘shiqlarni buferga oldindan yuklab, javob darhol kelayotgandek taassurot uyg‘otardi. Biroq u operativ xotira va batareya quvvatini ko‘p sarflardi (hozir faqat dastlabki o‘n soniya yuklanadi, shu sabab internet sekin bo‘lganda foydalanuvchilar o‘n soniyadan keyin ijroda uzilishni sezishi mumkin). O‘sha vaqtda saytni bo‘lajak investorlar va ovoz yozish kompaniyalari egalariga namoyish qilish uchun The Pirate Bay.
Fred Devis Stokgolmdagi kechalardan birida Daniel bilan uchrashdi va Daniel unga yangi startapi haqida gapirib berdi. Musiqa biznesida ko‘p yillar advokat bo‘lib ishlagan Fred, xizmatni radiodastur sifatida ro‘yxatdan o‘tkazish g‘oyasi qonunga zidligini va har bir ovoz yozish kompaniyasi bilan alohida eksklyuziv shartnoma tuzish kerakligini tushuntirdi; bu esa juda qiyin edi. Ammo Fred Danielni barcha rahbarlar bilan tanishtirishi mumkinligini aytdi. Daniel bunga bir necha oy ketadi, deb o‘yladi. Aslida, shartnomalar tuzish Yevropada ikki yil, AQSHda esa to‘rt yil davom etdi.
2007-yil fevralda Daniel yangi tanishi — muvaffaqiyatli britaniyalik internet tadbirkori Shakil Xon (ingl. Shakil Khan) ta’sirida Londonga ko‘chib o‘tdi va u yerda Spotify’ning bosh ofisini tashkil etdi. Amalda kompaniya o‘zini shved kompaniyasi sifatida ko‘rsatishda davom etsa-da, shved kompaniyasi bo‘lishdan chiqdi.
Aprelda Shvetsiyada STIM tomonidan huquqlardan foydalanish litsenziyasi asosida ilovaning beta-versiyasi chiqarildi. Undan faqat do‘stlar va musiqa blogerlariga yuborilgan taklifnoma orqali foydalanish mumkin edi.
Birinchi sinov yilida kompaniya 31,8 million shved kronasi zarar ko‘rdi.
Kompaniya investorlarni muvaffaqiyatsiz qidirdi, Daniel va Martin esa o‘z mablag‘larini kiritdi. Asoschilarning biznes daromadli bo‘lishiga shu qadar ishongan holda o‘z pullarini sarflashi leybllarni musiqalaridan foydalanishga ruxsat berishga ko‘ndirdi. Natijada 2008-yilda xizmat nihoyat qaroqchilik tufayli shou-biznes deyarli hech narsa yo‘qotmaydigan bir qator Yevropa mamlakatlarida rasman ishga tushdi. Ikkinchi yildagi zarar 60 million kronadan oshdi.
Kompaniya Shvetsiyada Telia va Buyuk Britaniyada Three UK mobil aloqa operatorlari bilan hamkorlik qilib, striming va uyali aloqa to‘lovlarini bitta hisobga birlashtirdi.
2010—2016

Startap tezda ommalashib, masalan, iTunes kabi muqobil xizmatlardan foydalanuvchilarni o‘ziga jalb qila boshladi. Danielning aytishicha, 2010-yilda unga Stiv Jobs qo‘ng‘iroq qilgan va go‘shakda jim nafas olib turgan. Svenska Dagbladet jurnalistlari ma’lumotlari va Shon Parkerning bayonotlariga ko‘ra, Apple 2010-yildan boshlab Spotify’ning AQSHda ishga tushishiga to‘sqinlik qilgan.
Londondagi bosh ofis yopilib, u yerda faqat mahalliy reklama xizmati qoldirildi. Asosiy xodimlar va Daniel Stokgolmga ko‘chib o‘tdi.
2011-yil mayda bepul akkauntlar uchun musiqa tinglash haftasiga 10 soat bilan cheklandi. Hozir bu cheklov bekor qilingan, uning o‘rniga pleylistlarda treklarni o‘tkazib yuborish imkoniyatiga cheklov qo‘yilgan.
14-iyul 2011-yilda xizmat dunyodagi eng yirik musiqa bozori — AQSHda rasman ishga tushdi. Bunga erishish uchun Spotify AQSHdagi eng yirik uchta leyblga (Sony, Warner va Universal) jami 20 foiz aksiyasini, shuningdek, foydalanuvchilar qo‘shiqlarni necha marta eshitishidan qat’i nazar, musiqadan foydalanish litsenziyalari uchun har yili miqdori ochiqlanmagan bir necha yuz million dollarni to‘ladi. Leybllar talabi bilan fayl sotib olish imkoniyati ham qo‘shildi (2013-yilda bekor qilingan).
Aholi shaxsiy avtomobilda Yevropadagiga qaraganda ancha ko‘p vaqt o‘tkazadigan AQSH bozoriga kirish radio funksiyasining rivojlanishiga turtki berdi.
2011-yildagi zarar 50 million dollarni tashkil etdi.
2012-yil dekabrda xizmatning asosiy funksiyalaridan biri — Discover bo‘limi ishga tushirildi. U foydalanuvchiga xuddi shu qo‘shiqlarni tinglaydigan boshqa kishilar eshitgan kompozitsiyalar asosida shaxsiy musiqa tavsiyalarini tuzadi.
2013-yil mayda Spotify turli tadbirlar va kayfiyatlarga bag‘ishlangan eng muvaffaqiyatli pleylistlarni tuzadigan Tunigo xizmatini sotib oldi. Endi bu funksiya xizmatning markaziy yo‘nalishiga aylandi. 2014-yilga kelib ko‘plab pleylist kuratorlari ((musiqa muharrirlari), jumladan har bir mamlakat uchun alohida mutaxassislar ishga olindi.
Ilk o‘sish inqirozi 2013-yil yozida ro‘y berdi. Yozgi ta’tilga xos pasayishdan so‘ng yangi foydalanuvchilar soni o‘sishdan to‘xtadi — bozor keskin ravishda mobil formatga o‘tdi, kompaniyada esa hali mobil ilova yo‘q edi. Uni raqobatchi Apple kompaniyasiga tegishli App Store ilovalar do‘koni faqat dekabrda ma’qulladi va daromadning 30 foizini olib qola boshladi. Bepul ilova yangi foydalanuvchilar va, demak, tinglashlar sonining oshishiga olib keldi. Rekord darajadagi tinglashlar musiqachilar e’tiborini tortdi: ular nega ovoz yozish kompaniyalari millionlab tinglashlar uchun ularga atigi bir necha ming dollar to‘lashini tushunmasdi. 2014-yilda ijrochilar o‘z musiqalarini Spotify katalogidan olib tashlay boshladi.
2013-yil noyabrda Amerikaning Technology Crossover Ventures kompaniyasi 250 million dollar sarmoya kiritdi. Shundan so‘ng Spotify nihoyat serverlar sotib olishga va qurilma batareyasi hamda xotirasini ko‘proq sarflaydigan torrent texnologiyasidan voz kechishga qodir bo‘ldi. Yangi investitsiyalar API asosida yaratilgan eng ommabop uchinchi tomon ilovalarini sotib olishga ham sarflandi. Spotify API protokoli butunlay yopildi.
video xizmatini yaratish boshlandi. U 2015-yilda musiqaga aloqasi bo‘lmagan qisqa videolar platformasi sifatida taqdim etildi va unga Vice Media, Comedy Central, BBC, ESPN, NBC va TED (tez orada yopilgan), 2016-yil mayda esa Spotify buyurtmasi bilan yaratilgan original musiqaga oid kontent platformasi sifatida taqdim etildi (u ham tez orada yopildi).
2014-yil bahorida Echo Nest tahlil kompaniyasi sotib olindi. Uning texnologiyasi algoritmlarga asoslangan tavsiyalar tizimining asosi bo‘ldi; ilgari buni kuratorlar bajargan. Hozir bu ikkala funksiya birlashtirilgan: algoritmlar kam tanilgan ijrochilarning ko‘p tinglanadigan treklaridan Discover Weekly pleylistini (2015-yil yozida ishga tushirilgan) yaratadi. Foydalanuvchilar u yerdan o‘ziga yoqqan treklarni tinglaydi, keyin kuratorlar foydalanuvchilarga ma’qul bo‘lganlari orasidan rasmiy pleylistlarga qo‘shiqlar tanlaydi. Masalan, Latina! kabi asosiy pleylistlardan biriga kirish uchun qo‘shiq avval taxminan besh yuzta norasmiy pleylistga kiritilishi kerak.
2015-yil yanvarda xizmat PlayStation dasturiy ta’minotiga qo‘shildi.
2015-yil mayda Spotify Running funksiyasi smartfonlar va aqlli soatlar uchun yugurish tezligiga mos sur’atdagi EDM kompozitsiyalarni tanlash imkoniyati bilan ishga tushirildi. Musiqachi Tiësto bu funksiya uchun maxsus trek yaratdi. Hozir foydalanuvchilar soni kam bo‘lgani sabab funksiya ishlamaydi, biroq undan foydalangan kam sonli yuguruvchilar uni juda yuqori baholagan.
Dastlab Daniel va Martinning g‘oyasi 2000-yillar boshidagi iqtisodiy yuksalish paytida reklama xizmatlarida ishlab, reklamadan daromad oladigan mutlaqo bepul xizmat yaratishga asoslangan edi. Bu Freemium modeli edi. Kompaniya foydalanuvchilarning taxminan 3 foizi pulli obuna bo‘lishini kutgan. Jahon moliyaviy inqirozlari 2007-yildan boshlangan inqirozlar va uzoq davom etgan retsessiya reklama beruvchilarni har yili budjetlarini tobora ko‘proq qisqartirishga majbur qildi. Oxir-oqibat Spotify Aleks Norstryom (shved. Alex Norström) rahbarligida bepul foydalanuvchilarni pulli obunachilarga aylantirishga e’tibor qaratdi. Bunga oylik to‘lovni «Telia» va «Hulu» xizmatlari bilan birlashtirish, talabalar chegirmalari, oilaviy tariflar hamda «Dastlabki uch oy 99 sentga» aksiyasi orqali erishildi.
Shaxsiylashtirilgan tavsiyalar bilan shug‘ullanuvchi Seed Scientific tahlil kompaniyasi sotib olindi.
2015-yil iyul — eng ommabop Discover Weekly tavsiya etilgan musiqa funksiyasi ishga tushdi. Birinchi yilning o‘zida ushbu bo‘lim orqali 5 milliard marta tinglash amalga oshirildi.
Ilk e’lon qilingan rekord — 500 million marta tinglangan «Thinking Out Loud» Ed Shiran ijrosidagi qo‘shiq bilan 2015-yil oktabrda qayd etildi.
2016-yilda Release Radar bo‘limi ishga tushirildi. Unda foydalanuvchi yoqtirgan ijrochilarning yangi kompozitsiyalari avtomatik jamlanadi.
Sentabrga kelib Spotify mualliflik huquqi uchun besh milliard dollar to‘ladi, shundan 1,2 milliardi 2016-yilga to‘g‘ri keldi.
Spotify minglab yangi xodimlarni ishga oldi va Stokgolmdagi uy-joy inqiroziga duch keldi. Martin va Daniel Shvetsiya hukumatiga ochiq maktub yozib, Stokgolmda ijara to‘lovining qat’iy belgilangan miqdorini bekor qilish zarurligini ta’kidladi. Bu yuqori maosh oladigan malakali mutaxassislar shaharga kelib, narxidan qat’i nazar, kvartira ijaraga olishiga imkon berardi; aks holda kompaniya bir kun kelib Shvetsiyadagi ofisini butunlay yopishga majbur bo‘lishi mumkin edi. 2017-yil fevralda Spotify Nyu-Yorkda yillik 11 million dollarlik katta ofisni ijaraga oldi, 2018-yil sentabrda esa 4-Jahon savdo markaziga oyiga 2,77 million dollar evaziga ko‘chib o‘tdi, lekin Stokgolmni tark etmadi.
2017—2021
Royalti to‘lovlarining barqaror ko‘payishi va marketing strategiyasining pulli foydalanuvchilarga yo‘naltirilishi musiqachilarni o‘z kataloglarini xizmatga qaytarish yoki ilgari joylamagan bo‘lsa, yuklashga ko‘ndirdi. Spotify endi soha yetakchisi sifatida shou-biznes va musiqachilar bilan munosabat strategiyasini o‘zgartirdi. U yirik leybllar bilan shartnoma tuzmagan ijrochilarni targ‘ib etishga e’tibor qaratdi. 2018-yil boshida mustaqil musiqa distribyutori Soundtrap 500 million shved kronasiga sotib olindi.
2017-yildayoq OAVda kompaniyaning IPO o‘tkazishi muhokama qilingan, ammo hujjatlarni tayyorlash cho‘zildi. Faqat 1-mart 2018-yilda Spotify rasman ommaviy kompaniyaga aylanish niyatini bildirdi. 3-aprel 2018-yilda Spotify Nyu-York fond birjasiga aksiyalarni to‘g‘ridan to‘g‘ri joylashtirish — DPO tartibi orqali chiqdi. Kompaniya buni birjaga chiqish jarayonini demokratlashtirish istagi bilan izohladi va IPO qiladigan kompaniyalar singari qo‘shimcha kapital jalb qilishi shart emasligini qayd etdi. Uning bir aksiyasi 132 dollarga, butun xizmat esa 23,5 milliard dollarga baholandi.
Daromad barqaror oshishiga qaramay, Spotify zarari ham o‘sib, 394 million dollarga yetdi (2-chorak, 2018-yil). Xizmat tarixida faqat 2018-yilning oxirgi va 2019-yilning birinchi choragi foyda bilan yakunlangan. Bunga Spotify aksiyadorlaridan biri bo‘lgan ulkan Tencent kompaniyasining birjaga chiqishi sabab bo‘lgan.
2019-yil fevralda 340 million dollarga podkastlar yaratish va tarqatish bilan shug‘ullanuvchi Gimlet Media Inc. hamda Anchor FM Inc. kompaniyalari sotib olindi. Spotify yil oxirigacha podkastlarga 500 million dollar sarflashni rejalashtirib, ularda katta reklama imkoniyatlarini ko‘rdi.
Mayda Spotify o‘zining ilk raqamli qurilmasi — avtomobil uchun Car Thing virtual yordamchisini sinovdan o‘tkazayotgani ma’lum bo‘ldi, ammo uni ochiq savdoga chiqarish rejasi hali yo‘q edi.
Bozordagi ulushi Apple Music ulushidan qariyb ikki baravar katta bo‘lishiga qaramay, Spotify o‘zining asosiy raqobatchilari sifatida boshqa striming xizmatlarini emas, balki TikTok va Instagram.
2019-yilda Spotify Facebook’ning kriptovalyutasi Facebook Libra.
15-iyul 2020-yilda Spotify quyidagi mamlakatlarda ish boshladi: Rossiya, Qozog‘iston, Belarus, Ukraina, Sloveniya, Albaniya, Xorvatiya, Serbiya, Shimoliy Makedoniya, Bosniya va Gersegovina va Moldova.
2021-yil iyunda Spotify funksiyalari Clubhouse audioxizmatiga o‘xshash Greenroom audioplatformasi ishga tushirilishini e’lon qildi. Foydalanuvchilar 1 ming kishigacha sig‘adigan audioxonalar ochishi, boshlovchi esa ularga qo‘shilganlarga so‘z berishi mumkin edi.
2022
2022-yil yanvarda platforma Nil Yangning talabiga binoan uning musiqasini olib tashladi. Yang COVID-19 haqida noto‘g‘ri ma’lumot tarqatishda platformada eksklyuziv faoliyat yurituvchi Jo Roganni aybladi va platformada «Yang ham, Rogan ham» bir vaqtning o‘zida bo‘lishi mumkin emasligini aytdi. Xizmat esa koronavirus muhokama qilinadigan podkast epizodlariga foydalanuvchini Spotify yaratgan koronavirus haqidagi maxsus portalga yo‘naltiruvchi belgi qo‘shishga qaror qildi. Portal dunyodagi olimlar, shifokorlar, akademiklar va sog‘liqni saqlash idoralari tarqatayotgan dolzarb ma’lumotlarga asoslangan faktlarni taqdim etishi kerak edi.
«Feyklar to‘g‘risida»gi qonun kuchga kirgach, 18-mart 2022-yilda Spotify Rossiyadagi faoliyatini to‘xtatdi; bepul xizmatlar butunlay bekor qilindi. Kompaniya bildirishicha, Rossiyadan chiqish xodimlar, shuningdek, «ehtimol, mijozlar» xavfsizligidan xavotir bilan bog‘liq. Kompaniyaning Rossiyadagi vakolatxonasi mart boshida yopilgan edi (quyida ham qarang: ).
2025-yilda treklar bazasining sizib chiqishi
2025-yil dekabrda Anna’s Archive loyihasi Spotify’dagi 86 million kompozitsiyadan iborat, jami 300 TB hajmdagi ma’lumotga kirish imkonini qo‘lga kiritdi. Spotify va yirik leybllar sudga murojaat qilib, ishda g‘olib chiqdi va saytning ayrim domenlarini o‘chirishga erishdi.
Etimologiyasi
«spotify» so‘zi hech qanday ma’noni anglatmaydi. Martin nom haqida fikr almashayotganda Daniel «spotify» degandek noto‘g‘ri eshitgan. spot + indentify (rus. joyni aniqlash) talqini keyin o‘ylab topilgan va bir muddat marketing materiallarida ishlatilgan. Hozir bu talqindan voz kechilgan.
Ingliz tilidagi -ify qo‘shimchasi ma’lum bir jarayon yoki harakatni bildiradigan fe’llar yasash uchun ishlatiladi. 2010-yillar boshida kompaniya ijtimoiy tarmoqlarda o‘z xodimlarini «spotifiers».
Kompaniya nomidan «spotification» atamasi kelib chiqqan bo‘lib, u striming davrida iste’molchilar xulq-atvorining o‘zgarishi jarayonini ifodalaydi.
«Spotify-core» atamasi tinglashlar sonini oshirish maqsadida yaratilgan yangi musiqa kichik janrini anglatadi.
Dizayni

Stardoll rassom-illyustratori Kristian Vilsson (shved. Christian Wilsson) 2006-yil boshida Daniel uchun strimingni ifodalovchi radioto‘lqinli, yuqoriga sakrayotgan «o» harfi aks etgan logotip eskizlarini 6 ming shved kronasiga chizdi.
Dastlabki yashil rangning och yashil tusi (sRGB: #7AB800) dizayner Rasmus Andersson (shved. Rasmus Andersson) tomonidan tanlangan. Kristian uni sovuqroq zumrad-yashil tusga (sRGB: #1DB954) 2012-yilda o‘zgartirgani ilova foydalanuvchilarining noroziligiga sabab bo‘ldi. Rasmus 2010-yilgacha xizmatning butun dizaynini ham yaratgan.
Xizmatning hozirgi dizayni foydalanuvchiga yo‘naltirilgan loyihalash tamoyillariga asoslanadi. Foydalanuvchilar ko‘pincha har kuni takrorlanadigan bir xil sharoitlarda musiqa tinglaydi: o‘sha sabablarga ko‘ra, o‘xshash kayfiyatda, bir xil joylarda va muayyan qurilmalarda. Foydalanuvchi tajribasi taklif etilgan sinov ishtirokchilari bilan tajribalar davomida aniqlanadigan eng yuqori darajadagi tushunarlilik va minimalizmga qaratilgan.
Texnik xususiyatlari
Spotify ko‘plab zamonaviy qurilmalarda, jumladan Windows, macOS, Linux, Android va iOS operatsion tizimlarida ishlaydi. «Spotify Connect» funksiyasi foydalanuvchilarga bir vaqtda bir nechta qurilmadan foydalanish imkonini beradi.
Kompyuter uchun Spotify ilovasi iTunes xizmatidan musiqalarni import qilib, mobil qurilmalar bilan sinxronlashtirish imkonini beradi. Istalgan qo‘shiq, albom yoki pleylistni sayt yoxud blog sahifasining kodiga joylashtirish mumkin.
2019-yil sentabr holatiga ko‘ra, xizmatda 248 milliondan ortiq faol akkaunt mavjud bo‘lib, ulardan 113 millioni pulli xizmatlardan foydalangan. Spotify katalogida 50 milliondan ortiq qo‘shiq bor, har kuni o‘n minglab yangi fayllar yuklanadi (masalan, «Happy Birthday to You» qo‘shig‘ining 1400 xil versiyasi mavjud). Qidiruv qo‘shiqlar, ijrochilar, albomlar, pleylistlar va leybllar bo‘yicha bajariladi. Shu bilan birga, katalogdagi kontentning qariyb 20 foizi hech qachon tinglanmagan.
Himoya uchun mualliflik huquqlarini texnik himoyalash vositalari.
qo‘llaniladi. Spotify uch xil bitreyt darajasidagi ovoz oqimini ochiq Ogg Vorbis formatida taqdim etadi. U bozordagi aksariyat raqobatchilarga qaraganda kamroq trafik sarflab, yaxshiroq ovoz sifatini beradi va MP3.
| Bitreyt | Mavjudligi |
|---|---|
| 96 Kbit/s | Mobil qurilmalar |
| 160 Kbit/s | Kompyuter ilovasi va veb-sayt |
| 320 Kbit/s | Premium tarif |
radio funksiyasi foydalanuvchining shaxsiy didi, tanlangan janr, trek, pleylist yoki ijrochi asosida 50—70 ta kompozitsiyani ketma-ket ijro etadi. MIT tajribasiga ko‘ra, «yoqdi» yoki «yoqmadi» tugmasini bosish natijaga ta’sir qilmagan.
2021-yil fevralda Spotify musiqani yo‘qotishsiz siqish (HiFi) formatida joriy etish rejasini e’lon qildi. Biroq uni 2024-yil iyungacha kechiktirib, tashabbusni Amazon Music va Apple Music xizmatlariga boy berdi. Striming xizmati HiFi formatidan foydalanish uchun qimmatroq tarif qo‘llaydi.
Pleylistlar
Foydalanuvchilar pleylistlar yaratishi, ularni boshqalar bilan ulashishi va birgalikda tahrirlashi mumkin. Hozir Spotify’da foydalanuvchilar hamda kuratorlar yaratgan taxminan 2 milliard pleylist bor. Ilgari oddiy foydalanuvchi pleylistlariga ko‘pi bilan 10 000 ta qo‘shiqni saqlashi mumkin edi, ammo 27-may 2020-yilda Spotify endi shaxsiy kutubxonaga cheklanmagan miqdorda musiqa qo‘shish mumkinligini e’lon qildi.
2017-yilga kelib tinglashlarning 70 foizi muharrirlar boshqaradigan pleylistlar orqali amalga oshirilgan. Rasmiy pleylistlarning faqat kichik qismi muayyan musiqa janriga bag‘ishlangan; asosiy e’tibor voqealar yoki kayfiyatlarga qaratilgan. Bunday pleylistlarni yirik leybllarga qarashli Filtr (Sony), Digster (Universal) va Topsify (Warner) kompaniyalari yaratadi. Istalgan rasmiy pleylistga kirish chartlarda paydo bo‘lishni deyarli kafolatlaydi.
Yangi ijrochilarni topish uchun Spotify 20 mingta musiqa blogini tahlil qilib, qayta-qayta tilga olinayotgan yangi nomlarni ajratadi. Ularning yangi qo‘shiqlari bir necha ming foydalanuvchiga tavsiya qilinadi; agar foydalanuvchilar trekni o‘tkazib yubormasa, kompaniya muharrirlari uni tinglab ko‘radi. Xonanda Lorde va «Greta Van Fleet» guruhi aynan shu algoritm tufayli mashhur bo‘lgan, holbuki bloglarda ular haqidagi yozuvlar uchun leybllar pul to‘lagan.
Tavsiyalarni shaxsiylashtirish
MIT tadqiqotchilari shunday xulosaga keldiki, shaxsiylashtirilgan deb taqdim etilgan barcha funksiyalar ichida faqat Discover avvalgi tinglashlarga asoslanadi va har 3—5 kunda yangilanadi. Qolgan funksiyalar ro‘yxatdan o‘tishda ko‘rsatilgan jins, yosh va yashash joyiga tayanadi; ularga faqat «quvnoq» qo‘shiqlar kiritiladi.
Mualliflik huquqi bo‘yicha to‘lovlar
Spotify royalti to‘lovlarini to‘g‘ridan to‘g‘ri ijrochilarga o‘tkazmaydi. Xizmatdan foydalanish uchun musiqachilar istalgan ovoz yozish kompaniyasi bilan yoki tasdiqlangan agregatorlardan biri bilan shartnoma tuzishi kerak (afzal ko‘riladiganlari: DistroKid, CD Baby, EmuBands[ingl.], Record Union[ingl.]).
Leybl bilan shartnoma imzolagan ijrochilar va musiqasini mustaqil yuklaydigan ijrochilarga to‘lovlar farq qiladi. Leybl litsenziyadan bir yil foydalanish uchun qat’iy belgilangan summani oladi va uni barcha ijrochilarining barcha tinglashlariga taqsimlaydi. Masalan, Universal 2 milliard dollarni 2017—2018-yillarda olgan.
Mustaqil xizmatlar har bir tinglash uchun trek ijro etilgan mamlakatdagi reklamaning o‘rtacha oylik narxiga bog‘liq foizni to‘laydi. 2019-yilda musiqachining bir trek bir marta tinglangani uchun o‘rtacha daromadi 0,00437 $ ni tashkil etgan. Eng mashhur violonchelchilardan biri Zo Kiting[ingl.] uning asarlari 2 252 293 marta tinglangani uchun 2013—2018-yillarda Spotify’dan 12 231 dollar olgan.
MIT tajribasi shuni ko‘rsatdiki, to‘lov qoidalarida ijroning kamida 30 soniya davom etishi aytilganiga qaramay, 25 soniyalik tinglash uchun ham haq to‘lanadi. ADAMI ma’lumotiga ko‘ra, bir tinglashdan tushgan daromad ijrochi oladigan haqdan 22 baravar ko‘p; kompaniya daromadining 70 foizini leybllarga o‘tkazadi. «Fransiya ovoz yozish sindikati» va britaniyalik EY auditorlik tashkilotiga ko‘ra, leybllar obunachi to‘lovlarining 73 foizini oladi va mualliflarga 16, ijrochilarga esa 11 foizini to‘laydi.
Agar ijrochi 20 million obunachisi bo‘lgan Today’s Top Hits pleylistiga kirsa, tinglashlar soni amalda 20 millionga yaqinlashadi. Bu 116—163 ming AQSH dollari va «Billboard Hot 100».
2018-yil sentabrda musiqani to‘g‘ridan to‘g‘ri platformaga yuklash va to‘lovning 100 foizini olish imkonini beruvchi Upload Beta sinov funksiyasi ishga tushirildi. Sinovga faqat xizmat xodimlariga yaqin bo‘lgan sanoqli amerikalik mustaqil ijrochilar taklif qilindi. 2019-yil yozida sinov salbiy natija bilan yakunlandi.
Ishlab chiqish xususiyatlari
Xizmatni yaratishda Spotify Model — freymvorkdan foydalanilgan. U dasturiy ta’minotni agile tamoyillari asosida ishlab chiqishga xizmat qiladi. Ishlab chiqish jarayoni 30–200 nafar dasturchidan iborat mustaqil guruhlarga bo‘linadi. Ular ichida aniq belgilangan vazifa va rahbarlarga ega qat’iy tuzilgan kichik guruhlar bor. Guruhlar harakatlarini quyi pog‘onadan yuqoriga kelishib olmaydi, faqat yuqoridan topshiriq oladi. Xizmat mavjudligining katta qismida yuztagacha funksiya qo‘llab-quvvatlangan va Daniel fikricha, ularning barchasi o‘rtamiyona edi. Hozir dasturchilar haftalik, oylik, choraklik va yillik ierarxik o‘nta vazifa doirasida ko‘pi bilan o‘nta funksiya ustida ishlaydi. Natijada foydalanuvchilar sevgan ko‘plab funksiyalar o‘chirildi.
Xizmat arxitekturasi dastlab C++ dasturlash tilida yozilgan, keyinchalik ishlab chiquvchilar Python va Java.
2013-yilgacha kompaniya Stokgolmda 70 petabayt hajmli yagona serverga ega edi. Fayllar torrent tarmog‘i orqali foydalanuvchilar qurilmalariga yuklanib, saqlash uchun ularning xotirasidan foydalanilgan. Shu yo‘l bilan Spotify har kuni foydalanuvchilar qurilmalari xotirasiga 38 terabayt ma’lumot yuklagan. Aksariyat foydalanuvchilar bir xil musiqani tinglagani uchun trafikning o‘n foizidan kami serverdan, qolgani foydalanuvchilar qurilmalarining xotirasidan kelgan: 35 foizi torrent texnologiyasi, 55 foizi esa bir foydalanuvchidan boshqasiga to‘g‘ridan to‘g‘ri uzatilgan. Smartfonlardan foydalanilmagan, faqat statsionar kompyuterlar ishlatilgan.
2014—2016-yillarda to‘rtta ma’lumotlar markazi (Stokgolm, London, San-Xose va Ashbernda) qurildi. Markazlardan tashqari beshta internet-trafik almashuv nuqtasi (Stokgolm, London, Amsterdam, Frankfurt va Ashbernda) ishlatiladi hamda ko‘plab CDN mahalliy tarmoqlari ijaraga olingan. Bu kontentning darhol ijro etilishini ta’minlaydi. 2016-yildan Google Cloud Platform platformasi ham ijaraga olinmoqda; bu o‘z serverlariga qaraganda arzonroq.
Xabarlar
2025-yil avgustda platformada ayrim hududlardagi premium va oddiy foydalanuvchilar uchun shaxsiy xabarlar funksiyasi paydo bo‘ldi. Unda xabar qabul qilishni o‘chirish, suhbat boshlash taklifini qabul qilish yoki rad etish, shikoyat yuborish va boshqa ishtirokchilarni bloklash mumkin. Yozishmalar standart shifrlash bilan himoyalangan. Funksiyadan 16 yoshdan oshganlar faqat ilgari xizmatda o‘zaro aloqada bo‘lgan kishilar yoki umumiy tarif rejasidagi shaxslar bilan foydalanishi mumkin.
2026-yil fevralda xizmat guruhli chat yaratish imkoniyatini qo‘shdi.
Tanqidlar
Teylor Svift
2014-yildagi inqiroz davrida katalogdan musiqasini olib tashlagan eng mashhur ijrochilardan biri Teylor Svift edi. U ijtimoiy tarmoqdagi yozuvida platformada bepul foydalanuvchilar borligining o‘zi musiqachilar mehnatini qadrsizlantirayotgani va daromad adolatsiz taqsimlanayotganida Spotify’ni aybladi. Daniel xizmat qanday ishlashini Teylor va uning leybli tushunmagani uchun barcha aybni o‘z zimmasiga oldi. 2017-yildan boshlab Teylor Svift, uning Big Machine Records, Radiohead va boshqa ko‘plab ijrochilarning musiqalari saytga qaytdi.
Spotify ijrochilar bilan munosabatlarni yaxshilash bo‘limini ochdi, kechalar va mahorat darslari o‘tkazadi hamda musiqa shou-biznesida ko‘zga tashlanmaydigan bastakor, prodyuser va noshirlarga Secret Genius mukofotini ta’sis etdi.
Soxta ijrochilar
2015-yilda matbuotda Spotify ikkinchi darajali pleylistlarni mavjud bo‘lmagan musiqachilar nomi bilan va maxsus buyurtma qilingan, mualliflik to‘lovini talab qilmaydigan instrumental musiqa bilan to‘ldirayotgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi. Spotify aslida Stokgolmdagi Epidemic Sound mediaagentligi bilan hamkorlik qilayotganini, kerakli kayfiyatdagi pleylistlarni to‘ldirish uchun 1500 dan ortiq trek buyurtma qilinganini va mualliflik haqi baribir to‘lanishini tushuntirdi.
The Guardian jurnalisti bu buyurtma ijrochilarga nisbat berilgan musiqani «g‘alati darajada xususiyatsiz» deb ta’rifladi (ingl. bizarrely nondescript music).
2017-yil o‘rtalarida Parijda fransuz olimi Fransua Pashe[ingl.] Spotify Creator Technology Research Lab laboratoriyasiga sun’iy intellekt yordamida musiqa yaratuvchi va mualliflik to‘lovini talab qilmaydigan dasturiy ta’minot ishlab chiqish uchun yollandi. Laboratoriyaning birinchi albomi 2018-yilda Skygge taxallusi ostida chiqarilgan Hello World bo‘ldi.
Spotify-core musiqasining bir xillashuvi
The New York Times jurnalisti Jon Karamanika (ingl. Jon Caramanica) birinchi bo‘lib «Spotify-core» atamasini («Hard Core»ga o‘xshatib) tinglanishlar sonini oshirish uchun yaratilgan yangi musiqa janrini ifodalashda ishlatgan.
Spotify-core treklarining xususiyatlari:
- trekning qisqaligi qayta tinglashni rag‘batlantiradi (masalan, «Mine» qo‘shig‘ini kuylagan Bazzi ijrosidagi trek roppa-rosa ikki daqiqa, «Old Town Road»ni ijro etgan repchi Lil Nas Xning treki esa — 1:53 davom etadi); albomdagi treklar soni esa ortadi;
- kirish qismining bo‘lmasligi;
- huk (tinglovchini o‘ziga tortadigan qism) dastlabki 30 soniyada paydo bo‘lishi, shunda pulli tinglash sifatida hisobga olinishidan oldin tinglovchi keyingi qo‘shiqqa o‘tib ketmaydi;
- kupletlarning ketma-ket ikki marta takrorlanishi;
- ommabop fon «chill» musiqasi;
- pleylistlariga tushish uchun temp va ovoz balandligining o‘rtacha darajada bo‘lishi; aranjirovkalarning bir xilligi: EDM — R3hab uslubida yoki bir maromdagi hip-hop — Dreyk;
- uslubida kuylangan treklar; yumshoq, intim vokal bilan hissiy kechinmalarga qaratilgan qo‘shiq matnlari;
- ko‘payib borayotgan hamkorlikdagi qo‘shiqlar, remikslar va kaverlar.
Jurnalistlar fikricha, algoritmlarga yo‘naltirilgan Spotify-core eng mashhur ijrochilarning 10 foiziga kirmaydigan musiqachilarning ijodiy rivojlanishini cheklaydi. Shu bilan birga, ko‘p pleylistlarda musiqaning bir xillashishi yanada ko‘proq ijrochiga strimingni asosiy daromad manbaiga aylantirish imkonini beradi, chunki tinglovchilar ijrochi nomining mashhurligiga kamroq e’tibor beradi.
Qo‘shiq mualliflariga to‘lovni oshirish haqidagi qonunga qarshilik
2018-yil yanvarda AQSH Mualliflik huquqi kengashi[ingl.] musiqa asarlari mualliflariga to‘lovni 44 foizga oshirishni taklif etdi. Oktabrda taklif «Music Modernization Act[ingl.]» deb atalgan qonunga aylandi. 2019-yil martda Spotify, Amazon, Google va Pandora kompaniyalari apellyatsiya berdi[(qayerga?)], to‘lovlarni bekor qilish yoki 15 foizgacha qisqartirishni so‘rab, chunki oshgan to‘lovlar sharoitida biznesni davom ettira olmasliklarini bildirdi.
Bunga javoban musiqachilar apellyatsiya bergan qolgan uch kompaniyani chetga surib, asosan Spotify’ni tanqid qildi. The Verge nashriga ko‘ra, qonun lobbichiligi va musiqachilarni Spotify’ga qarshi qayrash ortida raqib Apple turgan, chunki uning noutbuk va smartfon ishlab chiqaruvchi boshqa bo‘limlari daromadi tufayli to‘lovning oshishi sezilmasdi.
Ijrochilar tanqidiga javoban (apellyatsiya qarori kutilayotgan paytda) 2019-yil yozida Spotify «Music Modernization Act»ning imtiyozli akkauntdagi foydalanuvchi ijrosini 0,25—0,5 ta tinglash deb hisoblashni buyuruvchi bandiga ko‘ra, qo‘shiq mualliflariga bir necha baravar ortiq pul to‘lab yuborganini hisoblab chiqdi. Shu sabab 2019-yilgi mualliflik to‘lovlaridan 2018-yildagi «ortiqcha to‘lov»ni ushlab qolishga qaror qildi. Music Business Worldwide internet-nashri jurnalistiga ko‘ra, ovoz yozish kompaniyalari bu bandga e’tibor qaratmagan va endi o‘zlari bir necha oy oldin quvonib qarshi olgan qonunga Spotify rioya etayotganidan norozi bo‘lmoqda.
Apple bilan munosabatlar
2008-yilda ishga tushgach, Spotify Yevropada tez ommalashdi va iTunes xizmatidan ayrim foydalanuvchilarni o‘ziga tortdi. Daniel Ekning ta’kidlashicha, 2010-yil oxirida unga Apple bosh direktori Stiv Jobs qo‘ng‘iroq qilib, bir necha daqiqa go‘shakda nafas olgan. Svenska Dagbladet jurnalistlari va Shon Parkerning bayonotiga ko‘ra, Apple 2010-yildan buyon Spotify’ning AQSHda ish boshlashiga to‘sqinlik qilgan.
2015-yil iyulda iOS uchun Spotify ilovasi ichki to‘lov funksiyasisiz Apple tomonidan rad etildi. Apple esa 30 foizlik haqni har bir tranzaksiyadan oladi. Spotify Yevropa Ittifoqiga adolatsiz raqobat haqida xat yozdi, biroq u faqat 2017-yilda ko‘rib chiqildi. Yevropa Ittifoqi ishni tekshirish uchun komissiya tuzishga qaror qildi.
2019-yil martda Daniel Yevropa Komissiyasi va raqobat bo‘yicha komissar oldida chiqish qilib, Apple bir vaqtning o‘zida iPhone uchun yagona ilovalar do‘koni egasi va raqobatchi musiqa striming xizmati egasi ekani manfaatlar to‘qnashuvini keltirib chiqarishini aytdi. Uning fikricha, barcha ilovalardan daromadning 30 foizini talab qilish adolatli raqobatni buzadi. Komissiya shikoyatni ko‘rib chiqishga qabul qildi.
Apple matbuot bayonotida o‘zining tijorat tashkiloti ekanini, iTunes do‘konidan foydalanishda barcha ilovalarga bir xil qoidalar amal qilishini va musiqiy ilovalar uchun o‘ttiz foizlik stavkani pasaytirish qolgan ilovalarga nisbatan adolatsiz bo‘lishini bildirdi.
Rasmiy pleylistlarda erkaklarning ustunligi
2017-yil yakunida Billboard charti va Spotify yillik statistikasidagi eng ommabop o‘nta ijrochi orasida birorta ham ayol bo‘lmagan. Billboard’da bunday holat 1984-yildan beri ilk bor yuz berdi.
Jurnalistik tajriba shuni aniqladiki, algoritmlar emas, kuratorlar tuzadigan Today’s Top Hits pleylistidagi qo‘shiqlarning 85,5 foizini erkaklar ijro etgan. RapCaviar pleylistida bosh ijrochisi ayol bo‘lgan atigi bitta singl bor edi, u ham erkak bilan hamkorlikda kuylangan. Rock This pleylistida esa atigi besh nafar ayol ijrochining qo‘shiqlari bor edi. Algoritm yaratadigan Discover Weekly’da ijrochilarning 80 foizi erkaklardan iborat edi.
Shuningdek, 2017-yilda atigi 13,5 foiz muallif — eng ko‘p tinglangan 50 ta qo‘shiqning mualliflari — ayollar edi.
Bunga javoban 2017-yil iyunda Spotify shved prodyuseri Maks Martin bilan birga Spotify Equalizer loyihasini ishga tushirib, unga bir nechta shved ayol prodyuser va bastakorlarni taklif etdi.
Kantri xonandasi Martina Makbrayd 2019-yilda «kantri» so‘zi bo‘yicha qidiruvda ayol ijrochi kuylagan birinchi qo‘shiq faqat 136-o‘rinda chiqishiga e’tibor qaratdi.
XXXTentacion
2018-yil mayda «MeToo» harakati avj olgan paytda Spotify ayollarga qarshi jinoyatlar uchun qonuniy javobgarlikka tortilgan ijrochilarni targ‘ib qilmaslik maqsadida R. Kelly va XXXTentacion musiqasini rasmiy pleylistlardan olib tashladi. Bu siyosat ham foydalanuvchilar, ham musiqachilar tomonidan keskin tanqid qilindi. Iyun oyida undan voz kechildi. Aynan shu ijrochilarning qaytarilishiga ulardan katta tijoriy daromad oladigan leybllarning bosimi ham sabab bo‘lgani aytiladi. Pedofiliya uchun sudlangan Gari Glitter va Lostprophets guruhi hamon pleylist va radioda yo‘q. 2019-yil aprelda esa Blood on the Dance Floor guruhi katalogi butunlay olib tashlandi, chunki uning vokalchisi voyaga yetmaganlarga nisbatan ko‘plab zo‘rlashlarda ayblangan edi.
Shakil Xon
Kompaniyaning birjaga chiqishi arafasida investorlaridan biri Shakil Xonning akasi Tanvir Xon (ingl. Tanweer Khan) bo‘linma direktorlari va direktorlar kengashi a’zolariga yetmishta xat yubordi. Unda ukasi Spotify’ning shakllanishida asosiy rollardan birini o‘ynagani, lekin qonunga zid ravishda Qimmatli qog‘ozlar va birjalar komissiyasiga.
topshirilgan hujjatlarda ko‘rsatilmagani aytilgan. Spotify muhim xodim yashirilgani haqidagi ayblovga javoban qonunga ko‘ra, faqat birjaga chiqish uchun ariza berilgan vaqtda ishlayotgan xodimlar ko‘rsatilishi shartligini, Shakil esa 2012-yilda kompaniyani tark etganini bildirdi. Kompaniya fikricha, Tanvirning faolligi Shakil uning avtomobil savdosi saytini ishga tushirish uchun mablag‘ ajratishni rad etgani bilan bog‘liq.
Yevropa Ittifoqi sanksiyalariga uchragan ijrochilar profillarining o‘chirilishi
28-iyun 2024-yilda Spotify sanksiyalariga Yevropa Ittifoqi tomonidan Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi sabab duchor bo‘lgan ijrochilarning barcha qo‘shiqlari va profillarini platformadan o‘chirganligi ma’lum bo‘ldi. Ular orasida Lyube guruhi (xususan, Nikolay Rastorguyev), shuningdek, SHAMAN, Grigoriy Leps, Oleg Gazmanov va Polina Gagarina ham bor edi. Shunga qaramay, ularning qo‘shiqlari AQSHda joylashgan boshqa xizmatlar, jumladan YouTube Music va Apple Music.
xizmatlarida mavjudligicha qoldi. Spotify bu o‘chirishni quyidagicha izohladi:
Platforma qoidalarida kontent siyosatimiz yoki mahalliy qonunlarni ochiqdan ochiq buzadigan kontentni aniqlaganimizda choralar ko‘rishimiz aniq belgilangan.
Asl matn (ingl.)Platform Rules clearly state that we take action when we identify content which explicitly violates our content policies or local laws.
— deb yozadi The Moscow Times.
Ma’lumotiga ko‘ra, Baza 27-iyun 2024-yilda ayrim ijrochilar, jumladan Soda Luv, Yanix va SLAVA MARLOW noma’lum xakerlar hujumiga uchragani ham ma’lum bo‘ldi.
Biznes strategiyasi
Massachusets texnologiya instituti (MIT) tadqiqotchilari kompaniya investorlarga shved kompaniyasi sifatida taqdim etilsa-da, Shvetsiya biznes an’analariga (shved sotsializmi) amal qilmasligini xulosa qildi. Uning shakllanish davrida, 2008—2010-yillarda bosh ofisi Londonda joylashgani uni amalda britan kompaniyasiga aylantirgan. Hozirgi strategiyasi bo‘yicha esa u ko‘proq AQSH telekanaliga o‘xshash amerikalik mediafirmadir. Spotify yirik transmilliy korporatsiya bo‘lsa-da, «hipster startap» imijidan foydalanadi.
MIT yana shuni ta’kidlaydiki, kompaniyaning mahsuloti multimedia fayllari emas, balki taassurotlar, madaniy mahsulotlar, interfeys dizayni, foydalanuvchilar xulqini o‘rganish va tahlil qilish hamda investorlarga sotiladigan o‘sish va’dalaridir. Soliq deklaratsiyasiga ko‘ra, Spotify audio striming bilan emas, «ma’lumotlarni qayta ishlash, xosting, veb-portallar» bilan shug‘ullanadi. Xizmat sifatida Spotify allaqachon yaratilgan mediakontentdan foydalanuvchilar xulqi haqidagi ma’lumotlarni olish uchun foydalanadi. Bu ma’lumotlar mediakontent ishlab chiqaruvchilarga yangi kontent yaratish yoki reklamani shaxsiylashtirish uchun zarur. Xizmatning AQSHdagi foydalanish qoidalari ma’lumotlarni yig‘ish va keyinchalik hamkorlar tomonidan foydalanish maqsadida qurilmaning protsessori, internet o‘tkazuvchanligi va xotira modullaridan foydalanishga ruxsat berish talablarini o‘z ichiga oladi.
Har bir ijrochi Spotify for Artists’dagi shaxsiy statistikasini ko‘ra oladi. Unda foydalanuvchilar qo‘shiqni qaysi soniyasigacha tinglagani va auditoriyaning barcha xususiyatlari — yashash joyi, jinsi, musiqa didi va hokazolar aks etadi.
Shon Parker direktorlar kengashiga 2010-yilda kirgach, xizmat musiqiy platformadan ijtimoiy platformaga aylandi. U Facebook bilan integratsiyalashgan va hanuz ijtimoiy platforma bo‘lib qolmoqda, chunki eng ommabop funksiyalar — pleylist va tavsiyalar yashirin ijtimoiy o‘zaro ta’sirlarga asoslanadi.
Spotify hech qachon o‘zini bepul xizmat deb atay olmagan, chunki iqtisodiy inqiroz deyarli kompaniya bozorga chiqqan vaqtda boshlangan va faqat reklama daromadiga tayanishni imkonsiz qilgan. Pulli foydalanuvchilar sonini oshirish kampaniyalari 2009-yilda boshlangan; 2015-yilda daromadning atigi 10 foizi bepul foydalanuvchilardan olingan. 1,67 milliard yevrolik aylanmaning 2019-yil ikkinchi choragida faqat 165 million yevrosi reklama ko‘rsatishdan tushgan. Tajriba reklama xabarlari maxsus ilovalar yordamida bloklashdan himoyalanmaganini ko‘rsatdi. Bu MIT tadqiqotchilarini Spotify reklama daromadiga asosiy e’tibor qaratmaydi va hech qachon qaratmagan degan fikrga olib keldi. Bu xulosalarga zid ravishda 2019-yilda xizmat reklama bloklash dasturlari o‘rnatilgan, shu jumladan pulli obunachilarning ham platformaga kirishini cheklay boshladi.
Spotify’ning marketingdagi pozitsiyasi tahlili o‘n yil zarar bilan ishlagan kompaniyaning asl maqsadi o‘zini yirikroq kompaniyaga sotish ekanini ko‘rsatdi. Uni shved kompaniyasi sifatida ko‘rsatish va bosh ofisni yuqori malakali kadrlar tanqisligi hamda uy-joy inqirozi mavjud Stokgolmda joylashtirish Yevropaga sarmoya kiritadigan AQSH fuqarolari to‘laydigan soliqlarni kamaytirish uchun kerakligi aytiladi.
2018-yil to‘rtinchi choragida bir foydalanuvchiga to‘g‘ri kelgan o‘rtacha daromad (nofaol profillarni ham qo‘shganda) 4,89 €.
4-fevral 2025-yilda kompaniya ilk bor yillik foyda olganini ma’lum qildi. 2024-yilgi foyda 1,14 milliard yevroni tashkil etdi.
Geografik qamrovi
Spotify dunyoning 178 ta mamlakati bozorida mavjud.
Xizmatdan foydalanish mumkin bo‘lgan mamlakatlarning to‘liq ro‘yxati: Avstraliya, Avstriya, Ozarbayjon, Albaniya, Andorra, Armaniston, Argentina, Belarus, Belgiya, Bolgariya, Boliviya, Bosniya va Gersegovina, Braziliya, Buyuk Britaniya, Vengriya, Vyetnam, Gvatemala, Germaniya, Gruziya, Gonduras, Gonkong, Gretsiya, Daniya, Dominikan Respublikasi, Misr, Isroil, Indoneziya, Hindiston, Irlandiya, Islandiya, Ispaniya, Italiya, Qozog‘iston, Kanada, Kipr, Kolumbiya, Kosovo, Kosta-Rika, Qirg‘iziston, Latviya, Litva, Lixtenshteyn, Lyuksemburg, Malayziya, Malta, Meksika, Moldova, Monako, Niderlandiya, Nikaragua, Yangi Zelandiya, Norvegiya, Panama, Paragvay, Peru, Polsha, Portugaliya, Ruminiya, Salvador, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Singapur, Sloveniya, Slovakiya, Amerika Qo‘shma Shtatlari, Tayvan, Tailand, Turkiya, O‘zbekiston, Ukraina, Urugvay, Filippin, Finlyandiya, Fransiya, Xorvatiya, Chernogoriya, Chexiya, Chili, Shveytsariya, Shvetsiya, Ekvador, Estoniya, Janubiy Afrika, Yaponiya.
Kengayish tarixi

2008-yil oktabrda Spotify Skandinaviyada, Fransiya va Ispaniyada ish boshladi, keyingi yil fevralda Buyuk Britaniyada ham mavjud bo‘ldi. 2010-yil mayda Niderlandiyada, 2011-yil iyulda AQSHda, shu yil noyabrida Avstriya, Belgiya va Shveytsariyada, 2012-yilda esa Germaniya, Avstraliya, Yangi Zelandiya, Irlandiya va Lyuksemburgda ishga tushirildi.
| Kengayish tarixi | ||
|---|---|---|
| Sana | Mamlakatlar/hududlar | Manba(lar) |
| 7-oktabr 2008-yil | ||
| 10-fevral 2009-yil | ||
| 18-may 2010-yil | ||
| 14-iyul 2011-yil | ||
| 12-oktabr 2011-yil | ||
| 15-noyabr 2011-yil | ||
| 16-noyabr 2011-yil | ||
| 13-mart 2012-yil | ||
| 22-may 2012-yil | ||
| 13-noyabr 2012-yil | ||
| 12-fevral 2013-yil | ||
| 16-aprel 2013-yil | ||
| 24-sentabr 2013-yil | ||
| 12-dekabr 2013-yil | ||
| 8-aprel 2014-yil | ||
| 28-may 2014-yil | ||
| 30-sentabr 2014-yil | ||
| 30-mart 2016-yil | ||
| 29-sentabr 2016-yil | ||
| 22-avgust 2017-yil | ||
| 13-mart 2018-yil |
|
|
| 13-noyabr 2018-yil |
|
|
| 26-fevral 2019-yil | ||
| 14-iyul 2020-yil | ||
| 1-fevral 2021-yil | ||
| 23-fevral 2021-yil | ||
| 24-fevral 2021-yil |
|
|
| 26-fevral 2021-yil | ||
2013-yilda xizmat Italiya, Polsha, Portugaliya, Meksika, Gonkong, Malayziya, Singapur, Estoniya, Latviya, Litva, Islandiya, Argentina, Gretsiya, Xitoy Respublikasi va boshqa mamlakatlarda kengayishda davom etdi. 2014-yilda Filippin, Braziliya va Kanadada ishga tushdi. 2016-yilda ro‘yxatga Osiyodagi yana ikki mamlakat — Yaponiya va Indoneziya, 2017-yilda esa Tailand qo‘shildi.
Rossiyada
2014-yilda kompaniya Rossiyada «Spotify» MChJ yuridik shaxsini ro‘yxatdan o‘tkazdi. Rossiya ofisining direktori Aleksandr Kubaneyshvili bo‘ldi, biroq kompaniya keyin u bilan hamkorlikni to‘xtatib, 2015-yilda ofisni yopdi. Bunga internet sohasini ham qamrab olgan qonunlarning oldindan aytib bo‘lmaydigan darajada qat’iylashtirilishi, serverlarni Rossiyada saqlash majburiyati hamda iqtisodiy inqiroz sabab bo‘lgani taxmin qilingan.
2018-yil martda xizmatni Rossiya Federatsiyasida ishga tushirish bo‘yicha muzokaralar qayta boshlandi. 2019-yil martda Android uchun Spotify ilovasida interfeysning rus tilidagi qisman tarjimasi paydo bo‘ldi. Spotify saytida esa rus tilini va Rossiyaning mualliflik huquqiga oid qonunchiligini biladigan kontent menejeri uchun bo‘sh ish o‘rinlari e’lon qilindi. 2019-yil aprelda Samsung kompaniyasi o‘zining VKontakte sahifasida Rossiya uchun obuna narxini ma’lum qildi. «Kommersant» gazetasiga ko‘ra, bu safar ishga tushirish Warner Music Russia leybli bilan litsenziyalash shartlari bo‘yicha kelishmovchilik tufayli kechiktirildi. 2020-yil yanvarda Spotify va Warner Music nizolarni to‘xtatish haqida global bitim imzoladi. Fevralda Rossiyada Facebook kompaniyasining sobiq sotuv direktori Ilya Alekseyev Spotify MChJ bosh direktori etib tayinlandi. Ishga tushirish 2020-yil kuzida MTS.
bilan hamkorlikda rejalashtirilgan edi. 8-iyul 2020-yilda xizmat Rossiyada 15-iyul 2020-yilda ish boshlashi haqida xabar tarqaldi.
14-iyul 2020-yilda Spotify Rossiyadagi Microsoft Store, App Store va Google Play do‘konlarida paydo bo‘ldi. Shuningdek, saytning ruscha versiyasi va premium obunaga Rossiya bank kartalari orqali to‘lash imkoniyati ochildi. Spotify yangiliklar saytida Yevropaning 13 mamlakatida, jumladan Rossiyada, to‘liq ishga tushish haqidagi rasmiy maqola e’lon qilindi. 15-iyulda xizmat sanab o‘tilgan barcha davlatlarda to‘liq ishga tushdi. Keyinchalik podkastlar bo‘limi Rossiyadagi foydalanuvchilarga hali mavjud emasligi ma’lum bo‘ldi. Xizmat vakillari bunga mamlakatdagi podkastlar bozori «endi shakllanayotgani»ni sabab qilib ko‘rsatdi.
2021-yil oktabrda Rossiyadagi foydalanuvchilar ham Spotify podkastlaridan foydalanish imkoniga ega bo‘ldi.
2022-yil yanvarda Spotify Rossiyadagi faoliyatini «mahalliylashtirish to‘g‘risida»gi qonunga moslashtirish tartibini boshladi. Buning uchun Roskomnadzor saytida kompaniyaning shaxsiy kabinetini, fevralda esa hududiy vakolatxonasini ro‘yxatdan o‘tkazdi.
2022-yil martdan asosiy to‘lov provayderlariga qo‘yilgan yangi tashqi cheklovlar sabab Premium obunani Rossiyada sotib olish imkonsiz bo‘ldi. Ilovaning bepul versiyasi ishlashda davom etdi, biroq undagi reklama o‘chirildi. 25-mart 2022-yilda Spotify Rossiyadagi faoliyatini butunlay to‘xtatishini e’lon qildi.
11-aprel 2022-yilda Spotify Rossiya bozoridagi faoliyatini vaqtincha to‘xtatdi.
13-fevral 2023-yilda «Spotify» MChJ yuridik shaxsini tugatish bo‘yicha ariza topshirildi.
14-dekabr 2023-yilda yuridik shaxs tugatildi va Spotify Rossiyada rasmiy ravishda faoliyatini to‘xtatdi.
Asosiy shaxslar
Investorlar
Kompaniya jami 48 investordan 2,8 milliard AQSH dollari jalb qilgan. Hisob-kitoblarga ko‘ra, 2018-yilgacha asoschilar o‘z sarmoyalarini 600 baravarga, eng birinchi investorlar esa 300 baravarga ko‘paytirgan bo‘lishi mumkin.
- Daniel 20 million shved kronasi, Martin esa 50 million krona sarmoya kiritgan.
- Lyudvig Strigeus μTorrent dasturini sotish evaziga 5 foiz aksiyaga ega bo‘lgan.
- Feliks Xagnyo (shved. Felix Hagnö) — Martin Lorentsonning TradeDoubler’dagi sobiq hamkori. Otasi Bent (shved. Bengt Hagnö) bilan birga 10 million kronaga 10 foiz aksiya sotib olgan.
- Per-Yorgen Person (shved. Pär-Jörgen Pärson) — Martinning Cell Ventures’dagi sobiq boshlig‘i. U o‘z vaqtida TradeDoubler’ga sarmoya kiritish imkonini boy berganidan afsuslanadi. Kompaniyaning ilk, xodim bo‘lmagan investori. Dastlabki bosqichlarda investor izlashga yordam bergan. Sarmoya kiritishni rad etgan kompaniyalar orasida Svenska Kinnevik, «Index Ventures[ingl.], "Balderton Capital[ingl.].
- Shon Parker o‘zining Founders Fund[ingl.] kompaniyasi orqali 2010-yil fevralda 90 million krona sarmoya kiritgan, Daniel bunga qarshi bo‘lsa ham.
- Eshton Kutcher — aktyor, 2010-yil.
- Skuter Braun — mashhur musiqachilar menejeri. U Spotify haqida Forbes jurnalining «30 yoshgacha bo‘lgan 30 nafar» ro‘yxatidan bilgan, chunki o‘zi ham ro‘yxatga kiritilgan. Uning mijozi Jastin Biber ham xizmatga miqdori noma’lum sarmoya kiritgan.
- Jared Leto — 2012-yil, investitsiya miqdori noma’lum.
- Shon Kombs — investitsiya miqdori noma’lum.
- Yuriy Milner va Alisher Usmonov (DST Global) 80 million dollarni 2011-yilda sarmoya sifatida kiritgan.
- «Koka-kola», 10 million dollar, 2012-yilda.
- TeliaSonera 2015-yil yozida yarim milliard AQSH dollari sarmoya kiritdi.
- Xitoyning media monopolisti Tencent Spotify bilan aksiyalar ulushlarini o‘zaro almashdi va bir-birining bozoriga kirmaslikka kelishdi.
- Technology Crossover Ventures 2014-yilda 250 million dollarni 2013-yil noyabrda sarmoya sifatida kiritgan.
- Goldman Sachs 2012-yil noyabrda 100 million dollar sarmoya kiritdi.
- Nodavlat pensiya jamg‘armalari — Shvetsiyadagi AMF[shved.], Alecta[shved.] va Folksam[shved.] — jami bir milliard kronadan ortiq sarmoya kiritdi.
Dastlabki jamoa
- shved. Andreas Ehn — kompaniyaning birinchi xodimi, dasturiy ishlab chiqish bo‘limi direktori, Stardoll’ning sobiq texnik direktori.
- ingl. Fred Davis — 2006-yildan maslahatchi.
- ingl. Jonathan Forster — 2007-yil fevraldan savdo bo‘limi rahbari.
- ingl. Mengmeng Du — 2007—2014-yillarda yangi mamlakatlarda ofislar ochish direktori.
- shved. Niklas Ivarsson — Martinning universitetdagi do‘sti, ATI kompaniyasining Yevropa hududi bo‘yicha sobiq direktori.
- ingl. Mattias de Zalenski — dasturchi.
- shved. Sophia Bendz — 2006—2014-yillarda aloqa bo‘limida ishlagan, ilgari Prime PR firmasida jurnalist bo‘lgan. Uni Martin bilan akasi Yuxan (shved. Johan Bendz), TradeDoubler xodimi, tanishtirgan.
- shved. Petra Hansson — yurist.
- shved. Martin Birkeldh — ofis ma’muri, Danielning gimnaziyadagi sinfdoshi.
- shved. Mattias Arrelid — dasturchi.
- shved. Per Malm — dasturchi.
- shved. Daniel Ekberger — dasturchi.
- shved. Tommie Gannert — dasturchi.
- shved. Emil Fredriksson — dasturchi.
- shved. Jon Åslund — dasturchi.
- shved. Magnus Hult — metama’lumotlar bo‘yicha mutaxassis.
- shved. Nevyn Bengtsson — dasturchi.
Sobiq xodimlar
- ingl. Jonathan Prince — kommunikatsiyalar va ichki siyosat.
- shved. Candice Katz — 2015-yilgacha tashqi kommunikatsiyalar.
- ingl. Chris Bevington — rivojlanish direktori, 2017-yil aprelda Stokgolm markazidagi terrorchilik hujumida halok bo‘lgan.
- shved. Henrik Landgren — 2018-yilgacha tahlil bo‘limi.
- ingl. Will Page — 2019-yil yozigacha bosh moliyachi.
- ingl. Mike Biggane — dunyo bo‘yicha musiqa kuratorligi strategiyasi direktori, 2019-yil yozida Universal Music Group’ga o‘tgan.
Hozirgi asosiy xodimlar
- ingl. Shakil Khan — 2006-yildan maslahatchi. U ilk noutbukini 22 yoshida, 1998-yilda sotib olgan va tez orada domenlar savdosi bilan shug‘ullana boshlagan. Keyin esa istalgan mobil raqamga SMS jo‘natadigan smsboy.com birinchi saytini ishga tushirgan.
- ingl. Barry McCarthy — kompaniyani IPOga olib chiqqan moliya direktori. 2020-yil yanvardan direktorlar kengashi a’zosi.
- ingl. Dustee Jenkins — kommunikatsiyalar.
- shved. Alex Norström — premium obuna bo‘yicha direktor.
- shved. Gustav Söderström — dasturiy ishlab chiqish direktori.
- ingl. Dawn Ostroff — kontent va ijrochilar bilan hamkorlik.
- shved. Cecilia Qvist — bozorlarni rivojlantirish.
- shved. Peter Sterky — bosh direktor o‘rinbosari, TradeDoubler’ning sobiq iqtisodchisi.
- shved. Katarina Berg — kadrlar bo‘limi boshlig‘i.
- ingl. Ken Parks — kontent bo‘yicha direktor.
- shved. Johan Baltzar — tahlil.
- ingl. Ajay Kalia — kontent.
- ingl. Jana Jakovljevic — dasturlashtirilgan reklama.
- ingl. Mayur Gupta — marketing bo‘yicha vitse-prezident.
- ingl. Rochelle King — dizayn bo‘yicha vitse-prezident.
- ingl. Cliff Hazell — dasturiy ishlab chiqish bo‘yicha bosh murabbiy.
- ingl. Sulinna Ong — Buyuk Britaniya va Irlandiyada ijrochilar hamda leybllar bilan ishlash bo‘limi rahbari.
Adabiyotlar
- Maria Eriksson, Patrick Vonderau, Pelle Snickars, Rasmus Fleischer. Spotify tahlili: musiqa strimingining qora qutisi ichida. — Massachusets: MIT Press, 2019. — 288 b. — ISBN 978-0262-038-904.
- Erik Wisterberg, Jon Mauno Pettersson. Spotify haqida hikoya. — Stokgolm: Volante, 2018. — ISBN 978-9188-659-798.
- 50Minutes.com. Spotify — barcha uchun musiqa: dunyodagi yetakchi striming xizmatining shiddatli yuksalishi. — Stokgolm: 50Minutes.com, 2017. — 64 b. — (Biznes hikoyalari). — ISBN 978-2808-002-387.
- Sven Karlsson, Yunas Leyonxufvud. Gigantlarga qarshi. Spotify Apple’ni qanday ortda qoldirdi va musiqa sanoatini o‘zgartirdi = Spotify ichkaridan. — Moskva: Alpina, 2019. — 320 b. — ISBN 978-5-9614-3985-4.
- Liz Pelly. Kayfiyat mashinasi: Spotify’ning yuksalishi va mukammal pleylistning narxi. — Hodder & Stoughton, 2025. — ISBN 978-1-399-71884-4.