Nikosiya haqida

Shahar
Nikosiya
yun. Lefkosiya
turk. Lefkosha
35°10′ sh. k. 33°22′ sh. u.HGЯO
Mamlakat  ShKTR/ Kipr Respublikasi
Rahbar Mehmet Harmanji (ShKTR) / Haralambos Pruntsos (KR)
Tarixi va geografiyasi
Asos solingan miloddan avvalgi taxminan VII asrda
Maydoni 111 km²
Markazining balandligi 149 m
Vaqt mintaqasi UTC+2:00, yozda UTC+3:00
Aholisi
Aholisi Kipr Respublikasi — ↗ 56 479 (2021)
ShKTR — ↗ 61 378 (2011) kishi
Aglomeratsiya Nikosiya shahar aglomeratsiyasi
Aglomeratsiya aholisi Kipr Respublikasi — ↗ 253 660 (2021)
ShKTR — ↗ 75 929 (2011) kishi
Rasmiy til yunon tili va turk tili
Raqamli identifikatorlar
Telefon kodi +357 22
Pochta indeksi 1010–1107

nicosia.org.cy
 (yun.) (ingl.) (rus.)
Никосия на карте
Никосия
Nikosiya
Логотип Викисклада Vikimedia omboridagi mediafayllar
Логотип Викигида Vikisayohatdagi yoʻlkoʻrsatkich

Nikosiya (yun. Lefkosiya — Lefkosiya; turk. Lefkosha — Lefkosha) — Kipr Respublikasi poytaxti va ayni paytda qisman tan olingan Shimoliy Kipr Turk Respublikasi poytaxti (shaharning shimoliy qismi, Shimoliy Nikosiya). Amalda dunyodagi yagona ikki qismga boʻlingan davlat poytaxti.

Shahar Kipr orolining markaziy qismida joylashgan. Uning tarixi bir necha ming yilni qamrab oladi va bronza davriga borib taqaladi. Oʻrta asrlarda Nikosiya muhim maʼmuriy va savdo markazi boʻlib, avval Vizantiya imperiyasi, keyinchalik esa Venetsiya Respublikasihukmronligi ostida boʻlgan. 1570-yilda sulton Salim IIhukmronligi davrida uzoq davom etgan qamaldan soʻng shahar usmonli qoʻshinlari tomonidan egallangan. Shahar XIX asr oxirida orol Britaniya boshqaruviga oʻtguniga qadar Kipr eyaletining maʼmuriy markazi sifatida Usmonlilar hukmronligi ostida qolgan.

1960-yilda Kipr mustaqillikka erishgach, Nikosiya yangi davlatning poytaxtiga aylandi. 1963-yildagi jamoalararo toʻqnashuvlardan soʻng shahar boʻlinib qoldi, 1974-yil voqealaridan keyin esa bu boʻlinish mustahkamlandi: shimoliy qismni Shimoliy Kipr Turk Respublikasi, janubiy qismni Kipr Respublikasi nazorat qiladi. Kipr muammosini hal etish boʻyicha muzokaralar turli faollik bilan davom etmoqda, biroq sezilarli yutuqqa erishilmagan.

Bugungi kunda Nikosiya orolning muhim siyosiy, moliyaviy va madaniy markazidir. Shaharda Kipr Respublikasining asosiy davlat hokimiyati organlari, jumladan, prezident qarorgohi, parlament va muhim davlat muassasalari joylashgan. Nikosiya mamlakatning bosh ishbilarmonlik va moliya markazi ham boʻlib, eng yirik banklar, xalqaro kompaniyalar va biznes tashkilotlari shu yerda jamlangan. Shahar Kipr madaniy hayotida katta ahamiyatga ega: bu yerda yirik muzeylar, universitetlar, kutubxonalar va tarixiy yodgorliklar mavjud.

Etimologiyasi

Shaharga miloddan avvalgi VII asrda asos solingan va u dastlab Ledradeb atalgan. Vizantiya tarkibida u yunoncha nom — Lefkosiya , yaʼni «oq shahar» nomini olgan. Bu nom leukas «oq» soʻzidan kelib chiqqan (turkcha shakli — Lefkosha). XIII asrdan boshlab Nikosiya nomi qoʻllana boshlagan (u qadimgi yunoncha «Nika— gʻalaba maʼbudasi nomidan olingan) va Yevropa tillarida keng tarqalgan.

Geografiyasi va iqlimi

Shaharning bugungi koʻrinishi
«Yashil chiziq» Nikosiyada

Nikosiya Kipr markazidagi keng Mesaoriya tekisligida, Troodos va Kireniya togʻ tizmalari oraligʻida joylashgan. Nikosiya Akaki daryosidan uncha uzoq emas.

Nikosiyaning iqlimi Oʻrta dengiz iqlimi boʻlib, unda chala choʻl iqlimiga xos belgilar bor ( (Köppen iqlim tasnifi: BSh). Qishning iliq, yozning issiq va quruq boʻlishi shaharda qishloq xoʻjaligi rivojlanishini cheklaydi. Bu yerga yiliga atigi 300 mm yogʻin tushadi. Shu sababli Nikosiya Oʻrta dengiz boʻyidagi eng qurgʻoqchil (va eng issiq) shaharlardan biridir.

Nikosiya iqlimi (1991—2020-yillar meʼyori)
Koʻrsatkich \ Davr Yan Fev Mar Apr May Iyun Iyul Avg Sen Okt Noy Dek Yil
Mutlaq eng yuqori t, °C 29,0 26,2 33,6 37,8 43,1 43,3 46,7 45,0 44,4 38,9 35,0 32,8 46,7
Oʻrtacha eng yuqori t, °C 16,0 17,0 20,3 25,1 29,8 34,2 37,0 37,1 33,5 28,9 22,8 17,9 26,6
Oʻrtacha harorat, °C 10,3 10,7 13,4 17,4 22,2 26,7 29,4 29,4 26,1 21,8 16,1 11,9 19,6
Oʻrtacha eng past t, °C 5,6 5,5 7,1 10,4 15,3 19,5 22,2 22,3 19,4 15,8 10,7 7,2 13,4
Mutlaq eng past t, °C −7 −3,9 −6,7 0,0 1,6 4,6 6,4 7,5 4,4 1,4 −5,3 −7,2 −7,2
Yogʻin miqdori (meʼyor), mm 56 38 30 17 30 10 4 1 20 20 35 64 325

Tarixi

Sobiq Avliyo Sofiya soboriXVI asrda Salimiye masjidiga aylantirilgan; u Nikosiyaning turklar nazoratidagi qismida joylashgan. Oldingi planda ajratuvchi chiziq koʻrinib turibdi

Dastlabki aholi manzilgohlarining izlari miloddan avvalgi 3900-yilga borib taqaladi. Shaharning oʻzi taxminan miloddan avvalgi XI—VII asrlarda barpo etilgan (dastlab Ledra, keyinchalik Lefkoteon deb atalgan; hozirgi nomi taxminan milodiy XIII asrdan qoʻllanadi). U qadimgi yunon shahar-davlatiboʻlgan. Ellinizm davrida (taxminan miloddan avvalgi 330-yilda) shahar ahamiyatini yoʻqotib, kichik qishloqqa aylangan. 965-yilda vizantiyaliklar shaharni Kipr femasining markaziga aylantirgan. 1191-yilda ingliz qiroli va salibchi Richard I Sheryurak shaharni egallab, 1192-yilda uni Gi de Luzinyangatopshirgan. Shahar Kipr qirolligipoytaxtiga aylangan. Aynan shu davrda shahar Nikosiya deb atala boshlagan. 1489—1571-yillarda shahar venetsiyaliklarqoʻl ostida boʻlgan. 1571—1878-yillarda turklar, 1878—1960-yillarda inglizlar hukmronlik qilgan. 1960-yilda shahar mustaqil Kipr Respublikasining poytaxtiga aylangan.

1974-yilda turk qoʻshinlarining bostirib kirishi va undan keyin Shimoliy Kipr Turk Respublikasi eʼlon qilinishi oqibatida shahar turk va yunon qismlariga boʻlingan. Ular oʻrtasidagi chegara BMTqoʻshinlari tomonidan qoʻriqlanadi va shaharning tarixiy markazi hamda asosiy savdo Ledra koʻchasiorqali oʻtadi. Nikosiyaning shimoliy (turk) qismi oʻzini oʻzi eʼlon qilgan ShKTRning poytaxti boʻlib, uning nomi — Lefkosha.

3-aprel 2008-yilda shaharni ikki qismga ajratgan devorni buzish ishlari boshlandi.

Diqqatga sazovor joylari

Gotika uslubidagi Avliyo Sofiya sobori (XIII—XIV asrlar), Bibi Maryam cherkovlari, bozor majmuasi (gotika bazilikasi, XIV—XVI asrlarda kengaytirilgan), Famagusta darvozasi (XVI asr), Avliyo Ioann sobori (1665-yilda qayta qurilgan; devoriy rasmlar turkumi — taxminan 1730-yil), arxiyepiskop saroyi (1950—1959-yillar).

Mudofaa inshootlari

Shahar devorlarining qoldiqlari

Nikosiyaning markaziy qismi — eski shahar deb ataluvchi hudud — venetsiyaliklar tomonidan 1567—1570-yillarda, ularning hukmronligi oxirida qurilgan ulkan devorlar bilan oʻralgan..

Kireniya darvozasi

Shahar aholisini Usmonli imperiyasi hujumlaridan himoya qilish uchun oʻsha paytdagi eski oʻrta asr devorlaridan zamonaviyroq istehkomlar zarur edi. Shu maqsadda 1567-yilda venetsiyaliklar Nikosiyaga harbiy muhandislar Julio Savornyanoni (Giulio Savorgnano) va Franchesko Barbaroni (Franscesco Barbaro) yuborib, shaharning yangi devorlarini qurishni topshirgan.

Famagusta darvozasi

Devorlar atrofidagi xandaqni suv bilan toʻldirish uchun Pedieos daryosi shahar markazini chetlab oʻtadigan qilib burilgan. Biroq bu tadbir shaharni suv toshqinidan himoya qilish maqsadida ham amalga oshirilgan boʻlishi mumkin.

Devorlar qurilishidan tashqari, venetsiyaliklar dushman hujumini yaxshiroq koʻrish uchun atrofdagi hududni ham ochishga qaror qilgan. Shu maqsadda hamda qurilish materiallari olish uchun shahardagi ayrim cherkov va saroylarni, shuningdek, shahar tashqarisidagi bir qancha binolarni buzishga qaror qilingan.

Venetsiya devorlarining umumiy uzunligi taxminan 5 km boʻlgan. Ular oʻn bitta bastion bilan birgalikda shaharni himoya qilishi kerak edi.

Oʻsha davr mutaxassislari ularni XVI asr harbiy meʼmorchiligining namunasi deb baholagan. Devorlarning tuzilishida oʻsha davrdagi barcha ilgʻor texnologiyalar uygʻunlashgan. Bu usullar Uygʻonish davri ning mudofaa istehkomlariqurilishidagi boshlanishini bildirgan. Masalan, darvozalarni bastionlar yoniga joylashtirish qamal paytida ularni yaxshiroq himoya qilish imkonini bergan. Muhandislar devorning yuqori qismini tosh bilan qoplamasdan, uning toʻp oʻqlariga bardosh berish qobiliyatini oshirgan.

Biroq meʼmorlar va quruvchilarning barcha saʼy-harakatlariga qaramay, ularning mehnati behuda ketgan. 1570-yilda Usmonli imperiyasi qoʻshinlari bosimi ostida shahar qulagan va turklar, yaʼni Lala Mustafo poshoboshchiligidagi qoʻshinlar uni venetsiyaliklar qurilishni tugatishga ulgurmasidan egallagan. Usmonlilar bastionlarni deyarli shikastlanmagan holda qoʻlga kiritgan va ular oroldagi Britaniya hukmronligi davriga.

qadar deyarli oʻzgarmagan. 1996-yildan boshlab devorlarning har bir qismi, shu jumladan uchta darvoza qayta tiklangan. Restavratsiya paytida Podokatro bastionidan toʻp va boshqa qurollarning parchalari topilgan. Shuningdek, sopol buyumlar, qoʻrgʻoshin oʻqlar, bir nechta tanga, usmonli chekish quvurlarining ayrim qismlari va katta tosh sher haykalining panjasi aniqlangan.

Bastionlar oʻsha paytda shaharda yashagan va devorlar hamda uchta darvoza qurilishiga mablagʻ ajratgan italyan zodagon oilalari sharafiga nomlangan. Oʻn bitta bastiondan beshtasi turk qismida, beshtasi yunon qismida, bittasi esa BMT nazoratida qolgan.

Taʼlim

Nikosiyada Kipr Respublikasidagi eng nufuzli Kipr universitetijoylashgan. 1980-yilda xususiy Nikosiya universitetiochilgan. Shaharning shimoliy qismida Yaqin Sharq universiteti va Kipr xalqaro universitetijoylashgan. Bundan tashqari, Nikosiyada masofaviy taʼlim beruvchi Kipr ochiq universiteti hamda xususiy Kipr Yevropa universiteti.

Din

Avliyo havoriy Ioann cherkovi
Muqaddas Xochni yuksaltirish cherkovi

Tarixan Nikosiya koʻplab diniy jamoalar, konfessiyalar, cherkovlar, masjidlar, sinagogalar va boshqalar birlashgan maskan boʻlib kelgan.

Anʼanaviy ravishda Nikosiyada yunon pravoslav cherkovlari, arman apostol cherkovlari, rus pravoslav cherkovi, lotin katolik cherkovi, maroniy katolik cherkovi, anglikan cherkovlari, evangelist cherkovlar, shuningdek, masjidlar va sinagogalar mavjud.

Arman apostol cherkovi

Nikosiyadagi Arman apostol cherkovi

Ilgari Muqaddas Bibi Maryam cherkovi sifatida tanilgan eng qadimgi arman cherkovlaridan biri XIII asrda Quddus qulaganidan keyin asosiy monastir sifatida tashkil etilgan. 1308-yilda de Luzinyan sulolasidan boʻlgan qirol Qudduslik Genrix IIzilzilada vayron boʻlgan cherkovni qayta tiklagan. Koʻplab rohibalar kelib chiqishi boʻyicha arman boʻlgani sababli monastir 1504-yilgacha arman cherkovi nazoratiga oʻtgan.

1963-yildan buyon cherkov Shimoliy Nikosiyada, kiprlik turklar boshqaruvida joylashgan. Cherkov qisman qulab, 2007-yilda restavratsiya ishlari boshlanguniga qadar jiddiy shikastlangan.

Restavratsiya 2013-yilda yakunlangan va Yevropa Ittifoqining madaniy meros boʻyichaEuropa Nostramukofotini 2015-yilda olgan.

Jahon cherkovlar kengashi, Vestfaliya cherkovi, Kipr hukumati va Strovolosdagi dindorlar koʻmagida yangi sobor — Muqaddas Bibi Maryam ibodatxonasiqurilgan. Uning poydevori 25-sentabr 1976-yilda arxiyepiskop Makarios III va arxiyepiskop Nerses Paxdigyantomonidan qoʻyilgan. Ibodatxona 22-noyabr 1981-yilda Kilikiya katolikosi Xoren I va Kilikiya katolikosi oʻrinbosari Garegin II tomonidan arxiyepiskop Xrizostom I, yepiskop Zare Aznavoryan hamda doktor Antranik L. Ashjyan ishtirokida rasman ochilgan.

Maroniy katolik cherkovi

Nikosiyadagi maroniy cherkovi

Maroniy cherkovi Nikosiyadagi anʼanaviy cherkovlardan biridir. Arxiyepiskoplik yurisdiksiyasi Kipr orolidagi barcha maroniylarga tatbiq etiladi. Arxiyepiskoplik qarorgohi Nikosiyada joylashgan boʻlib, bu yerda Mehribon Bibi Maryam sobori.

mavjud. 2013-yil oxirida arxiyepiskoplikka 838 897 kishidan 10 400 nafari, yaʼni aholining 1,2 foizi mansub edi. Cherkov 12 ta cherkov jamoasiga boʻlingan.

«Mehribon Bibi Maryam sobori» Kiprning Nikosiya shahridagi asosiy maroniy cherkovi va Kipr maroniy katolik arxiyepiskopligi.

ning soboridir. Dastlabki sobor Avliyo Ioannga bagʻishlangan, ammo usmonlilar istilosi davrida masjidga aylantirilgan. Livan maroniylari jamoasi Santa-Kroche (Muqaddas Xoch) cherkovini qurib, keyinchalik uni fransiskanlarga topshirgan. Hozirgi Mehribon Bibi Maryam sobori fransiskan cherkovi yaqinida joylashgan. Ruhoniy qarorgohi va uning atrofidagi binolar faqat 1960-yilda qurilgan.

6-iyun 2010-yilda Rim papasi Benedikt XVIorolga apostollik tashrifi bilan kelgan birinchi Rim papasi sifatida Nikosiya soborini ziyorat qilgan.

Rus pravoslav cherkovi

Rus pravoslav cherkovi

Kiprdagi eng katta rus pravoslav cherkovi Nikosiyaning Episkopio.

hududida joylashgan. Birinchi chaqirilgan havoriy Andrey va Rus zaminida shuhrat qozongan barcha avliyolar nomidagi ibodatxona qishloq yaqinida joylashgan. Ibodatxona anʼanaviy rus pravoslav meʼmorchiligi uslubida qurilgan. Qurilish 2015-yil oktabrda boshlangan va 7-iyul 2016-yilda yakunlangan. Cherkovning 5 ta gumbazi bor, markaziy gumbazning ogʻirligi 7 tonna; ularning barchasi Sankt-Peterburgda tayyorlanib, rossiyalik mutaxassislar tomonidan oʻrnatilgan. Bu ibodatxona Kiprdagi zarhal gumbazli birinchi va yagona rus cherkovidir.

Rumin pravoslav cherkovi rus cherkovi yaqinida joylashgan.

Anglikan cherkovi

Nikosiyadagi anglikan cherkovi

Avliyo Pavel cherkovi 1893-yilda, Kipr Britaniya imperiyasi protektorati ostida boʻlgan davrda qurilgan. Siyosatning meʼmorchilikka taʼsiri ingliz parish cherkovini eslatuvchi binoning konstruktiv qismlarida namoyon boʻladi. Bugungi kunda bu xristian cherkovi Kipr va Fors koʻrfazi yeparxiyasi tarkibiga kiradi.

Yunon evangelist cherkovi

Nikosiya evangelist cherkovi

Nikosiya yunon evangelist cherkovi mahalliy protestant jamoasiga xizmat qiluvchi nisbatan zamonaviy cherkovdir. Yunon evangelist jamoasiga xizmat koʻrsatishdan tashqari, u armanlar, amerikaliklar, ruminlar, koreyslar, xitoylar va boshqa millatlarga mansub mahalliy protestantlar markazi hisoblanadi. Cherkov joylashgan manzil: Gladston koʻchasi.

Arman evangelist cherkovi

Nikosiyadagi arman evangelist cherkovi

Kiprdagi dastlabki arman evangelistlar jamoasi Kiprga inglizlar 1878-yil iyulida kelganidan keyin paydo boʻlgan. Ular ozchilikni tashkil qilgani sababli tez orada «ona cherkov» (arman apostol cherkovi) bilan bogʻlangan. Bu cherkovga davlat hujjatlarining rasmiy tarjimoni Apisogom Utijyan hamda Stepan Utijyanningoʻgʻli ham qoʻshilgan. Stepan Utijyan arman evangelist cherkovining dastlabki asoschilaridan biri boʻlib, 30 yil davomida Nikosiya parish kengashi raisi boʻlgan. Koʻproq protestantlar, kelishi bilan arman evangelistlar jamoasi faoliyatini islohotchi presviterian cherkovi bilan birlashtirgan — 1887-yildayoq. Garchi asosiy markazlar Nikosiya va Larnakaboʻlganiga qaramay, yigʻilishlar baʼzan Limassol, Famagusta va Amiantos.

da ham oʻtkazilgan. Shuningdek, Nikosiyaning devor bilan oʻralgan, turklar nazoratidagi qismida, Mahmud posho koʻchasida, Amerika akademiyasining eski binosi ortida, Arabahmetmasjidi yaqinida kichik arman evangelist cherkovi ham bor edi. U barpo etilguniga qadar arman evangelistlar jamoasi Kipr muqaddas arxiyepiskopligi binosi ortidagi eski elektr stansiyasi qarshisida, havoriy Varnava koʻchasidagi islohotchi presviterian cherkovida ibodat qilgan. 1930-yillar boshidan rejalashtirilgan cherkov nihoyat ruhoniy Yoxann Der Megerdichyan tashabbusi va islohotchi presviterian cherkovi hamda arman evangelistlarining moliyaviy koʻmagi bilan qurilgan; meʼmori Dikran X. Davidyan boʻlgan. Poydevorini 28-iyul 1946-yilda ruhoniy Yoxann der Megerdichyan qoʻygan va 1-iyul 1947-yilda cherkovni muqaddaslashtirgan. Kirish joyining oʻng tomonidagi devorning pastki qismida yozuv bor — arman tilida.

Masjidga aylantirilgan cherkovlar

Salimiye masjidi

Nikosiyaning eng mashhur diniy meʼmorchilik yodgorligi, ehtimol, 1326-yilda katolik cherkovi sifatida qurilgan Avliyo Sofiya sobori, yaʼni Nikosiya Avliyo Sofiya soboridir. U masjidga aylantirilgan va Shimoliy Nikosiyaning tarixiy qismida joylashgan (bu hudud ShKTRnazoratida). Tarixan u shaharning bosh masjidi boʻlgan. U Salimiyemasjidi sifatida tanilgan. U gotika uslubidagi cherkov sifatida Kipr da saqlanib qolgan eng katta va eng qadimiy inshootlardan biridir (ichki oʻlchamlari: 66 x 21 m). Ehtimol, u avvalgi Vizantiya cherkovi oʻrnida qurilgan.

Usmonlilarning 50 kunlik shahar qamali 1570-yilda yuz bergan. Qamal paytida sobor koʻplab insonlarga boshpana boʻlgan. 9-sentabrda shahar qoʻlga kiritilgach, Franchesko KontariniPafos yepiskopi binoda xristianlarning soʻnggi vaʼzini oʻqib, ilohiy yordam soʻragan va odamlarga nasihat qilgan. Usmonli jangchilar soborga bostirib kirib, eshikni sindirgan va yepiskopni boshqalar bilan birga oʻldirgan. Ular sobordagi mebel va bezaklar kabi xristian buyumlarini sindirgan yoki uloqtirgan, xor qismini hamda nefni vayron qilgan. Keyin binoni birinchi juma namoziga tayyorlash uchun ichini tozalaganlar. Namoz 15-sentabrda oʻqilgan va unda qoʻmondon Lala Mustafo poshoqatnashgan. Shu tariqa sobor rasman masjidga aylantirilgan. Oʻsha yili ikkita minora, shuningdek, mehrob va minbar.

kabi islomiy unsurlar qoʻshilgan. Masjidga aylantirilgach, u binoni saqlash uchun masʼul boʻlgan Sulton Salim vaqfi mulkiga aylandi. Usmonli imperiyasi davrida u butun oroldagi eng katta masjid boʻlib, usmonli hokimi, maʼmurlar va yuqori tabaqa vakillari har hafta juma namozida undan foydalangan. XVIII asr oxirida har juma kuni masjidga katta yurish kelgan: oldinda yuqori mansabdorlar otlarda, ularning ortidan esa quyi martabali xodimlar piyoda kelgan.

Islom

Nikosiyadagi Omeriye masjidi

Tarixan Nikosiyaning janubiy va shimoliy qismlarida dastlab masjid sifatida qurilgan yoki cherkovlardan oʻzgartirilgan 15 dan ortiq masjid mavjud boʻlgan.

Omeriye masjidi Avliyo Maryamning avgustinlar cherkovi oʻrnida qurilgan boʻlib, Nikosiya eski shahrining janubiy ( Kipr Respublikasinazoratidagi) qismida, Venetsiya devorlari. Turkiyaning Kiprga bostirib kirishidan keyin masjid orol va shaharning musulmon boʻlmagan qismida musulmonlar ibodat qiladigan asosiy maskanlardan biriga aylangan.

Hozir masjid faoliyat yuritadi va ham dindorlar, ham tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.

Ilgari masjid oʻrnida XIV asrda qurilgan Avliyo Maryam avgustin cherkovi boʻlgan. 1570—1573-yillardagi Kipr urushi davrida cherkov Nikosiya qamali paytida, 1570-yilda qattiq shikastlangan, keyinchalik esa vayron qilingan.

Masjidning barpo etilishi mahalliy usmonli rivoyati bilan bogʻliq. Unga koʻra, Umar ibn al-Xattob, islomning ikkinchi xalifasi, vayron boʻlgan cherkov oʻrnida tunagan. Usmonlilar Kiprni zabt etgach, usmonli qoʻshinlari qoʻmondoni Lala Mustafo posho sobiq cherkov oʻrnida masjid qurishni buyurgan va uni ushbu xalifa sharafiga atagan.

Boshqa rivoyatga koʻra, bu yerda Umar ibn al-Xattobning qabri boʻlgan. Biroq tarixiy manbalarda xalifa Umar ibn al-Xattobning Kiprga kelgani tasdiqlanmaydi.

Kiprlik turklarning ogʻzaki rivoyatlariga koʻra, Omeriye masjidi 1571-yildagi usmonlilar istilosidan soʻng orolda musulmonlar namoz oʻqiy boshlagan birinchi masjidga aylangan.

Mashhur tugʻilganlar

Birodarlashgan shaharlar

Adabiyotlar

Havolalar