| Windows 7 | |
|---|---|
| Windows 7 ish stoli | |
| Ishlab chiquvchi | Microsoft |
| OT oilasi | Windows NT |
| Asoslangan tizim | Windows Vista |
| Dastlabki kod | Yopiq |
| Birinchi chiqarilishi | 22-oktabr 2009-yil |
| Eng so‘nggi versiya | 1-yangilanish paketi (22-fevral 2011-yil) |
| Qo‘llab-quvvatlanadigan tillar | Ko‘p tilli |
| Qo‘llab-quvvatlanadigan platformalar | IA-32 va x86-64 |
| Turi yadro | Gibrid yadro |
| Interfeys | Aero |
| Litsenziya | EULA |
| Holati |
Tarixiy Windows 7
Windows Embedded 7 Standard
Windows Embedded POSReady 7
|
Windows 7 — foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan operatsion tizim bo‘lib, u Windows NToilasiga kiradi va Microsoftkompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. U 22-iyul 2009-yilda ishlab chiqarishga chiqarilgan, o‘sha yilning 22-oktabrida esa chakana savdoga chiqqan. Windows 7 o‘zidan oldingi Windows Vistaning vorisi bo‘lib, u deyarli uch yil avval chiqarilgan. Server uchun tizimning muqobil varianti Windows Server 2008 R2bo‘lib, mijoz versiyasi bilan bir vaqtda chiqarilgan.
Tizimning kengaytirilgan qo‘llab-quvvatlanishi 14-yanvar 2020-yilda tugatilgan. Shundan so‘ng korporativ nashr uchun pullik qo‘llab-quvvatlash davom etgan. U 10-yanvar 2023-yilda, Windows 8.1bilan bir kunda tugatilgan. Tizimning POS terminallari nashri 8-oktabr 2024-yilgacha qo‘llab-quvvatlangan.
Windows 7 Windows Vista kamchiliklarini bartaraf etish, shu bilan birga apparat va dasturiy ta’minot mosligini saqlashga qaratilgan nisbatan kichik yangilanish sifatida rejalashtirilgan. Windows 7 da foydalanuvchi interfeysi — Windows Aero — takomillashtirildi: ilovalarni mahkamlash imkoniyatiga ega qayta ishlangan vazifalar paneli va oynalarni boshqarishning yangi funksiyalari qo‘shildi. Operatsion tizimga kutubxonalar, fayllar almashishning yangi tizimi — Uy guruhi, shuningdek, ko‘p nuqtali sensorli kiritishni qo‘llab-quvvatlash kabi imkoniyatlar qo‘shildi. Xavfsizlik va texnik xizmat ko‘rsatish haqidagi ma’lumotlarni jamlovchi yangi «Qo‘llab-quvvatlash markazi» paydo bo‘ldi, foydalanuvchi hisoblarini nazorat qilish tizimi esa kamroq bezovta qiladigan tarzda o‘zgartirildi. Windows 7 standart ilovalarning yangilangan versiyalari bilan ham taqdim etildi, jumladan Internet Explorer 8, Windows Media Player 12 va Windows Media Center.
Vista’dan farqli ravishda, Windows 7 tanqidchilar tomonidan ijobiy kutib olindi. Ishlash tezligi oshgani, interfeysi tushunarliroq bo‘lgani, foydalanuvchi hisoblarini nazorat qilishning qalqib chiquvchi oynalari kamaygani va boshqa yaxshilanishlar tufayli u avvalgi tizimdan sezilarli darajada ustun deb baholandi. Windows 7 Microsoft uchun katta muvaffaqiyat bo‘ldi: rasmiy chiqarilishidan oldinoq «Amazon» internet-do‘konida operatsion tizimga berilgan oldindan buyurtmalar soni avvalgi rekordlarni yangiladi. Olti oy ichida dunyo bo‘ylab 100 milliondan ortiq nusxa sotildi, 2012-yil iyuliga kelib litsenziyalar soni 630 milliondan oshdi. 2018-yil yanvarida Windows 10 Windows 7 dan o‘zib, dunyodagi eng ommabop Windows versiyasiga aylandi.
2026-yil fevral holatiga ko‘ra, Windows 7 ning ulushi ↘0,67 % ni tashkil etadi. 2022-yildan beri Windows 7 dunyodagi Windows versiyalari orasida ommaboplik bo‘yicha uchinchi o‘rinda, ikkinchi o‘rinda esa Windows 11turadi. Windows 7 hanuz quyidagi davlatlarda ommabop: Suriya va Xitoy.
Windows 7 — dastlab protsessorlarni hatto SSE2 yoki NX texnologiyasi bo‘lmasa ham qo‘llab-quvvatlagan so‘nggi Windows versiyasidir (2018-yilgi yangilanish SSE2 ga ega bo‘lmagan protsessorlarni qo‘llab-quvvatlashni tugatgan). Uning davomchisi, Windows 8uchun barcha qo‘llab-quvvatlanadigan arxitekturalarda SSE2 va NX imkoniyatlariga ega protsessor talab qilinadi.
Ishlab chiqilishi
«Blackcomb» loyihasi
2000-yilda Microsoft keyingi Windowsversiyasini yaratish rejalarini e’lon qildi. Unga «Blackcomb»kod nomi berildi; tizim Windows XP va Windows Server 2003 ning o‘rnini egallashi kerak edi (ular o‘sha vaqtda «Whistler» kod nomi bilan tanilgan). Blackcomb uchun yirik o‘zgarishlar, jumladan takomillashtirilgan ma’lumot saqlash tizimi — WinFS — rejalashtirilgan edi. Bu fayllarni qidirish va toifalash tizimini yaxshilashi kerak edi. Biroq Blackcomb’dan oldin, 2003-yilda Whistler va Blackcomb orasidagi oraliq versiya — «Longhorn» kod nomli tizim chiqishi ko‘zda tutilgan. 2003-yilning o‘rtalariga kelib esa Longhorn’ga dastlab Blackcomb uchun mo‘ljallangan ayrim funksiyalar qo‘shildi. 2003-yil avgustida qisqa vaqt ichida uchta yirik zararli dastur epidemiyasi — kompyuter qurtlari Blaster, Welchia[ingl.] va Sobig— yuz berib, Windows operatsion tizimlaridagi xavfsizlik kamchiliklarini oshkor qilgach, Microsoft o‘zining ishlab chiqish ustuvorliklarini o‘zgartirdi: birinchi navbatda Windows XP va Server 2003 uchun yangi yangilanish paketlarini yaratishga e’tibor qaratdi. Keyinchalik Windows Vistaga aylangan Longhorn loyihasi 2004-yil avgustida qaytadan boshlandi (shu sabab tizimning chiqarilishi kechikdi), unga rejalashtirilgan ayrim yangi funksiyalarni ishlab chiqish esa bekor qilindi.
2004-yil mayida, Longhorn ustidagi ishlar qizg‘in ketayotgan bir paytda, uning server versiyasini ishlab chiqish jamoasi a’zosi Bob Mugliya CNETnashriga jamoasi Blackcomb uchun yangi imkoniyatlarni o‘ylay boshlaganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ularni ishlab chiqish taxminan to‘rt yil davom etar, tizimning o‘zi esa faqat «keyingi o‘n yillikda» chiqardi. 2006-yil yanvarida Blackcomb «Vienna»deb qayta nomlandi, 2007-yilda esa loyiha haddan tashqari keng ko‘lamli bo‘lgani uchun butunlay bekor qilindi (mualliflar ta’biricha, Blackcomb/Vienna ular uchun «loyiha emas, istaklar ro‘yxati»ga aylangan edi). 2006-yil dekabr o‘rtalarida Windows’ning keyingi versiyasi «Fiji» (uning nomi Tinch okeanidagi mamlakatnomidan olingan). O‘shanda bu loyiha Windows Vista uchun yangilanish paketimi yoki uning «ikkinchi nashri»mi, aniq emas edi. Ammo 2008-yil iyunida «Fiji» nomi Windows’ning keyingi versiyasiga emas, Windows Media Center ning Windows Vista’dagi qo‘shimchalar paketiga berilgani ma’lum bo‘ldi. Fiji hukumati mahsulot uchun bu nomdan foydalanilgani yuzasidan Microsoft’ga e’tiroz bildirdi. Kompaniya «Fiji» faqat ichki ishchi nom bo‘lib, yakuniy nom sifatida ishlatilmasligini ma’lum qildi.
«Windows 7» loyihasi
30-yanvar 2007-yilda chiqarilgan Windows Vista, jumladan, uzoq davom etgan ishlab chiqish jarayoni, ishlash tezligi bilan bog‘liq muammolar, ishga tushirilganda o‘sha paytdagi qurilmalar va dasturlar bilan to‘liq mos kelmagani, ayrim kompyuter o‘yinlari mosligiga ta’sir qilgan o‘zgarishlar hamda Microsoft’ning Windows XP bilan sotilgan ba’zi kompyuterlar «Vista bilan mos» bo‘lishi haqidagi noaniq va’dalari uchun tanqid qilindi (bu Microsoft’ga qarshi jamoaviy da’voga sabab bo‘ldi). Shu bois Vista XP darajasida ommalashmadi. 2007-yil iyulida, Vista chiqarilganidan olti oy o‘tib, Windows’ning keyingi versiyasi «Windows 7» kod nomini olishi va uch yil ichida chiqarilishi rejalashtirilayotgani ma’lum bo‘ldi. Bill Geyts o‘zi bilan suhbatlashgan Newsweek nashriga Windows 7 ko‘proq «foydalanuvchiga yo‘naltirilgan» bo‘lishini taxmin qilganini aytdi. Keyinroq Geyts Windows 7 da operatsion tizim unumdorligini oshirishga ham e’tibor qaratilishini bildirdi. Stiven Sinofski, 2009—2012-yillarda Microsoft vitse-prezidenti bo‘lgan, «Engineering Windows 7» blogida kompaniya operatsion tizimning ko‘plab qismlari unumdorligini muntazam o‘lchash uchun yangi kuzatuv vositalaridan foydalanishini tushuntirdi. Bu samarasiz kod qatorlarini oson aniqlash va unumdorlik pasayishining oldini olishga xizmat qilardi. Kompaniyaning katta vitse-prezidenti Bill Vegte Windows Vista’dan Windows 7 ga o‘tayotgan foydalanuvchilar Windows XP’dan Vista’ga o‘tishdagi qurilmalar mosligi muammolariga duch kelmasligini aytdi. Windows 7 ustida mingga yaqin kishi ishladi. Ular «operatsion tizim yadrosi» va «Windows mijoz tajribasi» guruhlariga bo‘lindi; bu guruhlar o‘z navbatida 25 ta kichik jamoaga ajratildi, har birida o‘rtacha 40 nafar dasturchi ishladi.
2008-yil oktabrida tizimning kod nomi uning rasmiy nomi bo‘lishi ma’lum qilindi. Shu bilan birga yadro versiyasiga 6.1 raqami berildi (Vista’da — 6.0). Bu Vista va Windows 7 o‘rtasidagi o‘xshashlikni ko‘rsatib, versiya raqamining faqat birinchi qismini tekshiradigan ilovalar bilan moslikni ta’minlardi (masalan, Windows 2000 va XP yadrolarining versiyalari mos ravishda 5.0 va 5.1 bo‘lgani kabi). Microsoft hamkorlarining cheklangan doirasiga taqdim etilgan Windows 7 ning birinchi yig‘ilmasi 6519-raqamli bo‘lib, «Milestone 1» bosqichiga kirgan. 16-oktabr 2008-yilda Microsoft bosh direktori Stiv Ballmer Windows Vista va Windows 7 o‘zaro mosligini, shuningdek Windows 7 texnik jihatdan qayta ishlangan Vista ekanini tasdiqladi. Windows 7 va uning yangilangan vazifalar paneli 2008-yil noyabrida PDC 2008 konferensiyasida ilk bor ommaga namoyish etildi. 27-dekabr 2008-yilda internetga BitTorrent orqali Windows 7 ning rasmiy beta-yig‘ilmasi internetga sizib chiqdi. Unumdorlik sinovlarini o‘tkazgan ZDNettekshiruvlariga ko‘ra, Windows 7 Beta ishga tushish va o‘chish, hujjatlarni ochish tezligi jihatidan Windows XP va Vista’dan yaxshi natija ko‘rsatdi. Biroq PC Pro sinovlarida ofis hujjatlari yoki videolarni tahrirlash tezligi Vista bilan bir xil (shu sabab XP’dan past) bo‘lib qoldi. 7-yanvar 2009-yilda 64 bitli Windows 7 beta-versiyasi (7000-raqamli yig‘ilma) internetga joylandi; ayrim torrentlarga esa troyan dasturi. CES 2009 yanvar 2009-yilida Stiv Ballmer Windows 7 beta-versiyasi MSDN va TechNet obunachilari uchun ISO tasvir shaklida yuklab olishga ochilganini e’lon qildi. Beta-versiyaning ish stoli fonida betta (jangovar) baliqtasvirlangan edi; uning inglizcha «betta fish» nomi so‘z o‘yini — «beta» («beta») va baliqning inglizcha nomi o‘rtasidagi o‘xshashlikni anglatardi.
7100-raqamli yig‘ilma rasmiy Release Candidate («chiqarishga nomzod») deb e’lon qilinib, MSDN va TechNet obunachilariga hamda «Connect» dasturi ishtirokchilariga 30-aprel 2009-yilda taqdim etildi. 5-mayda Windows 7 Release Candidate keng ommaga ochildi, ammo bundan avval BitTorrent orqali internetga sizib chiqqan edi. Windows 7 RC besh tilda mavjud bo‘lib, uning amal qilish muddati («timebomb») 1-iyun 2010-yilda tugardi; 1-mart 2010-yildan boshlab tizim har ikki soatda avtomatik o‘chadigan bo‘ldi. Microsoft Windows 7 ommaga 22-oktabr 2009-yilda, Windows Vista chiqqanidan uch yil ham o‘tmay taqdim etilishini ma’lum qildi. Microsoft MSDN va TechNet obunachilariga Windows’ning yangi versiyasini 6-avgust 2009-yilda chiqardi. Kompaniya Windows 7 va uning serverlar uchun nashri — Windows Server 2008 R2 — 22-iyul 2009-yilda AQSh va Kanadada ishlab chiqarishga chiqarilganini e’lon qildi. Windows 7 ning 7600.16385.090713-1255-raqamli yig‘ilmasi 13-iyul 2009-yilda yaratilgan bo‘lib, Microsoft’ning barcha ichki sinovlaridan o‘tgach, rasmiy RTM-yig‘ilma deb e’lon qilindi.
Chiqarilish sanasi va ommabopligi
Operatsion tizim 22-oktabr 2009-yilda — Windows Vistachiqarilganidan ikki yil o‘tib — sotuvga chiqarildi. Volume Licensing litsenziyasiga ega hamkorlar va mijozlarga RTM 24-iyul 2009-yilda berildi. Yakuniy versiyaning asl o‘rnatish tasvirlari internetda 21-iyul 2009-yildan mavjud edi.
2011-yil oktabrdan 2018-yil yanvargacha Windows 7 dunyo bo‘ylab foydalanuvchilar soni bo‘yicha yetakchilik qildi (avvalgi yetakchi Windows XP).
2017-yilda Microsoft Windows 7 qo‘llab-quvvatlanishi 14-yanvar 2020-yilda tugatilishini e’lon qildi. Shuningdek, 2020-yil oxirida ovozli xabarlar uchun operatsion tizim qo‘llab-quvvatlanishi yakunlanishi aytildi. Har bir qurilma uchun alohida sotiladigan pullik kengaytirilgan xavfsizlik yangilanishlari (ESU) 2023-yil yanvarigacha taqdim etilishi belgilandi.
2019-yil iyulida Microsoft Microsoft’ning Windows 7 dagi internet-o‘yin xizmatlari 22-yanvar 2020-yilda faoliyatini to‘xtatishini ma’lum qildi.
2025-yil fevral holatiga ko‘ra, Windows 7 ning ulushi 0,9 % bo‘lib, u dunyoda foydalanilayotgan operatsion tizimlar orasida internet tarmog‘iga kirish bo‘yicha beshinchi o‘rinda turadi; undan yuqorida quyidagi tizimlar joylashgan: Windows 11 (39,6 %), Windows 10 (28,7 %), MacOS (7,8 %) va Linux (3,9 %).
Sentabrda o‘sish kuzatildi: avgustda Windows 7 ning bozor ulushi 3,59 % bo‘lgan bo‘lsa, bir oydan keyin 9,15 % ga yetdi. Bunga Windows 10qo‘llab-quvvatlanishining tugashi sabab bo‘ldi. Ayrim foydalanuvchilar Windows 11 ga yangilanishni o‘rnatishdan yuqori apparat talablari sabab voz kechmoqda.
Versiya raqami
Ushbu Windows NT oilasida tizimning versiya raqami 6.1 (Windows 2000 — 5.0, Windows XP — 5.1, Windows Server 2003 — 5.2, Windows Vista va Windows Server 2008 — 6.0).
Shu oilaning server operatsion tizimi — Windows Server 2008 R2, qurilmalarga o‘rnatiladigan yengil integratsiyalashgan operatsion tizimi esa — Windows Embedded Standard 2011 (Québec), mobil operatsion tizimi esa — Windows Embedded Compact 2011 (Chelan, Windows CE 7.0).
Asosiy xususiyatlari

Windows 7 da Yunikod 5.1 qo‘llab-quvvatlanadi. Instant Search qidiruv paneli ko‘proq tillarni taniydigan bo‘ldi.
Windows 7 da avvalgi Windows Vistadagi kabi Aero mavzusi mavjud. Uni istalgan paytda Boshqaruv paneli orqali o‘chirib qo‘yish mumkin.
Ushbu operatsion tizim ko‘p nuqtali sensorliboshqaruvni qo‘llab-quvvatlaydi.
Operatsion tizimning barcha versiyalarida 50 ta yangi shriftmavjud. Avvalgi shriftlar barcha belgilarni to‘g‘ri aks ettirish uchun takomillashtirilgan. Windows 7 — Windowsning lotin yozuvidagi belgilarga qaraganda lotin yozuvidan boshqa belgilarni ko‘rsatishga mo‘ljallangan shriftlar ko‘proq bo‘lgan birinchi versiyasi. Shriftlarni boshqarish paneli ham yaxshilangan — standart holatdaunda faqat tizimga tegishli klaviatura tartibi o‘rnatilgan shriftlar ko‘rsatiladi.
Windows 7 papkalar uchun ichki darajada muqobil nomlarni qo‘llab-quvvatlaydi. Masalan, Program Files papkasi ayrim mahalliylashtirilgan Windows versiyalarida tarjima qilingan nom bilan ko‘rsatilgan, ammo fayl tizimi darajasida inglizcha qolgan. Shuningdek, tizimga (Windows 7 Starter va Windows 7 Home Basic dan tashqari) taxminan 120 ta, har bir mamlakat va til versiyasigaxos fon rasmi qo‘shilgan. Masalan, ruscha versiyada yuqori aniqlikdagi oltita noyob fon rasmi bilan «Rossiya» mavzusi mavjud.
Windows 7 ning yana bir ustunligi — drayver ishlab chiqaruvchilari bilan yaqinroq integratsiya. Drayverlarning aksariyati avtomatik aniqlanadi va 90 % holatda avvalgi tizim uchun yozilgan drayverlar bilan mosligi saqlanadi, xususan Windows Vista.
Windows 7 da eski ilovalar bilan moslik ham yaxshilandi; ularning ayrimlarini Windows Vistada ishga tushirib bo‘lmasdi. Bu ayniqsa Windows XPuchun yaratilgan eski o‘yinlarga tegishli. Windows 7 da, shuningdek, Windows XP Moderejimi paydo bo‘lib, u eski dasturlarni virtual mashinada Windows XPmuhitida ishga tushirish va ular bilan deyarli to‘liq moslikni ta’minlash imkonini beradi.
Ushbu operatsion tizim tarkibida ilk bor chiqarilgan yangi 11-versiyali DirectXquyidagi yaxshilanishlarga ega: yangi hisoblash sheyderlari qo‘llab-quvvatlandi, ko‘p oqimli renderlash imkoniyati qo‘shildi, tessellatsiya takomillashtirildi, teksturalarni siqishning yangi algoritmlari va boshqa yangiliklar paydo bo‘ldi.
Yangilangan Windows Media Player 12 pleyer yangi interfeysga ega bo‘ldi va oldingi versiyadan farqli o‘laroq deyarli barcha formatlarni ochadigan bo‘ldi. Avvalgi versiyaga buning uchun ko‘plab kodeklar kerak edi. Biroq u litsenziyalangan Blu-Ray video disklarni ijro eta olmaydi, lekin ulardan ma’lumotlarni o‘qish va ularga yozish imkonini beradi.
Masofaviy ish stoli funksiyasi ham o‘zgartirildi. Aero Peek, Direct2D va Direct3D 10.1 interfeyslarini, bir nechta monitorni, multimedia kengaytmalarini, DirectShow’ni qo‘llab-quvvatlash va ovozni kichik kechikish bilan uzatish imkoniyatlari joriy qilindi.
Tarmoq texnologiyasi Branch Cache internet-trafik tarkibini keshlash imkonini beradi. Agar mahalliy tarmoqdagi foydalanuvchiga tarmoqdagi boshqa kishi avval yuklab olgan fayl kerak bo‘lsa, u cheklangan o‘tkazuvchanlikka ega aloqa kanalidan emas, mahalliy kesh xotiradan foydalanishi mumkin. Bu texnologiya yirik tarmoqlar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, korxonalarda OTning Korporativ va Maksimal nashrlari tarkibida joriy etish uchun taklif qilinadi.
Windows AIK yordamida istalgan konfiguratsiya va sozlamalarga ega tizim tasvirini yaratish mumkin. Shu tariqa Windows 7 ga USB 3.0, Bluetooth 4.0, DirectX 11.1 va .NET Framework 4.5 ni standart tarzda qo‘llab-quvvatlash imkonini qo‘shish mumkin.
O‘zgarishlar vazifalar paneliga ham taalluqli bo‘ldi. Endi u 10 pikselga kattalashdi va tashqi ko‘rinishi yangilandi. Panelda faqat yozuvsiz belgilar ko‘rsatilishi xuddi Dock panelidagi ko‘rinishni eslatadi ( Mac OS Xda bo‘lgani kabi). Vazifalar panelini avvalgi Windows Vistadagi ko‘rinishga «Xususiyatlar» bo‘limida qaytarish mumkin. Yangilangan panelda «Soat» tagida joriy sana ko‘rsatiladi. O‘ng burchakda «Barcha oynalarni yig‘ish» tugmasi bor. Kursor ochiq ilova belgisiga olib borilganda yoritish rangi belgi asosiy rangiga qarab o‘zgaradi. Bundan tashqari, vazifalar paneli xususiyatlarida «Vazifalar panelini mahkamlash» va «Kichik belgilarni ishlatish» katakchalari belgilanib, «Vazifalar paneli tugmalari» menyusida «Panel to‘lganda guruhlash» tanlansa, panelning tashqi ko‘rinishi yana Windows Vista.
Windows 7 shuningdek, UEFIuchun OEM qo‘llab-quvvatlashga, Windows 7 SP1 ning chakana savdo tasvirlarida esa UEFI qo‘llab-quvvatlashga ega. Xohlansa, Windows 7 ning UEFI o‘rnatkichini USB xotiraga yozish mumkin. Shuningdek, Windows AIK yordamida UEFI ning to‘liq qo‘llab-quvvatlanishini mustaqil qo‘shish mumkin. Ammo bunday o‘zgartirishlar hamma foydalanuvchilarga ham ruxsat etilmaydi.
Xavfsizlik
Aynan Windows 7 da foydalanuvchi hisoblarini nazorat qilish sozlamalari moslashuvchanroq bo‘lgan. Bu — User Account Control (UAC)bo‘lib, u Windows Vista dan farqli ravishda yana ikki oraliq holatga ega — «Faqat dasturlar kompyuterga o‘zgartirish kiritishga uringanda xabar berish» (standart holat) va «Faqat dasturlar kompyuterga o‘zgartirish kiritishga uringanda xabar berish (ish stolini xiralashtirmaslik)».
Shifrlash texnologiyasi BitLocker o‘zgartirildi va olinadigan axborot tashuvchilarni shifrlash uchun BitLocker to gofunksiyasi qo‘shildi. U hatto TPM.
moduli bo‘lmaganda ham olinadigan tashuvchilarni shifrlash imkonini beradi. Enhanced Storage orqali USB xotiralardagi ma’lumotlarni himoyalash imkoniyati qo‘shildi.
Takomillashtirishlar Windows brandmauerigaham tegishli bo‘ldi: tarmoqqa kirishga urinayotgan dastur bloklanganida foydalanuvchiga xabar berish funksiyasi qaytarildi.
Guruh siyosati va AppLocker yordamida ayrim ilovalarni ishga tushirishni taqiqlash mumkin.
Litsenziyalangan versiyada kompyuterni masofadan boshqarishga qarshi himoya mavjud: buning uchun foydalanuvchi ruxsati talab qilinadi. Shuningdek, kompyuterlar o‘rtasida boshqaruv va ma’lumot almashish uchun hosts manzili bloklanadi; bu amallar uchun ham administrator huquqi talab etiladi.[manba 3580 kundan beri ko‘rsatilmagan]
Masofaviy DirectAccess fon rejimida server bilan xavfsiz ulanish o‘rnatishga imkon beradi; bu jihatdan u VPNdan farq qiladi, chunki VPN foydalanuvchi ishtirokini talab qiladi. Bundan tashqari, DirectAccess foydalanuvchi tizimga kirmasidan oldin ham guruh siyosatlarini qo‘llashi mumkin.
Yangi Aero funksiyalari

Windows 7 da avvalgi Aeroda mavjud bo‘lgan Windows Vista.
Shake grafik interfeys saqlangan — Windows Aero interfeysga yangi Aero Shakefunksiya qo‘shilgan. U sichqonchani harakatlantirib barcha faol bo‘lmagan ilovalar oynalarini yig‘ish imkonini beradi. Uni faollashtirish uchun oyna sarlavhasini ushlab, bir oz «silkitish» kifoya.
Peek — Aero Peek funksiya sichqoncha kursori vazifalar panelidagi belgiga olib borilganda oynalarning kichraytirilgan nusxalarini ko‘rsatish, belgini bosib ilova oynalari orasida almashish, turli oyna va ilovalarni panelga sudrab olib borib mahkamlash, ekranning maxsus sohasiga kursorni olib borib ish stolini ko‘rish va boshqa imkoniyatlarni taqdim etadi. Bu funksiya Starter nashrida mavjud emas.
Snap — Shake funksiyasi kabi, Aero Snap sichqoncha harakati orqali oynani ekranning yarmiga, butun ekranga yoki faqat tik yo‘nalishda yoyish imkonini beradi.
Bezash uslublari
Windows 7 foydalanuvchi interfeysini bezashning bir nechta variantini qo‘llab-quvvatlaydi:
- Windows Aero — deraza romlari shaffof va rang-barang bo‘lgan, standart tarzda ishlatiladigan asl bezak uslubi. «Home Premium» va undan yuqori nashrlarda mavjud.
- Windows 7 — soddalashtirilgan uslub — Windows Aero bo‘lib, ayrim imkoniyatlar (masalan, oynalar shaffofligi, Windows Flip 3D, Aero Peek) o‘chirilgan. Tizimga qo‘yiladigan talablar Windows Aeroga qaraganda ancha past. U Windows 7 ning barcha nashrlarida mavjud va «Starter» nashrida asosiy uslub hisoblanadi. Ushbu uslub moslik rejimida ilovalar ishga tushirilganda ham qo‘llanadi.
- Klassik — tizimga eng kam talablar qo‘yiladigan, oynalari Windows 2000ning «klassik» mavzusidagi kabi ko‘rinadigan uslub. Turli rang sxemalari, xususan, Windows 2000 dagiga o‘xshash sxemalar mavjud; foydalanuvchi o‘z rang sxemalarini ham yarata oladi.
- Foydalanuvchi mavzulari — Windows 7 interfeysidan qoniqmagan foydalanuvchilar yuqoridagi uslublardan biriga asoslanib o‘z bezak uslubini yaratishi va qo‘llashi mumkin.
Olib tashlangan komponentlar
Windows 7 tarkibidan dastlab quyidagilar uchun yaratilgan ilovalar chiqarib tashlandi: Windows Vista: Inkball, DreamScene, Ultimate Extrasuchun yaratilgan ayrim ilovalar, Windows Live muqobillari mavjud bo‘lgan dasturlar (Windows pochtasi, Windows kalendari va boshqalar), Microsoft Agent texnologiyasi va Windows Meeting Space chiqarib tashlangan. «Pusk» menyusidan klassik menyudan foydalanish imkoniyati yo‘qolgan (uni qaytarish uchun, masalan, Classic Shellkabi uchinchi tomon dasturini o‘rnatish kerak), shuningdek brauzer va elektron pochta dasturini avtomatik mahkamlash imkoniyati olib tashlangan.
Tizim talablari
| Arxitektura | 32 bit | 64 bit |
|---|---|---|
| Protsessor | 1 GGts IA-32
Qo‘llab-quvvatlash SSE2 2018-yil may oyidagi jamlanma yangilanish o‘rnatilgandan keyin talab qilinadi |
1 GGts x86-64 |
| Tezkor xotira (RAM) | 1 GB | 2 GB |
| Videokarta | Quyidagilarni qo‘llab-quvvatlovchi videoadapter: DirectX 9 va WDDM 1.0 yoki undan keyingi versiya. (mutlaq zarur emas — faqat Aero) | |
| Quyidagi qurilmadagi bo‘sh joy: qattiq disk | 16 GB bo‘sh joy | 20 GB bo‘sh joy |
| Optik disk yuritmasi | DVD-ROM qurilmasi (faqat DVD orqali o‘rnatish uchun) | |
| Nashr | Hajmi
tezkor xotira |
Soni
jismoniy protsessorlar |
Protsessor yadrolari soni | ||
|---|---|---|---|---|---|
| x86 (32 bit) | x64 (64 bit) | x86 (32 bit) | x64 (64 bit) | ||
| Ultimate (Maksimal) | 4 GB | 192 GB | 2 | 32 | 256 |
| Professional (Professional) | |||||
| Enterprise (Korporativ) | |||||
| Home Premium (Kengaytirilgan uy nashri) | 16 GB | 1 | |||
| Home Basic (Asosiy uy nashri) | 8 GB | ||||
| Starter (Boshlang‘ich) | 2 GB | Yo‘q | N/A | ||
- Biroq Hyper-V virtualizatsiya platformasining funksional imkoniyatlarida Windows 7 uchun eng ko‘p virtual protsessorlar soni 4 ta deb ko‘rsatilgan.
- Windows 7 keng ma’lumotlar bazasiga drayverlar ga ega bo‘lsa-da, Windows XP bilan solishtirganda kamroq qurilmalarni qo‘llab-quvvatlaydi. Xususan, bazada 2005-yilgacha chiqarilgan ko‘plab qurilmalar drayverlari yo‘q. Buning bir sababi Windows Aero texnologiyasi kamida 128 MB xotiraga ega, DirectX 9.0 (Shader Model 2.0) ni qo‘llab-quvvatlovchi videoadapterni talab qilishidir. Shu bilan birga, GeForce FX seriyasidagi (5200–5900) videokartalar DirectX 9.0 ni qo‘llab-quvvatlasa ham, ular uchun drayverlar to‘plamga kiritilmagan. Ko‘plab eski ovoz kartalari va AC97.
- standartidagi aksariyat o‘rnatilgan audiokodeklar drayverlari ham yo‘q. Windows 7 ni rasmiy o‘rnatish uchun kamida 1 GB tezkor xotiratalab etilsa-da, tizim 512 MB kabi kamroq xotirali kompyuterlarga ham muvaffaqiyatli o‘rnatiladi (barqaror ishlashi uchun grafik effektlarni o‘chirish kerak). Sababi Windows 7 avvalgi Windows Vistaoperatsion tizimi asosida yaratilgan va u rasmiy ravishda aynan 512 MB tezkor xotira talab qilgan.
- Bundan tashqari, internetda Windows 7 ning o‘zgartirilgan Lite-versiyalari keng tarqalgan bo‘lib, ular 128–256 MB tezkor xotira xotirali kompyuterlarga o‘rnatiladi (Windows 7 ning rasmiy versiyalari esa kamida 512 MB tezkor xotira xotira talab qiladi va bundan kam hajmda o‘rnatilmaydi).
Orqaga moslik
Windows 7 moslikni quyidagi tizim bilan saqlab qolganligi sababli: Windows Vistava Windows 7 chiqarilgan paytga kelib foydalanuvchilarga zarur ilova hamda drayverlar larning aksariyati Windows Vista bilan mos holda qayta chiqarilgan edi — shuning uchun ularning deyarli barchasi Windows 7 da ham to‘g‘ri ishlaydi.
Bundan tashqari, «Windows yangilash markazi» orqali eski ilovalar va drayverlar bilan moslikni ta’minlovchi yangilanishlar tarqatiladi. Dasturda qat’iy bloklash. maqomi bo‘lsa, bu yangilanishlar uning o‘rnatilishi yoki ishga tushirilishiga yo‘l qo‘ymasligi mumkin. Yumshoq bloklash dasturni ishga tushirishga ruxsat beradi, lekin foydalanuvchi muammolarga duch kelishi mumkinligi haqidagi xabarni chiqaradi.
Windows 7 tarkibida moslik muammolarini hal qilishda yordam beruvchi «Avvalgi Windows».
versiyalar uchun mo‘ljallangan dasturlarni ishga tushirish» vositasi ham mavjud. Professional nashrlar foydalanuvchilari uchun maxsus virtualizatsiya XP Mode, u ilovalarni virtual mashinada Windows XP Windows 7 muhitida ishga tushirish imkonini beradi (Professional va undan yuqori nashrlarda).
Ayrim eskirgan texnologiyalar (masalan, LPTporti) qo‘llab-quvvatlanishi rasmiy ravishda to‘xtatilgani ma’lum qilingan, ammo ayrim hollarda ushbu portga ega printerlar ishlashda davom etadi.
Nashrlari
Windows 7 oltita nashrga ega:
- Boshlang‘ich (Starter; odatda netbuklarga)
- Asosiy uy nashri (Home Basic)
- Kengaytirilgan uy nashri (Home Premium)
- Professional (Professional)
- Korporativ (Enterprise, yirik korporativ mijozlarga sotish uchun)
- Maksimal (Ultimate)
Boshlang‘ich nashrdan tashqari (Starter, faqat 32 bitli versiya) barcha nashrlar ham 32 bitli, ham 64 bitli versiyalarda chiqarilgan.
32 bitli versiyalar uchun tezkor xotiraning eng yuqori hajmi 4 GBbilan cheklangan; boshlang‘ich nashr esa 2 GB gacha qo‘llab-quvvatlaydi. Ayrim hollarda apparat cheklovlari tufayli foydalanuvchi bundan ham kam xotiradan foydalana oladi va PAE. Ushbu cheklovni chetlab o‘tib, mavjud tezkor xotiraning hammasidan foydalanishga imkon beruvchi norasmiy yadro yamoqlari (masalan, ReadyFor4GB yoki fix128) mavjud. Ular barcha 32 bitli Windows 7 nashrlariga mo‘ljallangan, biroq ulardan foydalanish Microsoft tomonidan qo‘llab-quvvatlanmaydi va tizimning beqaror ishlashiga sabab bo‘lishi mumkin. Katta xotira hajmlari rasman faqat 64 bitli versiyalarda qo‘llab-quvvatlanadi. Ular 8 GB gacha («Home Basic») yoki 16 GB gacha («Home Premium»), yuqori nashrlar esa 192 GB gacha tezkor xotirani manzillay oladi.
Boshlang‘ich nashr (Starter) faqat OEM varianti sifatida tarqatiladi va H.264, AAC, MPEG-2ni ijro etish uchun oldindan o‘rnatilgan ayrim funksional komponentlarga ega emas. Asosiy uy nashri esa faqat rivojlanayotgan mamlakatlardasotish uchun mo‘ljallangan. Unda Windows Aero interfeysi va Peek, Shake kabi ayrim funksiyalarmavjud emas. Bu nashrda ko‘rish imkoniyatlariga Starter nashridagi cheklovlar ham qo‘llanadi. Professional, korporativ va maksimal nashrlar XP Mode.
ni qo‘llab-quvvatlaydi. Bundan tashqari, Yevrokomissiyatalablariga ko‘ra, Yevropada barcha nashrlarning maxsus «E» indeksli versiyasini (Windows 7 E) oldindan o‘rnatilgan brauzersiz chiqarish rejalashtirilgan edi. Bunda brauzer sifatida Internet Explorerko‘zda tutilmagan, ammo bu versiya sotuvdan olib tashlangan. Sabablardan biri hamkorlar va OEM ishlab chiqaruvchilarning standart to‘plamda brauzer bo‘lmasligidan noroziligi edi. «E» indeksli versiyaga oldindan buyurtma berganlarga 1-sentabr 2009-yildan yangilanish yoki to‘liq versiyaga buyurtma berish taklif etildi. Biroq 5 yil davomida o‘rnatilgan Internet Explorer’ni ixtiyoriy komponent bilan almashtirish rejalashtirilgan edi. Bu tartib Yevrokomissiya bilan kelishildi.
Bepul 90 kunlik Windows 7 Korporativ versiyasi tashkilotda Windows 7 bilan tanishmoqchi bo‘lgan IT mutaxassislarga taqdim etilgan (31-yanvar 2013-yildan uni faollashtirib bo‘lmasligi haqida ma’lumotlar bo‘lgan).
| Nashr | Boshlang‘ich \\ Starter | Asosiy uy nashri \\ Home Basic | Kengaytirilgan uy nashri \\ Home Premium | Professional \\ Professional | Korporativ \\ Enterprise | Maksimal \\ Ultimate | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sotib olish usuli | Faqat OEMlitsenziyalari orqali sotiladi | Chakana savdoda va OEM litsenziyalari orqali (faqat rivojlanayotgan bozorlarda, shu jumladan Rossiyada) | Chakana savdoda va OEMlitsenziyalari orqali sotiladi | Chakana savdoda, OEM va korporativ litsenziyalar orqali | Faqat korporativ litsenziyalar orqali sotiladi | Chakana savdoda va OEMlitsenziyalari orqali sotiladi | |
| Sotuv boshlanishi | 22.10.2009 | 22.10.2009 | 22.10.2009 | 22.10.2009 | 22.10.2009 | 22.10.2009 | |
| Chakana savdoning tugashi | 31.10.2013 | 31.10.2013 | 31.10.2013 | 31.10.2013 | ma’lumot yo‘q | 31.10.2013 | |
| Oldindan o‘rnatilgan OT | 31.10.2014 | 31.10.2014 | 31.10.2014 | 31.10.2014 | 31.10.2014 | ||
| ga ega qurilmalar sotuvining tugashi | 13.01.2015 | ||||||
| Kengaytirilgan qo‘llab-quvvatlashning tugashi | 14.01.2020 | ||||||
| Extended Security Updates tugashi | ma’lumot yo‘q Mavjud emas | 10.01.2023 | ma’lumot yo‘q | ||||
| Quyidagining mavjudligi: 64 bitli versiya | Yo‘q | Ha, lekin chakana savdoda emas | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Tezkor xotiraning eng yuqori hajmi ( 64 bitli versiyalar uchun) | 2 Gb ( 32 bitli versiya uchun) | 8 Gb | 16 Gb | 192 Gb | 192 Gb | 192 Gb | |
| Windows tiklash markazi | Domenni qo‘llab-quvvatlamaydi | Domenni qo‘llab-quvvatlamaydi | Domenni qo‘llab-quvvatlamaydi | Ha | Ha | Ha | |
| «Uy guruhi» funksiyasi (guruh yaratish va unga qo‘shilish) | Faqat qo‘shilish | Faqat qo‘shilish | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Windows Aero interfeysi | Yo‘q | Faqat asosiy bezak mavzusi | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Bir nechta monitorni qo‘llab-quvvatlash | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Foydalanuvchilar o‘rtasida tez almashish | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Ish stoli fon rasmini almashtirish imkoniyati | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Ish stoli oynalari dispetcheri | Yo‘q | WinFlip 3D qo‘llab-quvvatlanmaydi | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Windows mobil qurilmalar markazi | Ha | Ha | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Multitouch va qo‘lyozma kiritishni yaxshiroq tanish | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Windows Media Center | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | Ha | |
| Qo‘shimcha o‘yinlar | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Standart holatda o‘chirilgan | Standart holatda o‘chirilgan | Ha | |
| Windows XP emulyatori | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| EFS (ma’lumotlarni shifrlash tizimi) | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| Joylashuv haqidagi ma’lumot asosida chop etish | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| Xost-kompyuter vazifasini bajarish imkoniyati ish stoli | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| Domenga ulanish | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| Quyidagi imkoniyat: oldingi versiyaga qaytish (Vista yoki XP ga) | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| Bir nechta jismoniy protsessorni qo‘llab-quvvatlash | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
| AppLocker | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| BitLocker va BitLocker To Go | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| Branch Cache | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| DirectAccess | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| Unix ilovalarini ishga tushirish quyi tizimi | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| Ko‘p tilli foydalanuvchi muhiti | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| Quyidagidan yuklash: VHD (tasvir faylidan Microsoft Virtual PC) | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | |
| lusrmgr.msc (Local Users and Groups), gpedit.msc (Local Group Policy Editor), secpol.msc (Local Security Policy) boshqaruv vositalarini ishga tushirish | Yo‘q | Yo‘q | Yo‘q | Ha | Ha | Ha | |
Faqat uchta kompyuterga o‘rnatish huquqini beradigan «Oilaviy litsenziya» (Family Pack) AQShda 150 dollar turadi. «Oilaviy» litsenziya uchun OT nashri sifatida Windows 7 Home Premium tanlangan; boshqa nashrlarga «oilaviy» litsenziya qo‘llanmaydi.
«Oilaviy litsenziya» Rossiyada ham sotiladi. Microsoft taklif miqdori cheklanganini qayta-qayta ta’kidlagan. Hozirda Family Pack chakana do‘konlar va yirik internet-do‘konlardan yo‘qolgan, ayrim do‘konlarda esa 250–290 dollardan sotilmoqda.
Sotuvlar
2009-yil iyulida atigi 8 soat ichida Windows 7 ga Amazon dagi oldindan buyurtmalar Windows Vista ning dastlabki 17 haftasidagi talabdan oshib ketdi. Windows 7 Amazon tarixidagi eng ko‘p daromad keltirgan mahsulotga aylandi va avvalgi rekordchi — Garri Potter haqidagi yettinchi kitobsotuvlaridan o‘zib ketdi. Windows 7 chiqqanidan ikki hafta o‘tib uning ulushi undan ikki oy avval Snow Leopardning eng so‘nggi yangilanishi sifatida chiqarilgan Appleko‘rsatkichidan oshdi. Net Applications ma’lumotlariga ko‘ra, Windows 7 bozorning 4 % ulushiga uch haftaga yetmasdan erishdi (taqqoslash uchun, Windows Vista bunga yetti oy sarflagan).
26-iyun 2009-yildan 31-yanvar 2010-yilgacha Microsoft Windows Vista oldindan o‘rnatilgan kompyuter xaridorlariga Windows 7 ga bepul yangilanish imkonini berdi (o‘rnatish fayllari internetdan yuklanganda bepul, jismoniy tashuvchini (DVD) yetkazib berish uchun esa 35 yevro haq olinardi). Bu istalgan ishlab chiqaruvchining Windows Vista Starter va Home Basic nashrlaridan boshqa barcha nashrlari oldindan o‘rnatilgan kompyuterlariga taalluqli edi. Imkoniyatdan faqat Windows 7 Upgrade Option dasturining kuponiga ega xaridorlar foydalanishi mumkin edi.
Windows 7 DVD disklarida tarqatilgan, ammo CD disklari to‘plamiga buyurtma berib bo‘lmasdi (Windows Vista va Windows XP da bunday imkoniyat bor edi). Shunga qaramay, CD disklar to‘plamini ImageX dasturi yordamida (uning /split parametri orqali) Windows Vista yoki Windows 7 ning avtomatik o‘rnatish to‘plami (WAIK) asosida yaratish mumkin edi. DVD yuritgichsiz netbuk egalari uchun esa USB qurilmalari — Windows 7 o‘rnatish dasturi yozilgan holda — tarqatilgan. Biroq ushbu utilita tarkibida GPLlitsenziyasi bilan himoyalangan kod borligi aniqlandi. 2009-yil noyabrda Microsoft xaridorlardan uzr so‘rab, dastur manba kodini e’lon qilishga va’da berdi va 10-dekabr 2009-yilda Windows 7 USB/DVD Download Tool dasturining manba kodini GPLv2 litsenziyasi ostida to‘liq oshkor qildi.
4-mart 2010-yilda Microsoft 90 milliondan ortiq Windows 7 litsenziyasi sotilganini e’lon qildi. 23-aprelga kelib, ya’ni olti oy ichida 100 milliondan ortiq Windows 7 nusxasi sotildi va u Microsoft tarixidagi eng tez sotilgan operatsion tizimga aylandi. 23-iyunga kelib 150 milliondan ortiq nusxa, 22-iyul holatiga ko‘ra esa 175 million nusxa sotilgan edi. 21-oktabrda Microsoft sotuv 240 milliondan oshganini ma’lum qildi. 3 oy o‘tib, 27-yanvar 2011-yilda kompaniya umumiy sotuv 300 million nusxaga yetganini e’lon qildi. 19-yanvar 2012-yil holatiga ko‘ra, 525 milliondan ortiq Windows 7 nusxasi sotilgan.
2010-yil iyunida Windows Update orqali olingan butunjahon ma’lumotlariga ko‘ra, kompyuterlarning 46 % ida 64 bitli Windows 7 ishlagan. NPD Group kompaniyasidan Stiven Beykerning aytishicha, 2010-yil aprelida AQShda sotilgan kompyuterlarning 77 % ida 64 bitli Windows 7 oldindan o‘rnatilgan edi.
Windows 7 haqidagi fikrlar asosan ijobiy bo‘lib, undan avvalgi Windows Vista’ga qaraganda foydalanish qulayligi va imkoniyatlari yaxshilangani qayd etildi. CNET Windows 7 Home Premium’ni 4,5/5 yulduz bilan baholadi. PC World Windows 7 ga 9/10 ball berdi va qulaylik hamda xavfsizlik jihatidan «ulkan qadam» deb atadi, shuningdek yangi vazifalar panelini yuqori baholadi.
Microsoft mahsulotlarining hayotiy sikli qoidalariga ko‘ra, 31-oktabr 2013-yildan Windows 7 ning chakana savdo uchun mo‘ljallangan barcha (BOX) nashrlari savdosi to‘xtatildi. Microsoft OEM mahsulotlari 31-oktabr 2014-yilgacha, Windows 7 Professional OEM esa 31-oktabr 2016-yilgacha sotilgan.
Yangilanish paketlari va qo‘llab-quvvatlash
Microsoft muntazam ravishda o‘z yangilanish paketlarini chiqaradi. Ular operatsion tizimlarda aniqlangan muammolarni bartaraf etib, yangi imkoniyatlarni qo‘shadi.
Yangilanish paketisiz Windows 7 RTM qo‘llab-quvvatlanishi 9-aprel 2013-yilda tugagan.
Windows 7 quyidagi protsessorlarni qo‘llab-quvvatlamaydi: CPU Intel Kaby Lake, AMD’ning 7-avlodi (Bristol Ridge) hamda keyingi mikroarxitekturalarasosidagi boshqa protsessorlar. Bu turdagi protsessorlarni qo‘llab-quvvatlovchi tizim — Windows 10.
1-yangilanish paketi
Windows 7 Service Pack 1 (SP1) 18-mart 2010-yilda namoyish etilgan. Beta-versiyasi 12-iyul 2010-yilda chiqarilgan. Yakuniy paket 9-fevral 2011-yilda e’lon qilingan. Yig‘ilma raqami: 7601.17514.101119-1850. 22-fevral kuni 1-raqamli yangilanish paketi rasman bepul yuklab olish uchun taqdim etildi. Uni olish manbalaridan biri — Windows yangilash markazi.
Hozirda yangilanish paketini yuklab olishning bir nechta usuli, jumladan to‘g‘ridan-to‘g‘ri havola mavjud. Batafsil ma’lumot uchun «1-yangilanish paketini (SP1) Windows 7 uchun o‘rnatish haqida ma’lumot»ga qarang.
Ushbu tuzatishlar paketi avvalgi Windowsversiyalari, ayniqsa Windows Vistauchun chiqarilgan yangilanish paketlarichalik katta emas. Unda Windows 7 uchun shu vaqtgacha chiqarilgan barcha yangilanishlar, yamoqlar va ayrim xatolarning tuzatishlari jamlangan.
Windows 7 SP1 ning ruscha versiyasida shrift xatosi tuzatildi; bu xato tufayli «Pusk» menyusida grafik buzilishlar paydo bo‘lardi.
Jamlanma yangilanishlar
2016-yil mayida Microsoft Windows 7 uchun «Convenience rollup» (ruscha — «jamlanma yangilanish») — KB3125574 ni chiqardi. Yig‘ilma raqami OT o‘zgarmadi. Paket 2016-yil aprelgacha bo‘lgan barcha xavfsizlik yangilanishlarini o‘z ichiga oladi. Convenience rollup’ni o‘rnatishdan avval Windows 7 va Windows Server 2008 R2 uchun xizmat ko‘rsatish stekining yangilanishi (KB3020369) o‘rnatilishi kerak.
2016-yil oktabridan Microsoft Windows 7 ni jamlanma yangilanishlar modeliga o‘tkazdi. Shundan keyin chiqarilgan har oylik yangilanishlar avvalgilariga asoslanib, bitta umumiy paket shaklida taqdim etildi. Ilgari chiqarilgan yangilanishlar esa alohida yamoqlar sifatida mavjudligicha qoldi.
Windows 7 SP1 ning asosiy qo‘llab-quvvatlanishi 13-yanvar 2015-yilda tugatildi. Windows 7 SP1 ning kengaytirilgan qo‘llab-quvvatlanishi 14-yanvar 2020-yilda yakunlandi. Shu sanagacha kompaniya xavfsizlik yangilanishlarini chiqarib kelgan.
Qo‘llab-quvvatlashning tugashi
Xavfsizlik yangilanishlarini chiqarish 14-yanvar 2020-yilda to‘xtatildi. Buni Microsoft yamog‘i ham tasdiqlaydi.
Qo‘llab-quvvatlashning tugashi Windows’ga boshqa yangilanishlar kelmasligini anglatadi, biroq kompyuteringiz ishlashda davom etadi.
Quyidagi voqea munosabati bilan — AQShdagi 2020-yilgi prezidentlik saylovlari — Microsoft Windows 7 ni ovoz berish tizimlarida 2-noyabr 2020-yilgacha qo‘llab-quvvatlashni uzaytirdi. Bundan tashqari, 18-sentabr 2021-yilgacha Rossiya Davlat dumasi saylovlaridagi ovoz berish tizimlarini ham qo‘llab-quvvatladi.
Windows 7 ning ayrim versiyalaridan Windows XP ga qaytish imkoniyati mavjud edi. Windows XP qo‘llab-quvvatlanishi 8-aprel 2014-yilda tugagan bo‘lsa-da, o‘sha vaqtda ko‘plab ofis kompyuterlari Windows 7 ning eng kam talablariga javob bermasdi. Windows XP ga qaytish imkoniyati 2020-yilgacha uzaytirildi.
Bankomatlar va maxsus qurilmalar uchun mo‘ljallangan Embedded nashrlarida Windows 7 ni qo‘llab-quvvatlash uzoqroq davom etdi. Windows Embedded 7 Standard ning kengaytirilgan qo‘llab-quvvatlanishi 13-oktabr 2020-yilda tugatildi. Windows 7 ning eng so‘nggi nashri Windows Embedded POSReady 7 uchun kengaytirilgan qo‘llab-quvvatlash 12-oktabr 2021-yilda tugadi. Windows 7 uchun pullik qo‘llab-quvvatlash 10-yanvar 2023-yilda, Windows Embedded 7 Standard uchun 10-oktabr 2023-yilda, Windows Embedded POSReady 7 uchun esa 8-oktabr 2024-yilda tugatildi.
Windows 7 ga bildirilgan tanqidlar
2009-yilda bozorga chiqqanidan so‘ng Windows 7 ilovalarning Windows XPga nisbatan sekinroq ishlashi (sinovlarda 2–4 %) uchun tanqid qilindi. Operatsion tizim murakkablashgani sabab tizim talablari va elektr energiyasi sarfi oshdi, netbuklarning batareya ishlash muddati Windows XP ga nisbatan 2–8 % ga (ayrim hollarda 30 % gacha) qisqardi. Shunga qaramay, foydalanuvchilar Windows Vista’dan farqli ravishda ushbu tizimni iliq kutib oldilar.
Microsoft’ning avvalgi operatsion tizimlaridagi kabi, Windows 7 da ham litsenziya kalitini faollashtirish mexanizmi qo‘llanadi. Xakerlar bu mexanizmni turli usullar bilan o‘chirgan, lekin tizim 22-oktabrda chiqarilishidan ham avval kompyuterning BIOS dasturiy ta’minotini qayta yozish orqali uni butunlay chetlab o‘tish usuli topilgan. Windows Vista ham xuddi shunday faollashtirilgan, shu bois Windows 7 faollashtirish tizimi sezilarli o‘zgarmasligi ma’lum bo‘lgani uchun u hali chiqarilmasidan buzib kirilgan edi. OT chiqqanidan bir necha oy o‘tgach, KB971033 yangilanishi chiqarildi. Uni o‘rnatish litsenziyasiz Windows 7 ni bloklardi, biroq ko‘p o‘tmay bu himoyani ham chetlab o‘tish usuli ishlab chiqildi.
Erkin dasturiy ta’minot jamg‘armasi quyidagi kampaniyani boshladi: Windows 7 Sins (bu nom so‘z o‘yini bo‘lib, uni « yetti gunoh » yoki «Windows’ning gunohlari » deb tarjima qilish mumkin; unda Windows 7 nazarda tutiladi). Kampaniyada 7 ta dalil keltirilgan. Jumladan, Windows 7 da Microsoft foydalanuvchining shaxsiy hayotiga aralashishiga imkon beradigan texnologiyalar ishlatilishi va DRM tizimining keng qo‘llanishi foydalanuvchini muayyan yetkazib beruvchilar, ayniqsa Microsoft mahsulotlariga qaram qilib qo‘yishi mumkinligidan xavotir bildirilgan.
Sana tanlash texnologiyasiga oid sud jarayoni quyidagi kompaniyalar o‘rtasida kechgan: Alcatel-Lucent, AT&T, Dell va Microsoft . 2009-yil sentabrda boshlangan nizoga kompyuter ekranida klaviaturasiz sana tanlash usulining Outlook, Microsoft Money va boshqa Microsoftilovalarida qo‘llanishi sabab bo‘lgan. Ushbu usulni AT&T 2002-yilda patentlagan.
2015-yilda telemetriya va ma’lumot yig‘ishning joriy etilishi
Quyidagi tizimning RTM versiyasi chiqarilgach — Windows 10 — Microsoft KB3080149 va KB3075249 yangilanishlarini Windows 7 va Windows 8.1 uchun mos ravishda chiqardi. Ular diagtrack’ni ham o‘z ichiga olgan telemetriya va ma’lumot yig‘ish xizmatlarini qo‘shgan. Xizmat ma’lumotlarni quyidagi serverlarga yuborgan: vortex-win.data.microsoft.com, settings-win.data.microsoft.com hamda boshqa manzillarga. Keyinchalik telemetriya va foydalanuvchi ma’lumotlarini yig‘ish bilan bog‘liq qo‘shimcha yangilanishlar ham chiqarilgan.
Ushbu funksiyani Diagtrack xizmatini o‘chirib qo‘yish yoki uni tizimdan butunlay olib tashlash orqali o‘chirish mumkin.
Havolalar
- Dasturchilarning rasmiy blogi. Arxivlangan 16-may 2010-yilda.
- Microsoft Windows 7 rasmiy forumi. Quyidagi manbadan arxivlangan: asl nusxa 20-iyul 2009-yilda.
- Netbuklar uchun Windows 7