Generatorlarning turlari

Umuman olganda, generatorlarning ikki turi mavjud: biri AC (o‘zgaruvchan tok), ikkinchisi esa DC (doimiy tok). AC generatorlar yana asinxron va sinxron turlarga bo‘linadi. Ularning qo‘llanilishiga qarab esa turli xil turlarga tasniflanadi.

Generatorlarning ayrim turlari quyida keltirilgan:

Payvandlash generatorlari
Transport vositasiga o‘rnatiladigan generatorlar
PTO generatorlari
Zaxira (standby) generatorlar
Ikki tayanch podshipnikli (two bearing) generatorlar
Tirkama qilib tortiladigan mobil generatorlar
Uy-joy uchun ko‘chma generatorlar
Qurilish va sanoat uchun ko‘chma generatorlar
RV/rekreatsion (dam olish) uchun ko‘chma generatorlar

Payvandlash generatorlari

Bu turdagi generatorlar bitta qurilmada payvandlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Ular mobil dizel hamda ko‘chma benzinli qurilmalar ko‘rinishida mavjud.

Transport vositasiga o‘rnatiladigan generatorlar

Elektr generator harakatchanlik (mobillik) maqsadida transport vositalariga o‘rnatilishi mumkin. Masalan, favqulodda holatlarda, qurilishda, konchilikda va neft konlarida ishlatish uchun.

PTO generatorlari

Bu tur traktorlar yoki har qanday kran bilan juftlashtirilib, ko‘chma elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun xizmat qiladi hamda dalalarda yoki turli tijorat hududlarida qo‘llanadi.

Zaxira (standby) generatorlar

Bular maishiy va sanoat maqsadlarida ishlatiladi. Elektr ta’minoti uzilib qolganda ishga tushadi. Odatda, ular avtomatik o‘tkazish kaliti (automatic transfer switch) va ishga tushirish tizimiga ega bo‘lib, tok o‘chganda avtomatik ravishda ishga tushadi.

Ikki tayanch podshipnikli (two bearing) generatorlar

Bular servis yuk mashinalarida qo‘llanadi va mustaqil bo‘lgan turli xil quvvat manbalari bilan ishlaydi.

Tirkama qilib tortiladigan mobil generatorlar

Bu turdagi generatorlarda kuchlanishni (voltage) almashtirish (switchable voltage) funksiyasi bo‘ladi va turli kuchlanishli qo‘llanishlarga mos ravishda ishlatiladi. Dizelda ishlaydigan bunday generatorlar sanoat va qurilishda qo‘llanadi.

Uy-joy uchun ko‘chma generatorlar

Bular maishiy ehtiyojlar uchun ishlatiladi. Ko‘pincha benzin yoki suyuq neft gazi (liquefied petroleum)da ishlaydi. Masalan, muzlatkichlar, nasoslar, pech (furnace) va hovlida ishlatiladigan elektr asbob-uskunalarini quvvatlantirish uchun.

Qurilish va sanoat uchun ko‘chma generatorlar

Bular turli ish maydonlarida va sanoat joylarida qo‘llanadi. Uning 2 turi bor: uch fazali (three-phase) dizel modellari yoki bir fazali (single-phase) dizel yoxud benzinli modellari.

RV/rekreatsion (dam olish) uchun ko‘chma generatorlar

Bu tur juda sokin ishlaydi va benzin bilan ishlaydi. Kompyuter, televizor, musiqa pleyeri kabi sezgir (sensitive) qurilmalarda qo‘llanadi.

Tez-tez so‘raladigan savollar – FAQ

Elektr generator nima?

Elektr generator — mexanik energiyaning turli ko‘rinishlarini elektr energiyasiga aylantirib, elektr uzatish tarmoqlari orqali turli maqsadlarda taqsimlash va uzatish (distribution and transmission) uchun xizmat qiladigan har qanday qurilma.

Generatorlarning ikki asosiy turi qaysilar?

DC generatorlar va AC generatorlar generatorlarning ikki asosiy turidir.

DC generator nima?

DC generator — mexanik energiyani doimiy tok (DC) elektr energiyasiga aylantiradigan elektr qurilma. Bunday energiya aylanishi dinamik induksiyalangan EYK (elektr yurituvchi kuch, emf) hosil bo‘lishi prinsipiga asoslanadi.

AC generator nima?

DC generator — mexanik energiyani o‘zgaruvchan tok (AC) elektr energiyasiga aylantiradigan elektr qurilma.

DC generatorning asosiy qismlari qaysilar?

DC generatorning asosiy qismlari: stator, rotor, yakor chulg‘amlari (armature windings), rama (yoke), qutblar (poles), qutb poyabzali (pole shoe), kommutator (commutator) va cho‘tkalar (brushes).

Magnit maydon nima?

Magnit maydon — harakatlanayotgan zaryadlar (travelling charges), magnit materiallar va elektr toklariga magnit ta’sirning aks etishi (projection) bo‘lgan fizik maydon.

Magnit nima?

Magnit — magnit maydon hosil qiladigan jism yoki material.