Fizikadagi “Elektr” mavzusida “motor va generator o‘rtasidagi farq” eng ko‘p so‘raladigan savollardan biridir. Ushbu maqolada elektr motorlari va generatorlar o‘rtasidagi asosiy farqlar keltiriladi. Yaxshiroq tushunish va aniqlik uchun motor va generator farqlari jadval ko‘rinishida berilgan.

Motor va generator o‘rtasidagi farqlarga o‘tishdan oldin, ularning o‘zi nima ekanini bilish muhim: ularning vazifasi, tuzilishi va shu mavzuga oid boshqa tafsilotlar. Elektr motor va generator haqida batafsil ma’lumot olish uchun quyidagi havolalarga o‘ting.

Motor va generator o‘rtasidagi farq

T/r	Farqlovchi belgi	Motor	Generator
1	Ta’rif	Elektr motor — elektr energiyasini mexanik energiyaga aylantiradigan mashina.	Elektr generator — mexanik energiyani elektr energiyaga aylantiradigan mashina.
2	Qoida	Elektr motor Flemingning chap qo‘l qoidasi (Fleming’s left-hand rule) bo‘yicha ishlaydi.	Elektr generator Flemingning o‘ng qo‘l qoidasi (Fleming’s right-hand rule) bo‘yicha ishlaydi.
3	Prinsip	Motorning ishlash prinsipi magnit maydonga joylashtirilgan tok o‘tayotgan o‘tkazgichga kuch ta’sir qilishiga asoslanadi.	Generatorning ishlash prinsipi elektromagnit induksiya (electromagnetic induction) ga asoslanadi.
4	Val (shaft)ni aylantiruvchi kuch	Elektr motor vali yakor (armature) va magnit maydon (field) o‘rtasida hosil bo‘ladigan magnit kuch ta’sirida aylanadi.	Elektr generator vali mexanik kuch bilan aylantiriladigan rotor (rotor) ga ulangan bo‘ladi.
5	Tokdan foydalanish	Motorda tok yakor chulg‘ami (armature winding) ga uzatiladi.	Generatorda tok yakor chulg‘ami (armature winding) da hosil bo‘ladi.
6	Misol	Shift ventilyatorlari, avtomobillar va hokazolar — motorlarga misol bo‘ladi.	Elektr stansiyalarida elektr energiya ishlab chiqarish uchun generatorlardan foydalaniladi.

Bular imtihonlarda so‘ralishi mumkin bo‘lgan motor va generator o‘rtasidagi asosiy farqlar edi. Muhandislik yo‘nalishlarida o‘qishni maqsad qilgan talabalar motor va generator tushunchalarini to‘liq o‘zlashtirib olishi zarur. Generator va motorlarning ishlash prinsiplari haqida qo‘shimcha ma’lumot olish uchun quyidagi maqolalarni ko‘rib chiqing.

Tez-tez so‘raladigan savollar – FAQ

Q1

Elektr motorni ta’riflang.

Elektr motor — elektr energiyasini mexanik energiyaga aylantiradigan mashina.

Q2

Elektr generatorni ta’riflang.

Elektr generator — mexanik energiyani elektr energiyaga aylantiradigan mashina.

Q3

Elektr motor qaysi qoida bo‘yicha ishlaydi?

Elektr motor Flemingning chap qo‘l qoidasi (Fleming’s left-hand rule) bo‘yicha ishlaydi.

Q4

Elektr generator qaysi qoida bo‘yicha ishlaydi?

Elektr generator Flemingning o‘ng qo‘l qoidasi (Fleming’s right-hand rule) bo‘yicha ishlaydi.

Q5

Elektr motorga misollar keltiring.

Shift ventilyatorlari, avtomobillar va hokazolar — motorlarga misol bo‘ladi.