AMOLED ekran texnologiyasi

AMOLED (Samsung Galaxy)
PenTile matritsali Super AMOLED displeyida subpiksellarning joylashuvi

Organik yorug‘lik chiqaruvchi diodlar asosidagi faol matritsa (Active Matrix Organic Light-Emitting Diode, AMOLED) — mobil qurilmalar, kompyuter monitorlari va televizorlar uchun displeylar ishlab chiqarish texnologiyasi bo‘lib, uni yaratgan konglomerat — Samsung. Bu texnologiyada organik yorug‘lik chiqaruvchi diodlar yorug‘lik chiqaruvchi elementlar sifatida, faol matritsa esa yupqa plyonkali tranzistorlar (TFT) yordamida diodlarni boshqarish uchun qo‘llanadi.

Afzalliklari

suyuq kristalli displeylarga nisbatan

Yupqa plyonkali tranzistorli suyuq kristalli displeylar (LCD) bilan solishtirganda, bu texnologiyaning asosiy afzalliklari quyidagilardan iborat:

  • energiya sarfi bevosita ekrandagi tasvir yorqinligiga bog‘liq, shuning uchun to‘q ranglar aks ettirilganda energiya kam sarflanadi.
  • orqa yoritish tizimi bo‘lmagani sababli turli datchiklarni (yorug‘lik va yaqinlik datchiklari, barmoq izi skaneri) bevosita ekran ostiga joylashtirish mumkin. Ayni xususiyat AMOLED matritsasidan bukiladigan ekranli smartfonlarda, masalan, Galaxy Fold.
Super AMOLED va suyuq kristalli displey yonma-yon
  • suyuq kristalli matritsaning fizik chegarasidan 32 % kengroq ranglar gammasini namoyish etish imkoniyati (Super IPS).
  • sezilarli darajada qisqaroq javob berish vaqti (taxminan 0,01 ms; TN matritsasidagi eng kam 1 ms ga nisbatan).
  • vertikal va gorizontal yo‘nalishlarda qariyb 180 darajali ko‘rish burchagi; bunda tasvir yorqinligi, ranglari va kontrasti to‘liq saqlanadi (kineskopli (ENT) monitorlarga qaraganda biroz yomonroq).
  • ekranning yupqaroqligi (orqa yoritish uchun alohida joy talab etilmaydi).
  • yuqori kontrast — qora rang chindan ham qop-qora ko‘rinadi, chunki bu sohadagi piksellar umuman yorug‘lik chiqarmaydi.

plazmali displeylarga nisbatan

  • ixcham o‘lchamlar
  • kam energiya sarfi
  • yuqori yorqinlik

Kamchiliklari

  • ekran ichidagi ulanishlarning ishonchliligi past (hatto juda kichik uzilish yoki yoriq ham ekranning to‘liq tasvir ko‘rsatmay qolishiga sabab bo‘lishi mumkin).
  • displey qatlamlari orasidagi hatto eng kichik germetiklikning buzilishi ham displeyning o‘sha nuqtadan rangsizlana boshlashiga olib keladi (bir-ikki kun ichida displey butunlay tasvir ko‘rsatmay qolishi mumkin).

suyuq kristalli displeylarga nisbatan

Suyuq kristalli displeylar bilan solishtirganda, ushbu texnologiyaning asosiy kamchiliklari quyidagilardir:

  • yorqin ranglar bilan faol ishlatilganda xizmat muddatining qisqarishi, ya’ni organik yorug‘lik chiqaruvchi diodlarning asta-sekin «kuyib borishi». Turli rangdagi subpiksellar yorqinligini har xil tezlikda yo‘qotadi (eng tez ko‘k ranglilari), natijada vaqt o‘tishi bilan ekranning ranglarni aks ettirish sifati buzilishi mumkin. O‘rtacha mobil telefondagi displeyning xizmat muddati taxminan 7 yilni tashkil etadi, ammo bir yildan keyinoq turli sohalar yorqinligidagi farqlar seziladi.
  • ishlab chiqarish tannarxi.
  • LED orqa yoritgichli suyuq kristalli displeylarga nisbatan maksimal yorqinlikning pastligi.
  • AMOLED displeylarining aksariyatida yorqinlik impuls kengligi modulyatsiyasi (PWM) orqali boshqariladi. Bu texnologiya yorqinlikni kengroq diapazonda sozlash imkonini beradi va kuchlanishni boshqarishga qaraganda ishlab chiqarish jihatidan soddaroqdir. Bundan tashqari, u diodlarning ishlash muddatini uzaytiradi hamda eng past yorqinlikda ham ranglarning aniq aks ettirilishini ta’minlaydi. PWMning salbiy tomoni — ekranning organizmga zararli miltillashi: yorug‘lik impulslar shaklida, odatda, ancha past chastotada (taxminan 100 Hz) beriladi. GOST 33393-2015 standartiga ko‘ra:

Yoritilganlikning 300 Hz dan yuqori chastotadagi pulsatsiyasi insonning umumiy va ko‘rish bilan bog‘liq ish faoliyatiga ta’sir ko‘rsatmaydi.

plazmali displeylarga nisbatan

  • ranglar muvozanatining buzilishi. Turli rangdagi yorug‘lik chiqaruvchi diodlarning yorqinligi farq qiladi, shu sababli ranglar muvozanatini ta’minlash uchun diod-subpiksellari notekis joylashtirilgan matritsalarni yaratishga to‘g‘ri keladi.
  • PWM qo‘llanmaydigan AMOLED displeylarda past yorqinlikda binafsha tusning ustunligi yaqqol seziladi.
  • sezgirlik — ultrabinafsha nurlanishiga.

Sensorli displeylarda qo‘llanilishi

Yorqinligi tufayli AMOLED texnologiyasidagi ekranlar sensorli displeylarda (sensorli ekranlarda) foydalanish uchun juda mos. Bunda shaffof sensor qatlami (barmoq tegishini sezuvchi qatlam) AMOLED ekranining ustida joylashadi.

Super AMOLED

Super faol matritsali organik yorug‘lik chiqaruvchi diod (Super Active Matrix Organic Light-Emitting Diode) (Super AMOLED) — AMOLED asosida sensorli ekranlar yaratishning takomillashtirilgan texnologiyasi. Oldingi turlaridan farqli ravishda, sensor qatlami bevosita ekranning o‘ziga yopishtiriladi, natijada ular orasidagi havo bo‘shlig‘i yo‘qoladi. Bu tasvirning aniqligini, quyosh nurida o‘qilishi va ranglarning to‘yinganligini oshiradi, shuningdek, displeyni yupqaroq qilish imkonini beradi.

  • oldingi turiga nisbatan 20 % yorqinroq
  • quyosh nurini 80 % kamroq qaytaradi
  • energiya sarfi 20 % ga kamaytirilgan
  • ekran bilan sensorli qatlam orasiga chang kira olmaydi
  • paydo bo‘lish ehtimoli kamayadigan optik hodisa — Nyuton halqalari
Super AMOLED ekranining tuzilishi
AMOLED ekranining tuzilishi.

Birinchi bo‘lib katod qatlami joylashadi. Yorug‘lik chiqaruvchi elementlar vazifasini organik yorug‘lik chiqaruvchi diodlar bajaradi, ularni boshqarish uchun esa yupqa plyonkali tranzistorlardan tashkil topgan faol matritsa ishlatiladi. Tranzistorlar har bir dioddan o‘tadigan tok kuchini, demak, pikselning yorqinligi va rangini belgilaydi. Keyin anod qatlami keladi. Undan so‘ng silikon, metall va boshqa materiallardan tayyorlanishi mumkin bo‘lgan taglik joylashadi.[nufuzli bo‘lmagan manba]

Super AMOLED texnologiyasi ilk bor Samsung Wave va Samsung Galaxy S turkumidagi smartfonlarda taqdim etilgan; ular 2010-yilda WorldTelecom kompaniyasi tomonidan namoyish qilingan.


Super AMOLED va Super AMOLED Plus taqqoslanishi

Super AMOLED Plus

Super AMOLED Plus displeylarida Super AMOLEDga xos ayrim kamchiliklar bartaraf etilgan: avvalgi displeylarda tasvir biroz donador va shu sababli uncha sifatli bo‘lmagan. Real-Stripe texnologiyasi tufayli tasvir to‘liq RGB subpiksellari yordamida shakllanadi, bu esa donadorlikni yo‘qotish va ranglarni aks ettirish sifatini yaxshilash imkonini bergan.

Super AMOLED Plus texnologiyasi ilk bor quyidagi smartfonlarda qo‘llanilgan: Samsung Galaxy S II.


Dynamic AMOLED

Ranglarni eng yuqori aniqlikda aks ettiruvchi displeylar sifatidagi Super AMOLEDning marketing nomi.

Ushbu displeylar ekranning o‘zida teshik shaklidagi kesim hosil qiluvchi dunyodagi ilk Infinity-O texnologiyasi bilan jihozlangan premium toifadagi smartfonlarda qo‘llanilgan: Samsung Galaxy S10e, S10 va S10+, S10+ 5G, shuningdek, ilk bukiladigan Samsung Galaxy Fold smartfonida ham.

Havolalar