Issiqlik energiyasi nima?

Issiqlik energiyasi — moddaning haroratidan kelib chiqadigan energiyadir. Modda qanchalik issiq bo‘lsa, molekulalarning tebranishi shunchalik kuchli bo‘ladi va natijada issiqlik energiyasi ham shunchalik yuqori bo‘ladi.

Issiqlik energiyasini saqlash nima?

Issiqlik energiyasini saqlash — bu issiqlik energiyasini yoki muz, suv yoxud sovuq havodagi energiyani uzatish va saqlash imkonini beruvchi texnologiya sifatida ta’riflanadi. Bu usul quyosh va gidroenergiya kabi energiya yechimlarini to‘ldiruvchi yangi texnologiyalar tarkibiga kiritilgan.

Issiqlik energiyasi (ya’ni sovutilgan yoki issiq suv) elektrga bo‘lgan talab yoki iste’mol past bo‘lgan davrlarda hosil qilinadi va issiqlik energiyasini saqlash bakida to‘planadi, so‘ngra eng yuqori yuklama davrlarida undan olinib, inshoot bo‘ylab taqsimlanadi. Issiq yoki sovutilgan suv bakka uning yuqori va pastki qismida joylashgan diffuzorlar orqali kiradi va chiqadi. Diffuzorlar turbulentlikni bartaraf etish va bakdagi suvning qatlamlanishini ta’minlash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, natijada sovuqroq suv pastda, issiq suv esa yuqorida joylashadi. Iliq va sovuq suv zonalari orasida tor va aniq o‘tish qatlami hosil bo‘ladi.

Tasavvur qiling, sizda bazm bor va mehmonlar kelganda muz tayyorlashga ulgurmaysiz. Bunday holatda siz muz sotib olib, uni muzlatkichda saqlaysiz va kerak bo‘lganda ishlatasiz. Issiqlik energiyasini saqlash jarayoni ham shunga juda o‘xshaydi. Bu muzni tayyorlash uchun sarflanadigan elektr energiyasi tungi paytda kunduzgiga qaraganda arzonroq bo‘ladi.

Issiqlik energiyasini saqlash qanday ishlaydi?

Tunda, elektr yuklamasi past bo‘lgan soatlarda, tarkibida 25% etilen glikol bo‘lgan suv chiller yordamida sovutiladi. Eritma muz akkumulyatori ichidagi issiqlik almashgich bo‘ylab aylantiriladi va natijada muz akkumulyatori ichidagi issiqlik almashgichni o‘rab turgan suvning 95% qismi muzlaydi; ya’ni bakdagi issiqlik almashgich atrofidagi suvning 95% qismi muzga aylanadi. Issiqlik almashgich atrofidagi suv hech qachon bakdan tashqariga chiqmaydi.

Muz qarama-qarshi oqimli issiqlik almashinuvi quvurlari orqali muz akkumulyatori bakida bir tekis hosil qilinadi. Muz hosil bo‘layotgan paytda suv baribir erkin oqishda davom etadi, bu esa bakning shikastlanishining oldini oladi. Muz akkumulyatori baki to‘liq zaryadlanishi uchun olti soatdan o‘n ikki soatgacha vaqt ketadi.

Kunduzgi eng yuqori yuklama soatlarida glikol eritmasi muz saqlash baki orqali aylanib, saqlangan energiyani binoga yetkazadi va elektr chillerning sovutishini kuchaytiradi. Sovuq glikol mos haroratda havoni sovutish spiraliga uzatiladi.

Ventilyator spiral ustidan havoni haydab, xonalarga sovuqlik yetkazib beradi. Odamlar salqinlikni his qiladilar, ammo sovutish xarajatlarini kamaytirish uchun muz saqlash tizimi ishlatilayotganini bilmaydilar.

Issiqlik energiyasini saqlashning qo‘llanilishi:

• Issiqlik energiyasini saqlash quyidagi sohalarda qo‘llanilishi mumkin.
• Tun paytida ham boshqariladigan elektr ta’minotini ta’minlash uchun konsentrlangan quyosh elektr stansiyalarida.
• Issiqlik elektr stansiyalarida tezroq va kattaroq yuklama o‘zgarishlari bilan ishlash uchun.
• Kombinatsiyalashgan issiqlik va elektr stansiyalarida issiqlik ta’minoti xavfsizligini ta’minlash hamda issiqlik va elektr energiyasi ishlab chiqarishni vaqt bo‘yicha ajratish uchun.
• Aks holda yo‘qotiladigan issiqlikni qayta tiklash va undan foydalanish uchun texnologik sanoat tarmoqlarida.