
Arterial qon — tarkibidagi karbonat angidriddan tozalanib, kislorod bilan to‘yingan (oksigenlangan) qonning keng qo‘llanadigan nomidir. Unga qarama-qarshi tur — venoz qon.
Arterial qon arteriyalar orqali katta qon aylanish doirasida hamda venalar orqali kichik qon aylanish doirasida. U to‘qimalarga moddalar almashinuvi uchun zarur bo‘lgan kislorodni yetkazadi. To‘qimalardan o‘tayotganda arterial qon kislorodini yo‘qotib, karbonat angidrid bilan to‘yinadi va venoz qonga aylanadi. Oksigemoglobin miqdori yuqori bo‘lgani sababli u yorqin qizil rangda bo‘ladi (oksigemoglobin dezoksigemoglobinga nisbatan ochroq rangda).

Kislota-asos holati ko‘rsatkichlari
Kislota-ishqor muhiti (KIM) va gaz almashinuvi ko‘rsatkichlarini baholash tezkor differensial tashxis qo‘yishga yordam beradi.
| Ko‘rsatkich | Asosiy tavsifi | Me’yoriy chegaralar |
|---|---|---|
| рН | Muhitning faol reaksiyasi ko‘rsatkichi | 7,35—7,45 |
| рСО2 | Karbonat angidridning parsial bosimi | 35—45 mm sim. ust. (4,7—6,0 kPa) |
| рО2 | Kislorodning parsial bosimi | 95—100 mm sim. ust. (12,6—13,3 kPa) |
| АВ | Haqiqiy bikarbonat (HCO3−) | 19—25 mmol/l |
| SB | Standart bikarbonat (HCO3−) | 19—25 mmol/l |
| BB | Qonning barcha bufer tizimlaridagi asoslar yig‘indisi | 20—27 mmol/l |
| BE | Asoslarning ortiqchaligi yoki yetishmovchiligi | 45—55 mmol/l ± 2 mmol/l |