NVIDIA haqida

Nvidia
NVIDIA Corporation
Изображение логотипа
Офис компании в Санта-Кларе, штат Калифорния, 2018 год
Kompaniyaning ofisi Santa-Klara, Kaliforniya shtatida, 2018-yil
Turi ochiq aksiyadorlik kompaniyasi
Birja ro‘yxatiga kiritilishi fond birjasida NASDAQ: NVDA
Tashkil etilgan sana 1993
Oldingi kompaniya 3dfx Interactive va Ageia
Asoschilari Jensen Xuang, Kris Malaxovski, va Kertis Prem[ingl.]
Joylashuvi  AQSH: Santa-Klara (Kaliforniya)
Asosiy rahbarlar
Sohasi yarimo‘tkazgichlar sanoati
Mahsulotlari grafik protsessor, chipset va dasturiy ta’minot
Xususiy kapital ▲ $157,3 mlrd (2026)
Tushum ▲ $215,9 mlrd (2026)
Xarajatlar: ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari ▲ $18,5 mlrd (2026)
Operatsion foyda ▲ $130,4 mlrd (2026)
Sof foyda ▲ $120,1 mlrd (2026)
Aktivlari ▲ $206,8 mlrd (2026)
Bozor kapitallashuvi $4,83 trln (18.04.2026)
Xodimlar soni 42 ming (2026)
Sho‘ba kompaniyalari Mellanox
Auditor PricewaterhouseCoopers
Veb-sayt nvidia.com
Логотип Викисклада Vikimedia omboridagi mediafayllar

Nvidia (/ɛnˈvɪdiə/; NVIDIA Corporation) — Amerikalik texnologiya kompaniyasi, asosan grafik protsessorlar va kristalldagi tizimlar (SoC) ishlab chiqaradi. Kompaniya ishlanmalari videoo‘yinlarsanoatida, professional vizuallashtirish va yuqori unumli hisoblash (jumladan, sun’iy intellekt) sohalarida hamda avtomobilsozlikda keng qo‘llanadi. Avtomobillarda Nvidia bort kompyuterlari haydovchisiz avtomobillaruchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Kompaniya 1993-yilda tashkil etilgan. Bosh qarorgohi Santa-Klarada (shtat: Kaliforniya).

2023-yil holatiga ko‘ra, Nvidia shaxsiy kompyuterlarga mos diskret grafik qurilmalar ishlab chiqaruvchilari orasida dunyoda eng yirigi bo‘lib, bozordagi ulushi 80 % ni tashkil etgan (statistikaga barcha grafik protsessorlar, ya’ni yakuniy foydalanuvchilar to‘g‘ridan-to‘g‘ri xarid qilishi mumkin bo‘lgan mahsulotlar — GeForce, Quadro va GPU asosidagi hisoblash tezlatkichlari Tesla) kiradi. Yuqori darajadagi («high-end») mahsulotlar segmentida uning ulushi 2025-yilda 92 % bo‘lgan. 2024-yil iyunida Nvidia bozor kapitallashuvi bo‘yicha dunyodagi eng yirik kompaniyaga aylandi (3,34 trln dollar). 2025-yil iyulida kompaniyaning bozor qiymati 4 trln dollardan oshib, birja savdolari tarixidagi jahon rekordini o‘rnatdi. 2025-yil oktabrida Nvidia dunyoda birinchi bo‘lib ochiq aksiyadorlik kompaniyasisifatida bozor kapitallashuvi 5 trln dollardan oshgan kompaniyaga aylandi.

Tarixi

1993—1999

Asoschilari — Jensen Xuang, Kris Malaxovski va Kertis Prem[ingl.] 1993-yil aprelida tushlik paytida kompaniya tashkil etishga qaror qilishgan. Uchrashuv Denny's[ingl.] da, Kaliforniya shtatining San-Xose shahridabo‘lib o‘tgan. Malaxovski va Prem Sun Microsystemskompaniyasida ishlashgan, ammo uning rivojlanish yo‘nalishidan qoniqishmagan. Xuang esa integral sxemalar LSI Logic[ingl.]ishlab chiqaruvchisida rahbarlik lavozimlaridan birini egallagan. Ular kompyuter sanoatidagi keyingi yirik yangilik hisoblashni apparat vositalari bilan tezlashtirishorqali, ya’ni umumiy maqsadli protsessorlaruchun haddan tashqari murakkab bo‘lgan amallarni bajarish hisobiga yuz berishiga ishonishgan. Grafik protsessorlarni (GPU) yaratish yo‘nalishini tanlashga videoo‘yinlarning va uch o‘lchamli grafikaningtez ommalashuvi sabab bo‘lgan: bu videokarta ishlab chiqaruvchilariga katta foyda va’da qilardi. Ularning startapida boshlang‘ich kapital 40 ming dollar edi; Xuang prezident va bosh ijrochi direktor (CEO), Malaxovski ishlab chiqish bo‘yicha vitse-prezident, Prem esa bosh texnik direktorlavozimini egalladi. Hamkorlar kompaniyani ro‘yxatdan o‘tkazish arafasidagina nom topishdi: u lotincha invidia («hasad») so‘zidan olingan bo‘lib, uning ichida nv harflar birikmasi bor edi; bu birikma next version («keyingi versiya») iborasining qisqartmasi bo‘lib, tadbirkorlar yangi loyihaga oid barcha hujjatlarni shu nom bilan atashgan.

Kompaniya o‘z fabrikasiga ega bo‘lmagan (fabless) modeldaishladi: ya’ni mahsulotlarni loyihalash va sotish bilan shug‘ullandi, ammo o‘zining yarimo‘tkazgich plastinalarini va mikrosxemalariniishlab chiqarish uchun o‘z quvvatlariga ega emasdi. Firma deyarli bir yil davomida 0,5 mikron (500 nanometr) texnologik jarayonida mikroprotsessor ishlab chiqara oladigan hamkorni izladi. Bu hamkor SGS-Thomson Microelectronicsbo‘lib, kompaniyaga Grenobl yaqinidagi, Fransiyadabo‘lgan zavod quvvatlarini taqdim etdi. 1995-yil mayida Nvidia o‘zining birinchi ishlanmasi — NV1multimedia kartasini taqdim etdi. U bitta PCI-platada 2D grafikani qayta ishlash blokini, 3D grafika tezlatkichini, ovoz kartasini va o‘yin boshqaruvchisiuchun portni birlashtirgan. U o‘yin konsoli Sega Saturnbilan mos edi. Kompaniyalar hamkorlik qildi va Sega kompaniyasining Amerika bo‘linmasi bilan kelishuv asosida Saturn uchun ayrim o‘yinlar PC platformasiga ko‘chirilib, NV1 da ishlaydigan qilindi. NV1 ning versiyalari Diamond Multimedia[ingl.] va SGS-Thomson brendlari ostida ham chiqarildi. NV1 ni ishlab chiqarish kompaniyaning ilk 10 million dollarlik investitsiya raundining katta qismini talab qildi; bu sarmoyani Sequoia Capital, Sutter Hill Ventures[ingl.] va Sierra Ventures kiritgan edi. Biroq karta kvadratik sirtlardan foydalangani uchun keyinroq paydo bo‘lgan API DirectX bilan, xususan uni yaratgan Microsoftning 3D sahnalarni qurishda ishlatgan asosiy geometrik elementi[ingl.] uchburchak poligonlar bilan mos kelmadi. Shu sababli karta bozorda katta muvaffaqiyat qozona olmadi. Kompaniya xodimlarning yarmini qisqartirdi va keyinchalik Sega Dreamcast uchun NV2 ni ishlab chiqishdan voz kechib, shaxsiy kompyuterlar komponentlariga e’tibor qaratdi.

NVidia Riva 128 chipli Diamond Viper V330 videokartasi

1997-yilning birinchi yarmida kompaniya NV3 grafik protsessorini taqdim etdi. U RIVA 128 deb nomlandi (nomi inglizcha Real-time Interactive Video and Animation acceleratorso‘zlaridan olingan bo‘lib, «real vaqtda interaktiv video va animatsiya tezlatkichi» degan ma’noni bildiradi). Direct3D ni qo‘llab-quvvatlashi, yuqori unumdorligi hamda asosiy raqobatchisi — 3dfx Interactive kompaniyasining Voodoo Graphics mahsulotiga nisbatan arzonligi tufayli (o‘sha vaqtda bozorda 30 dan ortiq kompaniya 3D tezlatkichli videokartalarni taklif qilardi), RIVA 128 juda ommalashdi. 1998-yil mart oyida undan ham muvaffaqiyatli NV4 — RIVA TNT (TwiN Texel) chiqarildi. U iste’mol bozorida bir o‘tishda 2 ta teksturani joylashtira oladigan ilk 3D grafika tezlatkichi edi; 2D va 3D grafikani parallel qayta ishlashi hamda True Colorni qo‘llab-quvvatlashi bilan raqiblaridan ustun turardi. RIVA 128 va RIVA TNT muvaffaqiyati Nvidia ni grafik tezlatkichlar bozorining asosiy ishtirokchilaridan biriga aylantirdi (1997-yil oxirida bozor ulushi 24 % deb baholangan). RIVA TNT 1998-yilda PC Magazinenashrining «Muharrirlar tanlovi» mukofotiga, kompaniyaning o‘zi esa 1997 va 1998-yillarda Fabless Semiconductor Association baholashiga ko‘ra «Eng hurmatli fabrikasiz yarimo‘tkazgich kompaniyasi» unvoniga sazovor bo‘ldi.

1998-yil boshida aksiyalarni birlamchi ommaviy joylashtirish rejalashtirilgan edi. Ammo bu haqdagi e’lonlardan so‘ng kompaniyaga raqobatchilari Silicon Graphics, S3 Graphics va 3dfx Interactivetomonidan ko‘p teksturali ishlov berish texnologiyasi patentlarini buzganlik bo‘yicha bir nechta da’vo qo‘zg‘atildi. 1998-yil moliyaviy yil yakunida kompaniyaning tushumi 158,2 mln dollarga, sof foydasi esa 4,1 mln dollarga yetdi; bundan bir yil oldin bu ko‘rsatkichlar mos ravishda 13,3 va 1,3 mln dollar edi. 1999-yil yanvarida aksiyalarning birlamchi ommaviy joylashtirilishi AQSHning NASDAQbirjasida amalga oshirildi. 3,5 mln aksiya 12 dollarlik boshlang‘ich narxda savdoga qo‘yildi; kun oxiriga borib narx 19,69 dollargacha ko‘tarildi. Joylashtirish kompaniyaga 42 mln dollar keltirdi, uning bozor kapitallashuvi esa 626,1 mln dollarga yetdi.

1999-yilda RIVA TNT2 (NV5) grafik tezlatkichi — RIVA TNT ning takomillashtirilgan versiyasi chiqarildi. U orqali kompaniya o‘yin ishlab chiquvchilari orasida Glide API ning mashhurligi tufayli bozorda yetakchi o‘rin tutgan 3dfx ga juda yaqinlashdi. Biroq yilning muhimroq mahsuloti GeForce 256 bo‘ldi: bu o‘rnatilgan geometriyani o‘zgartirish va yoritish bloki tufayli markaziy protsessori kuchsiz tizimlarning unumdorligini keskin oshirgan ilk grafik protsessor edi. Shu davrda kompaniya S3 Graphics ga qarshi bir qancha patentlarni buzganlik yuzasidan sud ishini boshladi. Nizo o‘zaro patent litsenziyalash to‘g‘risidagi kelishuv hamda S3 dan 50 nafar muhandisning Nvidia ga o‘tishi bilan hal etildi.

2000-yillar

2001—2002-yillarda kompaniya 3dfx Interactivebilan patent mojarosiga kirishdi; raqib kompaniya raqobatga bardosh berolmay, bankrot bo‘ldi. Nvidia 70 mln dollarga 3dfx ning grafik kartalar ishlab chiqarishga oid aktivlarini, jumladan patentlari, savdo belgilari va tovar zaxiralarini sotib oldi.

2000-yillarning boshiga kelib grafik tezlatkich ishlab chiqaruvchilarning aksariyati faoliyatni to‘xtatdi va diskret grafik tezlatkichlar bozorida duopoliya — Nvidia va ATI ustunligi shakllandi. Muvaffaqiyatsiz i740 Intel tezlatkichidan keyin diskret grafik yechim chiqarishga urinishdan voz kechib, Intel Extreme Graphics brendi ostidagi integratsiyalashgan grafikaga e’tibor qaratdi. Kompyuter grafikasi bozoridagi ulushlar, integratsiyalashgan grafika bilan birga, quyidagicha taqsimlandi: Nvidia — 31 %, Intel — 26 %, ATI — 17 %, qolgan kompaniyalar chekkada qoldi. Raqobat ikkala kompaniya mahsulotlarida texnologik yangiliklarni tezlashtirdi va bozorga boshqa yirik ishtirokchi kirishini qiyinlashtirdi. 2000—2003-yillarda Nvidia Xboxuchun grafik chiplar yetkazib berdi; keyin Microsoft konsol tannarxini kamaytirishga qaror qilgach, uning o‘rnini ATI egalladi. O‘z navbatida, Nvidia Sony bilan PlayStation 3uchun grafik protsessor yetkazib berish shartnomasini tuzdi; keyin esa stol kompyuterlarida ishlatiladigan diskret grafikani ham yetkazib bera boshladi, jumladan, Apple.

2006-yilda grafik tezlatkichlar bozorida 2 ta muhim voqea yuz berdi: ATI kompaniyasining Advanced Micro Devices ga 5,4 mlrd dollarga 2006-yil oktabrida sotilishi Intel bilan hamkorlikning tugashiga olib keldi. Natijada ATI tushumining 60—70 % ini ta’minlagan integratsiyalashgan va diskret grafika yetkazib berish shartnomalari Nvidia ga o‘tdi, AMD/ATI ning bozor ulushi esa sezilarli qisqardi. Oradan 2 hafta o‘tib, Nvidia kompyuter grafik protsessorining yagona shader arxitekturasini birinchi bo‘lib taqdim etdi. 2007-yilda kompaniya parallel hisoblashning dasturiy-apparat arxitekturasi — CUDAni taqdim etdi. U grafik protsessorlardan umumiy maqsadli hisoblashda foydalanishni osonlashtirdi va maxsus mahsulotlar — fizika dvijogi PhysX hamda grafika dvijogi nurlarni kuzatish OptiXusulida vizuallashtirish uchun asos yaratdi. 2000-yillarning oxirini sifat muammolari xiralashtirdi: 2007-yildan Nvidia videokartalari sababli yuzaga kelgan nosozliklar haqida ko‘plab xabarlar tarqaldi; 2010-yil sentabrida iste’molchilarning jamoaviy da’vosi sudgacha kelishuv bilan hal qilindi.

2010-yillar

2000-yillar oxiri va 2010-yillar boshida integratsiyalashgan grafika segmenti kengaydi (2007-yilda grafik bozorining 35 % i Intel, 25 % i Nvidia qo‘lida bo‘lgan, 2010-yillar boshida Intel ulushi 50 % dan oshgan). Shu sharoitda Nvidia yuqori unumli hisoblash va avtomobilsozlik uchun o‘rnatiladigan yechimlarga sarmoya kiritib, faoliyatini diversifikatsiya qildi. Kompaniyaning hisoblashlarni, shu jumladan neyron tarmoqlarni tezlashtirishdagi muvaffaqiyati boshqa «texnologiya gigantlari»ni ham bu sohaga jalb qildi: 2015—2016-yillarda Intel foydalanuvchi dasturlay oladigan ventilli matritsalar ishlab chiqaruvchisi Altera hamda fabrikasiz Nervana va Movidus kompaniyalarini xarid qilish orqali chuqur o‘rganishni apparat yordamida tezlashtirish bozoriga kirdi; Google esa 2016-yil mayida o‘zining tenzor protsessorinitaqdim etdi. U TensorFlowkutubxonalaridan foydalanib neyron tarmoqlar qurish uchun optimallashtirilgan edi. 2017-yilda Volta mikroarxitekturasi va unga asoslangan Nvidia DGXplatformasi taqdim etildi. Bu kompaniyaning aynan ma’lumotlar markazlari uchun yaratilgan birinchi mahsuloti edi. 2018-yil yakunida hisoblash tezlatkichlari va ma’lumotlar markazlari yechimlarining savdosi kompaniyaga 1,93 mlrd dollar keltirdi (133 % ga — 2017-yildagidan ko‘p va qariyb 24 % — 2018-yilgi tushumdan), avtomobilsozlik mahsulotlari esa 558 mln dollar (taxminan 5,7 %) keltirdi..

2019-yil martida Nvidia sun’iy intellektni ichki qo‘llab-quvvatlaydigan, atigi 70х45 mm o‘lchamdagi Jetson Nano yangi bir platali kompyuterini bozorga chiqarishini e’lon qildi.

2020-yillar

2020-yilda kompaniya o‘zining Quadro va Tesla brendlaridan foydalanishni to‘xtatdi. 2019-yil martida 6,9 mlrd dollarga Isroilning Mellanoxkompaniyasini sotib olish e’lon qilindi. U kommutatorlar va tarmoq adapterlarini InfiniBand hamda Ethernet tizimlari asosida ma’lumotlar markazlari va yuqori unumli hisoblashuchun ishlab chiqaradi. Bu bitim kompaniya tarixidagi eng yirik xarid bo‘lib, 27-aprel 2020-yilda yakunlandi. 2020-yil mayida Cumulus Networkskompaniyasi sotib olindi; u dasturiy ta’minotning aynan ochiq manba kodli turlarini, jumladan, tarmoq operatsion tizimini Cumulus Linux va operatsion tizimsiz kommutatorlar.

uchun yechimlarni ishlab chiqishga ixtisoslashgan. 2022-yildan AQSH hukumati yuqori texnologiyali mikrosxemalarning Xitoy, Rossiya va boshqa bir qator mamlakatlarga eksportini cheklay boshladi. Bu Nvidia uchun salbiy omil bo‘ldi: kompaniya muhim savdo bozorini yo‘qotdi, ayni vaqtda Xitoydagi raqobatchilar, avvalo, Huaweijadal rivojlana boshladi. 2022-yil noyabrida ChatGPTchatboti ishga tushirildi; uni ishlab chiqishda Nvidia ning 10 ming grafik protsessoridan foydalanilgan. Bu kompaniya savdolarining keskin oshishiga turtki berdi. 2023-yil aprelida Nvidia matnli tavsif asosida 2048 x 1280 pikselgacha aniqlikdagi qisqa videolar yaratadigan sun’iy intellektga asoslangan VideoLDM xizmatini taqdim etdi. 30-may 2023-yilda Nvidia ning bozor kapitallashuvi 1 trln dollarga yetdi.

2024-yil martida ma’lumotlar markazlariga mo‘ljallangan yangi Blackwellmikroarxitekturasi taqdim etildi; u Hoppero‘rnini egallashi kerak edi. 2024-yil mayida kompaniya 1 mlrd dollarga Isroilning ikkita startapini (Deci ni 300 mln dollarga, Run: ai ni 700 mln dollarga) sotib oldi. 18-iyun 2024-yilda Nvidia Microsoftdan o‘zib, dunyodagi eng qimmat kompaniyaga aylandi. 27-yanvar 2025-yilda kompaniya kapitallashuvidan qariyb 600 mlrd dollar yo‘qotdi. Bu Xitoyning DeepSeek startapi yangi sun’iy intellekt modelini chiqarganidan keyin sodir bo‘ldi va AQSH fond bozori tarixidagi eng katta qulashga aylandi. 2025-yil sentabrida Nvidia bilan OpenAIo‘rtasida strategik hamkorlik yo‘lga qo‘yildi. Kelishuvga ko‘ra, Nvidia yangi avlod sun’iy intellektini rivojlantirish uchun 100 mlrd dollarlik apparat vositalari va ma’lumotlar markazlari resurslarini taqdim etadi. 2026-yil boshida yangi grafik protsessor — Nvidia Rubin[ingl.]taqdim etildi. U 336 mlrd tranzistor va 288 GB xotiraga ega bo‘lib, 88 yadroli Vera server protsessori bilan birgalikda astronom Vera Rubin.

sharafiga nomlangan Vera Rubin ma’lumotlar markazi platformasini tashkil qiladi. 12-noyabr 2026-yilda kompaniya prezidenti va CEO lavozimlarini egallagan Jensen Xuang o‘zining nikohdan tashqari ikkita munosabati haqida xabarlar e’lon qilingach, lavozimini tark etdi. Ulardan biri AQSH maxsus xizmatlari Xitoy razvedkasida ishlashda gumon qilayotgan Elis Xuang bilan bog‘liq edi.

Faoliyati

Kompaniya bo‘linmalari 2025/26 moliyaviy yil holatiga ko‘ra:

  • Compute & Networking — ma’lumotlar markazlari (NVIDIA Data Center) va avtomobillar (DRIVE Hyperion) uchun platformalar ishlab chiqish. Bu platformalar protsessorlar, tarmoq uskunalari, dasturiy ta’minot hamda texnik xizmat ko‘rsatishni o‘z ichiga oladi; tushumning 90 % i;
  • Graphics — GeForce (stol kompyuterlari, noutbuklar va o‘yin konsollari uchun) hamda Quadro/NVIDIA RTX (ish stansiyalari uchun) oilalariga mansub videokartalarni ishlab chiqish; tushumning 10 % i.

NVIDIA o‘z fabrikasiga ega bo‘lmagan kompaniyahisoblanadi; yarimo‘tkazgich plastinalarini TSMC va Samsung Electronicsishlab chiqaradi, xotira yetkazib beruvchilari esa SK Hynix, Micron Technology hamda Samsung Electronics hisoblanadi. Mikrosxemalarni korpuslash uchun CoWoS (Chip-on-Wafer-on-Substrate) texnologiyasi qo‘llanadi; u bir korpusda bir nechta mikrosxemani birlashtirishga imkon beradi. Platalarni yig‘ish va sinovdan o‘tkazishni Foxconn, Wistron hamda Fabrinetkabi shartnomaviy ishlab chiqaruvchilar bajaradi. 2026-yil yanvarida kompaniyada 42 ming kishi ishlagan: ulardan 31 mingi ishlanmalar bilan, 11 mingi boshqaruv va savdo bilan shug‘ullangan.

AQSHdan tashqari, Xitoy, Hindiston, Isroil va Tayvan ham kompaniya uchun muhim faoliyat markazlaridir. 2025/26 moliyaviy yildagi tushum 216 mlrd dollarni tashkil etdi, shundan 194 mlrd dollari ma’lumotlar markazlari uskunalariga (162 mlrd — protsessorlar, 31 mlrd — tarmoq uskunalari), 16 mlrd dollari o‘yin videokartalariga, 3 mlrd dollari professional vizuallashtirish tizimlariga va 2 mlrd dollari avtomobil tizimlariga to‘g‘ri keldi. Asosiy savdo bozori AQSH bo‘lib, tushumning 69 % i shu mamlakatga, 19 % i Tayvanga, 9 % i Xitoyga to‘g‘ri kelgan.

Nvidia aktivlarining bir qismi boshqa kompaniyalar aksiyalariga, jumladan axborot texnologiyalari sohasidagi startaplar va yirik korporatsiyalarga yo‘naltirilgan. 2026-yil aprel holatiga ko‘ra, Nvidia quyidagi kompaniyalar aksiyalarining paketlariga ega edi: Intel (4,5 %), CoreWeave[ingl.] (12,76 %), Synopsys (2,52 %), Nokia (2,9 %), Nebius Group (0,55 %).

Moliyaviy ko‘rsatkichlar, mlrd AQSH dollari
20102011201220132014201520162017201820192020202120222023202420252026
Tushum3,3263,5433,9974,2804,1304,6825,0106,9109,71411,7210,9216,6826,9126,9760,92130,5215,9
Sof foyda-0,0680,2530,5810,5630,4400,6310,6141,6663,0474,1412,7964,3329,7524,36829,7672,88120,1
Aktivlar3,5864,4955,5526,4127,2517,2017,3709,84111,2413,2917,3228,7944,1941,1865,73111,6206,8
Xususiy kapital2,6653,1814,1464,8284,4564,4184,4695,7627,4719,34212,2016,8926,6122,1042,9879,33157,3
Bozor kapitallashuvi8,948,467,669,1010,917,757,511781,41443237353641223328846384820

Izoh. Kompaniyaning moliyaviy yili yanvarning so‘nggi yakshanbasida tugaydi. Bozor kapitallashuvi yil oxiridagi holat bo‘yicha ko‘rsatilgan (2026-yil uchun — aprel).

Mahsulot oilalari

GeForce2 MX400 chipi

Videokartalar

Diskret videokartalarni ishlab chiqish Nvidia ning dastlabki faoliyat yo‘nalishi edi. Birinchi versiya — NV11995-yilda taqdim etilgan. 1999-yildan shaxsiy kompyuter videokartalari GeForcebrendi ostida ishlab chiqariladi. 2020-yilgacha professional ish stansiyalari videokartalari uchun alohida Quadro professional ish stansiyalari uchun alohida brend mavjud edi, keyin u ushbu qator bilan birlashtirildi: Nvidia RTX.

Ma’lumotlar markazlari uchun platformalar

2009-yilda bir necha tadqiqot guruhi grafik protsessorlar neyron tarmoqlarni chuqur o‘rgatishga oid vazifalarda samarali ekanini aniqladi. Stenford universiteti professori Endryu In o‘sha paytda GPU asosidagi yechimlar markaziy protsessorlarga nisbatan 100 marta samaraliroq bo‘lishi mumkinligini qayd etgan. Taqqoslashda asos bo‘lgan arxitektura — x86.

Sun’iy intellektni chuqur o‘rgatish masalalari uchun ilk DGX-1 superkompyuterini kompaniya 2016-yil aprelida Tesla P100 hisoblash tezlatkichini e’lon qilish bilan birga taqdim etdi; DGX nomi Deep GPU Xceleration (inglizcha so‘zdan: — «grafik protsessor yordamida chuqur tezlashtirish») degan ma’noni anglatadi. Dastlabki DGX-1 versiyada 8 ta P100 karta jami 170 teraflops unumdorlik bilan o‘rnatilgan edi. Unda 2 ta 10 gigabitli Ethernet liniyasi va 4 ta InfiniBand EDR shinasiga ega, tezligi soniyasiga taxminan 100 gigabit bo‘lgan ulanish mavjud edi. DGX-1 chuqur o‘rganish uchun birinchi kompleks yechim bo‘ldi; u Deep Learning GPU Training System (DIGITS) platformasi va CUDA Deep Neural Network library (cuDNN) kutubxonasi kabi maxsus dasturiy ta’minot bilan yetkazib berildi. Bir yil o‘tib yangi Volta arxitekturali Tesla V100 tezlatkichlari bilan birga kompaniya yangilangan DGX-1 ni 8 ta V100 karta bilan hamda 4 ta V100 kartali va kamroq operativ xotiraga ega DGX Studio ni taqdim etdi. Yangilangan DGX-1 149 ming dollar narxda sotuvga chiqarildi va chuqur o‘rganish vazifalarida 960 teraflops unumdorlikka ega edi; 490 teraflops quvvatli DGX Station narxi 69 ming dollar etib belgilandi.

Kompaniya 2 petaflops unumdorlikka DGX-2 da erishdi; kompyuter 2018-yil martida namoyish etilgan. Unda 16 ta Tesla V100 hisoblash tezlatkichi soniyasiga 2,4 terabayt o‘tkazuvchanlikka ega NVSwitch interfeysi orqali birlashtirildi. Jami 82 ming CUDA yadrosi, 100 mingdan ortiq Tensor yadrosi va 512 gigabayt yuqori o‘tkazuvchanlikdagi xotira — HBM 2 standarti mavjud edi. DGX-2 399 ming dollar narxda sotuvga chiqarildi.

2020-yilda yangi Amperemikroarxitekturasi asosidagi DGX A100 tezlatkichi taqdim etildi. Server tezlatkichlarining keyingi avlodi Hoppermikroarxitekturali Nvidia H100 bo‘lib, u 2022-yil martida chiqarilgan. Bir yil o‘tib, GH200 Grace Hoppermikrosxemalar majmuasi paydo bo‘ldi; u Hopper grafik protsessori va Nvidia Graceoilasiga mansub mikroprotsessordan iborat. 2024-yilda Blackwell mikroarxitekturasi va unga asoslangan B100 hamda B200 platformalari taqdim etildi; ularda ham Grace protsessorlari qo‘llanadi. 2026-yil martida grafik protsessorlarning Rubin[ingl.] mikroarxitekturasi va ular uchun ishlab chiqilgan Vera mikroprotsessori tanishtirildi.

Ma’lumotlar markazi platformalari sohasidagi asosiy raqobatchilar AMD, Intel va Huawei.

Dasturiy ta’minot

Nvidia dasturiy paketlarining eng mashhur oilasi — CUDA (Compute Unified Device Architecture). Ushbu dasturiy paketlar keng tarqalgan dasturlash tillaridan foydalanib, grafik protsessorlarni turli vazifalarni bajarishga dasturlash imkonini beradi. CUDA ni ishlab chiqish 2006-yilda boshlangan. Uning keng imkoniyatlari Nvidia grafik protsessorlarining ma’lumotlar markazlarida hisoblash elementi sifatida ustunlik qilishining asosiy sabablaridan biriga aylandi.

Avtomobil elektronikasi

Birinchi avlod Drive PX

Mazkur Consumer Electronics Show ko‘rgazmasida 2015-yil yanvarida firma asboblar paneli uchun Tegra X1chipiga asoslangan Drive PX kompyuterini, asboblar paneli interfeyslarini yaratishga mo‘ljallangan Drive Studio vositalarini va avtopilotlar uchun Drive PX bort kompyuterini taqdim etdi. O‘sha paytda bozorda bo‘lgan ADAS (Advanced driver assistance system, o‘zbekcha: haydovchiga yordam beruvchi ilg‘or tizim) yechimlardan farqli ravishda, Drive PX o‘rtacha narxli avtomobillardan boshlab foydalanishga mo‘ljallangan edi. Dastlabki versiyasidayoq Drive PX 12 ta alohida HD-kamera bilan ishlay olgan. Ularning ma’lumotlari sun’iy neyron tarmoqorqali qayta ishlanib, boshqa transport vositalari, piyodalar, yo‘l belgilari va boshqa axborot aniqlangan.

Birinchi avlod Drive PX 2,3 teraflops hisoblash unumdorligiga ega edi; CES 2016 da taqdim etilgan Drive PX 2 da ko‘rsatkich 8 teraflopsgacha ko‘tarildi. Bu 12 ta kamera, radar, lidar hamda boshqa datchiklar ma’lumotlari asosida avtomobilni avtomatik boshqarish uchun yetarli edi. Yangilangan Drive PX 2 avtomobil atrofidagi vaziyatning batafsil tasvirini ekranga real vaqtda chiqarishni o‘rgandi; u internetga ulanganda esa yo‘ldagi vaziyat, yo‘l qoplamasi holati va boshqa omillar haqidagi ma’lumotlarni qo‘shib berardi. 2016-yil aprelidagi GPU Conference da Nvidia Drive CX va Drive PX bilan jihozlangan Audi, Volvo hamda BMWnamoyish avtomobillarini ko‘rsatdi.

2017-yil fevralida haydovchisiz elektromobillar chempionati Roborace ning sinov poygasi bo‘lib o‘tdi. Unda jamoalar texnik jihatdan bir xil, biroq boshqaruv dasturiy platformalari turlicha bo‘lgan poyga avtomobillari bilan qatnashdi. Sinovdagi DevBot 1 va DevBot 2 mashinalarining ikkalasi ham Drive PX 2 asosida ishlagan. 2017-yil kuzida Myunxenda o‘tkazilgan GPU Conference konferensiyasida kompaniya ZF Friedrichshafen AG tomonidan Deutsche Post DHLbilan birgalikda yaratilgan avtonom pochta furgoni prototipini taqdim etdi. Rossiyaning «Yandeks» texnologiya kompaniyasi vakillari esa Toyota Prius V va Drive PX 2 asosidagi o‘z-o‘zini boshqaruvchi avtomobili haqida so‘zlab berishdi. Shuningdek, Jensen Xuang konferensiyada 25 ta boshqa texnologik kompaniya va avtomobil ishlab chiqaruvchisi bilan birga yaratilgan, 320 teraflops unumdorlikka ega Drive PX Pegasus kengaytirilgan versiyasini taqdim etdi. U 5-darajali avtonom haydovchisiz avtomobilni (boshqaruvda odam ishtirokini talab qilmaydi) yaratish imkonini berardi. Bundan tashqari, 2018-yil avgustigacha Drive PX oilasidagi kompyuterlar Tesla.

2018-yil martida o‘z-o‘zini boshqaruvchi Uber avtomobil velosipedchi ayolni e’tibor talab qilmaydigan arzimas to‘siq deb noto‘g‘ri baholab urib yuborishi oqibatidagi o‘lim bilan tugagan yo‘l-transport hodisasidan so‘ng, firma o‘z haydovchisiz avtomobillarini umumiy foydalanishdagi yo‘llarda sinashni to‘xtatishini e’lon qildi. Bir hafta o‘tib, o‘z texnologik anjumanida kompaniya avtopilot algoritmlarini modellashtirilgan sharoitda sinashga mo‘ljallangan Drive Pegasus bulut platformasini taqdim etdi.

Ma’lumotlarni masofadan qayta ishlash platformalari

Nvidia 2000-yillarning o‘rtalarida ma’lumotlarni masofadan qayta ishlash platformasini yaratishga kirishdi va 2012-yil mayida ushbu yo‘nalishdagi ishlanmalarini taqdim etdi: to‘liq ish stansiyasi unumdorligiga ega ish joylarini virtuallashtirish uchun VGX hamda bulutda o‘yinlarni ishga tushirishga mo‘ljallangan GeForce GRID texnologik platformasi.

Bir necha oylik sinovlar tugagach, 2015-yil kuzida kompaniya o‘yinlarni oqimli uzatish xizmatini GeForce NOW brendi ostida qayta ishga tushirdi. Xizmat o‘rnatilgan katalogdagi o‘yinlarga pullik obuna hamda boshqa o‘yinlarni raqamli tarqatish xizmatiorqali sotib olish imkonini berdi. 2018-yilgi GeForce NOW kompaniya ishlab chiqqan bulut o‘yinlari (kompyuter o‘yinlarini bulutdan oqimli uzatish) xizmatining uchinchi versiyasi bo‘lib, u 2010-yillar boshidan yaratilgan.

Kristalldagi tizimlar

Tegra 2 (T20) va Tegra 3 (T30) chiplari

Mobil qurilmalarga mo‘ljallangan kristalldagi tizimlarni (SoC) ishlab chiqish bilan kompaniya 2003-yilda cho‘ntak kompyuterlari uchun diskret grafika ishlab chiqaruvchi MediaQ kompaniyasini sotib olganidan so‘ng shug‘ullana boshladi. Uning ishlanmalari GoForcechiplar qatorini yaratishda ishlatildi. Ushbu chiplar Motorola va boshqa ishlab chiqaruvchilar qurilmalarida qo‘llandi. 2006—2007-yillarda firma yana dasturiy grafika bilan shug‘ullanuvchi Hybrid Graphics[ingl.] kompaniyasini hamda o‘z fabrikasiga ega bo‘lmagan PortalPlayer[ingl.]kompaniyasini sotib oldi; u ilgari Apple iPoduchun kristalldagi tizimlar yetkazib bergan. To‘plangan tajriba va xarid qilingan texnologiyalar yangi Tegrachiplar qatorida qo‘llandi. Ular ARM arxitekturasiga ega umumiy maqsadli protsessorni kompaniyaning energiya tejamkor grafik protsessori bilan birlashtirgan. 2008-yilda taqdim etilgan SoC larining birinchi avlodida kompaniya ikki turkum chip chiqardi: Tegra APX 2500 smartfonlar uchun smartfonlar va 600 va 650 modellari. Ular Intel Atom ga mobil internet qurilmalari (ya’ni internetda kezish va ko‘ngilochar faoliyatga mo‘ljallangan cho‘ntak kompyuterlari) hamda smartbuklarsegmentida raqobat qilish uchun chiqarilgan. Birinchi avlod Tegra chiplaridan Zune HD media pleyerlarida, Microsoft va Samsung YP-M1 qurilmalarida foydalanildi; platformadagi birinchi smartfon esa Microsoft KINbo‘ldi. Ammo Tegra ning ilk avlodi keng tarqalmadi: bunga ommaviy bozor topa olmagan smartbuklar va rivojlangan cho‘ntak kompyuterlariga asosiy e’tibor qaratilgani sabab bo‘ldi.

Ancha muvaffaqiyatli bo‘lgan Tegra 2kristalldagi tizimi 2011-yilda taqdim etildi. U Acer, Asus, Motorola, LG, Toshiba hamda boshqa ishlab chiqaruvchilarning planshet va smartfonlarida ishlatildi va hatto bir necha yil o‘tgach ham dolzarbligini saqlab qoldi. SoC ning ikkinchi avlodi muvaffaqiyatini Tegra 3takrorladi: u kuchliroq grafik tezlatkich va oddiy hisoblashlar uchun qo‘shimcha protsessor yadrosiga ega edi. Tegra 3 Google Nexus 7qurilmalarida, shuningdek, Lenovo, Asus va Acer planshetlarida, HTC va LG smartfonlarida hamda transformer noutbuklarda , ya’ni Windows RT — Microsoft Surface operatsion tizimi ostida ishlaydigan qurilmalarda va Lenovo IdeaPad Yoga 11 da qo‘llangan. 2013-yilda kompaniya Tegra 4ni taqdim etib, uning asosida Shieldbrendi ostida sotilgan o‘z o‘yin konsollarini yaratdi. Biroq kompaniya asta-sekin ommaviy iste’mol qurilmalari bozoridagi raqobatga qiziqishini yo‘qotib, Tegra ning yuqori unumdorligi talab etiladigan o‘yin konsollari va avtomobilsozlikka yo‘naldi. 2012-yilda NVIDIA Audi bilan Tegra chiplarini avtomobillarning boshqaruv panellari va ko‘ngilochar tizimlarida qo‘llashga kelishdi; 2013-yilda esa Tesla va Lamborghinibilan hamkorlikni boshladi. 2014-yilda taqdim etilgan Tegra K1 kristalldagi tizimi dastlab bort kompyuterlari va haydovchisiz avtomobillartizimlari uchun platforma sifatida ilgari surildi, keyingi avlod Tegra X1 esa umuman mobil elektronikada foydalanishga mo‘ljallanmagan edi.

O‘yin konsollari

2013-yil boshida Consumer Electronics Show ko‘rgazmasida firma Project Shieldkod nomli o‘z o‘yin konsolini e’lon qildi. Qurilma sotuvga chiqqunga qadar nomdagi Project so‘zi olib tashlandi. Shield geympad ko‘rinishida bo‘lib, buklanadigan 5 dyuymli sensorli ekranga ega edi. U Androidoperatsion tizimida ishlardi, o‘yinlarni Google Playdo‘konidan yoki kompaniyaning TegraZone raqamli kontent do‘konidan yuklab olish imkonini berardi. Shuningdek, Kepler mikroarxitekturali GeForce grafik protsessori o‘rnatilgan kompyuterdan o‘yinlarni oqimli uzatadigan GameStream texnologiyasini qo‘llab-quvvatlardi. Shield o‘z ekranida o‘ynashdan tashqari tasvirni HDMI orqali monitor yoki televizorga chiqarish imkonini ham berardi. Shu bois u bozordagi eng katta o‘yin kutubxonasi va eng keng o‘yin imkoniyatlariga ega qurilmalardan biri edi.

Planshet Shield Tablet

2014-yilda kompaniya Shield Tablet ni taqdim etdi. U an’anaviy planshet shaklida, simsiz boshqaruvchiga ega bo‘lib, bozordagi eng unumdor Android qurilmalaridan biriga aylandi. GameStream bilan birga u Nvidia bulutidan kompyuter o‘yinlarini oqimli uzatadigan Grid bulut o‘yin xizmatini (keyinchalik GeForce Now deb nomlangan) qo‘llab-quvvatlardi va Unreal Enginegrafik dvijogi uchun optimallashtirilgan edi. Chiqqan vaqtda Shield Tablet nisbatan qimmat turardi, batareyaning qizib ketishi muammolari sabab kompaniya ayrim qurilmalarni foydalanuvchilarga almashtirib berishga majbur bo‘ldi. 2015-yilda dastlabki kamchiliklari tuzatilgan K1 indeksli yangilangan model chiqarildi; uning konfiguratsiyasi avvalgisiga bir xil bo‘lsa-da, chakana narxi ancha arzon edi.

Shield Android TV, 2017-yilgi versiyasi

Bundan tashqari, 2015-yilda firma oqimli media pleyer (televizor pristavkasi) shaklidagi Shield Android TV yoki shunchaki Shield nomli o‘yin qurilmasini chiqardi (2013-yilgi asl Shield esa Shield Portable deb qayta nomlandi). Yangi Shield Tegra X1 protsessoriga asoslangan birinchi qurilma bo‘ldi. U Android TVtizimida ishladi, GameStream va Grid (GeForce Now) ni, shuningdek, Ultra HD (4K)aniqlikdagi videoni chiqarishni qo‘llab-quvvatladi. Android TV kontentidan tashqari qurilma oqimli uzatish xizmatlari Netflix, Hulu Plus, YouTube, Amazon Instant Video va Sling TV[ingl.]hamda Rossiyaning Okko, Megogo.net, Amediateka, Rutube va boshqa ko‘plab xizmatlarini, shuningdek Android qurilmalaridan Google Castoqimli uzatishni qo‘llab-quvvatladi. 2017-yilgi yangilanishda Shield korpusi 40 % ixchamroq bo‘ldi, yangi oqimli xizmatlar va Google Assistant ovozli yordamchisi bilan to‘liq integratsiya hamda aqlli uy tizimini , Samsung SmartThings[ingl.] platformasi asosidagi markaz (xab) sifatida ishlatish imkoniyatini oldi. Bu markaz orqali qurilmalar va datchiklar ulanib, o‘zaro ishlaydi.

Jetson

2014-yil martida kompaniya o‘rnatiladigan tizimlar Jetson[ingl.] uchun Tegra K1 protsessoriga asoslangan birinchi maxsus Jetson TK1 kompyuterini taqdim etdi. U avtonom dronlar, aqlli kameralar, robotlar va boshqa intellektual qurilmalarda ishlatishga mo‘ljallangan edi. Kichik o‘lchamiga qaramay, 326 gigaflops unumdorlikdagi Jetson TK1 quvvati bo‘yicha oddiy ish stansiyalariga tenglasha olardi. Shu bois yangilik va Jetson ning keyingi versiyalari «birinchi mobil superkompyuterlar» sifatida taqdim etildi. Tegra X1 kristalldagi tizimiga asoslangan Jetson TX1 da unumdorlik 1 teraflopsgacha oshirildi, qurilmaning o‘lchami esa plastik kartochkahajmigacha kichraytirildi. Yangilangan Tegra X2 protsessoriga asoslangan Jetson TX2 da NVIDIA oldingi energiya sarfini saqlagan holda unumdorlikni ikki baravar oshirdi. Kompaniya hisoblash quvvatini 30 teraflopsgacha 2018-yil iyunida Tegra ning keyingi avlodiga asoslangan Jetson Xavier kompyuterida yetkazdi. Jetson Xavier platasida 8 yadroli ARM umumiy maqsadli hisoblashlarni bajaruvchi protsessor, chuqur o‘rganishga oid vazifalar uchun tenzor yadrolarga ega grafik protsessor va video qayta ishlashga mo‘ljallangan maxsus bloklar joylashgan edi. Jetson Xavier Isaac platformasi tarkibida taqdim etildi; platformaga, shuningdek, 3D kameralar va datchiklarga ulanish uchun Isaac SDK API va ishlab chiqish vositalari, sun’iy intellekt tezlatkichlari kutubxonasi Isaac IMX hamda sun’iy intellektni o‘rgatish va sinash uchun Isaac Sim virtual muhiti kirgan.

Grace

Nvidia Grace oilasi Server/Datacenter sinfiga mansub mikroprotsessorlardan iborat bo‘lib, yuqori unumdorlik, energiya samaradorligi va katta o‘tkazuvchanlikdagi ulanish imkonini ta’minlaydi. Ularni ma’lumotlarni qayta ishlash markazlariningturli ehtiyojlariga qarab turli konfiguratsiyalarda ishlatish mumkin. Ular 2023-yil o‘rtalaridan ishlab chiqarilmoqda.

GR00T

NVIDIA Isaac GR00T — gumanoid robototexnika sohasidagi tadqiqot va ishlanmalarni tezlashtirish uchun universal robot modellari va ma’lumotlar konveyerlarini yaratishga qaratilgan tadqiqot tashabbusi va platforma.

GR00T N1

Gumanoid robotlar uchun GR00T N1 asosiy modelida mulohaza yuritish funksiyasi mavjud; u, jumladan, sintetik ma’lumotlarda o‘qitilgan. Multimodal model «atrof-muhitni ko‘rish va til signallari asosida talqin qiladi; bu robotga mulohaza yuritish, qoidalarni ishlab chiqish va ularga amal qilish hamda harakatlarni rejalashtirish imkonini beradi».

Tashabbuslar

GPU Technology Conference

2009-yildan buyon kompaniya har yili GPU Technology Conference (GTC) anjumanini o‘tkazadi. Birinchi anjuman San-Xoseda 2009-yil sentabr oxiri — oktabr boshida bo‘lib o‘tgan. O‘n yil ichida tadbirning geografiyasi sezilarli kengaydi: 2018-yilda GTC Silikon vodiysi va Vashingtonda o‘tkazilishidan tashqari, mintaqaviy anjumanlar Tayvanda, Yaponiyada, Yevropada, Isroilda va Xitoydaham o‘tkazildi. Dastlab GTC ning bosh mavzusi hisoblashlarni tezlashtirish uchun grafik protsessorlarni rivojlantirish va qo‘llash bo‘lgan bo‘lsa, 2010-yillarning o‘rtalaridan e’tibor mashinaviy o‘rganishni rivojlantirish va sun’iy intellektni qo‘llashga ko‘chdi.

GPU Ventures Program

2009-yilda firma grafik protsessorlardan startaplartomonidan umumiy maqsadli hisoblashlarda foydalanish usullariniishlab chiqish uchun investitsiyalar beradigan GPU Ventures Program dasturini ta’sis etdi. Dastur doirasida kompaniya 0,5 dan 5 million dollargacha investitsiyani video qayta ishlash, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari, moliya va o‘z texnologiyalarini qo‘llashning boshqa yo‘nalishlari bilan bog‘liq istiqbolli loyihalarga kiritishni rejalashtirgan. 2018-yil holatiga ko‘ra, GPU Ventures Program portfeliga chakana savdo uchun bulutli tahlil tizimi Abeja, o‘z-o‘zini boshqaruvchi avtomobillar texnologiyasi ishlab chiquvchisi Optimus Ride, ovozli yordamchilar uchun sun’iy intellekt yaratuvchisi Soundhound, meteorologik startap TempoQuest, sog‘liqni saqlashda kompyuter ko‘rishi texnologiyalarini ishlab chiquvchi Zebra Medical hamda ma’lumotlarni qayta ishlash algoritmlarini yaratuvchi Datalogue kompaniyasi (yo‘nalish: ma’lumotlarni intellektual tahlil qilish — data mining).

Deep Learning Institute

2015-yilda ma’lumotlarni qayta ishlash va chuqur o‘rganish sohasi mutaxassislari tanqisligini bartaraf etish maqsadida kompaniya o‘zining Deep Learning Institute (DLI) — Chuqur o‘rganish instituti ta’lim dasturini e’lon qildi. Dastlabki mashg‘ulotlar GTC doirasida o‘tdi; 2016-yilda esa ommaviy onlayn ta’lim Coursera va Udacity platformalari bilan hamkorlikda chuqur o‘rganish va sun’iy intellekt bo‘yicha onlayn kurslar chiqarildi. DLI da Adobe, Alibaba va SAPkompaniyalari dasturchilari ta’lim oldi. Kurslar, shuningdek, yirik ilmiy-tadqiqot va ta’lim muassasalarida — AQSH Milliy sog‘liqni saqlash institutlarida, AQSH Milliy standartlar va texnologiyalar institutida[ingl.], Barselona superkompyuter markazida[ingl.], Singapur politexnika institutida[ingl.] va Bombay Hindiston texnologiya institutida[ingl.]ham o‘tkazilgan. DLI o‘quv dasturlari kompaniya texnologiyalarini o‘z-o‘zini boshqaruvchi avtomobillar, sog‘liqni saqlash, robototexnika va moliyada amaliy qo‘llashga qaratilgan. Amaliy mashg‘ulotlarni Nvidia va hamkor kompaniyalar mutaxassislari, shuningdek universitet xodimlari olib boradi.

Nvidia Inception Program

2016-yil iyunida kompaniya sun’iy intellekt va ma’lumotlarni qayta ishlash sohalaridagi startaplarni qo‘llab-quvvatlash uchun Nvidia Inception Program dasturini taqdim etdi. Dastur ishtirokchilari apparat va dasturiy ta’minotdan boshqalardan oldin foydalanish, kompaniyaning sertifikatlangan mutaxassislari va muhandislaridan yordam olish, DLI da o‘qish va GPU Ventures Program orqali investitsiya jalb etish imkoniyatiga ega. 2017-yilga kelib dasturda 1300 dan ortiq kompaniya qatnashgan; 2018-yilda esa ishtirokchilar soni 2800 taga yetgan. Har yili GTC anjumani doirasida kompaniya o‘z yo‘nalishida ajoyib natijalar ko‘rsatgan bir nechta g‘olibni tanlaydi. 2017-yilda mukofot olganlar ko‘krak og‘rig‘ini tashxislash tizimi Genetesis, shuningdek, zararli dasturlarga qarshi kurashuvchi Deep Instinct[ingl.] tizimi va neyron tarmoqlar asosida qon tahlil qilish texnologiyasini ishlab chiqqan Athelas bo‘ldi. 2018-yilda esa neyron tarmoqlar yordamida magnit-rezonans tomografiya (MRT) va pozitron-emission tomografiya (PET) jarayonlarini tezlashtiruvchi Subtle Medical loyihasi, chakana savdoni avtomatlashtirish tizimi AiFi va logistika startapi Kinema Systems g‘olib bo‘ldi.

Bosh qarorgoh

Kompaniyaning «Endeavor»ni ham o‘z ichiga olgan binolar majmuasi. Apple Park uzoq fonda ko‘rinib turibdi

Kompaniyaning bosh qarorgohi AQSHning Santa-Klara shahrida, shu nomdagi okrugda, Kaliforniyashtatida joylashgan. Majmuaning «Endeavor» deb atalgan birinchi binosi (inglizcha Endeavor) NASA ning so‘nggi kosmik kemasisharafiga nomlangan bo‘lib, 2010—2017-yillarda Gensler[ingl.]me’moriy byurosi loyihasi asosida qurilgan. «Endeavor» ichidagi xonalar ilmiy-fantastik asarlarni eslatuvchi nomlar bilan ataladi: «Altair IV» («Taqiqlangan sayyora» filmidagi sayyora), «Skaro» («Doktor Kim» ilmiy-fantastik serialidagi sayyora), «Skaynet» («Terminator» filmlari turkumidagi sun’iy intellekt), «Vogsfera» ( Duglas Adamsasarlaridagi vogonlar irqining vatani), Xott («Yulduzlar jangi» olamidagi sayyora), «Mordor» (Jon Tolkin afsonaviy olamidagi O‘rta Yerning Sauron hukmronligidagi hududi ), «Metropolis» (Frits Langning shu nomli ovozsiz ilmiy-fantastik filmi ga ishora).

2018-yilda kompaniya «Voyager» deb nomlangan ikkinchi binoni qurayotgan edi (inglizcha Voyager). Bu nom shu nomdagi kosmik apparatlar va Quyosh tizimining olis sayyoralarini tadqiq etishdasturiga ishora qiladi. Yangi bosh qarorgoh binolari nomlarining birinchi lotin harflari En va V ham birgalikda Nv ni, ya’ni kompaniya nomining birinchi harflarini hosil qiladi. «Endeavor» maydoni 500 ming kvadrat fut (taxminan 46,5 ming m²), «Voyager»ning loyihadagi maydoni esa 750 ming kvadrat fut (taxminan 69,6 ming m²). «Endeavor» binosiga kompaniyaning 2000 dan ortiq xodimi sig‘adi; Santa-Klarada jami 5000 xodim ishlaydi, kompaniyaning umumiy shtati esa 11,5 ming kishidan iborat.

Rahbariyat

2026-yil noyabr holatiga ko‘ra, kompaniyaning rahbarlik lavozimlarini quyidagilar egallagan:

Aksiyadorlar

2026-yil holatiga ko‘ra, kompaniya 24,49 mlrd oddiy aksiyachiqargan bo‘lib, har bir aksiya 1 ta ovoz huquqini berardi. Kompaniya aksiyalarni bo‘lishni 2000, 2001 va 2006-yillarda 2 ga 1 nisbatda, 2007-yilda esa 3 ga 2 nisbatda amalga oshirgan. 2021-yilda aksiyalar 4:1, 2024-yilda esa 10 ga 1 nisbatda bo‘lingan.

Aksiyalar NASDAQbirjasida sotiladi. Eng yirik aksiyadorlar: Vanguard Fiduciary Trust Co. (9,33 %), BlackRock Advisors LLC (5,97 %), SSgA Funds Management (4,08 %), Fidelity Management & Research Co. (3,99 %), kompaniya asoschisi Jensen Xuang (3,34 %), Geode Capital Management (2,42 %), JPMorgan Investment Management, Inc. (1,88 %), BlackRock Life Ltd. (1,74 %), T. Rowe Price International Ltd. (1,54 %), Norvegiya davlat pensiya jamg‘armasi (1,37 %).

1999-yildagi IPO dan keyin firma ilk marta dividendlar 2006-yilda to‘lagan; keyingi to‘lov 2012-yilda amalga oshirilgan. 2012-yil noyabridan aksiyadorlarga dividendlar har chorakda to‘lab kelinadi.

22-fevral 2024-yilda NVIDIA aksiyalari 15 % ga ko‘tarildi; natijada kompaniyaning bozor kapitallashuvi atigi bir kunda $230 mlrd dan ortiqqa oshdi. Bu kompaniyaning bir kunlik bozor qiymati o‘sishidagi tarixiy rekord bo‘lib, Meta o‘rnatgan $197 mlrd lik, 2024-yil fevral boshidagi oldingi rekorddan ham oshdi. O‘sishga NVIDIA yillik hisobotida tushum va sof foydaning rekord ko‘rsatkichlari e’lon qilingani sabab bo‘ldi. 3-sentabr 2024-yilda Nvidia aksiyalari 9,5 % ga arzonlashdi, natijada kapitallashuv 280 mlrd dollarga qisqardi. AQSH aksiyalar bozori tarixidagi eng katta bir kunlik pasayish AQSH Adliya vazirligi kompaniyani monopoliyaga qarshi qonunchilikni buzganlikda ayblab, sudga chaqiruv qog‘ozi berganidan so‘ng yuz berdi. Shu tariqa, Nvidia bor-yo‘g‘i bir yil ichida ikkita rekordni — bir kunda kapitallashuvning eng katta o‘sishi va bir savdo sessiyasida eng keskin qulashini yangiladi.

Rossiyada

2000-yillarning boshidan firma grafik protsessorlar bozorida mutlaq yetakchi bo‘lgan Rossiya bozoriga qiziqish bildira boshladi. 2003-yilda Moskvada Nvidia ofisi ish boshladi. Uning mas’uliyat hududiga Yevropa, Yaqin Sharq va Afrika mamlakatlarikirdi. Rossiyadagi ofis orqali firma mahalliy dasturchilarni ishga jalb qildi va allaqachon chiqarilgan, shuningdek ishlab chiqilayotgan o‘yinlarni optimallashtirish uchun ishlab chiquvchilar bilan hamkorlik qildi. Rossiya ofisi qoshida o‘yinlar, professional vizuallashtirish dasturlari hamda grafik protsessor hisoblash quvvatidan foydalanadigan boshqa ilovalarni sinovdan o‘tkazish laboratoriyasi ham ochildi. 2014-yilda Moskva laboratoriyasi firmaning 4 ta eng yirik ma’lumotlar markazidan biri bo‘lib, kompaniya sinagan barcha o‘yinlarning 70 % gachasi uning hissasiga to‘g‘ri kelardi. Ofis muhandislari kompaniyaning ko‘plab xalqaro loyihalarida qatnashib, o‘yin va professional bozorlarga, jumladan sun’iy intellekt bozoriga mo‘ljallangan yechimlarning dasturiy qismini yaratish va rivojlantirishga e’tibor qaratgan. 2011-yildan 2022-yilgacha Rossiya ofisi Moskvadagi «Dvinsev» biznes markazida, Dvinsev ko‘chasida joylashgan edi.

7-mart 2022-yilda kompaniya bozordan chiqishini , ya’ni Rossiya va Belarus bozorlaridan Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishisababli ketishini e’lon qildi. Nvidia mart oyidan Rossiyada sotuvlarni to‘xtatdi, iyulda esa Rossiya kompaniyalariga bulut o‘yinlari dasturiy ta’minoti litsenziyalarini sotish va yangilashni to‘xtatdi. Rossiya bozoridan butunlay chiqib ketilgani kompaniyaning choraklik hisobotlarida ham aks etgan: 2022-yilda Nvidia umumiy savdosining 2 % i Rossiyaga to‘g‘ri kelgan.

Rossiya bozorini tark etgach, Nvidia Moskva ofisini Yerevangako‘chirdi. 2022-yil aprelida kompaniya Armaniston poytaxtida ofis va ilmiy-tadqiqot markazi ochishini e’lon qildi; Armaniston bo‘linmasiga kompaniya vitse-prezidenti Rev Lebaredyan.

Tanqidlar

2003-yil fevralida Futuremark va Nvidia o‘rtasida videokarta unumdorligini sinash yuzasidan nizo kelib chiqdi. Futuremark Nvidia ni test natijasini yuqoriroq ko‘rsatish uchun videokarta drayverlarini ataylab moslashtirishda aybladi. Bir necha oy davomida Futuremark Nvidia drayverining so‘nggi versiyasi bilan o‘tkazilgan testlar natijasini tan olmadi. Oxir-oqibat Futuremark o‘z rasmiy saytida bunday moslashuv mexanizmlarini bloklaydigan testning yangi versiyasini chiqarishni ommaviy ravishda va’da qildi hamda Nvidia ni Detonator FX drayverlari kodini ataylab chalkashtirishda (obfuscation) aybladi. Ammo oradan bir kun o‘tib, Futuremark o‘z bayonotini qaytarib oldi va buni dasturchining shaxsiy xatosi bilan izohladi. Matbuotning yozishicha, bu Futuremark ga ishbilarmonlik obro‘sini himoya qilish yuzasidan sud da’volaridan qochish imkonini berdi.

2012-yilda Linus Torvalds Nvidia ni Linuxishlab chiquvchilari bilan yomon hamkorlik qilgani uchun keskin tanqid qildi. Finlandiyadagi Aalto universiteti talabalari bilan uchrashuvda u Nvidia haqida qo‘pol so‘zlar ishlatib, kompaniyani Linux hamjamiyati duch keladigan kompaniyalar ichidagi eng yomoni deb atadi.

2014-yilda AMD kompaniyasining jamoatchilik bilan aloqalar bo‘yicha rahbari Robert Xallkok Nvidia ni GameWorks[ingl.]dasturiy kutubxonasi orqali raqiblariga qarshi kurashishda aybladi. Uning fikricha, GameWorks o‘yin dasturchilarining kodni boshqa videokarta ishlab chiqaruvchilari apparat vositalariga moslab optimallashtirishiga sun’iy ravishda to‘sqinlik qiladi.

2015-yilda kompaniya o‘zining yetakchi GeForce GTX 970 qurilmasining haqiqiy xususiyatlarini yashirganlikda ayblandi. Mustaqil tadqiqotchilar grafik protsessorda ishlab chiqaruvchi ko‘rsatganidek 64 ta ROP bloki emas, atigi 56 tasi borligini aniqlashdi. Shuningdek, ular qurilmaning videoxotirasi 3,5+0,5 GB sxemasi bo‘yicha ishlashini, xotiraning bir qismi GDDR5 asosiy blokka qaraganda ancha past tezlikda ishlashini, ikkinchi darajali kesh hajmi esa 2 MB dan 1,75 MB gacha qisqartirilganini qayd etishdi.

2019-yil fevralida AMD Nvidia ning Deep Learning Super-Sampling (DLSS) deb ataluvchi yangi, yopiq kodli intellektual silliqlash texnologiyasini tanqid qildi. AMD vakillarining fikricha, SMAA va TAA ochiq standartlari turli ishlab chiqaruvchilar tezlatkichlarida yaxshi ishlaydi va DLSS kamchiliklaridan xoli.

Nvidia diskret grafik platalar bozorida ustun mavqega ega. Shu sababli kompaniyaga nisbatan monopoliyaga qarshi qonunchilik buzilgan bo‘lishi mumkinligi yuzasidan bir necha bor tekshiruv boshlangan. Kompaniya ilk marta 2006-yilda AQSH Adliya vazirligidan tekshiruv boshlangani haqida xabarnoma olgan. Ushbu tekshiruvlarning oqibatlaridan biri Britaniyaning 40 mlrd dollarlik ARM Ltd. kompaniyasini sotib olish bitimidan 2022-yil fevralida voz kechilishi bo‘ldi. 2023-yil sentabrida Nvidia ning Fransiyadagi ofisida kompaniya bulutli hisoblash sohasidagi boshqa firmalar bilan til biriktirgan bo‘lishi mumkin degan gumon bilan tintuv o‘tkazildi.

Havolalar