Google haydovchisiz avtomobili

Waymo
Изображение логотипа
Turi sho‘ba kompaniya
Tashkil etilgan sana 13-dekabr 2016
Asoschilari Sebastyan Trun va Entoni Levandovski[Vikima’lumotlar]
Joylashuvi  AQSH: Mauntin-Vyu, Kaliforniya
Asosiy rahbarlar

Jon Krafchik (bosh direktor)

Kevin Vozen (bosh yuridik direktor)
Faoliyat sohasi avtomobil ishlab chiqarish
Mahsulotlari Waymo One[Vikima’lumotlar] va haydovchisiz avtomobil
Xodimlar soni
  • taxminan 2500 kishi (2023-yil yanvar)
Bosh kompaniya Google (2009-2016)
Alphabet (2016-yildan hozirgacha)
Veb-sayti waymo.com
Логотип Викисклада Vikimedia Commons’dagi mediafayllar

Waymo — haydovchisiz taksi xizmati bo‘lib, haydovchisiz avtomobillar texnologiyalariga asoslanadi. Waymo’ning bosh kompaniyasi — Alphabet.

Tijorat faoliyati, davom etayotgan sinovlar va kompaniya rejalari

2024-yil oktabrda kompaniya mijozlari har hafta San-Fransisko, Kaliforniyadagi Los-Anjeles va Arizona shtatining Feniks shahrida uning haydovchisiz taksilarida 100 mingdan ortiq pulli safarni amalga oshirayotganini ma’lum qildi. Barcha safarlar elektromobillarda bajariladi.

2024-yil dekabrda Waymo Yaponiyadagi mahalliy kompaniyalar bilan hamkorlikda haydovchisiz taksilarni sinovdan o‘tkazishni boshlashni rejalashtirayotganini ma’lum qildi. Kompaniyaning bildirishicha, 2024-yilda uning haydovchisiz taksilari AQSHda 4 milliondan ortiq tijorat safarini amalga oshirgan.

2025-yil mart oyida Waymo avtoparkida 700 ta haydovchisiz avtomobil mavjud edi.

2025-yil may oyida kompaniya xizmat ko‘rsatayotgan 1500 ta Jaguar I-Pace rusumidagi haydovchisiz taksi haqida ma’lum qildi. Shuningdek, ularning sonini ikki baravar oshirishni hamda 2026-yil oxirigacha Vashington, Atlanta va Mayami shaharlarida haydovchisiz taksi xizmatini yo‘lga qo‘yishni rejalashtirayotganini bildirdi.

2025-yilda kompaniya safarlarning 71% ida bir yo‘lovchi, 15% ida ikki yo‘lovchi, 6% ida 3 nafar yo‘lovchi, 5% ida hech qanday yo‘lovchi bo‘lmasligini, 3% ida esa bir vaqtning o‘zida 4 nafar yo‘lovchi tashilishini ma’lum qildi.

Qo‘llaniladigan texnologiyalar

«Waymo» avtomobili salonida rul boshqaruvi butunlay yo‘q

Waymo avtomobillarining tizimlari Google Street View, videokameralar, lidar (u avtomobil tomiga o‘rnatilgan), avtomobilning old qismidagi radarlar hamda orqa g‘ildiraklaridan biriga ulangan datchik ma’lumotlaridan foydalanadi. Datchik avtomobilning xaritadagi joylashuvini aniqlashga yordam beradi.

Tarixi

Toyota Prius, Google’ning haydovchisiz avtomobili sifatida ishlashi uchun moslashtirilgan
Haydovchisiz avtomobil prototipi
Lexus RX450h, haydovchisiz boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan
Waymo kompaniyasining Chrysler Pacifica Hybrid avtomobili San-Fransiskoda sinovdan o‘tkazilmoqda.

Kompaniya 13-dekabr 2016-yilda tashkil etilgan.

Dastlab haydovchisiz avtomobil yaratish loyihasiga muhandis Sebastyan Trun, Stenford universiteti sun’iy intellekt laboratoriyasi direktori va Google Street View xizmatining yaratuvchilaridan biri rahbarlik qilgan. Trun jamoasi Stenli (inglizcha Stanley) loyihasini Stenford universitetida amalga oshirgan. Ushbu loyiha 2 million dollarlik mukofotni AQSH Mudofaa vazirligidan 2005-yilda bo‘lib o‘tgan DARPA Grand Challenge tanlovida g‘olib bo‘lgach olgan. Ko‘pincha Guglmobil deb ham ataladigan haydovchisiz avtomobilni yaratgan jamoa tarkibiga Google kompaniyasining 15  nafar muhandisi — jumladan, avval DARPA Grand va Urban Challenges loyihalarida ishlagan Kris Urmson, Mayk Montemerlo va Entoni Levandovski ham kirgan.

Foydalanish uchun ruxsatnomalar

2011-yil iyun oyida Google kompaniyasi lobbi orqali qabul qildirishga erishgan qonun Nevada shtatida haydovchisiz avtomobillarning umumiy foydalanishdagi yo‘llarda harakatlanishiga ruxsat berdi. Google nima uchun aynan Nevada tanlanganiga izoh berishdan bosh tortdi.

2012-yil may oyida Nevada shtati Transport vositalari departamenti (Nevada Department of Motor Vehicles, DMV) Google kompaniyasiga tegishli litsenziyani berdi. Haydovchisiz avtomobil uchun birinchi litsenziyani berish jarayonini nazorat qilgan DMV huzuridagi mustaqil kuzatuv qo‘mitasi esa qizil fonda cheksizlik belgisi tushirilgan avtomobil davlat raqami dizaynini tasdiqladi.

2012-yil sentabrda Kaliforniya shtati hukumati avtopilot funksiyasiga ega avtomobillardan foydalanishni qonuniylashtirdi.

Amaliyotga joriy etilishi

2010-yilda Google bir nechta avtomobilni sinovdan o‘tkazdi. Ular taxminan 1600 km masofani butunlay mustaqil boshqaruvda, yana 225 308 km masofani esa insonning qisman ishtirokida bosib o‘tdi. Google’ning ta’kidlashicha, uning avtomatlashtirilgan tizimi yo‘l-transport hodisalari, jarohatlar va o‘lim holatlari sonini kamaytirishi, shuningdek, yoqilg‘i va yo‘llardan samaraliroq foydalanishi mumkin.

2012-yilda Google o‘z blogida avtomobillari allaqachon 300 ming mil (ya’ni 480 ming kilometrdan ortiq) masofani insonning juda kam aralashuvi bilan bosib o‘tganini ma’lum qildi. Bu kompaniyaga mashinalardagi kuzatuvchi ekipajni bir kishigacha qisqartirish imkonini berdi. Google haydovchisiz avtomobillar parkini Lexus RX450h gibrid krossoveri bilan to‘ldirganini ham e’lon qildi. Bu avtomobillar murakkab relyefli hududlarda tizimni sinovdan o‘tkazish uchun zarur edi.

2014-yil may oyi oxirida Google rul, gaz va tormoz pedallari bo‘lmagan haydovchisiz avtomobilining yangi prototipini namoyish etdi. U 100 % avtonom boshqaruvga ega edi, biroq keyinchalik bunday avtomobil loyihasi bekor qilindi.

2014-yil aprelda kompaniya avtomobillari deyarli 1,1 million km masofani bosib o‘tganini e’lon qildi. 2015-yil yozidagi ma’lumotlarga ko‘ra, Mauntin-Vyu ko‘chalarida Google’ning 20 ta o‘zini o‘zi boshqaruvchi avtomobili transport oqimida manevr qilishni mashq qilayotgan edi.

2016-yil may oyida Google va Fiat Chrysler 100 ta o‘zini o‘zi boshqaruvchi Chrysler Pacifica avtomobilini ishlab chiqarish bo‘yicha hamkorlik shartnomasini tuzdi. Ushbu avtomobillar gibrid dvigatel va 8 ta yo‘lovchi o‘rindig‘iga ega bo‘lishi ko‘zda tutilgan. Google ulardan ko‘p sonli odamlarni tashishga qodir avtomobillar texnologiyasini sinovdan o‘tkazishda foydalanishi rejalashtirilgan edi.

1-sentabr 2016-yilda Google Inc. dasturchilari guruhi favqulodda xizmatlar avtomobillaridagi miltillovchi signal chiroqlarini aniqlash usulini patentladi. Bunday tizim bilan jihozlangan haydovchisiz avtomobil yo‘lda politsiya yoki tibbiy yordam mashinasi paydo bo‘lsa, yo‘l harakati qoidalariga muvofiq harakatlana oladi.

2016-yil may oyida Google haydovchilarni Chendler (Arizona shtati) shahrida soatiga 20$ haq to‘lanadigan «transport vositalari xavfsizligi mutaxassisi» lavozimiga ishga taklif qilgan. Haydovchisiz avtomobillar, shuningdek, quyidagi shaharlarda ham sinovdan o‘tkazilgan: yomg‘irli Kerkland (Vashington) va Ostin (Texas).

2018-yilda Waymo dunyodagi birinchi tijorat haydovchisiz taksi xizmatini ishga tushirdi. Dastlab u faqat Feniksning ayrim shahar atrofi hududlarida ishlagan va ro‘yxatdan o‘tgan cheklangan miqdordagi foydalanuvchilarga taqdim etilgan.

2020-yil yanvariga kelib Waymo avtomobillari umumiy foydalanishdagi yo‘llarda jami 20 million mildan ortiq masofani bosib o‘tgan edi.

Yo‘l-transport hodisalari

OAV xabarlariga ko‘ra, 1-iyul 2015-yilda ilk bor odamlar jarohat olgan yo‘l-transport hodisasi haydovchisiz avtomobil ishtirokida sodir bo‘lgan. Bunda haydovchisiz avtomobil ishlashini kuzatib borayotgan Google xodimlari va avtomobilning orqasidan kelib urilgan boshqa mashina haydovchisi yengil jarohat olgan. Google’ning o‘z statistikasi bo‘yicha bu haydovchisiz avtomobillar ishtirokidagi 14-hodisa, lekin odamlar jarohat olgan birinchi hodisa edi.

Bundan tashqari, OAV xabariga ko‘ra, 14-fevral 2016-yilda sinovlar davomida ilk marta haydovchisiz avtomobil kompyuter xatosi tufayli yo‘l-transport hodisasiga uchragan. Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, sinov paytida Google avtomobili taxminan 3 km/soat tezlikda qo‘shni qatnov qatoriga o‘tayotib, 20 km/soat tezlikda harakatlanayotgan yo‘lovchi avtobusining yon tomoniga urilgan. Hodisada hech kim jarohat olmagan. Google avtomobilining qanoti va harakat datchiklaridan biri shikastlangan. Bunga bort kompyuterining avtobus yo‘l berishini noto‘g‘ri taxmin qilgani sabab bo‘lgan. Hodisa tahlilidan so‘ng haydovchisiz avtomobil harakatini boshqaruvchi dastur algoritmiga tuzatishlar kiritilgan. Google kelgusida boshqaruv dasturi bunday vaziyatlarni yaxshiroq uddalashiga umid bildirgan.

Kamchiliklari

2013-yil mart holatiga ko‘ra, Google avtomobillari kuchli yomg‘irda hamda qor bosgan hududlarda harakatlana olmagan. Sababi, atrof-muhitni aniqlash uchun avvaldan olingan suratlar avtomobilning skanerlash tizimlari hosil qilgan atrof manzara tasvirlari bilan taqqoslangan. Bu usul yordamida tizim piyodani oddiy telegraf ustunidan ajrata olgan, biroq ob-havo yomon bo‘lganda bunday aniqlashni bajara olmagan.

28-avgust 2014-yil holatiga ko‘ra, Google avtomobillari svetoforning vaqtinchalik signallarini taniy olmagan. Shuningdek, ular piyodalarni politsiya xodimlaridan yoki g‘ijimlangan qog‘ozni toshdan farqlay olmagan. Yana bir muhim kamchiligi — ular avtomobilni to‘xtab turish joyiga qo‘yishni bilmagan. Google bu kamchiliklarni 2020-yilgacha bartaraf etishni rejalashtirgan.

Havolalar