Yandex Market onlayn bozori

Yandex Market
Изображение логотипа
URL market.yandex.ru (rus.)
Sayt turi onlayn xizmat[Wikidata], marketpleys va internet-do‘kon
Egasi MChJ «Yandex»
Asoschisi Zavalishin, Dmitriy Konstantinovich
Ish boshlagan sana 30-noyabr 2000
Mamlakat
Логотип Викисклада Vikimedia Commons’dagi mediafayllar

«Yandex Market» — Yandex kompaniyasining elektron tijorat sohasidagi xizmati. U quyidagilardan iborat: marketpleys Yandex Market — poshtomatlar, omborlar va buyurtmalarni topshirish punktlari tarmog‘iga ega; shuningdek, «Biznes uchun Market» xizmati ham mavjud.

Yandex Market turli toifadagi mahsulotlarni ko‘rish va xarid qilish, ularning xususiyatlari hamda narxlarini taqqoslash, mahsulotlar haqidagi sharh va taqrizlarni o‘qish hamda qoldirish imkonini beradi. Xizmat mahsulotlarni saqlash, buyurtmalarni qayta ishlash va yetkazib berish, shuningdek, xaridorlar bilan muloqot qilishni o‘z zimmasiga oladi.

Tarixi

Konferensiya «Yandex.Market» 2013-yilda

2000-yil bahorida Yandex kompaniyasiga Dmitriy Zavalishin, Yevgeniya Zavalishina va Ilya Polozhintsev xaridorlar uchun kerakli mahsulotni tez va oson tanlash imkonini beradigan xizmat yaratish g‘oyasi bilan murojaat qilishdi.

16-oktabr 2000-yilda «Yandex Guru» elektron maslahatchisi ishga tushirildi. U foydalanuvchiga yo‘naltiruvchi savollar berar va javoblar asosida mahsulotni tavsiya qilardi. Loyiha ishga tushgan paytda «Guru» raqamli fotoapparatlar, mobil telefonlar va avtomobil magnitolalari haqida maslahat berardi.

30-noyabr 2000-yilda Yandex do‘konlardagi takliflarni qidirish xizmati — «Yandex Tovary»ni ishga tushirdi. Uning yordamida «Guru» tanlab bergan mahsulotni xarid qilish mumkin edi.

2002-yilda «Podberi.ru» loyihasi Yandex tarkibiga qo‘shildi. O‘shanda uchala xizmat («Guru», «Tovary» va «Podberi.ru») «Yandex Market» nomini olgan yagona platformaga birlashtirildi. Shunday qilib, xizmatni ishlab chiqishdan ilk ishga tushirishgacha deyarli uch yil vaqt ketdi; xizmat ishga tushirilgan paytda unga bevosita 160 ga yaqin do‘kon ulangan edi.

2008-yildan 2014-yilgacha bo‘lgan logotip

2009-yil fevralida xizmatda «Do‘konlarga tashriflar tarixi» funksiyasi, shuningdek, internet-do‘konlarni baholash imkoniyati paydo bo‘ldi.

2012-yil sentabrida Yandex tomonidan ishga tushirilgan onlayn-do‘kon kiyim tanlash uchun mo‘ljallangan — garderob.yandex.ru.

2015-yilda do‘konlar uchun qo‘shimcha xizmat ishga tushirildi: «Yandex Dostavka» — kichik va o‘rta onlayn-do‘konlarga yordam beruvchi yetkazib berish xizmatlari agregatori. Loyiha hamkorlari quyidagilar edi: Rossiya pochtasi, Boxberry, DPD, Axiomus va «Strizh». Yandex posilkalarni hamkorlardan birining ombori orqali yetkazishni boshqaradi, mahsulotni jo‘natish, hujjatlar aylanishi va hisob-kitoblar tizimini ta’minlaydi, shuningdek, uning saqlanishi uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga oladi.

2016-yildan 2021-yilgacha bo‘lgan logotip

2016-yilda «Yandex Market» alohida yuridik shaxsga aylandi — MChJ «Yandex.Market».

2017-yilda Sberbank va Yandex «Yandex Market» negizida qo‘shma korxona tashkil etish rejasini e’lon qildi. Kelishuv shartlariga ko‘ra, Sberbank 30 mlrd rubl sarmoya kiritadi; butun korxona 60 mlrd rublga baholangan. 2018-yil aprelida FAS qo‘shma korxona tashkil etilishini ma’qulladi. 27-aprel kuni Sberbank va Yandex bitimni yakunladi.

2018-yil may oyida «Yandex Market» kompaniyasi o‘z marketpleysining beta-versiyasini — «Beru»ni ishga tushirdi. 2018-yil oktabrida «Beru» marketpleysi beta-versiyadan chiqdi. Shu bilan birga, «Beru Bonuslari» nomli o‘z sodiqlik dasturi ham ishga tushirildi.

22-noyabr 2018-yilda beta-versiya ko‘rinishidagi Bringly transchegaraviy savdo platformasi ishga tushirildi; u 2-dekabr 2019-yilda buyurtmalarni qabul qilishni to‘xtatdi.

2018-yil dekabrida «Yandex Market» sinov tariqasida alkogol mahsulotlari bo‘limini ishga tushirdi. 2019-yil martida Rosalkogoltabakkontrol «Yandex Market»ga alkogolni masofadan sotish mumkin emasligi haqida ogohlantirish berdi.

4-dekabr 2018-yilda «Beru» marketpleysi Rostov-na-Donuda o‘zining birinchi logistika majmuasini ochdi.

2019-yil may oyida «Beru»da Sberbankning «Spasibo» bonus ballarini buyurtmalar uchun to‘lov sifatida ishlatish imkoniyati paydo bo‘ldi. Iyul oyida esa Sberbank krediti orqali mahsulot xarid qilish, shuningdek, SberID orqali tizimga kirish imkoniyati ishga tushirildi.

11-iyul 2019-yilda «Yandex Market» oflayn xaridlar uchun «Superchek» ilovasini ishga tushirdi.

2019-yil noyabrida kompaniya Moskva viloyatida buyurtmalarni yig‘ish, qadoqlash va jo‘natish markazini ochdi — Sofyino qishlog‘ida.

2020-yil fevralida «Yandex Market» kompaniyalar guruhi biznes uchun «Yandex Market Analitika» xizmatini ishga tushirdi.

3-fevral 2020-yilda «Yandex Market» hamkor do‘konlarini integratsiya qilish va ularni yetkazib berish xizmatiga ulash bo‘yicha pilot loyiha ishga tushirildi; buyurtmalarni yetkazib berish Rossiya pochtasi orqali.

13-aprel 2020-yilda Superchek faoliyatini to‘xtatdi.

23-iyun 2020-yilda Yandex va Sberbank qo‘shma aktivlarni bo‘lish haqida e’lon qildi. O‘sha yilning 23-iyulida Yandex bankning «Yandex Market»dagi ulushini 42 mlrd rublga sotib oldi.

1-oktabr 2020-yilda «Yandex Market» «Beru» marketpleysini qayta brendladi: «Beru» brend sifatida faoliyatini tugatdi va «Yandex Market»dagi «Xaridlar» bo‘limiga ko‘chirildi. «Beru Bonuslari» o‘z funksiyalarini saqlab qoldi, biroq nomi «Market Bonuslari»ga, keyinchalik esa «Market Kuponlari»ga o‘zgartirildi. Shu tariqa, «Yandex Market» nafaqat mahsulotlarni taqqoslash va tanlash, balki ularni xarid qilish platformasiga aylandi; «Xaridlar» esa alohida bo‘lim bo‘lishdan chiqib, butun marketpleysning asosiga aylandi.

2021-yildan 2024-yilgacha bo‘lgan logotip

29-mart 2021-yilda «Yandex Market Express» ishga tushirildi. Bu «Yandex Market»ning ayrim mahsulotlar uchun mo‘ljallangan bo‘limi bo‘lib, buyurtmalar sotuvchining eng yaqin omboridan xaridorga 1–2 soat ichida yetkazib beriladi. 29-iyul 2021-yildan boshlab «Yandex Market Express» iOS va Android uchun «Yandex Go» ilovasi orqali ham foydalanish mumkin bo‘ldi.

20-may 2021-yilda «Yandex Market» «Aqlli sharhlar» funksiyasini ishga tushirdi.

2021-yil iyunida Yandex va Rossiya pochtasi posilkalarni 60 daqiqada tezkor yetkazib berishni yo‘lga qo‘yish rejalarini e’lon qildi. Shuningdek, kompaniyalar «Yandex Market»dan kiyim xarid qiluvchilar uchun pochta bo‘limlarida kiyib ko‘rish xonalarini tashkil etishga kelishib oldi.

5-avgust 2021-yilda «Yandex Market»da bank «Tinkoff» orqali mahsulotlarni kreditga xarid qilish imkoniyati paydo bo‘ldi. 30-avgust 2021-yilda Yandex «Split» bo‘lib to‘lash xizmatini ishga tushirganini e’lon qildi.

2-sentabr 2021-yilda «Yandex Market» Moskvada retseptsiz beriladigan dori vositalarini uyga yetkazib berishni yo‘lga qo‘ydi. Noyabr oyida, 2021-yilda, bunday dori yetkazib berish xizmati Sankt-Peterburgda, Nijniy Novgorodda, Saratovda va Novosibirskda.

20-oktabr 2021-yilda «Yandex Market»ning iOS va Android uchun ilovalarida maishiy texnika va elektron qurilmalarni « interyerda» sinab ko‘rish imkoniyati paydo bo‘ldi. Bu funksiya faqat tegishli texnologiyani qo‘llab-quvvatlaydigan qurilmalarda mavjud: kengaytirilgan reallik.

2021-yil oktabrida Rossiya pochtasi «Yandex Market» buyurtmalarini o‘z bo‘limlari va kuryerlik xizmati mavjud bo‘lgan Rossiyaning barcha hududlariga yetkazishni boshladi.

22-noyabr 2021-yilda «Yandex Market» xizmat sotuvchilari uchun iOS va Android platformalarida mobil ilovani ishga tushirdi.

29-noyabr 2021-yilda marketpleysda maishiy texnikani yetkazib berilgan kunning o‘zida o‘rnatish xizmati paydo bo‘ldi. O‘rnatish ishlarini «Yandex Uslugi»ning hamkor ustalari bajaradi.

Yandexning yetkazib beruvchi roboti 2021 yil may oyida real sharoitda sinovdan o‘tkazilayotgan paytda

2022-yil yanvaridan boshlab «Yandex Market» xaridorlari mos kelmagan mahsulotni Rossiya pochtasi bo‘limlari orqali bepul qaytarish imkoniyatiga ega bo‘ldi.

4-avgust 2022-yilda Yandex Marketning maxsus sahifasida IKEA yetkazib beruvchilarining mahsulotlari paydo bo‘ldi. O‘sha yilning dekabrida marketpleys IKEA’ning Rossiyadagi bo‘linmasidan xarid qilingan mahsulotlarni keng ko‘lamda sotishni boshladi.

2023-yil yanvariga kelib, Yandex Market kichik aholi punktlarida buyurtmalarni topshirish punktlari (BTP) tarmog‘ini rivojlantira boshladi. Xizmat BTPning yangi turini «Yengil start» deb atadi.

2024-yil aprelida kompaniya brendini yangiladi. Yandex Marketning asosiy ranglari qizil va sariq bo‘ldi.

2024-yil sentabrida Yandex Marketning xususiy brendlari alohida biznes yo‘nalishi — Yandex Fabrika tarkibiga ajratildi.

2024-yil oktabrida Yandex Market «Ultima Yandex Market» xizmatini yuqori toifadagi mahsulotlar bilan ishga tushirdi. Xizmat ishga tushirilgan paytda unda taniqli markalar va ixtisoslashgan brendlarning 250 mingdan ortiq mahsuloti taqdim etilgan edi.

Sotuvchilar uchun Yandex Market

2022-yil martida Yandex Market «Biznes uchun Market» xizmatini ishga tushirdi. Dastlab undan Moskva va Moskva viloyatidagi sotuvchilar foydalanishi mumkin edi, aprelga kelib esa xizmat dasturini Rossiyaning boshqa hududlariga ham kengaytirdi. Shuningdek, platformada sotuvchilarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha choralar joriy etildi.

2022-yil iyunida Yandex Market o‘zining B2B-xaridlar xizmatini kichik va o‘rta biznes ehtiyojlariga moslashtirdi.

2023-yil aprelida Tinkoff Business va Yandex Market o‘zining ilk buyurtmalarni topshirish punktini (BTP) ochmoqchi bo‘lgan tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash dasturini birgalikda ishga tushirdi.

2023-yil iyunida Yandex Marketda sotuvchilarga mahsulot tavsiflarini yaratishda yordam berish uchun YandexGPT neyron tarmog‘i joriy etildi.

13-sentabr 2024-yilda Yandex Market mahsulotlarni ulgurji yetkazib berishni yo‘lga qo‘ydi — Xitoydan. Shu bilan birga, marketpleys vakillarining so‘zlariga ko‘ra, «asosiy e’tibordagi tez o‘sayotgan toifalarda yangi sotuvchilar uchun komissiya deyarli nolga tushirildi».

18-noyabr 2024-yilda Yandex Market yangi biznes modelini — sotuvchilar vitrinalarini ishga tushirdi. Bular marketpleys ichidagi shaxsiy sahifalar bo‘lib, ularda sotuvchilar haqidagi barcha ma’lumotlar, reyting va mahsulotlar assortimenti joylashtiriladi.

Xususiy brendlarni rivojlantirish va Yandex Fabrika yo‘nalishini ajratish

2022-yilda Yandex Market o‘z brendlari ostida mahsulotlar sotishni boshladi: Commo smartfon aksessuarlari, Junion bolalar mahsulotlari, Tuvio elektronika va maishiy texnika.

2023-yil yanvarida xizmat elektr asboblari ishlab chiqaruvchi Nocord brendi ishga tushirilishini e’lon qildi.

2024-yilda Yandex Market yangi brendlarni ishga tushirdi: Pragma — uy-ro‘zg‘or mahsulotlari, Lunnen — kompyuter texnikasi, Raskat — velosipedlar, Outstep — tabiat qo‘ynida dam olish uchun mahsulotlar.

2024-yil sentabrida Yandex Marketning xususiy brendlari Yandex tarkibidagi mustaqil yo‘nalish — Yandex Fabrika sifatida ajratildi. U turli toifalardagi mahsulotlarni yaratish va ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi.

2024-yil oktabrida Yandex Fabrika masofadan boshqariladigan o‘yinchoqlar uchun Cubits brendi va «Shahar tafsilotlari» konstruktor to‘plamlarini ishga tushirdi. Shu oyda Fabrika o‘zining ilk kiyim-kechak brendi — Muted ishga tushirilganini e’lon qildi.

Mulkdorlar va rahbariyat

2018-yil apreldan 2020-yil iyungacha Yandex va Sberbank qo‘shma korxonada teng miqdordagi, nazorat paketini bermaydigan ulushlarga egalik qildi; aksiyalarning 10 foizi esa «Yandex Market» jamoasi uchun opsionlar fondini shakllantirishga ajratildi.

23-iyun 2020-yilda Yandex va «Sberbank» OAJ qo‘shma aktivlarni bo‘lish haqida e’lon qildi. 23-iyul 2020-yilda Yandex Sberbankning «Yandex Market»dagi ulushini 42 mlrd rublga sotib oldi.

2021-yil fevralida «Yandex Market» Yandex’ning alohida biznes-guruhi tarkibiga kirdi: elektron tijorat (e-com) va transport texnologiyalari (ridetech) yo‘nalishlari. Guruhga rahbarlik qilgan Daniil Shuleyko.

2023-yil oktabrida marketpleys Yandex tarkibidagi yangi birlashgan elektron tijorat xizmatlari tuzilmasiga — Yeda, Delivery va Lavka bilan birga — qo‘shildi. Tuzilmaga Roman Maresov rahbarlik qildi va u «Yandex Market»ning yangi bosh direktori bo‘ldi.

2024-yil dekabrida qayta tashkil etish natijasida Yandex Market alohida yuridik shaxs sifatida ajratildi. «Yandex Market» MChJning yagona egasi «Yandex» xalqaro ommaviy aksiyadorlik jamiyati bo‘ldi.

Ofis

Ссылка на описание
Hozirgi bosh qarorgoh Lotte Plaza biznes-markazida, Noviy Arbatda

Ilgari «Yandex Market»ning ikkita ofisi bor edi: biri «Stroganov» biznes-markazida, «Krasnaya Roza» biznes kvartalida, ikkinchisi esa kovorking markazi Workki’da, Moskva muzeyi ro‘parasida. 2020-yil yozida «Yandex Market» ofisi Lotte Plaza biznes-markaziga, Noviy Arbatga ko‘chib o‘tdi va u yerda 15 ming kvadrat metrdan ortiq maydonni ijaraga oldi. Bu bitim 2019-yilda tijorat ko‘chmas mulk bozoridagi eng yirik bitimlardan biriga aylandi.

Statistika

3-chorak 2021-yil holatiga ko‘ra, «Yandex Market» xizmatining kunlik auditoriyasi 8,4 mln kishidan oshgan.

2020-yil oktabr holatiga ko‘ra, «Yandex Market»da reklama modeli asosida 230 mln taklif taxminan 25 000 ta do‘kondan joylashtirilgan, 26,1 mln ga yaqin mahsulotni esa 28 mingdan ortiq hamkorlardan xarid qilish mumkin bo‘lgan.

2023-yil iyul holatiga ko‘ra, Yandex Market 14[aniqlashtirish] ta ombor va tranzit markaziga ega edi. Ular mamlakat bo‘ylab quyidagi joylarda joylashgan: Sofyino, Tomilino, Dorogomilovo, Qozon, Krasnodar, Chelyabinsk, Ulyanovsk, Saratov, Ufa, Rostov-na-Donu, Sankt-Peterburg (shahar hududida ikkita ombor: biri Pargolovoda, ikkinchisi Shusharida), Samara, Novosibirsk va Yekaterinburg.

2024-yil oktabr ma’lumotlariga ko‘ra, Yandex Marketning buyurtmalarni topshirish punktlari (BTP) tarmog‘i taxminan 13 000 ta nuqtani o‘z ichiga olgan.

Yandex hisobotiga ko‘ra, 2024-yilning uchinchi choragida elektron tijorat xizmatlarining umumiy tovar aylanmasi 51 % ga oshib, o‘tgan yilning shu davridagi ko‘rsatkichga nisbatan 235,8 mlrd rublga yetdi. Marketning tovar aylanmasi yiliga 50 % ga o‘sdi. Marketning reklama daromadi 2.3 foiz punktiga oshib, xizmatning jami yalpi tovar aylanmasining 5,8 % ini tashkil etdi. Faol xaridorlar soni 18,2 mln nafarni, faol sotuvchilar soni esa 90,7 mingni tashkil etdi.

Havolalar