| Yandeks Yeda | |
|---|---|
| «Yandeks Yeda» MChJ | |
| | |
| | |
| Turi | Sho‘ba korxona |
| Tashkil etilgan sana | 2018 |
| Asoschilari | Foodfox |
| Joylashuvi |
|
| Faoliyat sohasi | Onlayn taom buyurtma qilish[inglizcha] |
| Bosh kompaniya | Yandeks Taksi |
| Veb-sayt | eda.yandex.ru |
Yandeks Yeda — restoranlar va do‘konlardan tezkor yetkazib berish xizmati. Unda taomlar va mahsulotlarga mobil ilovalar yoki veb-sayt orqali buyurtma berish mumkin. Yetkazib berishni kuryerlik xizmatlari, Yandeks Yeda xizmatining hamkor kuryerlari, haydovchi-hamkorlar Yandeks Go va restoranlarning o‘z kuryerlari amalga oshiradi. Foydalanuvchilar pitseriyalar, novvoyxonalar, qahvaxonalar, restoranlar va boshqa muassasalar, shuningdek, oziq-ovqat do‘konlaridan tanlashlari mumkin.
2023-yil iyun holatiga ko‘ra, Yandeks Yeda Moskva, Sankt-Peterburg, Qozon, Sochi va Rossiyaning jami 186 ta shahrida, 6 ta shahar esa Belarusda, 18 ta shahar Qozog‘istonda hamda Armaniya poytaxtida. Yandeks Yeda 39 000 dan ortiq restoran bilan hamkorlik qiladi. 2024-yil mart oyida xizmat Qirg‘izistonda.
Xizmat onlayn savdo, transport va logistika biznes-guruhiga kiradi; bu guruh Yandeksga tegishli.
Ishlash tamoyili
Taomlarga buyurtma berish Yandeks Yeda ilovasi (iOS yoki Android), shuningdek, sayt yoki Yandeks Go va Yandeks ilovalari orqali amalga oshiriladi.
Sayt yoki ilova orqali buyurtma berish uchun foydalanuvchi ko‘rsatilgan manzil bo‘yicha xizmat ko‘rsatuvchi restoran yoki do‘konni tanlaydi. Shuningdek, fudmollardan (food mall) yetkazib berishni tanlash uchun filtrdan foydalanish mumkin. Foydalanuvchi taom yoki mahsulotlarni tanlaydi, ularni savatchaga qo‘shadi, to‘lov usulini belgilaydi va buyurtmani uyga yetkazib berish yoki o‘zi olib ketish uchun rasmiylashtiradi.
Agar restoran Yandeks Yeda yetkazib berish xizmati bilan hamkorlik qilsa, restoran buyurtmani tayyorlashni boshlaganida foydalanuvchiga bildirishnoma yuboriladi. Yandeks Yeda bilan hamkorlik qiluvchi xizmat kuryeri buyurtmani restorandan olib ketganida, foydalanuvchi buyurtma holatidagi o‘zgarishlar haqida bildirishnomalar oladi, shuningdek, buyurtmasini xaritada real vaqt rejimida kuzatishi mumkin.
2021-yil sentabr oyidan boshlab xizmat foydalanuvchilari qiymati 500 rubldan 5000 rublgacha bo‘lgan sovg‘a sertifikatlarini xarid qilishlari mumkin.
Tarixi
«Yandeks Yeda» Foodfox restoranlardan taom yetkazib berish xizmati negizida yaratildi. Foodfox 2016-yilda Maksim Firsov va Sergey Polissar tomonidan tashkil etilgan, 2017-yilda esa «Yandeks» tomonidan sotib olingan. «Yandeks Yeda»ning o‘z ilovasi 2018-yil mart oyi boshida Moskva bo‘ylab yetkazib berish xizmati bilan ishga tushdi. Yetkazib berish xizmati «Yandeks Taksi» tarkibiga kirdi. May oyida kompaniya uni Rossiyadagi Uber Eats biznesi bilan birlashtirdi. Iyun oyida «Yandeks Yeda» Sankt-Peterburgda.
2019-yil iyun oyida Ilya Krasilshchik rahbarligida «Yandeks Lavka» — darkstorlar (dark stores) orqali oziq-ovqat mahsulotlari, tayyor taomlar va uy-ro‘zg‘or buyumlarini yetkazib berish xizmati ishga tushirildi. 2021-yilga kelib «Lavka» Rossiya shaharlarida 270 ta mahalliy omborga ega edi.
2019-yil sentabr oyida «Yandeks Yeda» Qozog‘istonda, 2021-yil iyun oyidan boshlab esa Belarusda, 2023-yil mart oyidan boshlab xizmat O‘zbekistonda Yandex Eats brendi ostida ishga tushdi.
2020-yil aprel oyidan boshlab «Yandeks Yeda» do‘konlardan oziq-ovqat mahsulotlarini yetkazib berishni taklif qila boshladi. Bu yo‘nalishda hamkorlikni birinchi bo‘lib boshlagan tarmoq — «Azbuka Vkusa».
COVID-19 pandemiyasi davrida «Yandeks Yeda»da kontaktsiz yetkazib berish va elektron choychaqalar paydo bo‘ldi (aksincha, naqd pul bilan to‘lash o‘chirildi), restoranlarni platformaga 1 kun ichida ulashning tezlashtirilgan tartibi joriy etildi. 2021-yil iyun oyidan boshlab «Yandeks Yeda» buyurtmani qabul qilganda karta orqali to‘lash imkoniyatini ham qo‘shdi.
2020-yil mart oyida «Yandeks Yeda» taksi, avtomobil ijarasi (carsharing), yuk tashish, taom va oziq-ovqat mahsulotlarini yetkazib berish xizmatlarini birlashtirgan «Yandeks Go» superilovasiga qo‘shildi.
12-avgust 2021-yildan boshlab Sochi va Adlerda «Yandeks Yeda» buyurtmalarni shahar plyajlariga kirish joylarigacha yetkazib bera boshladi.
4-oktabr 2021-yilda «Yandeks Go» mahsulot yo‘nalishi rahbari Roman Maresov «Yandeks Yeda» bosh direktori etib tayinlandi.
2021-yil oktabr o‘rtalarida Yandeks MICHELIN qo‘llanmasi bilan Moskvada hamkorlikni boshladi, «Yandeks Yeda»da esa qo‘llanma tavsiya qilgan restoranlarni ko‘rsatish uchun MICHELIN filtri paydo bo‘ldi.
2022-yilda restoranlar uchun texnologik yechimlar taklif etilgani ma’lum bo‘ldi. Xususan, 2022-yilda kompaniya restoranlarga zalda QR-kod orqali to‘lovni amalga oshirish uchun «Chek» xizmatini taklif qildi va elektron menyular, choychaqalar hamda boshqa imkoniyatlarni joriy etish maqsadida «Netmonet» xizmati bilan hamkorlik bo‘yicha kelishuvga erishdi.
2025-yil mart oyida «Yandeks Yeda» yirik o‘lchamli tovarlardan tashqari, maishiy texnika va elektronika (masalan, smartfonlar va noutbuklar)ni, jumladan, «M.Video».
Kuryerlik xizmati


Buyurtmalarni «Yandeks Yeda» xizmatining hamkor kuryerlari va professional hamkor kuryerlik xizmatlari, shuningdek, restoranlarning o‘z kuryerlari yetkazib beradi. Buyurtmaga kuryer avtomatik tarzda biriktiriladi: tizim foydalanuvchi tanlagan restoranga qaysi kuryer yaqinroq ekanini aniqlaydi.[manba ko‘rsatilmagan, 2609 kun]2020-yil holatiga ko‘ra, «Yandeks Yeda» kuryerlari kompaniya xodimlari sifatida emas, balki o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar sifatida rasmiylashtirilgan (soliq «Mening solig‘im» ilovasi orqali to‘langan).
Xizmatda kuryerlarga g‘amxo‘rlik qilish dasturi mavjud: smenada ishlayotgan barcha kuryerlar 2 million rublgacha sug‘urtalangan. Ish haqi bajarilgan ish hajmiga qarab to‘lanadi. Kuryerlar uchun tibbiy daftarcha bo‘lishi majburiy.
Kuryer «erkin vaqt oralig‘i»ni tanlashi, ya’ni o‘zi uchun qulay vaqtda yetkazib berish ishiga chiqishi va ishni tugatishi mumkin. Rasmiy jihatdan kuryerning oylik daromadi (2020-yil aprel holatiga ko‘ra) 100 ming rubldan ortiq bo‘lishi mumkin. «Sobesednik» nashri xodimi Moskvada dam olish kunlarisiz kuniga 12 soatdan ishlaganda, jarimalar, soliq va tibbiy ko‘rik xarajatlari kabi barcha ushlanmalar hisobga olingan holda, bir oyda 70748 rubl ishlab topish mumkinligini hisoblab chiqqan. Mash nashri esa kuryerlar oyiga 100 000 rubldan boshlab daromad topishi mumkinligini aniqlagan.
Kuryerlarga tushlik uchun 50 foiz chegirma tez tayyorlanadigan taomlar tarmoqlarida beriladi. «Lavka»dagi xaridlar uchun ham chegirma mavjud. To‘lovlar har kuni amalga oshiriladi.
2020-yilda «Yandeks Yeda» eshitish qobiliyati cheklangan hamkor kuryerlar bilan ishlashni boshladi. Ushbu hamkorlik doirasida restoranlar, kuryerlar va mijozlar uchun mo‘ljallangan ilovalar moslashtirildi.
3-fevral 2020-yilda «Yandeks Yeda»ning hamkor kuryerlari orasida paratriatlon bo‘yicha jahon chempioni Mixail Astashov ham borligi ma’lum bo‘ldi.
2021-yilda «Yandeks Yeda» Rossiyaning ayrim shaharlarida kuryerlar uchun «kafolatlangan eng kam daromad» qoidasini joriy etdi. Bu qoidaga ko‘ra, belgilangan vaqt oralig‘ida ma’lum miqdordagi yetkazib berish buyurtmalarini bajarish talab etiladi. Masalan, 1 soatdan 4 soatgacha davom etadigan vaqt oralig‘ida kamida 1 ta buyurtma, 5 soatdan 7 soatgacha bo‘lganida 2 ta, 8 soatdan 10 soatgacha bo‘lganida 3 ta, 11 soatdan 12 soatgacha bo‘lganida esa 4 ta buyurtma bajarilishi kerak. Zarur buyurtmalar soni bajarilmasa, buyurtmalar yo‘qligi sababli kuryer soatbay eng kam haqdan mahrum bo‘lishi mumkin.

2024-yilda «Yandeks Yeda» va «Lavka»ning besh mingdan ortiq hamkoriga elektr velosipedlardan foydalanish imkoniyati berildi. Kompaniya o‘zi ishlab chiqqan velosipedlar termosumka uchun mo‘ljallangan yukxona, smartfonni quvvatlash uchun USB-port va maxsus IoT modul bilan jihozlangan. Ushbu modul yo‘l harakati qoidalariga rioya qilinishini nazorat qiladi va tezlikni cheklaydi. Transport vositalariga xizmat ko‘rsatish uchun kompaniya velomarkazlar tarmog‘ini yaratmoqda; u yerda kuryerlar yangi velosipedlarni ijaraga olishlari mumkin.
Faoliyat ko‘rsatkichlari
2021-yil yakunlariga ko‘ra, «Yandeks Taksi» guruhining «Yandeks Yeda» va «Lavka»ni o‘z ichiga olgan oziq-ovqat texnologiyalari (foodtech) yo‘nalishi 37,7 mlrd rubl daromad keltirdi (o‘sish +126 foizni tashkil etdi, 2020-yilga nisbatan). «Yandeks» alohida loyihalar ko‘rsatkichlarini oshkor qilmaydi.
Texnologiyalar
«Yandeks Yeda» texnologik platformasi talab, ob-havo va boshqa shartlarni hisobga olgan holda yetkazib berish narxini belgilaydigan dinamik narxlash algoritmini, shuningdek, kuryerlarni nazorat qilish vositalarini, jumladan, ularning haydash uslubini kuzatishni o‘z ichiga oladi. Bundan tashqari, buyurtmalarni kuryerlarga topshirish jarayonini navigatsion mayoqlar yordamida kuzatish kabi imkoniyatlar sinovdan o‘tkazilmoqda. Moskva va Sankt-Peterburgning ayrim hududlarida «Yandeks Yeda» buyurtmalarini yetkazish uchun robot-kuryerlar.
Tanqid
Mehnat sharoitlari
19-aprel 2019-yilda «Yandeks Yeda» bilan hamkorlik qiluvchi yetkazib berish xizmatida ishlagan 21 yoshli kuryer Artyk Orozaliyev smenadan keyin vafot etgani haqida xabar tarqaldi. Ushbu hodisadan so‘ng «Yandeks Yeda» va Delivery Club xizmatlarida ishlaydigan boshqa kuryerlar og‘ir mehnat sharoitlaridan shikoyat qila boshladilar. Ijtimoiy tarmoqlarda foydalanuvchilar kuryerlarning mehnat sharoitlarini yaxshilashni talab qilib, xizmatga past baholar qo‘ygan holda «#яндекссмерть» flesh-mobini boshladilar.
Hodisadan so‘ng kompaniya hamkor tashkilot faoliyatini ichki tekshirishni boshladi, shuningdek, vafot etgan kuryerning oilasi bilan bog‘lanib, moliyaviy yordam taklif qildi. Bundan tashqari, kompaniya kuryerlar ilovasida ortiqcha ishlash holatlarini nazorat qilishni yo‘lga qo‘yish uchun texnologik yechimlar variantlarini ko‘rib chiqishga va’da berdi.
Keyinchalik tibbiy ekspertiza fojia yurak yetishmovchiligi sababli yuz berganini aniqladi. Marhumning qarindoshlari Artyk Orozaliyev ilgari yurak bilan bog‘liq muammolarga duch kelmaganini ma’lum qilishdi.
24-aprel kuni «Yandeks Yeda» bosh direktori Maksim Firsov kompaniya kuryerlar uchun tanaffus tanlash mexanizmini o‘zgartirganini aytdi: yangi tartibga ko‘ra, ilovadagi «pauza» tugmasini bosish kifoya edi. Avval esa supervayzer bilan chat orqali bog‘lanib, undan tanaffus uchun ruxsat olish kerak bo‘lgan. Kompaniya, shuningdek, kuryerlar o‘z muammolari haqida anonim tarzda qo‘ng‘iroq qilib xabar berishlari mumkin bo‘lgan «ishonch telefoni»ni ochishini va kuryer ilovasiga shifokorni chaqirish funksiyasini integratsiya qilish imkoniyatini o‘rganayotganini bildirdi.
Natijada yetkazib beruvchilarning ish tartibiga quyidagi o‘zgarishlar kiritildi: kuryer ketma-ket 12 soatdan ortiq davom etadigan vaqt oralig‘ini tanlay olmaydi; uzoq davom etadigan vaqt oralig‘lari orasida tanaffus bo‘lishi kerak; haftasiga 40 soatdan ortiq ishlagandan so‘ng tizim kuryerni haddan tashqari zo‘riqish haqida ogohlantiradi; shoshilinch masalalarni hal qilish uchun ishonch telefoni ishlaydi.
Moskva politsiyasi «Yandeks Yeda»ni migrantlar mehnatidan noqonuniy foydalanishda aybladi.
25-dekabrdan 31-dekabr 2021-yilgacha Kemerovoda buyurtma yig‘uvchilarning ish tashlashi bo‘lib o‘tdi. Uni «Kuryer» kasaba uyushmasi tashkil qildi. Ish tashlash natijasida buyurtma yig‘uvchilarning deyarli barcha talablari qondirildi. 2022-yil aprelida kasaba uyushmasi rahbari Kirill Ukraintsevga Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 212.1-moddasi («Yig‘ilish, miting, namoyish, yurish yoki piketni tashkil etish yoxud o‘tkazishning belgilangan tartibini takroran buzish») bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atildi. 9-fevral 2023-yilda Ukraintsev ozod qilindi.
20-dekabr 2022-yilda «Kuryer» kasaba uyushmasi ish haqini oshirish, jarimalar tizimini qayta ko‘rib chiqish, yetkazib beruvchilar bilan mehnat shartnomalarini tuzish (amaldagi fuqarolik-huquqiy shartnomalar o‘rniga) va yetkazib berish hududlarini qisqartirish talablari bilan yangi besh kunlik ish tashlash e’lon qildi. Bunga javoban Yandex matbuot xizmati kuryerlardan hech qanday shikoyat kelib tushmaganini, 2022-yilda kuryerlarning daromadi o‘rtacha 30 foizga oshganini va o‘tkazilayotgan ish tashlash alomatlarini kuzatmayotganini bildirdi.
Kuryerlar mehnat uyushmasi raisi o‘rinbosari Ivan Antoxin Yandeks kuryerlari hamda avvalroq ushbu kompaniya tomonidan sotib olingan Delivery Club xizmati kuryerlari ish tashlashida 4 000 kishi ishtirok etganini bildirdi. «Yandeks Yeda» vakillari ish tashlash tugaganidan keyin ham kuryerlar unda ishtirok etganini inkor etishda davom etib, bu holat kompaniya faoliyatiga hech qanday ta’sir ko‘rsatmaganini ta’kidladilar.
Ma’lumotlar sizib chiqishi
1-mart 2022-yilda «Yandeks» kompaniyasi mijozlarning shaxsiy ma’lumotlari sizib chiqqani haqida xabar berdi: xizmat buyurtmalari bazasi mijozlarning ism-shariflari, telefon raqamlari va manzillari bilan internetda ochiq e’lon qilindi (bazada jami 58 mingta manzil, jumladan, Rossiya hududidan tashqarida berilgan buyurtmalar ham bo‘lgan). Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, axborot xizmat xodimlaridan biri tomonidan o‘g‘irlangan bo‘lishi mumkin. 23-mart kuni Roskomnadzor sayt mijozlarining manzillari va shaxsiy ma’lumotlari ko‘rsatilgan xaritaga kirishni cheklagani, shuningdek, shaxsiy ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun «Yandeks Yeda» MChJga nisbatan ma’muriy bayonnoma tuzilgani haqida xabar berildi.