Zoom videoaloqa dasturi

Zoom
Логотип программы Zoom
Скриншот программы Zoom
Turi Videotelefoniya, VoIP va Tezkor xabar almashish
Muallifi Erik Yuan
Ishlab chiquvchi Zoom Video Communications
Quyidagi dasturlash tillarida yozilgan JavaScript, TypeScript, HTML, Java, Objective-C.
Operatsion tizimlar Windows, macOS, Linux, Android, iOS, Chrome OS va tvOS
Chiqarilgan sana 25-yanvar 2013
So‘nggi versiya 7.0.5 (Windows, macOS, Linux, Android, iOS) (18-may 2026-yil)
Litsenziya Freemium
Veb-sayt zoom.us

Zoom — mulkiy dastur bo‘lib, videokonferensiyalarni tashkil etish uchun mo‘ljallangan va Zoom Video Communications kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Dastur videotelefoniya xizmatini taqdim etadi. U bepul hisoblar uchun bir vaqtning o‘zida 95 tagacha qurilmani ulash imkonini beradi, biroq uchrashuv davomiyligi 40 daqiqa bilan cheklanadi. Foydalanuvchilar tarif rejalaridan biriga o‘tib, xizmat imkoniyatlarini kengaytirishi mumkin: bunda vaqt cheklovisiz bir vaqtning o‘zida 500 nafargacha ishtirokchi ulanishi mumkin.

2020-yilda, COVID-19 pandemiyasi davrida Zoom’dan foydalanish, ayniqsa, masofaviy ish, masofaviy ta’lim va internet orqali ijtimoiy muloqot uchun keskin ommalashdi.

Tarixi

2-aprel 2013-yil, Zoom ishga tushirilganidan ikki oy o‘tib, Judi Shnayder va Pol Doerti qurilish sohasidagi rahbarning «Texnologik tendensiyalar» bo‘limida Zoom dasturini ko‘rib chiqishdi[aniqlashtirish kerak]. Ular dasturdan olgan taassurotlarini «birinchi baytdanoq muhabbat» degan ibora bilan ifodalashdi. «Birinchi uchrashuv muammosiz o‘tdi», — deb yozishdi mualliflar. «Hamma o‘z vaqtida yetib keldi, deyarli kutishga to‘g‘ri kelmadi». Sharh umuman ijobiy bo‘lib, dasturga oid ayrim ehtiyotkorlik eslatmalari ham keltirilgan. Bu, shuningdek, dasturning REST API interfeysi tilga olingan birinchi sharh edi. O‘sha paytda muqobil telefon raqamlari mavjud emas edi[aniqlashtirish kerak]; mualliflar buni o‘z maqolalarida ta’kidlaganlar.

Sentyabr oyida, Zoom ishga tushganiga olti oy bo‘lganida, Emili Rid dastur haqida batafsil sharh yozdi. U Zoom’ni «yig‘ilishni yozib olish yoki mobil qurilma ekranini boshqalar bilan bo‘lishishni istasangiz, juda qulay» deb baholadi. Bepul hisobda ikki kishi o‘rtasidagi qo‘ng‘iroqlar davomiyligi cheklanmasligini, biroq bepul hisob orqali guruh qo‘ng‘iroqlarining 40 daqiqa bilan cheklanishi noqulaylik tug‘dirishi mumkinligini qayd etdi. Shuningdek, u dasturni «Skype yoki Google+ xizmatidan foydalanmaydigan mijozlar, do‘stlar yoki oila a’zolari» uchun foydali deb hisobladi, chunki yig‘ilishga hisob yaratmasdan ham qo‘shilish mumkin edi.

Zoom’dan dastlab foydalanganlardan biri Uolt Mossberg The Wall Street Journal nashridagi sharhida «Zoom — Skype yoki Google Hangouts.

xizmatlariga jozibador muqobil», deb ta’kidladi. 3-oktyabr 2013-yilda Geek Magazine[inglizcha] nashri FaceTime xizmatining Android uchun muqobillari to‘plamini e’lon qildi va unga Zoom’ni ham kiritdi. Nashrning yozishicha, «Zoom professional konferensiya aloqasi uchun yaratilgan bo‘lsa-da, undan shaxsiy maqsadlarda foydalanish ham juda oson». Ayollar uchun ko‘ngilochar veb-sayt SheKnows «Zoom yosh korxonalarga odatda yirik, mustahkam o‘rnashgan kompaniyalarga xos bo‘lgan muloqot darajasiga erishishda yordam beradi», deb yozdi. Nitin Pradxon InformationWeek nashri uchun yozgan tahririyat maqolasida: «Bir yil foydalanish davomida u muhim muhokamalar uchun elektron pochta va telefondan ham ko‘proq foydalanadigan aloqa kanalimga aylandi», dedi.

10-sentyabr 2014-yilda Haverford Systems kompaniyasining ijrochi direktori Pol Richards ZoomPresence (hozir Zoom Rooms deb ataladi) haqida sharh yozdi. U dasturda «foydalanuvchining ehtiyojlariga mos ravishda nafis dastur uslubida kengaya oladigan sodda menyu» borligini qayd etdi. Richards mahsulotning faqat «Mac Mini uchun» mo‘ljallangan yondashuvini ham yuqori baholadi va bu barcha konferensiyalarda barqaror ishlashni ta’minlash usuli ekanini ta’kidladi.

2020-yil yakunlariga ko‘ra, Zoom’ning tushumi 326 % ga oshib, 2,65 mlrd dollarga, sof foydasi esa 671,5 mln dollarga yetdi. 2-mart 2021-yilda muvaffaqiyatli moliyaviy hisobot e’lon qilinishi ortidan kompaniya aksiyalari 11 %.

8-mart 2021-yilda kompaniya Xitoydagi veb-saytida 23-avgust 2021-yildan mijozlarga bevosita sotishni quyidagi hududda to‘xtatishini e’lon qildi: materik Xitoy.

Funksiyalari

Zoom mijoz tomonida shifrlash texnologiyasidan, ya’ni 256 bitli Advanced Encryption Standard (AES 256) algoritmidan foydalanib, kontentni taqdim etadi.

Dastlab Zoom’da ko‘pi bilan 15 nafar ishtirokchi qatnashadigan konferensiyalarni o‘tkazish mumkin edi. Uolt Mossberg kabi ilk foydalanuvchilar xizmatga ko‘proq odam qo‘shilgan sari Zoom sifati pasayishidan xavotirda edilar. 2012-yilda «xizmatdan atigi 1000 ga yaqin kishi foydalanardi». Mossbergning so‘zlariga ko‘ra, «agar undan millionlab odamlar foydalansa, tezlik va sifat yomonlashishi mumkin» edi.

25-yanvar 2013-yilda mahsulot takomillashtirilib, 45 nafargacha ishtirokchining qatnashishi mumkin bo‘ldi.

Dasturiy ta’minotning 2.5-versiyasida imkoniyatlar yanada kengaytirilib, bitta konferensiyada 100 nafargacha ishtirokchi qatnashishiga ruxsat berildi. Keyinchalik kompaniya bu imkoniyatni 500 nafargacha ishtirokchi qatnashadigan uchrashuvlargacha kengaytirdi.

2015-yil oktyabr holatiga ko‘ra, quyi chegara[aniqlashtirish kerak] — videouchrashuvning 25 nafar ishtirokchisi — 100 nafargacha oshirildi.

14-dekabr 2013-yilda Zoom telefon tarmog‘i orqali ulanish imkoniyatini joriy qildi[aniqlashtirish kerak] — bu imkoniyat dasturiy ta’minotning 2.5-versiyasida paydo bo‘ldi.

2015-yildan 2016-yil o‘rtalarigacha Zoom Video Communications Skype for Business dasturini bevosita qo‘llab-quvvatlash va Slack bilan integratsiyani yo‘lga qo‘yganini e’lon qildi.

Moliyaviy natijalar

31-yanvar 2024-yilda yakunlangan chorak bo‘yicha sof foyda 367,9 mln dollarni yoki har bir aksiya uchun 1,16 dollarni tashkil etdi. O‘tgan yilning shu davrida bu ko‘rsatkichlar mos ravishda 298,8 mln dollar va har bir aksiya uchun 0,95 dollar bo‘lgan.

Bir martalik omillar hisobga olinmagandagi foyda har bir aksiya uchun 1,41 dollarni tashkil etib, FactSet so‘roviga javob bergan tahlilchilarning har bir aksiya uchun 1,3 dollarlik konsensus prognozidan yuqori bo‘ldi.

Zoom’ning choraklik tushumi 1,18 mlrd dollarga ko‘tarildi (bir yil avval 1,15 mlrd dollar edi). Bu bozor kutgan ko‘rsatkichga mos keldi.

Moliyaviy chorak yakunidagi ma’lumotlarga ko‘ra, Zoom’dan foydalanuvchi korporativ mijozlar soni qariyb 192,6 mingtani tashkil etdi. Ushbu segmentdagi tushum 5,9% ga o‘sib, 706,8 mln dollarga yetdi. Kompaniyaga yiliga 100 ming dollardan ortiq tushum keltiradigan mijozlar soni oxirgi bir yilda 7,3% ga ko‘payib, 4 088 taga yetdi.

Xavfsizlik muammolari

2018-yil noyabrda xavfsizlikdagi zaiflik (CVE-2018-15715) aniqlandi. U masofadagi ruxsatsiz hujumchiga yig‘ilish ishtirokchisi yoki Zoom serveri nomidan soxta UDP xabarlarini yuborib, mo‘ljaldagi mijoz dasturining funksiyalarini ishga tushirish imkonini bergan. Buning natijasida hujumchi ishtirokchilarni yig‘ilishdan chiqarib yuborishi, foydalanuvchilar nomidan soxta xabarlar yuborishi yoki ulashilayotgan ekranlarni tutib olishi mumkin edi.

2019-yil iyulda xavfsizlik tadqiqotchisi Jonatan Leytshux (inglizcha Jonathan Leitschuh) nol kunlik zaiflikni (zero-day) oshkor qildi. Bu zaiflik har qanday veb-saytga macOS foydalanuvchisini uning ruxsatisiz, videokamerasi yoqilgan holda Zoom qo‘ng‘irog‘iga majburan qo‘shish imkonini bergan.

macOS’da Zoom mijoz dasturi o‘chirilgach ham dastur yashirin veb-server yordamida fonda avtomatik qayta o‘rnatilgan. Ushbu veb-server dastur birinchi marta o‘rnatilganda kompyuterga joylashtirilgan va mijoz dasturi o‘chirilganidan keyin ham faol qolgan. Zoom bu zaiflikni tezda bartaraf etdi.

4-aprel 2020-yilda The Washington Post nashri minglab videoqo‘ng‘iroq yozuvlari ochiq internetga sizib chiqqani haqida xabar berdi.

2020-yil aprel oyida pornografik materiallarning masofaviy ta’lim jarayonida namoyish etilishi bilan bog‘liq hodisadan keyin Saratov shahrining ta’lim qo‘mitasi maktablarga Zoom orqali dars o‘tishdan voz kechishni tavsiya qildi.

Karantin davrida ommalashgan Zoom’ni buzib kirish uchun Windows’da ishlaydigan eksployt (exploit) uchun 500 ming dollargacha pul so‘ralgan. Biroq bunday eksploytlar sotuvga qo‘yilgan bo‘lsa-da, ularning amalda ishlashi isbotlangan deb bo‘lmaydi.

Havolalar

Zoom (inglizcha). GitHub. Murojaat qilingan sana: 27-sentyabr 2022-yil. Arxivlangan 27-sentyabr 2022-yilda.