Kosmologik singulyarlik — faraz qilinadigan holat bo‘lib, Koinotning Katta portlashdan oldingi holati sifatida tavsiflanadi. Bunda moddaning zichligi va harorati cheksiz darajada yuqori deb qaraladi. Kosmologik singulyarlik gravitatsion singulyarliklarning bir misoli hisoblanadi. Ular umumiy nisbiylik nazariyasi (UNN) va ayrim boshqa gravitatsiya nazariyalari tomonidan bashorat qilinadi.
Umumiy nisbiylik nazariyasining Koinot kengayishi dinamikasini tavsiflaydigan har qanday yechimini vaqt bo‘yicha ortga davom ettirganda, bunday singulyarlikning muqarrar vujudga kelishi 1967-yilda Stiven Hoking tomonidan qat’iy isbotlangan (ammo bu faqat kvant effektlari hisobga olinmagan klassik umumiy nisbiylik nazariyasi doirasida amal qiladi). Shuningdek, u quyidagilarni yozgan:
Kuzatuvlarimiz natijalari Koinot vaqtning muayyan bir lahzasida paydo bo‘lgan, degan taxminni tasdiqlaydi. Biroq uning paydo bo‘lishining boshlang‘ich lahzasi — singulyarlik — bizga ma’lum fizika qonunlarining hech biriga bo‘ysunmaydi.
Masalan, bir vaqtning o‘zida ham zichlik, ham harorat cheksiz bo‘lishi mumkin emas, chunki zichlik cheksiz bo‘lganda tartibsizlik o‘lchovi (entropiya) nolga intiladi. Bu esa haroratning cheksiz bo‘lishi bilan bir vaqtda yuz berolmaydi.
Kosmologik singulyarlikning mavjudligi muammosi fizik kosmologiyaning eng jiddiy muammolaridan biridir. Gap shundaki, singulyarlikdan keyin sodir bo‘lgan voqealar haqidagi ma’lumotlarimizning hech biri undan avval nima sodir bo‘lgani haqida bizga hech qanday ma’lumot bera olmaydi.[manba 2361 kundan beri ko‘rsatilmagan]
Ushbu singulyarlikning mavjudligi bilan bog‘liq muammoni hal etishga bir necha yo‘nalishda urinilmoqda: birinchidan, kvant gravitatsiyasi singulyarliklarsiz gravitatsion maydon dinamikasini tavsiflay oladi, deb hisoblanadi; ikkinchidan, gravitatsion bo‘lmagan maydonlardagi kvant effektlarini hisobga olish energiya ustuvorligi shartini buzishi mumkin, degan fikr mavjud. Hokingning isboti aynan shu shartga asoslanadi; uchinchidan, gravitatsiyaning o‘zgartirilgan nazariyalari taklif etilmoqda. Bu nazariyalarda singulyarlik yuzaga kelmaydi, chunki o‘ta siqilgan modda gravitatsion kuchlar ta’sirida bir-birini itara boshlaydi (bu hodisa gravitatsion itarilish deb ataladi), singulyarlik tufayli bir-biriga tortilmaydi.