Tarixiy geografiya nima

Fan
Tarixiy geografiya
Mavzu tarix, geografiya
O‘rganish obyekti Yer yuzasi
Vujudga kelgan davri XIX asr
Asosiy yo‘nalishlar arxeologiya, geografiya
Логотип Викисклада Vikimedia omboridagi mediafayllar

Tarixiy geografiya — tarixni geografiya orqali o‘rganadigan tarixiy fandir; shuningdek, u muayyan hududning rivojlanishidagi ma’lum tarixiy bosqich geografiyasini ham o‘rganadi. Tarixiy geografiyaning eng murakkab vazifasi — o‘rganilayotgan hududning iqtisodiy geografiyasini yoritish, ya’ni ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanish darajasi va ularning hududiy joylashuvini aniqlashdir.

Predmeti va usullari

Keng ma’noda tarixiy geografiya — geografik hudud va uning aholisini o‘rganishga qaratilgan tarix fanining bir bo‘limi. Tor ma’noda esa u voqea va hodisalarning topografik jihatlarini, jumladan, «davlat va uning viloyatlari chegaralarini, aholi manzillarini, aloqa yo‘llarini va boshqalarni aniqlash» bilan shug‘ullanadi.

Rossiyaning tarixiy geografiyasini o‘rganish manbalari quyidagilardir:

Tuzilishi

Hozirgi vaqtda tarixiy geografiyaning 8 ta yo‘nalishi ajratiladi:

  1. tarixiy tabiiy geografiya (tarixiy yershunoslik) — eng barqaror tarmoq bo‘lib, landshaft o‘zgarishlarini o‘rganadi;
  2. tarixiy siyosiy geografiya — siyosiy xaritadagi o‘zgarishlar, davlat tuzumi va bosqinchilik yurishlari yo‘nalishlarini o‘rganadi;
  3. aholining tarixiy geografiyasi — aholining hududlar bo‘yicha joylashishidagi etnografik va geografik xususiyatlarni o‘rganadi;
  4. tarixiy ijtimoiy geografiya — jamiyatdagi o‘zaro munosabatlar va ijtimoiy qatlamlarning almashinuvini o‘rganadi;
  5. tarixiy madaniy geografiya — ma’naviy va moddiy madaniyatni o‘rganadi;
  6. jamiyat va tabiat o‘zaro ta’sirining tarixiy geografiyasi — bevosita (insonning tabiatga ta’siri) va teskari (tabiatning insonga ta’siri) munosabatlarni o‘rganadi;
  7. tarixiy iqtisodiy geografiya — ishlab chiqarishning rivojlanishi va sanoat inqiloblarini o‘rganadi;
  8. tarixiy-geografik mamlakatshunoslik.

Jurnallar

Adabiyotlar

Havolalar