| | |||
| Turi | Xabar almashish dasturi smartfonlar va boshqa qurilmalar uchun | ||
| Ishlab chiquvchi |
|
||
| Dasturlash tili | Erlang | ||
| Operatsion tizimlar | Android, iOS, Microsoft Windows, macOS, S40, Tizen, KaiOS. | ||
| Interfeys tillari | 42 ta til, jumladan rus tili | ||
| Chiqarilgan sana | 2009-yil fevral | ||
| Apparat platformalari | iOS, Android va Windows | ||
| So‘nggi versiya | operatsion tizimi: Android — 2.25.18.80; operatsion tizimi: iOS — 25.18.85 (23-iyun 2025-yil) | ||
| Beta-versiya | Android 2.25.20.4 | ||
| Kod repozitoriysi | github.com/whatsapp | ||
| |||
| |||
| Holati | Faol | ||
| Litsenziya | Mulkiy dasturiy ta’minot, EULA (shaxsiy foydalanish uchun Yevropa hududida, boshqa hududlarda, biznes uchun) | ||
| Veb-sayt | whatsapp.com | ||
WhatsApp (ingl. WhatsApp, rasmiy nomi — WhatsApp Messenger, rus tilida keng tarqalgan shakli — vatsap) — AQSHga tegishli bepul tezkor xabar almashish (IM) va internet protokoli orqali ovozli aloqa (VoIP) xizmati bo‘lib, u Metaga tegishli. Xizmat foydalanuvchilarga matnli va ovozli xabarlar yuborish, ovozli hamda videoqo‘ng‘iroqlar qilish, rasmlar, hujjatlar, joylashuv ma’lumotlari va boshqa ma’lumotlarni almashish imkonini beradi. Ro‘yxatdan o‘tishda mobil telefon raqamini ko‘rsatish talab qilinadi.
Mijoz dasturi (ilova, messenjer) quyidagi platformalar uchun yaratilgan: iOS, Android, S40, KaiOS. Mijoz dasturning veb-ilova shakli zamonaviy veb-brauzer mavjud har qanday platformada, jumladan Windows va macOS’da ham ishlashi mumkin.
Messenjerni yaratgan «WhatsApp Inc.» kompaniyasiga Yan Kum va Brayan Ekton 24-fevral 2009-yilda asos solgan. Kompaniya Mauntin-Vyu shahrida, Santa-Klara okrugida, AQSH hududida joylashgan va 2014-yil oktabrdan boshlab Meta kompaniyasiga tegishli. 2016-yilda mijoz dasturidan foydalanish rasman bepul bo‘ldi va hozirgacha shundayligicha qolmoqda. Foydalanuvchi faqat dastur sarflagan internet-trafik uchun haq to‘laydi.
2015-yilga kelib WhatsApp dunyodagi eng ommabop xabar almashish xizmatiga aylandi va ko‘plab mamlakat hamda mintaqalarda, jumladan Lotin Amerikasi, , Hindiston yarimoroli hamda Yevropa va Afrikaning katta qismida asosiy elektron aloqa vositasiga aylandi. 2022-yil aprel holatiga ko‘ra, Google Play ma’lumotlarida WhatsApp ilovasi 5 milliard martadan ortiq o‘rnatilgani qayd etilgan. Xizmatdan bir milliarddan ortiq kishi foydalanadi.
WhatsApp ommalashgani sababli mobil aloqa operatorlarining SMS va MMS xabarlarini telefonlar o‘rtasida uzatishdan tushadigan daromadi kamaydi. 2012-yildagi ayrim hisob-kitoblarga ko‘ra, ehtimoliy yo‘qotishlar o‘nlab milliard dollarga yetishi mumkin edi.
Tarixi
Ilovaning birinchi rasmiy versiyasi 2009-yil noyabrda chiqarilgan. 2012-yil aprelga kelib WhatsApp orqali kuniga 2 milliard xabar yuborilgan. Bu ko‘rsatkich 10 milliarddan oshgan (2012-yil avgust), 27 milliarddan oshgan (2013-yil iyun) va 50 milliarddan oshgan (2015-yil mart). 2018-yil fevralda qariyb 1 milliard kishi WhatsApp orqali kuniga 55 milliard xabar yuborgan.
«Financial Times» gazetasida bildirilgan fikrga ko‘ra, WhatsApp SMS bilan xuddi Skype xalqaro telefon qo‘ng‘iroqlari bilan qilgan ishni qildi. Skype’dagi kabi, mijoz dasturi (ilova) xabar yuboruvchida ham, qabul qiluvchida ham o‘rnatilgan bo‘lishi kerak.
2014-yil fevralda «WhatsApp» kompaniyasining bosh ijrochi direktori foydalanuvchilar o‘rtasida yozgacha VoIP qo‘ng‘iroqlarini qo‘shish rejalashtirilayotganiga ishora qildi. Bu imkoniyat 2015-yil mart oxirida Android uchun ishga tushirildi. 2015-yil aprelda iOS uchun, 2015-yil iyunda esa Windows Phone qurilmalari uchun ham joriy etildi.
Xizmatning aniq foydalanuvchilar soni oshkor qilinmagan; tahlilchi Benedikt Evansning (Enders Analysis) baholashicha, u 2012-yil oktabrda 100 milliondan oshgan. Apple kompaniyasining ilovalar do‘koni ma’lumotlariga ko‘ra, WhatsApp 121 ta mamlakatda (jumladan, Xitoy, Janubiy Koreya va Yaponiya) bepul ilovalar orasida eng mashhuri bo‘lgan. Google kompaniyasining ilovalar do‘koni ma’lumotlariga ko‘ra, 2012-yil noyabr boshida WhatsApp’ning Android qurilmalariga o‘rnatilish soni 100 milliondan oshgan.
2013-yil avgustda WhatsApp’ning oylik foydalanuvchilari soni 300 millionga yetdi va bu ko‘rsatkich bo‘yicha WeChat (195 million foydalanuvchi), Line va Viber (har biri 200 million foydalanuvchi), KakaoTalk (100 million foydalanuvchi) hamda Skype (280 million foydalanuvchi) kabi ilovalardan o‘zib ketdi. 2014-yil aprelda WhatsApp kompaniyasi xizmatning faol foydalanuvchilari soni 500 milliondan oshganini ma’lum qildi. 2015-yil mart holatiga ko‘ra, WhatsApp’dan Android qurilmalari orqali foydalanuvchilar soni 1 milliarddan oshdi. App Annie tahliliy kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, WhatsApp 2015-yilda Rossiya Federatsiyasida eng ko‘p foydalanilgan xizmat bo‘lgan.
19-fevral 2014-yilda Meta kompaniyasi WhatsApp’ni 19 milliard dollarga sotib olishini e’lon qildi. Meta 4 milliard dollarni naqd to‘ladi va o‘zining aksiyalarini taxminan 12 milliard dollar qiymatida berdi. Shuningdek, 3 milliard dollarlik cheklangan aksiyalar bitim yakunlanganidan keyingi 4 yil davomida WhatsApp asoschilari va xodimlariga berilishi belgilandi.
2016-yil yozida Meta kompaniyasi WhatsApp yig‘gan telefon raqamlari bazasidan boshqa xizmatlarida, ehtimol, Facebook va Instagramda, Facebook’dagi reklamani yaxshilash uchun foydalanish niyatini ma’lum qildi.Bunday foydalanishni 25-sentabrgacha rad etish mumkin edi.
2016-yil fevral boshida WhatsApp asoschilari o‘z blogida xizmat 1 milliard foydalanuvchi marrasidan o‘tganini ma’lum qildi.
2019-yil martda 2018-yildan beri ishlab chiqilayotgan qorong‘i rejimning (dark mode) yopiq sinovi boshlandi.
24-iyul 2019-yilda WhatsApp KaiOS tizimidagi tugmali telefonlarda ham ishlay boshladi.
15-yanvar 2020-yilda WhatsApp Microsoft kompaniyasining Windows Mobile operatsion tizimining 10-versiyasi va undan oldingi versiyalarida ishlaydigan qurilmalarda WhatsApp ishlashni to‘xtatdi.
2020-yil iyunda WhatsApp pul o‘tkazmalarini amalga oshirish imkoniyatini joriy qila boshladi. Sinov tariqasida bu imkoniyat Braziliyada taqdim etildi: foydalanuvchilar bir-biriga pul o‘tkazishi, biznes foydalanuvchilar taklif etadigan tovar va xizmatlar uchun to‘lov qilishi mumkin bo‘ldi.
2021-yil yanvarda ilovaning veb-versiyasiga biometrik identifikatsiya imkoniyati qo‘shildi.
2021-yil yanvarda WhatsApp yangi maxfiylik siyosatini e’lon qildi. Foydalanuvchilardan 8-fevral 2021-yilgacha yangi siyosatni qabul qilish yoki xizmatdan foydalanishni to‘xtatish talab etildi. Yangi siyosat WhatsApp’ga foydalanuvchi ma’lumotlarini bosh kompaniyasi — Meta bilan almashish imkonini berishi kerak edi. U Yevropa Ittifoqida amal qilmasdi, chunki GDPR tamoyillariga zid edi. Facebook bilan ma’lumot almashishga e’tirozlar va siyosatning noaniqligi sababli WhatsApp 8-fevral 2021-yilga mo‘ljallangan maxfiylik siyosati yangilanishini 15-may 2021-yilga qoldirdi.
15-may 2021-yildan WhatsApp yangi maxfiylik siyosatiga rozi bo‘lmagan foydalanuvchilarning qo‘ng‘iroq qilish va xabar yuborish imkoniyatlarini cheklay boshladi. Yangilangan foydalanuvchi shartnomasini qabul qilmaganlar dastlab faqat keluvchi qo‘ng‘iroq va xabarlarga javob bera oldi, keyinchalik xabar yuborish, qo‘ng‘iroq qilish hamda keluvchi xabarlar haqida bildirishnomalar olish imkoniyatidan ham mahrum bo‘ldi.
21-mart 2022-yildan Rossiya, Ukraina va Belarus hududlaridan ommaviy bildirishnomalar yuborish imkoniyati olib tashlandi.
8-iyun 2023-yilda WhatsApp o‘z blogida ilovada kanallar joriy etilishini e’lon qildi. Kanallar chatlardan alohida «Dolzarb» varag‘ida joylashtirilishi aytildi.
2024-yil martda Meta WhatsApp’ning boshqa xabar almashish xizmatlari bilan o‘zaro ishlashiga ruxsat berilishini e’lon qildi. Bu Yevropa Ittifoqining Raqamli bozorlar to‘g‘risidagi qonuni[ingl.] talabidir. Shu orqali foydalanuvchilar boshqacha messenjerlar bilan WhatsApp o‘rtasida xabarlar almashishi, bunda uchidan-uchigacha shifrlashni saqlab qolishi mumkin.
2024-yil kuz holatiga ko‘ra, WhatsApp kanallari ayrim hududlarda, jumladan Rossiyada mavjud emas edi. Boshqa hududlarda esa kanallar standart funksiya sifatida ishlayotgan edi.
26-oktabr 2024-yilda WhatsApp (2.24.22.20 beta-versiyasida, Android uchun) kanallarga kirishni osonlashtirish maqsadida QR-kodlar funksiyasini sinovdan o‘tkazayotgani ma’lum bo‘ldi.
WhatsApp’ning sotilishi
19-fevral 2014-yilda Meta WhatsApp’ni sotib olayotgani ma’lum bo‘ldi. Dastlab 16 milliard dollarlik kelishuvning 4 milliardini naqd pul, qolgan 12 milliardini Meta aksiyalari bilan to‘lash ko‘zda tutilgan edi. Bitim yopilganidan keyingi to‘rt yil ichida WhatsApp asoschilari va xodimlariga yana 3 milliard dollarlik cheklangan aksiyalar berilishi ham belgilangan. Bitim yakunlanganda, 7-oktabr 2014-yildagi aksiyalar qiymatini hisobga olganda, umumiy summa 22 milliard dollarga yetdi. Kompaniya Yan Kum (WhatsApp asoschilaridan biri) direktorlar kengashiga kirishini ma’lum qildi. Meta WhatsApp’ni sotib olish ikkala kompaniya foydalanuvchilari soni va faolligining o‘sishini tezlashtiradi, deb hisoblagan.
Qo‘llab-quvvatlanadigan qurilmalar
WhatsApp’dan foydalanish uchun smartfon (kamida 12-versiyali iOS o‘rnatilgan yoki kamida 5.0-versiyali Android o‘rnatilgan), yoxud KaiOS tizimidagi ayrim tugmali telefon kerak.
Avval qo‘llab-quvvatlangan qurilmalar, jumladan Symbian operatsion tizimidagi smartfonlar, shuningdek iPhone 4 va undan oldingi modellar (ularni iOS 9 gacha yangilab bo‘lmagani sababli) endi qo‘llab-quvvatlanmaydi.
27-may 2025-yildan WhatsApp iPad planshetlarini rasman qo‘llab-quvvatlaydi.
WhatsApp xizmatidan shaxsiy kompyuter yoki noutbukda veb-versiya (veb-ilova) orqali ham, Windows va macOS uchun mo‘ljallangan ilova orqali ham foydalanish mumkin. Biroq mobil telefon raqamini faollashtirish smartfonda bajarilishi kerak, kompyuter esa qo‘shimcha qurilma sifatida ishlatiladi.
Texnik tafsilotlar
WhatsApp Kengaytiriladigan xabar almashish va mavjudlik protokoli (Extensible Messaging and Presence Protocol) (XMPP, ilgari Jabber deb atalgan) ning o‘zgartirilgan variantidan foydalanadi.
Ilova telefonga o‘rnatilgach, s.whatsapp.net serverida hisob qaydnomasi yaratiladi. Unda mobil telefon raqami foydalanuvchi nomi sifatida ishlatiladi (Jabber ID quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: [номер телефона]@s.whatsapp.net). Android ilovasi parol sifatida o‘zgartirilgan MD5-xeshni IMEI identifikatoridan oladi. iOS ilovasi esa MD5-xeshni MAC-manzildan oladi.
Parol yaratishda ushbu algoritmdan foydalanish va shifrlashning yo‘qligi uchun WhatsApp bir necha bor tanqid qilingan.
Multimedia xabarlari quyidagicha uzatiladi: jo‘natuvchining mijoz dasturi multimedia ma’lumotlarini (tasvir, ovoz va/yoki video) HTTP serveriga yuboradi, serverdan giperhavolalar oladi va qabul qiluvchiga xabar jo‘natadi. Xabarda multimedia ma’lumotlariga havolalar hamda Base64 algoritmi yordamida kodlangan kichraytirilgan tasvir mavjud bo‘ladi.
WhatsApp ilovasi kontaktlar ro‘yxatini telefonning manzillar kitobidagi kontaktlar bilan avtomatik sinxronlaydi. Buning sababi — barcha foydalanuvchilar o‘z telefon raqami orqali ro‘yxatdan o‘tishidir.
WhatsApp’ning veb-versiyasi (veb-ilovasi) quyidagi manzilda joylashgan: https://web.whatsapp.com/. Veb-versiya telefon bilan birgalikda ishlaydi va faqat telefon internetga ulangan taqdirdagina undan foydalanish mumkin.
WhatsApp server dasturi Erlang dasturlash tilida yozilgan. 2012-yil yanvarda WhatsApp server dasturlari FreeBSD operatsion tizimida ishlaydigan, har biri 96 GB tezkor xotiraga ega qurilmalarda ishlagan. Ular bir vaqtning o‘zida 1 milliondan 2,8 milliongacha ulanishni qo‘llab-quvvatlagan. Bu ko‘rsatkich klassik C10k muammosidagi miqdordan bir necha daraja yuqori. 2014-yil boshida server dasturlari qariyb 550 ta server qurilmasida ishlagan; ularning 150 tasi matnli xabarlarni uzatishga xizmat qilgan (har bir qurilmaga 1 million foydalanuvchi to‘g‘ri kelgan).
2015-yilda mijoz dasturiga zaxira nusxa yaratish imkoniyati qo‘shildi. Foydalanuvchilar suhbatlari, fotosuratlari, video va audio ma’lumotlarining zaxira nusxalarini Google Disk xizmati orqali saqlashi mumkin edi.
2016-yilda guruh chatiga yangi ishtirokchilarni xabar yoki guruh chatlari katalogidagi oddiy havola orqali taklif qilish imkoniyati qo‘shildi. 2017-yilda suhbatdoshga yuboriladigan uzun ovozli xabarlarni yozish osonlashtirildi va yuborilgan xabarni faqat o‘zidan emas, balki suhbatdoshdan ham (shu jumladan chatlardan) o‘chirish imkoniyati joriy etildi. Bu imkoniyat xabar yuborilganidan keyin bir soat yetti daqiqa davomida mavjud edi.
2017-yil boshidan 2.1–2.2-versiyali Android, 7-versiyali Windows Phone hamda Apple iOSning 6-versiyadan oldingi talqinlarini qo‘llab-quvvatlash to‘xtatildi. 30-iyun 2017-yildan BlackBerry, Nokia S40 va Nokia Symbian qurilmalarini qo‘llab-quvvatlash ham tugatildi.
2018-yil iyunda Telegram xizmatidagi kabi kanallar yaratish imkoniyati qo‘shildi.
2018-yilda WhatsApp’da ro‘yxatdan o‘tgan hisob qaydnomalari orqali «Momo» deb nomlangan o‘yin keng tarqaldi: «Momo».
10-sentabr 2018-yilda KaiOS uchun mijoz dasturining ilk versiyasi chiqarildi, biroq u faqat Hindistonning «Reliance Jio» kompaniyasi ishlab chiqargan JioPhone va JioPhone 2 telefonlari uchun mo‘ljallangan edi.
2018-yil noyabrda foydalanuvchilarga uchinchi tomon ilovalari orqali o‘z stikerlarini qo‘shish imkoniyati berildi. Apple bu imkoniyatni ma’qullamadi va uni taklif etuvchi ilovalarni o‘z ilovalar do‘konidan olib tashladi.
Foydalanuvchilar xabarlarni ko‘pi bilan 20 nafar foydalanuvchi yoki guruhga ulasha olardi. 21-yanvar 2019-yilda Meta’ning kommunikatsiyalar bo‘yicha vitse-prezidenti Viktoriya Grand yolg‘on xabarlar tarqalishining oldini olish uchun bir xabarni besh martadan ortiq qayta yuborish taqiqlanganini ma’lum qildi.
2019-yilda WhatsApp foydalanuvchilarning kontaktlari va qiziqishlarini kuzatib, har bir odamni aynan nimalar qiziqtirishini aniqlash va shu asosda statuslar ko‘rsatilishi algoritmini shakllantirishni rejalashtirgan. Hisob qaydnomalari yo‘qolishi xavfini kamaytirish uchun foydalanuvchi faolligi haqidagi ma’lumotlarni uning o‘z qurilmasida saqlash ko‘zda tutilgan.
2019-yil fevralda spam va zararli dasturlar tarqalishiga qarshi foydalanuvchini uning roziligisiz chatga qo‘shishni taqiqlash imkoniyati joriy etildi. Unga ko‘ra, har bir foydalanuvchi o‘z kontaktlari orasidan kimlar uni roziligisiz guruh va chatlarga qo‘sha olishini tanlashi mumkin edi.
2019-yil martda tasvir bo‘yicha qidiruv imkoniyati qo‘shildi. Bu funksiya foydalanuvchilarga tasvir haqiqiymi yoki soxtami, aniqlashda yordam berishi kutilgan.
2019-yil aprelda guruhlarga qo‘shishni boshqarish imkoniyati qo‘shildi. Foydalanuvchi «faqat kontaktlar», «hamma» yoki «hech kim» variantlaridan birini tanlay oladigan bo‘ldi. Shuningdek, u istalgan foydalanuvchiga 72 soat amal qiladigan taklifnoma yuborishi mumkin edi. Bildirishnomalarni o‘chirish imkonini beruvchi «Arxivlangan chatlarni e’tiborsiz qoldirish rejimi» sinovdan o‘tkazila boshlandi.
Koronavirus sabab odamlar xizmatdan ko‘proq foydalana boshladi va serverlarga yuklama ortdi. Shu bois 30-mart 2020-yilda videoroliklar davomiyligi vaqtincha 15 soniya bilan cheklandi.
1-mart 2021-yilda Eron, Braziliya va Indoneziyada uchinchi tomon animatsion stikerlarini qo‘llab-quvvatlash bosqichma-bosqich joriy etila boshlandi. Foydalanuvchilar «Sticker Maker» kabi mashhur ilovalar orqali animatsion stikerlar to‘plamlarini import qila olishdi.
24-mart 2021-yilda uchinchi tomon animatsion stikerlarini qo‘llab-quvvatlash dunyo bo‘ylab kengaytirildi.
2021-yil dekabrda ovozli xabarni yuborishdan oldin tinglab ko‘rish imkoniyati qo‘shildi. Buning uchun ovozli xabar yozilayotganda yozishni to‘xtatish tugmasini bosish kerak. Shundan so‘ng xabarni tinglash yoki qabul qiluvchiga yuborish mumkin.
2021-yil oxirida foydalanuvchining faollik holatini yashirish imkoniyati qo‘shildi.
2024-yil noyabrda WhatsApp ovozli xabarlarni bepul matnga aylantirish funksiyasini e’lon qildi. Dastlab ingliz, portugal, ispan va rus tillari qo‘llab-quvvatlandi. Keyingi haftalarda funksiya mazkur tillarda butun dunyo foydalanuvchilariga taqdim etilishi, keyingi oylarda esa tillar ro‘yxati kengayishi bildirildi.
2024-yil dekabrda WhatsApp iOS operatsion tizimiga hujjatlarni skanerlash funksiyasini qo‘shdi.
Xavfsizlik
WhatsApp’ning dastlabki versiyalarida parol yaratish algoritmi va shifrlashning yo‘qligi bir necha marta tanqid qilingan.
2011-yil mayda foydalanuvchilar hisob qaydnomalarini seansni egallab olish va paketlarni tahlil qilish orqali hujumga ochiq qoldiradigan zaiflik haqida xabar berildi. Bu zaiflik soxta xabarlar yuborish va istalgan foydalanuvchining xabarlarini o‘qish imkonini bergan. Ma’lum bo‘lishicha, WhatsApp mijoz dasturi ma’lumotlarni shifrlamasdan uzatgan, ya’ni ularni oson o‘qish mumkin bo‘lgan. 2011-yil sentabrda iPhone uchun bu zaiflik bartaraf etilgan versiya chiqarildi.
6-yanvar 2012-yilda noma’lum xaker WhatsAppStatus.net saytini ishga tushirdi. Sayt telefon raqami orqali WhatsApp foydalanuvchisining statusini o‘zgartirish imkonini berar edi. Buning uchun faqat ilovani qayta ishga tushirish talab etilgan. Xakerning aytishicha, bu WhatsApp’dagi ko‘plab xavfsizlik muammolaridan faqat biri edi. 9-yanvar 2012-yilda WhatsApp muammo hal etilganini ma’lum qildi, ammo ko‘rilgan yagona chora WhatsAppStatus.net saytining IP-manzilini bloklash bo‘ldi. Bunga javoban xuddi shu imkoniyatga ega Windows dasturi yuklab olish uchun taqdim etildi. Muammo joriy tizimga kirilgan seansning IP-manzilini tekshirish orqali hal etildi.
2012-yil mayda xavfsizlik tadqiqotchilari WhatsApp’ning yangi versiyasi endi xabarlarni ochiq matn (shifrlanmagan) ko‘rinishida jo‘natmayotganini qayd etdi, biroq keyinchalik qo‘llanayotgan shifrlash usulini buzish yo‘li tasvirlab berildi. 2012-yil avgustgacha uzatiladigan xabarlarda shifrlanmagan ma’lumotlar (ochiq matn) bo‘lgan va bu seansni egallab olish (session hijacking) hujumiga imkon yaratgan. 15-avgust 2012-yilda WhatsApp qo‘llab-quvvatlash xizmati xodimlari iOS va Android uchun so‘nggi versiyalar (BlackBerry, Windows Phone va Symbian uchun emas) ma’lumotlarni uzatishdan oldin shifrlashini aytgan, biroq qo‘llangan shifrlash usulini oshkor etmagan (noaniqlik orqali xavfsizlik (security through obscurity)).
Bizning foydalanuvchimiz bilan server o‘rtasidagi barcha yozishmalar shifrlangan. Xabarlar yuborilganidan keyin ularni saqlamaymiz. Ular faqat foydalanuvchi telefonida saqlanadi. Milliarder so‘zi!Yan Kum
14-sentabr 2012-yilda Germaniyaning «The H» texnologiya sayti WhatsApp API’sidan (WhatsAPI) istalgan hisob qaydnomasini o‘g‘irlash uchun qanday foydalanish mumkinligini ko‘rsatib berdi. Ko‘p o‘tmay, WhatsAPI dasturchilariga huquqiy tahdid qilingani aytildi. «The H» sayti buni xavfsizlik haqidagi hisobotga «kutilgan munosabat» deb ta’rifladi. WhatsAPI manba kodi bir necha kun mavjud bo‘lmadi. So‘ng WhatsApp’ni ishlab chiqish jamoasi faol ishga qaytdi.
2016-yil apreldan 2.16.12 versiyasi yangilangach, xizmat barcha foydalanuvchilar uchun uchidan-uchigacha shifrlash (end-to-end) tizimini Signal (Open Whisper Systems) ishlanmalariga tayangan holda joriy etdi. Shifrlash barcha turdagi xabarlarga — matn, foto, video va ovozli xabarlarga tatbiq etilgan. Guruh chatlarida ham shifrlash mavjud. Kompaniyaning ta’kidlashicha, bunday xabarlarni faqat qabul qiluvchi shifrini yecha oladi, WhatsApp serverlari ham ularning mazmunini ko‘ra olmaydi. Tizimda Curve25519 asosidagi ECDH, AES-256, AES-GCM, HMAC-SHA256 va HKDF algoritmlaridan foydalanilgan. Ikki foydalanuvchi QR-kodni skanerlash yoki 60 xonali sonni solishtirish orqali shifrlash kalitlarini tekshirishi mumkin, bu esa o‘rtadagi vositachi (man-in-the-middle) hujumlarining oldini olishga imkon bergan.
2017-yil boshida Tobias Boelter o‘z blogida telefon raqamini nazoratga olgan tajovuzkor qurboniga yuborilgan, ammo hali yetkazilmagan xabarlarni olishi mumkin bo‘lgan hujum usulini tasvirladi. Oldin yozishma olib borilgan, telefon raqami ma’lum kontakt tarmoqqa qayta ulanganda, uning shifrlash kalitlari o‘zgargan bo‘lsa (masalan, ilova yangi smartfonga o‘rnatilganda), WhatsApp avval yuborilgan, ammo yetkazilmagan xabarlarni yangi kalitlar bilan qayta shifrlaydi va yana yuboradi. Bunda jo‘natuvchilar qabul qiluvchining kalitlari o‘zgarganini faqat xabarlar muvaffaqiyatli yetkazilgandan keyin va «Show Security Notifications» sozlamasi yoqilgan bo‘lsagina biladi. Tadqiqotchi bu xususiyatni aniqlagach, 2016-yil aprelda Meta’ga murojaat qilgan, biroq unga bunday ish tartibi tizim mualliflariga ma’lumligi va «kutilgan xatti-harakat» ekani aytilgan. Kompaniya vakili xabarlarni qayta shifrlash zarurligini ayrim foydalanuvchilar telefon va SIM-kartalarini tez-tez almashtirishi bilan izohlagan. Kompaniya bunday vaziyatlarda ham yuborilgan xabarlar qabul qiluvchiga yetkazilishini ta’minlash choralarini ko‘rishini bildirgan.
2019-yil fevralda WhatsApp Apple qurilmalari foydalanuvchilari uchun qo‘shimcha himoya tizimini joriy etdi. U ilovani Touch ID yoki Face ID orqali qulfdan chiqarish imkonini berdi.
Maxfiylik
Maxfiylik va xavfsizlikka oid jiddiy muammolar Kanada va Niderlandiya hukumatlarining qo‘shma tekshiruviga sabab bo‘ldi. Eng katta xavotir shundaki, WhatsApp o‘rnatilgach, foydalanuvchiga qaysi kontaktlari ilovadan foydalanishini ko‘rsatish uchun uning manzillar kitobidagi barcha mobil telefon raqamlarini o‘z serverlariga jo‘natadi. Bunda WhatsApp’dan foydalanmaydigan odamlarning ham aloqa ma’lumotlari serverga yuboriladi. Yuborishdan oldin raqamlar xesh-funksiya yordamida, «tuz (salt)» qo‘llanmasdan o‘zgartiriladi (mutaxassislar baholashicha, bu xeshni oddiy maishiy kompyuterda ham 3 daqiqadan kam vaqtda telefon raqamiga qaytarish mumkin); manzillar kitobidagi ismlar esa uzatilmaydi.
2018-yil aprelda kompaniya «Xizmatdan foydalanish shartlari va maxfiylik siyosati»ni Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish umumiy reglamenti (GDPR)ga moslab yangiladi. Kompaniya rasmiy blogiga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida yashovchilar xizmatdan qonuniy ravishda faqat 16 yoshdan foydalanishi mumkin edi. Boshqa hududlarda WhatsApp’dan 13 yoshdan foydalanishga ruxsat etilgan. Biroq ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilarning haqiqiy yoshi qanday tekshirilishi aniqlashtirilmagan. O‘zgarishlar Yevropa Ittifoqining maxfiylik qonunlariga bog‘liq edi. Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish umumiy reglamenti 25-may 2018-yilda kuchga kirdi. Uni buzganlik uchun 20 million yevrogacha jarima belgilangan.
2018-yil kuzida WhatsApp asoschisi va tadbirkor Brayan Ekton Forbes nashriga bergan intervyusida kompaniya sotilgach undan ketishining sababi Mark Sukerberg qat’iy talab qilgan xizmatni monetizatsiya qilishni istamagani ekanini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Facebook WhatsApp’da uchidan-uchigacha shifrlashni amalga oshirishga ham istar-istamas rozi bo‘lgan; bu Ekton uchun zarur shart edi. Intervyuda Brayan o‘zini bir necha bor «sotilgan» deb atadi va o‘z harakatlarini tanqidiy baholadi:
Men foydalanuvchilarimning maxfiyligini katta foyda evaziga sotdim. Men tanlov qildim va yon berdim. Endi esa har kuni shu qaror bilan yashashimga to‘g‘ri keladi.
Asl matn (ingl.)I sold my users’ privacy to a larger benefit. I made a choice and a compromise. And I live with that every day.
Bundan tashqari, Ekton nashrga Meta (Sukerberg kompaniyasi) rahbariyati ilovadagi maxfiylikdan voz kechishga erisha olmaganini aytdi. Meta foydalanuvchilar haqida ma’lumot to‘plash va uni reklama beruvchilarga sotish uchun uchidan-uchigacha shifrlashni chetlab o‘tish imkoniyatini ko‘rib chiqqan. WhatsApp sotilganidan keyin ilovaning shifrlash tizimida nimalar bo‘layotgani Brayanga noma’lum. Meta esa bu masala yuzasidan hozircha rasmiy izoh bermagan.
2019-yil fevralda WhatsApp ilovasi foydalanuvchilarning qiziqishlarini o‘rgana boshladi.
8-fevral 2021-yildan hisob qaydnomasi egasiga oid foydalanuvchi ma’lumotlarini saqlashning yangi shartlari kuchga kirdi. Xizmatdan foydalanishni davom ettirishni istaganlar yangi shartlarga rozi bo‘lishi kerak edi. Rozi bo‘lmagan foydalanuvchilar hisob qaydnomalarini o‘chirishiga to‘g‘ri keldi. Yangi siyosat Yevropa Ittifoqida qo‘llanmaydi, chunki GDPR tamoyillariga zid. Facebook bilan ma’lumot almashishga qarshilik va tushunarsiz jihatlar sababli WhatsApp maxfiylik siyosati yangilanishini 8-fevral 2021-yildan 15-may 2021-yilga qoldirdi.
Bosh radiochastota markazining bayonotiga ko‘ra, AQSH maxsus xizmatlari WhatsApp foydalanuvchilari ma’lumotlariga nazoratsiz kirish imkoniyatiga ega va ulardan maxsus tanlangan axborot orqali odamlarning nozik «qo‘zg‘atuvchi omillari»ga ta’sir etib, ularni manipulyatsiya qilishda foydalanishi mumkin.
2021-yil sentabrda Irlandiyaning Ma’lumotlarni himoya qilish komissiyasi WhatsApp’ni ma’lumotlarni qayta ishlash jarayoni shaffof emasligi uchun 225 million yevro jarimaga tortdi.
Uzilishlar
13-mart 2019-yilda Meta tarixidagi eng yirik nosozlik yuz berdi; u qariyb 10 soat davom etdi. Shu vaqt ichida Facebook, Instagram, Messenger va WhatsApp kabi xizmatlar ko‘plab mamlakatlar foydalanuvchilari uchun ishlamadi. Muammoga «server konfiguratsiyasini o‘zgartirish» sabab bo‘lgan.
25-oktabr 2022-yilda bir qator mamlakatlarda WhatsApp xizmatida keng ko‘lamli uzilish kuzatildi.
24–28-yanvar 2023-yilda Rossiyada WhatsApp va Telegram xizmatlari keng ko‘lamda ishlamay qoldi. Xatolar haqidagi eng ko‘p xabarlar Uzoq Sharq mintaqasidan kelgan. Moskva, Sankt-Peterburg va boshqa shaharlarda ham mahalliy uzilishlar qayd etilgan. RBC ma’lumotiga ko‘ra, nosozliklar Roskomnadzor olib borgan profilaktika ishlari bilan bog‘liq bo‘lgan.
31-avgust 2025-yilda Voronej shahrida Rossiyada internet cheklovlariga va WhatsApp’da videoqo‘ng‘iroqlar taqiqlanishiga qarshi ruxsat etilgan miting bo‘lib o‘tdi.
Narxi
18-yanvar 2016-yilgacha Android qurilmalarida xizmat obuna asosida ishlagan. Ikkinchi yildan boshlab 1 yil uchun obuna taxminan 1 AQSH dollari turardi. Ya’ni xizmat har yillik to‘lovlar orqali daromad olgan. Reklama bannerlari yoki mikroto‘lovlar joriy etilishi kutilmagan. Apple qurilmalarida esa xizmat ilova sotib olingach mavjud bo‘lgan. 18-yanvar 2016-yildan xizmat bepul bo‘ldi (foydalanuvchilar uchun abonent to‘lovi bekor qilindi), ishlab chiqaruvchi esa uchinchi tomon reklamalarini qo‘shmadi. Banklar va aviakompaniyalar kabi korxona va tashkilotlar uchun xizmatlar sinovi boshlandi.
Barcha turdagi qurilmalar (smartfonlar va telefonlar), jumladan (iPhone, Android, BlackBerry, Windows Phone, Nokia) uchun rasmiy WhatsApp mijoz dasturini (ilovasini) bepul yuklab olish va ishlatish mumkin.
Tanqidlar
2018-yilda Jeff Bezos (Amazon kompaniyasi rahbari) va Muhammad ibn Salmon Ol Saud (Saudiya Arabistoni shahzodasi) WhatsApp orqali xabar almashgan. Shahzoda rahbarga videofayl yuborgan. Fayl olingach, rahbarning telefoni buzib kirilgan va shaxsiy ma’lumotlari o‘g‘irlangan.
2019-yil may boshida WhatsApp’dagi ovozli qo‘ng‘iroqlar orqali qurilmaga Isroilda ishlab chiqilgan josuslik dasturi o‘rnatilishi mumkinligi aniqlangan.
2021-yilda notijorat ProPublica tashkiloti keng ko‘lamli jurnalistik surishtiruv o‘tkazdi. Unda Meta (WhatsApp egasi) faqat foydalanuvchilarning metama’lumotlarini yig‘ish bilan cheklanmasdan, yozishmalar maxfiyligi haqidagi bayonotlarga qaramay, WhatsApp’da saqlanadigan shaxsiy xabarlardan ham foydalana olishi ma’lum bo‘lgan.
2022-yil sentabrda WhatsApp dasturchilari yuqorida ta’riflangan zaifliklar borligini tasdiqladi. Tajovuzkorlar ulardan foydalanib, videoqo‘ng‘iroq qilish yoki videofayl yuborish orqali qurilmaga masofadan kirishi mumkin edi. Ishlab chiquvchilar xavfsizlik yangilanishlarini chiqardi. Pavel Durov WhatsApp’ni «kuzatuv vositasi» deb atadi va 2017–2020-yillarda ham shunga o‘xshash muammolar bir necha bor aniqlanganini eslatdi.
2022-yil noyabrda xakerlar forumida 500 million foydalanuvchining telefon raqamlari bazasi sotuvga qo‘yildi. Ular orasida 10 million rossiyalikning raqamlari ham bor edi.
2024-yil iyulda messenjer xavfsizligini Ilon Mask ham tanqid qildi. Retvitida Mask «WhatsApp’ni shaxsiy ma’lumotlarni himoyalash nuqtayi nazaridan xavfsiz deb hisoblamasligini» ma’lum qildi.
Rossiyada bloklanishi
Rossiya foydalanuvchilari ma’lumotlarini mamlakat hududidagi serverlarda saqlashni talab qiluvchi qonunga rioya etmagani uchun WhatsApp jarimaga tortilgan. 1-iyun 2023-yilda Rossiya sudi taqiqlangan kontentni o‘chirmagani sababli WhatsApp’ga 3 million rubl jarima soldi. Reuters agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, bu Rossiyada mazkur turdagi qoidabuzarlik uchun qo‘yilgan birinchi jarima bo‘lgan.
13-avgust 2025-yilda Roskomnadzor «jinoyatchilarga qarshi kurashish» maqsadida WhatsApp messenjeridagi qo‘ng‘iroqlarni «qisman» cheklaganini rasman e’lon qildi. Idora bayonotiga ko‘ra, «Telegram va WhatsApp Rossiya fuqarolarini aldash, pul undirish, ularni qo‘poruvchilik va terrorchilik faoliyatiga jalb qilishda ishlatiladigan asosiy ovozli xizmatlarga aylangan». Shu bilan birga, Rossiya Raqamli rivojlanish vazirligi messenjer Rossiya qonunchiligi talablarini bajarsa, qo‘ng‘iroqlardan foydalanish qayta tiklanishi mumkinligini bildirdi.
Oktabr oxirida «yangi rossiyalik foydalanuvchilarning ro‘yxatdan o‘tishini to‘xtatish» maqsadida WhatsApp’da ro‘yxatdan o‘tish uchun keladigan SMS xabarlar va qo‘ng‘iroqlar bloklana boshlandi.
11-fevral 2026-yilda kompaniya vakili Meta Platforms (META.O) faoliyatini to‘liq bloklashga urinish haqida xabar berdi. Ayni paytda hukumat mamlakatda internet ustidan nazoratni kuchaytirish maqsadida mahalliy ishlab chiqarilgan platformalarni targ‘ib qilmoqda. Rossiya rasmiylari MAX platformasini targ‘ib qilmoqda; tanqidchilarga ko‘ra, u foydalanuvchilarni kuzatish imkonini beradi. Davlat ommaviy axborot vositalari bu da’voni inkor etadi.
Ommabopligi
13-avgust 2025-yil holatiga ko‘ra, Rossiyada WhatsApp foydalanuvchilari soni 100 milliondan ortiq edi.
Sharhlar
- ↑ Английский каламбур, основанный на фразе англ. «What’s up?» («Что новенького?», «Чё как?»), где вместо англ. up написано близкое по звучанию англ. app (сокр. от англ. application, англ. mobile app).
- ↑ Тлеющий конфликт с иностранными провайдерами усилился после начала полномасштабного вторжения на Украину в феврале 2022 года.
Manbalar
- ↑ https://t3n.de/magazin/erlang-247504/
- ↑ «Ватсап», «вотсап» или «вацап»: как писать правильно. Мел (16 апреля 2024). Дата обращения: 14 февраля 2026.
- ↑ WhatsApp FAQ – Using one WhatsApp account on multiple phones, or with multiple phone numbers. whatsapp.com. Дата обращения: 9 мая 2018. Архивировано 10 мая 2018 года.
- ↑ Colin S. Stretch (Facebook, Inc.). Facebook, FORM 8-K. Closing of WhatsApp Acquisition (англ.). United States securities and exchange commission (4 октября 2014). Дата обращения: 6 июля 2015. Архивировано 7 июля 2015 года.
- ↑ https://www.forbes.com/sites/parmyolson/2014/02/19/exclusive-inside-story-how-jan-koum-built-whatsapp-into-facebooks-new-19-billion-baby/ Архивная копия от 20 февраля 2014 на Wayback Machine «24 февраля 2009 года он поглотил компанию „WhatsApp Inc.“ в Калифорнии»
- 1 2 3 4 Making WhatsApp free and more useful Архивная копия от 26 января 2016 на Wayback Machine, WhatsApp Blog, 18 января 2016 года.
- ↑ How much does it cost to use WhatsApp? (англ.). WhatsApp. Дата обращения: 14 декабря 2015. Архивировано 27 мая 2016 года.
- ↑ Not so cheap! WhatsApp calls might cost much more than you think (англ.). TechRadar (12 мая 2015). Дата обращения: 14 декабря 2015. Архивировано из оригинала 21 декабря 2015 года.
- 1 2 Metz, Cade (5 апреля 2016). Forget Apple vs. the FBI: WhatsApp Just Switched on Encryption for a Billion People. Wired. Архивировано 5 апреля 2016. Дата обращения: 5 апреля 2016.
- ↑ Leo Sun. Facebook Inc.'s WhatsApp Hits 900 Million Users: What Now? The Motley Fool (11 сентября 2015). Дата обращения: 21 октября 2015. Архивировано 14 сентября 2015 года.
- ↑ WhatsApp Blog (англ.). WhatsApp.com. Дата обращения: 14 февраля 2020. Архивировано 10 марта 2020 года.
- ↑ Число активных пользователей WhatsApp достигло миллиарда. Lenta.ru. Дата обращения: 2 февраля 2016. Архивировано 2 февраля 2016 года.
- ↑ Владислав Новый, Анна Балашова. Пользователи засиделись в чате : Сотовым операторам предрекают убытки на $23 млрд : [арх. 7 августа 2019] // «Коммерсантъ» : газета. — 2012. — № 192 (4977) (12 октября). — С. 13.
- ↑ Jon Russell. WhatsApp founder to operators: We're no SMS-killer, we get people hooked on data (англ.). The Next Web (4 апреля 2012). Дата обращения: 4 ноября 2012. Архивировано 5 октября 2013 года.
- ↑ Drew Olanof. WhatsApp hits new record with 10 billion total messages in one day (англ.). The Next Web (23 августа 2012). Дата обращения: 29 января 2013. Архивировано 5 октября 2013 года.
- ↑ Мессенджер WhatsApp поставил рекорд по количеству сообщений за сутки Архивная копия от 30 октября 2020 на Wayback Machine // Lenta.ru, 13 июня 2013
- ↑ Tweet from WhatsApp: new daily record: 10B+ msgs sent (inbound) and 17B+ msgs received (outbound) by our users = 27 Billion msgs handled in just 24 hours! Архивная копия от 15 октября 2013 на Wayback Machine
- ↑ Ольга Шишкова. WhatsApp: История роста мессенджера без маркетинга. Цукерберг Позвонит (ЦП) (2 декабря 2014). Дата обращения: 6 августа 2019. Архивировано 14 июля 2015 года.
- ↑ Первин Мамед-заде. Около 1 млрд человек отправляют в день через WhatsApp 55 млрд сообщений. ТАСС. Дата обращения: 15 июля 2018. Архивировано 15 июля 2018 года.
- ↑ WhatsApp users get the message (англ.). Financial Times (14 ноября 2011). — «WhatsApp Messenger, an app which allows unlimited free text-messaging between users, has done to SMS on mobile phones what Skype did to international calling on landlines. ... Since launching in July 2009, WhatsApp has slowly grown by word-of-mouth and the same simple viral mechanism that fuelled Skype: both sender and receiver must own the app». Дата обращения: 4 ноября 2012. Архивировано 2 февраля 2013 года.
- ↑ Jamie Rigg. WhatsApp to add voice communication by summer (англ.). Engadget (24 февраля 2014). Дата обращения: 4 сентября 2014. Архивировано 5 сентября 2014 года.
- ↑ В iOS-версии WhatsApp появились бесплатные звонки — Вести. Hi-tech. Дата обращения: 24 июня 2015. Архивировано 24 июня 2015 года.
- ↑ Аудиозвонки WhatsApp стали доступны на «винфонах» — Вести. Hi-tech. Дата обращения: 24 июня 2015. Архивировано 24 июня 2015 года.
- ↑ Benedict Evans. WhatsApp - The Biggest Social Network You've Never Heard Of (англ.). Forbes (19 октября 2012). Дата обращения: 6 августа 2019. Архивировано 7 августа 2019 года.
- ↑ Ryan Kim. WhatsApp eclipses 100 million download mark on Google Play (англ.). GigaOM (5 ноября 2012). Дата обращения: 6 августа 2019. Архивировано 7 августа 2019 года.
- ↑ David Meyer. WhatsApp is growing like crazy — 300 million monthly users and counting (англ.). GigaOM (7 августа 2013). Дата обращения: 6 августа 2019. Архивировано 7 августа 2019 года.
- ↑ WhatsApp Blog Архивная копия от 10 августа 2015 на Wayback Machine (англ.)
- ↑ WhatsApp Архивная копия от 26 марта 2015 на Wayback Machine // Google Play Market
- ↑ Назван самый популярный в России мессенджер. Дата обращения: 30 июня 2020. Архивировано 23 октября 2020 года.
- ↑ Inside The Facebook-WhatsApp Megadeal: The Courtship, The Secret Meetings, The $19 Billion Poker Game (англ.). Forbes (24 марта 2014). — «Last month Facebook bought WhatsApp for $4 billion in cash, $12 billion in stock (8.5% of the company) plus $3 billion in restricted shares». Дата обращения: 21 августа 2014. Архивировано 24 августа 2014 года.
- ↑ WhatsApp to start sharing user data with Facebook (англ.). The Verge (25 августа 2016). Дата обращения: 29 сентября 2017. Архивировано 6 мая 2019 года.
- ↑ WhatsApp to share user data with Facebook for ad targeting — here's how to opt out. TechCrunch (25 августа 2016). Дата обращения: 25 августа 2016. Архивировано 25 августа 2016 года.
- ↑ WhatsApp users to receive adverts — BBC News. BBC News (25 августа 2016). Дата обращения: 25 августа 2016. Архивировано 26 августа 2016 года.
- ↑ Tynan, Dan. WhatsApp privacy backlash: Facebook angers users by harvesting their data. The Guardian (25 августа 2016). Дата обращения: 25 августа 2016. Архивировано 26 августа 2016 года.
- ↑ WhatsApp FAQ — How do I choose not to share my account information with Facebook to improve my Facebook ads and products experiences? Дата обращения: 25 августа 2016. Архивировано 26 августа 2016 года.
- ↑ Мессенджером WhatsApp уже пользуется миллиард человек. Tablets24 (2 февраля 2016). Дата обращения: 5 февраля 2016. Архивировано 22 февраля 2016 года.
- ↑ WhatsApp начал первые бета-тесты темного режима для гаджетов на Android. «Профиль» (еженедельный журнал) (27 марта 2019). Дата обращения: 27 марта 2019. Архивировано 27 марта 2019 года.
- ↑ Мобильный мессенджер WhatsApp вышел в версии для операционной системы KaiOS Архивная копия от 27 июля 2019 на Wayback Machine, 2019-07-24
- ↑ WhatsApp прекратил работать у части пользователей. Что делать и кто виноват? iXBT.com. Дата обращения: 16 июня 2020. Архивировано 16 июня 2020 года.
- ↑ Вести.net: в чаты WhatsApp добавят денежные переводы. vesti.ru. Дата обращения: 16 июня 2020. Архивировано 16 июня 2020 года.
- ↑ WhatsApp добавил поддержку биометрической идентификации для web-версии. Коммерсантъ (28 января 2021). Дата обращения: 28 января 2021. Архивировано 28 января 2021 года.
- ↑ WhatsApp начинает блокировать звонки и сообщения несогласных с передачей данных. Deutsche Welle. 15 мая 2021. Архивировано 16 мая 2021. Дата обращения: 16 мая 2021.
- ↑ WhatsApp анонсировал запуск каналов в мессенджере. РИА Новости. 8 июня 2023. Архивировано 8 июня 2023. Дата обращения: 8 июня 2023.
- ↑ Итоговая сумма покупки WhatsApp выросла до 22 миллиардов долларов. Дата обращения: 30 июня 2020. Архивировано 30 октября 2020 года.
- ↑ Facebook покупает мессенджер WhatsApp за $16 млрд :: Экономика :: Top.rbc.ru. Дата обращения: 20 февраля 2014. Архивировано из оригинала 28 февраля 2014 года.
- ↑ Stunner: Facebook To Buy WhatsApp For $19 Billion In Cash, Stock (англ.). Forbes (19 февраля 2014). — «buy popular mobile messaging startup WhatsApp for an upfront total of $16 billion, including $4 billion in cash and about $12 billion in Facebook shares. ... The purchase price rises to as much as $19 billion once you factor in an additional $3 billion in restricted stock units that will be granted to WhatsApp’s founders and employees vesting over the next four years». Дата обращения: 21 августа 2014. Архивировано 3 сентября 2014 года.
- ↑ Архивированная копия. Дата обращения: 15 мая 2020. Архивировано 13 мая 2020 года.
- ↑ It’s here: Introducing WhatsApp for iPad. WhatsApp Blog (27 мая 2025). Дата обращения: 27 мая 2025.
- ↑ WhatsApp? Nicht ohne Risiken (нем.). Архивировано из оригинала 26 июня 2015 года.
- ↑ venomous0x/WhatsAPI. GitHub. Дата обращения: 4 ноября 2012. Архивировано 26 мая 2013 года.
- ↑ Whatsapp — iOS password generation | Ezio Amodio Архивировано 29 января 2013 года. (итал.)
- ↑ WhatsApp: popular free messaging service puts users at risk Архивная копия от 4 октября 2012 на Wayback Machine // DIE WELT/WorldCrunch, Benedikt Fuest, 7 сентября 2012 года.
- ↑ WhatsAPI/README.md at master · venomous0x/WhatsAPI · GitHub. GitHub. Дата обращения: 4 ноября 2012. Архивировано 22 июня 2015 года.
- ↑ Scaling to Millions of Simultaneous Connections Архивная копия от 9 июля 2012 на Wayback Machine, Rick Reed (WhatsApp) // Erlang Factory SF, 30 марта 2012 года
- ↑ 1 million is so 2011 Архивная копия от 19 февраля 2014 на Wayback Machine // WhatsApp Blog, 6 января 2012 года.
- ↑ Rick Reed (WhatsApp). That's Billion with a B: Scaling to the next level at WhatsApp (англ.). Erlang Factory SF (7 марта 2014). Дата обращения: 6 июля 2015. Архивировано 24 сентября 2015 года.
- ↑ Keep users’ content safe with Google Drive Архивная копия от 11 октября 2015 на Wayback Machine / Блог Android Developer, October 7, 2015 (англ.) «In fact, WhatsApp now lets users back up their media and conversations to Google Drive»
- ↑ Keep your memories safe with WhatsApp and Google Drive Архивная копия от 23 февраля 2016 на Wayback Machine / Google Drive blog, 7 октября 2015 года (англ.) «So starting today, WhatsApp for Android lets you create a private backup of your chat history, voice messages, photos, and videos in Google Drive.»
- ↑ Каталог групповых чатов WhatsApp. groupsru.com. Дата обращения: 19 сентября 2018. Архивировано 9 июля 2021 года.
- ↑ Антон Благовещенский. WhatsApp официально запустил долгожданную возможность. rg.ru. «Российская газета» (28 ноября 2017). Дата обращения: 28 ноября 2017. Архивировано 5 декабря 2017 года.
- ↑ Антон Благовещенский. WhatsApp официально запустил долгожданное удаление сообщений. «Российская газета» (1 ноября 2017). Дата обращения: 1 ноября 2017. Архивировано 1 ноября 2017 года.
- ↑ WhatsApp прекращает поддержку приложения для миллионов пользователей (2 января 2017). Дата обращения: 2 января 2017. Архивировано 3 января 2017 года.
- ↑ WhatsApp прекратит поддержку приложения на устаревших гаджетах Архивная копия от 19 мая 2017 на Wayback Machine / РБК
- ↑ Наталья Селиверстова. В WhatsApp появилась функция создания каналов. РИА Новости (30 июня 2018). Дата обращения: 7 августа 2019. Архивировано 11 июля 2018 года.
- ↑ MacDonald, Cheyenne. Fears of new 'Blue Whale'-style suicide game rise as terrifying 'Momo' challenge takes over WhatsApp (англ.) // The Daily Mail : newspaper. — 2018. — 2 August. Архивировано 3 августа 2018 года.
- ↑ WhatsApp для JioPhone. Дата обращения: 4 января 2019. Архивировано 8 августа 2020 года.
- ↑ Александр Кузнецов. Apple удаляет из App Store приложения со стикерами для WhatsApp. iGuides.ru (18 ноября 2018). Дата обращения: 30 декабря 2018.
- ↑ WhatsApp запретит пересылать одно сообщение более пяти раз. ТАСС. Дата обращения: 21 января 2019. Архивировано 22 января 2019 года.
- ↑ В WhatsApp появится поиск по изображениям. Дата обращения: 14 марта 2019. Архивировано 16 марта 2019 года.
- ↑ В WhatsApp появится новая функция. Известия (3 апреля 2019). Дата обращения: 4 апреля 2019. Архивировано 4 апреля 2019 года.
- ↑ WhatsApp позволит отключать уведомления архивных чатов (12 апреля 2019). Дата обращения: 12 апреля 2019. Архивировано 20 июня 2019 года.
- ↑ Wilde, Damien. Latest WhatsApp beta adds Vacation Mode that allows you to ignore, fully mute archived chats. 9to5Google (11 апреля 2019). Дата обращения: 12 апреля 2019. Архивировано 12 апреля 2019 года.
- ↑ Функциональность WhatsApp урезали из-за коронавируса. IXBT.com (30 марта 2020). Дата обращения: 30 марта 2020. Архивировано 5 февраля 2021 года.
- ↑ Справочный центр WhatsApp - Как прослушать голосовое сообщение перед отправкой. WhatsApp.com. Дата обращения: 16 декабря 2021. Архивировано 16 декабря 2021 года.
- ↑ WABetaInfo. WhatsApp is enabling new privacy measures to protect users (брит. англ.). WABetaInfo (11 декабря 2021). Дата обращения: 16 декабря 2021. Архивировано 16 декабря 2021 года.
- ↑ Расшифровка голосовых сообщений. Дата обращения: 24 ноября 2024. Архивировано 23 ноября 2024 года.
- ↑ В WhatsApp заработала новая бесплатная функция. Дата обращения: 24 ноября 2024.
- ↑ WhatsApp добавил функцию сканирования документов. TACC. Дата обращения: 26 декабря 2024.
- ↑ WhatsApp: Popular free messaging service puts users at risk Архивная копия от 4 октября 2012 на Wayback Machine // DIE WELT/WorldCrunch, Benedikt Fuest 2012-09-07
- ↑ Brad McCarty. Signup goof leaves WhatsApp users open to account hijacking. The Next Web (23 мая 2011). Дата обращения: 2013-02-29. Архивировано 4 апреля 2013 года.
- ↑ Corey Brookehoven. Whatsapp leaks usernames, telephone numbers and messages (англ.). Your daily Mac (19 мая 2011). Дата обращения: 18 июля 2011. Архивировано 23 мая 2011 года.
- ↑ Andreas Kurtz. Shooting the Messenger (англ.) (8 сентября 2011). Дата обращения: 11 сентября 2011. Архивировано из оригинала 17 января 2012 года.
- ↑ Joost Schellevis. What's app status: van Anderen os nog steeds te wijzigen (нид.). Tweakers (12 января 2012). Дата обращения: 12 января 2012. Архивировано 3 июля 2020 года.
- ↑ How What's app net works. Wire trip (12 января 2012). Дата обращения: 7 апреля 2013. Архивировано из оригинала 5 ноября 2013 года.
- ↑ Whatsapp ya cifra los mensajes (исп.). Mi equipo está loco. IT Pro (11 мая 2012). Дата обращения: 31 мая 2012. Архивировано из оригинала 5 апреля 2015 года.
- ↑ David Barrera. Twitter (8 мая 2012). Дата обращения: 31 мая 2012. Архивировано 7 октября 2019 года.
- ↑ Sp0rk bomb. Twitter (10 мая 2012). Дата обращения: 31 мая 2012. Архивировано 3 января 2020 года.
- ↑ WhatsApp is broken, really broken (англ.). File perms (12 сентября 2012). Дата обращения: 8 февраля 2013. Архивировано 8 января 2015 года.
- ↑ Sniffer tool displays other people's WhatsApp messages (англ.). Heinz Heise (13 мая 2012). Дата обращения: 29 января 2013. Архивировано 16 мая 2019 года.
- ↑ Sniffer tool displays other people's WhatsApp messages. The H Online. 13 мая 2012. Архивировано 16 мая 2019. Дата обращения: 4 ноября 2012.
- ↑ Are my messages secure? WhatsApp. Zendesk (15 августа 2012). — FAQ. Дата обращения: 29 января 2013. Архивировано из оригинала 5 ноября 2013 года.
- ↑ Рождённый в СССР: История хакера Яна Кума, который построил WhatsApp и стал миллиардером. Дата обращения: 3 марта 2014. Архивировано из оригинала 24 апреля 2014 года.
- ↑ WhatsApp accounts almost completely unprotected. The H. Heinz Heise (14 сентября 2012). Дата обращения: 26 января 2013. Архивировано 22 июня 2018 года.
- ↑ WhatsApp threatens legal action against API developers. The H. Heinz Heise (25 сентября 2012). Дата обращения: 26 января 2013. Архивировано 4 октября 2018 года.
- ↑ WhatsAPI sources back online. The H. Heinz Heise (30 сентября 2012). Дата обращения: 26 января 2013. Архивировано из оригинала 2 июня 2013 года.
- ↑ Jan and Brian. end-to-end encryption (англ.). WhatsApp Blog (5 апреля 2016). Дата обращения: 2 августа 2016. Архивировано 4 августа 2016 года.
- ↑ Мессенджер WhatsApp включил систему полного шифрования данных. Slon.ru (5 апреля 2016). Дата обращения: 2 августа 2016. Архивировано из оригинала 24 апреля 2016 года.
- ↑ WhatsApp Encryption Overview. Technical white paper (англ.). WhatsApp (4 апреля 2016). Дата обращения: 2 августа 2016. Архивировано 5 апреля 2016 года.
- ↑ WhatsApp design feature means some encrypted messages could be read by third party. The Guardian (англ.). 28 июня 2017. Архивировано 1 июля 2017. Дата обращения: 14 февраля 2024.
- ↑ WhatsApp Retransmission Vulnerability. tobi.rocks. Дата обращения: 13 января 2017. Архивировано из оригинала 14 января 2017 года.
- ↑ WhatsApp vulnerability: Bug or Backdoor? tobi.rocks. Дата обращения: 13 января 2017. Архивировано из оригинала 15 января 2017 года.
- ↑ WhatsApp защитит переписки через Face ID и Touch ID. Дата обращения: 4 февраля 2019. Архивировано 4 февраля 2019 года.
- ↑ Блог WhatsApp. Introducing Touch ID & Face ID. Дата обращения: 5 февраля 2019. Архивировано 7 февраля 2019 года.
- ↑ Wisniewski, Chester (29 января 2013). WhatsApp's privacy investigated by joint Canadian-Dutch probe. Naked security. Sophos. Архивировано 30 апреля 2019. Дата обращения: 29 января 2013.
- ↑ Investigation into the personal information handling practices of WhatsApp Inc. Findings under the Personal Information Protection and Electronic Documents Act (PIPEDA). Privacy Commissioner of Canada (15 января 2013). — Report of Findings. Дата обращения: 29 января 2013. Архивировано 2 февраля 2013 года.
- ↑ WhatsApp could face prosecution on poor privacy. IDG. CXO Media (28 января 2013). — «Dutch and Canadian privacy commissioners conducted a yearlong investigation into the popular mobile app». Дата обращения: 29 января 2013. Архивировано 5 ноября 2013 года.
- ↑ Legal Info. WhatsApp (7 июля 2012). Дата обращения: 29 января 2013. Архивировано 16 января 2013 года.
- ↑ В Евросоюзе вступил в силу новый закон о защите персональных данных. Интерфакс (25 мая 2018). Дата обращения: 2 августа 2018. Архивировано 2 августа 2018 года.
- 1 2 Exclusive: WhatsApp Cofounder Brian Acton Gives The Inside Story On #DeleteFacebook And Why He Left $850 Million Behind (англ.). Forbes (26 сентября 2018). Дата обращения: 10 октября 2018. Архивировано 2 мая 2020 года.
- ↑ «Я продал приватность»: сооснователь WhatsApp раскаялся. gazeta.ru (27 сентября 2018). Дата обращения: 10 октября 2018. Архивировано 10 октября 2018 года.
- ↑ [WhatsApp начинает следить за пользователями https://rg.ru/2019/02/14/whatsapp-nachinaet-sledit-za-polzovateliami-vot-chto-ob-etom-izvestno.html Архивная копия от 3 марта 2019 на Wayback Machine]
- ↑ Эксперт рассказал, стоит ли ждать оттока пользователей из WhatsApp Архивная копия от 4 декабря 2020 на Wayback Machine // РГ, 4.12.2020
- ↑ WhatsApp обновил Условия использования и Политику приватности -. www.rfs-rf.ru. Федеральное государственное унитарное предприятие "Главный радиочастотный центр" (17 марта 2021). Дата обращения: 20 марта 2021. Архивировано 20 марта 2021 года.
- ↑ В Ирландии WhatsApp оштрафовали на 225 миллионов евро. РИА Новости (2 сентября 2021). Дата обращения: 5 сентября 2021. Архивировано 5 сентября 2021 года.
- ↑ В Facebook объяснили глобальный сбой. Газета.Ru (14 марта 2019). Дата обращения: 14 марта 2019. Архивировано 1 марта 2020 года.
- ↑ Лилия Пашкова, Дарья Чебакова. В работе WhatsApp произошел глобальный сбой. РБК (25 октября 2022). Дата обращения: 25 октября 2022. Архивировано 25 октября 2022 года.
- ↑ Пользователи WhatsApp сообщили о сбоях в работе мессенджера. РИА Новости (25 октября 2022). Дата обращения: 25 октября 2022. Архивировано 25 октября 2022 года.
- ↑ Углова, Юлия. Сбой Telegram и WhatsApp в России: что нужно знать. Hi-Tech Mail.ru (24 января 2024). Дата обращения: 24 января 2024. Архивировано 24 января 2024 года.
- ↑ Сбой в работе мессенджеров объяснили профилактикой, проводимой РКН. РБК (24 января 2024). Дата обращения: 27 января 2024. Архивировано 26 января 2024 года.
- ↑ "Верните нам связь!" В Воронеже прошёл митинг против ограничения интернета в России и запрета звонков в WhatsApp. Настоящее время (телеканал). 4 сентября 2025.
- ↑ "Скоро железный занавес? Вы нарушаете Конституцию!". Митинг против блокировки мессенджеров в Воронеже. Sota.Vision. 1 сентября 2025.
- ↑ У WhatsApp уже 400 млн активных пользователей: компания хочет оставаться независимой. Slon.ru (20 декабря 2013). Дата обращения: 12 августа 2015. Архивировано из оригинала 21 февраля 2014 года.
- ↑ Why we don’t sell ads Архивная копия от 10 октября 2013 на Wayback Machine // WhatsApp blog
- ↑ WhatsApp to charge iPhone users annual subscription. But the yearly price tag for the messaging app, which has more than 250 million users, is only 99 cents. Архивная копия от 22 августа 2013 на Wayback Machine // CNet, July 17, 2013, Lance Whitney
- ↑ Stephanie Kirchgaessner. Jeff Bezos hack: Amazon boss's phone 'hacked by Saudi crown prince' (англ.) // The Guardian : газета. — 2020. — 22 January. Архивировано 29 февраля 2020 года.
- ↑ Greg Farrell, Alyza Sebenius, Matt Day. Saudi Crown Prince Hacked Jeff Bezos's Phone, Analysis Suggests (англ.). Bloomberg (22 января 2020). Дата обращения: 25 мая 2020. Архивировано 8 апреля 2020 года.
- ↑ Guardian: телефон главы Amazon взломали с помощью файла в WhatsApp от саудовского принца. ТАСС (22 января 2020). Дата обращения: 25 мая 2020. Архивировано 25 апреля 2020 года.
- ↑ Mehul Srivastava. WhatsApp voice calls used to inject Israeli spyware on phones (англ.) // Financial Times : газета. — 2019. — 14 May. — ISSN 0307-1766. Архивировано 25 октября 2022 года.
- ↑ Peter Elkind, Jack Gillum, Craig Silverman. How Facebook Undermines Privacy Protections for Its 2 Billion WhatsApp Users (англ.). ProPublica (7 сентября 2021). Дата обращения: 25 октября 2022. Архивировано 23 октября 2022 года.
- ↑ Артур Галеев. Империя лжи. WhatsApp обещал пользователям секретность, но всех обманул. Переписки миллиардов людей оказались под угрозой. Lenta.ru (9 сентября 2019). Дата обращения: 25 октября 2022. Архивировано 25 октября 2022 года.
- ↑ September Update CVE-2022-36934 / CVE-2022-27492 (англ.). WhatsApp Security Advisories (сентябрь 2022). Дата обращения: 8 октября 2022. Архивировано 7 октября 2022 года.
- ↑ Владимир Фетисов. В WhatsApp нашли уязвимости, позволяющие взламывать смартфоны на Android и iOS. 3DNews (27 сентября 2022). Дата обращения: 8 октября 2022. Архивировано 8 октября 2022 года.
- ↑ Валерий Романов. В WhatsApp найдена уязвимость для взлома iPhone. Газета.ru (28 сентября 2022). Дата обращения: 25 октября 2022. Архивировано 25 октября 2022 года.
- ↑ Дуров предупредил об уязвимости WhatsApp, дающей доступ ко всему телефону. РБК (6 октября 2022). Дата обращения: 25 октября 2022. Архивировано 25 октября 2022 года.
- ↑ Владимир Мироненко. Павел Дуров назвал WhatsApp инструментом слежки и посоветовал держаться от этого мессенджера подальше. 3DNews (6 октября 2022). Дата обращения: 8 октября 2022. Архивировано 8 октября 2022 года.
- ↑ Руслан Авдеев. На продажу выставили базу из 500 млн номеров пользователей WhatsApp — среди них 10 млн профилей россиян. 3DNews (24 ноября 2022). Дата обращения: 4 декабря 2022. Архивировано 4 декабря 2022 года.
- ↑ Илон Маск высказался о безопасности использования WhatsApp. Tengrinews.kz (6 июля 2024). Дата обращения: 14 августа 2024. Архивировано 7 июля 2024 года.
- 1 2 Russia fines WhatsApp for first time for not deleting banned content (англ.). Reuters. 1 июня 2023. Архивировано 29 ноября 2023. Дата обращения: 3 июня 2023.
- ↑ Андрей Созинов. Россиянам частично заблокировали звонки в Telegram и WhatsApp. 3DNews (13 августа 2025). Дата обращения: 16 ноября 2025.
- ↑ Андрей Созинов. Минцифры назвало условия для разблокировки звонков в WhatsApp и Telegram. 3DNews (13 августа 2025). Дата обращения: 16 ноября 2025.
- ↑ Екатерина Шокурова, Татьяна Зыкина. В России начали ограничивать регистрацию в Telegram и WhatsApp. РБК (31 октября 2025). Дата обращения: 29 ноября 2025.
- 1 2 WhatsApp says Russia tried to fully block service to push state app, Reuters, February 12, 2026
- ↑ Our statement on the news about the Russian government's attempt to block WhatsApp (англ.). X (13 августа 2025).
- ↑ Our statement on the news about the Russian government's attempt to block WhatsApp (англ.). Facebook (13 августа 2025).
Havolalar
- whatsapp.com sayti
- 17 yil ichida WhatsApp foydasiz ilovadan dunyodagi eng mashhur messenjerga aylandi va uning asoschisi Yan Kum belgilab bergan tamoyillardan voz kechdi. Meduza (8-mart 2026-yil). Murojaat qilingan sana: 9-mart 2026-yil. Arxivlangan 8-mart 2026-yilda.