Bu fizik kattaliklar o‘xshash bo‘lsa-da, kuch va impuls o‘rtasida farq bor. Kuch odatda jismga tashqaridan ko‘rsatiladigan ta’sir bo‘lib, u tortish yoki itarish ko‘rinishida bo‘lishi mumkin. Impuls esa harakatlanayotgan jismdagi harakat miqdorini ifodalaydi.
Kuch va impuls o‘rtasidagi farq
Ularning asosiy bog‘liqligi shundaki, kuch impulsni o‘zgartiradi. Harakatning ikkinchi qonuniga ko‘ra, jism impulsining o‘zgarishi, ya’ni kuch, massa bilan tezlanish ko‘paytmasi orqali ifodalanadi. Impuls tezlik o‘zgarishi bilan o‘zgaradi, kuch esa tezlanish o‘zgarishi bilan o‘zgaradi.
Kuch qancha uzoq vaqt ta’sir qilsa, impuls shuncha katta bo‘ladi. Bu kattaliklar vektor kattaliklar bo‘lib, ularning ikkalasi ham miqdor va yo‘nalishga ega.
| Kuch va impuls o‘rtasidagi farq | |
|---|---|
| Kuch | Impuls |
| Yo‘nalishi tezlanish yo‘nalishiga bog‘liq. | Yo‘nalishi tezlik yo‘nalishiga bog‘liq. |
| Agar impuls o‘zgarishi doimiy bo‘lsa, vaqt ortishi ta’sir qilayotgan kuch miqdorini kamaytiradi. | Vaqt ortishi impuls o‘zgarishining ortishiga olib keladi. |
| Kuch tinch holatdagi jism uchun ham mavjud bo‘lishi mumkin. | Tinch holatdagi jismning impulsi nolga teng bo‘ladi. |
| Kuch jismlar o‘rtasidagi bevosita tegishish natijasida ham, fizik kontaktsiz ham yuzaga kelishi mumkin. | Impuls jismga ta’sir qilayotgan muvozanatlashmagan kuch natijasida yuzaga keladi. |
| Kuch = massa × tezlanish | Impuls = massa × tezlik |
