Karakolning maydoni 52,53 km². Qirgʻiziston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi bahosiga koʻra, 2023-yil boshida aholi soni 81 952 kishini tashkil etgan (shu jumladan, Pristan-Prjevalsk). Shaharning shimolida, EM-09 avtomobil yoʻli boʻyida Tyup, janubi-gʻarbida esa Jeti-Oʻgʻuz kurorti.
Nomi
Tarixan shahar Karakol deb atalgan. Bu nom qirgʻiz tilidan «qora daryo» deb tarjima qilinadi. Bu yerdagi «koʻl» unsuri moʻgʻul tillaridan kelib chiqqan boʻlib, «daryo oʻzani» yoki «daryo vodiysi» maʼnosini anglatadi; bu maʼnoda mustaqil ishlatilmaydi, faqat geografik nomlarda uchraydi).
1888-yilda rossiyalik tadqiqotchi Nikolay Prjevalskiy navbatdagi, beshinchi ekspeditsiyasiga tayyorgarlik paytida vafot etadi va oʻzini Issiqkoʻl qirgʻogʻida, Karakol yaqinida dafn etishni vasiyat qiladi. 23-mart 1889-yilda podsho Aleksandr III farmoni bilan Karakol shahri «Markaziy Osiyoda Nikolay Mixaylovich Prjevalskiy xotirasini abadiylashtirish uchun» Prjevalsk deb qayta nomlandi.
1921-yilda mahalliy aholining noroziligi sababli shaharga dastlabki nomi qaytarildi, biroq 1939-yilda Karakol yana Prjevalsk deb nomlandi. SSSR parchalangach, 1992-yilda shaharning tarixiy nomi tiklandi.
Geografiya
Karakol shahri barpo etilgan shu nomli daralik
Shahar Issiqkoʻl viloyatining sharqiy qismida, Terskey-Olatov tizmasi etagida, Karakol daryosining quyi oqimida joylashgan. Shahardan 12 km uzoqlikda Issiqkoʻl koʻli sohili bor. Shahar dengiz sathidan 1690—1850 metr balandlikda. Bishkek shahrigacha masofa — 400 km, eng yaqin temiryoʻl bekati — Baliqchigacha avtomobil yoʻli orqali 220 km, suv yoʻli orqali esa 184 km.
Karakol shahri sayyohlar va alpinistlarni goʻzal togʻ manzaralari bilan oʻziga jalb qiladi. Karakoldan gʻarbga, Issiqkoʻlning janubiy sohili boʻylab 30 km masofada Jeti-Oʻgʻuz («Yetti buqa») va Jiluu-Suu («Iliq suv») kurortlari joylashgan. Sharq tomonga 10 km masofada iqlim, mineral suv va shifobaxsh balchiq bilan davolash kurorti — Jergalan, 50 km masofada esa Tyanshan togʻ tarmoqlarida muzliklardan hosil boʻlgan Mersbaxer koʻli joylashgan. U yerdan «Xon Tangri».
Karakol darasida, Terskey-Olatov tizmasida, shahardan 7 km uzoqlikda, ulugʻvor ignabargli oʻrmonlar orasida beshta koʻtargichli (4 tasi oʻrindiqli) «Karakol» changʻi bazasi faoliyat yuritadi (balandlik farqi 2300 metrdan 3450 metrgacha). Sovet davrida undan olimpiya terma jamoasini mashq qildirish uchun foydalanilgan. Koʻtargich olib chiqadigan dengiz sathidan 3040 m balandlikdagi manzarali choʻqqidan baland togʻdagi Issiqkoʻl va yaqin atrofdagi besh ming metrlik choʻqqilar (tizmadagi eng balandi Karakol choʻqqisi — 5281 m va uchli Jigit choʻqqisi — 5173 m) ajoyib koʻrinadi.
Iqlim
Shahar iqlimi togʻ va dengiz iqlimi xususiyatlariga ega moʻtadil kontinental iqlimdir. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 350—450 mm.
Shunday tarixiy vaziyat yuzaga keldiki, Sin Xitoyi 1758-yilda Jungʻor xonligini tor-mor etganidan keyin Issiqkoʻl qirgʻizlari Sin imperiyasi tarkibiga kirmadi, balki mustaqillikka erishdi. Chegara tabiiy ravishda Issiqkoʻldan janubroqda, Tyanshanning baland togʻ tizmalari boʻylab shakllandi.
1820—1830-yillarda Qoʻqon xonligi qirgʻiz yerlarida faol savdo va harbiy ekspansiya olib bordi. Issiqkoʻl qirgʻizlariga ixtiyoriy ravishda xonlikka qoʻshilish taklif qilindi. Ular rad etgach, 1831-yilda qoʻqonliklar Haqquli boshchiligida Norin va Issiqkoʻlga yurish uyushtirdi. 1832-yilda Haqquli qoʻshinlari sharqiy Issiqkoʻlboʻyida yashagan bugʻu urugʻi vakillarini boʻysundirgach, Issiqkoʻl sohilida kichik istehkomlar qurdilar: Karakol, Barskoun (Barskoon) va Konur-Oʻleng (Kongur-Oʻlen). Ushbu qalʼalarning har birida 40 nafardan 60 nafargacha qoʻqonlik askar joylashgan. Ular savdo karvonlarini qoʻriqlagan va amaldorlarga soliq yigʻishda yordam bergan. Maʼmuriy jihatdan Karakol hamda butun Issiqkoʻlboʻyi Toshkent hokimligi tarkibiga kirgan.
1843-yilda Issiqkoʻl qirgʻizlari Qoʻqon xonligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Ular Madalixon oʻldirilganidan foydalanib, Karakol, Barskon va Kongur-Oʻlen daryolaridagi istehkomlardan qoʻqonlik amaldorlarni quvib chiqardi. Shundan soʻng yuqoridagi istehkomlar hududidagi Issiqkoʻl qirgʻizlari mustaqil boʻlib qoldi. Mahalliy bugʻu urugʻiningBorombay ismli boshligʻi saribagʻishlar, Qoʻqon xonligi bilan tinimsiz urushlar hamda Sin imperiyasining tajovuzkor daʼvolari tufayli Rossiya imperiyasi bilan yaqinlashishga majbur boʻldi. Rossiya ham mintaqada harbiy ekspansiya olib borayotgan va oʻsha paytga kelib bugʻu urugʻi yerlariga yaqinlashgan edi. 1855-yilda bugʻu urugʻi vakillari Rossiya fuqaroligini qabul qildi.
1857-yilda Issiqkoʻlga Semyonov boshchiligidagi, 49 kazak va bugʻu urugʻidan boʻlgan yoʻlboshlovchilardan iborat otryad keldi. Semyonov-Tyanshanskiy bugʻu va saribagʻish urugʻlarini urush holatida uchratdi. Otryad kelishidan oldin saribagʻishlar bugʻularni butun Issiqkoʻlboʻyidan Santosh dovoni ortiga surib chiqargan edi. Ammo yaxshi qurollangan otryad kelayotgani haqidagi xabar tarqalgach, ular chekinib, asirga olingan bugʻularni ozod qildi. Semyonov Karakol daryosidan «bir necha oʻn yildan soʻng Karakol shahri paydo boʻlgan joyda» oʻtgan va «Karakolning zirk va chakanda butalari qalin oʻsgan qumli qirgʻoqlarida» qisqa muddat toʻxtagan. Biroq u biror aholi punkti yoki qalʼa qoldiqlari haqida yozmagan. Ehtimol, qalʼa vayron boʻlib, tashlab ketilgan.
1863-yildan boshlab Issiqkoʻlda Rossiya qoʻshinlarining doimiy garnizoni paydo boʻldi. 1865-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1864-yilda) boʻlajak Karakoldan 10 km narida Issiqkoʻlboʻyidagi birinchi rus aholi punkti — harbiy Oq-Suv istehkomi.
barpo etildi. 1864-yilda Shinjonda sodir boʻlgan voqea — musulmonlar qoʻzgʻoloni edi. 1864-yilgacha qirgʻizlarning sharqdagi eng yaqin qoʻshnisi boʻlgan qalmoqlar (oyrotlar) Sin imperiyasida harbiy xizmatga majbur tabaqa sifatida yashagan, yaʼni qoʻshinga odam yuborishi shart boʻlgan va qoʻzgʻolonni bostirishda Sin hukumati tomonida qatnashgan. Xitoy qoʻshinlari mintaqadan quvib chiqarilib, Dungan xonligi tuzilgach, sart-qalmoqlar talon-torojga uchray boshladi va oʻz koʻchmanchi qarorgohlarini tark etishga majbur boʻldi. 1865-yil kuzida 2000 oila («oʻtov») Issiqkoʻlga koʻchib keldi, Rossiya fuqaroligini qabul qildi va Oq-Suvdagi rus garnizoni himoyasiga tayanib, jumladan, Karakol daryosi boʻyida koʻchib yurdi. Keyinchalik ularning aksariyati boshqa joylarga koʻchib ketdi va 1871-yilga kelib Karakolda atigi 30 oila qoldi. Biroq shahar rivojlana boshlagach, qalmoqlar yana Karakolga qayta boshladi.
Oq-Suv istehkomi Qashgʻarga boradigan karvon yoʻllaridan chetda joylashgani sababli, Karakol rasman barpo etilishidan oldin ham Oq-Suvning ayrim aholisi, yaʼni Kaulbars «mahalliy sartlar» deb atagan kishilar, Karakol daryosining quyi oqimiga koʻchib oʻtib, kichik qishloq barpo etgan. Ayni paytda Kaulbars bir matnning oʻzida qishloq «Karakol daryosining quyi oqimida», yangi shahar esa «Karakol daryosining oʻrta oqimi qirgʻoqlarida» joylashganini yozgan.
1-iyul 1869-yilda, Qoʻqon xonligining shu nomli qalʼa oʻrnida harbiy-maʼmuriy markaz — Karakoʻl aholi punkti Chu vodiysidan chiqib, Qashgʻariyaga olib boradigan karvon yoʻlida harbiy-maʼmuriy markaz sifatida Karakoʻl nomli aholi punkti tashkil etildi. 1879-yilgi xaritada u Karakol istehkomi deb koʻrsatilgan.
Shahar Yettisuv viloyatining uyezd markazlaridan biri boʻlgan. Issiqkoʻl uyezdi boshligʻi A. P. Chaykovskiyning maʼlumotiga koʻra, 1871-yilga kelib Karakolda 60 doʻkonli bozor va 16 xususiy uy qurilgan. Shahardan daryo oqimi boʻylab bir verst yuqorida harbiy istehkom barpo etilgan. Karakol qatʼiy toʻgʻri toʻrtburchakli reja asosida qurilgan, har bir quruvchi oʻz uyi oldiga bogʻ va xiyobon barpo etishi shart boʻlgan.
1872-yilda Ichki ishlar vazirligi Statistika boshqarmasi amaldori L. F. Kostenko shaharni quyidagicha tasvirlagan:
«Daryo ustidan koʻprik qurilgan… Karakolda 80 uy va 52 doʻkon bor. Binolarning deyarli barchasi yogʻochdan qurilgan; bu yogʻoch shahar yaqinidagi togʻlardan, taxminan yetti verst naridagi oʻrmonlardan olinadi. Bu yil yogʻochdan uy qurishni toʻxtatish haqida farmoyish berildi… Xom gʻishtli uylar juda tez qurilmoqda: hozirning oʻzida ularning soni yigirmataga yetdi. Shahar reja asosida toʻrtburchaklarga boʻlingan, tekis va keng koʻchalari soni hozir oʻn ikkitaga yetadi… Faqat suv tegirmonlari bor, ularning soni beshta; zavod va boshqa sanoat korxonalari hozircha yoʻq. Qoʻshinlardan tashqari aholi 150 kishidan (83 erkak va 67 ayoldan) iborat. Aksariyatini Toshkent va boshqa Turkiston shaharlaridan kelgan tatarlar va sartlar tashkil etadi. Rus meshchanlari va dehqonlari orasida har ikki jins vakillaridan jami 20 kishi bor… Karakolning musulmon aholisi bu yerda joylashgan koʻplab qoʻshinlar orasida koʻzga tashlanmaydi. Shahardagi kazarmalarda butun bir piyoda batalyoni, ikki yuzlik kazaklar va bitta togʻ artilleriya batareyasi joylashgan. Shahar atrofida, Karakol daryosi boʻyida, qora ishga yollanadigan qalmoqlarning bir nechta oʻtovi bor. Karakol aholisining asosiy mashgʻuloti — savdo. Tatarlar va sartlar asosan kundalik zarur buyumlarni xarid qilish uchun bu yerga keladigan qirgʻizlar bilan savdo qiladi. Dehqonchilik endigina rivojlana boshlagan».
Fransiyalik tadqiqotchi De Uyfalvining maʼlumotiga koʻra, 1877-yilda Karakolda 447 kishi yashagan, mudofaa inshootlari ham boʻlgan.
1877-yilda Xitoy qaytarib olgan hududlar 1864-yilgi musulmonlar qoʻzgʻoloni natijasida tashkil topgan davlatlarga tegishli edi. 1877/78-yil qishida Rossiya imperiyasi hududiga koʻplab qochoqlar — taranchilar (hozirgi atamaga koʻra, uygʻurlar), qozoqlar va dunganlar) oqib keldi. 1130 nafar dungan Irdiq (Mariinskoye) qishlogʻiga (ularga yer ajratilgan) va Karakol shahriga joylashtirildi.
1887-yilgacha Karakolda asosan paxsa uylar qurilgan, ammo 1887-yilgi kuchli zilziladan soʻng shaharda koʻproq yogʻochdan, oʻymakorlik bilan bezatilgan ayvonchali uylar qurila boshladi. 1880-yillarda Ya. I. Korolkov[qirgʻ.] shaharda meteorologiya stansiyasiga asos soldi. Karakolning dastlabki aholisi orasida tatarlar ham boʻlib, ular Karvonnaya va Toʻqtoʻgʻul koʻchalaridagi savdo rastalarini shakllantirishda qatnashgan hamda tatar masjidini qurgan. Tatar savdogarlari orasida Vali Xoʻja, Karimovlar, Fotih Sulaymonov hamda boʻlajak yozuvchi Chingiz Aytmatovning bobosi Hamza Abduvaliyev ham boʻlgan. 1902-yilda N. M. Barsov tashabbusi bilan Prjevalsk uyezdidagi birinchi xalq kutubxonasi-qiroatxonasi ochildi.
Yodgorlik: N. M. Prjevalskiy qabri yonida, Issiqkoʻl sohilida (1894)
Sayyoh Nikolay Prjevalskiy vafotidan olti oy oʻtib, podsho Aleksandr IIIning 23-mart 1889-yildagi farmoni bilan Karakoʻl Prjevalsk deb qayta nomlandi (inqilobgacha boʻlgan rus imlosidaPrjevalskъ) — bu «Markaziy Osiyoda Nikolay Mixaylovich Prjevalskiy xotirasini abadiylashtirish uchun» amalga oshirilgan. Sayyoh oʻzining beshinchi safariga ketayotib Karakolda ich terlamadan vafot etgan. U oʻz vasiyatiga koʻra Issiqkoʻl.
sohiliga dafn etilgan. 1890-yildan boshlab Ukraina, Volgaboʻyi va Rossiyaning qora tuproqli markaziy guberniyalaridan kelgan muhojirlar hisobiga shahar aholisi koʻpaydi. 1897-yilga kelib unda 8108 kishi yashagan.
Iqtisodiy jihatdan shahar butun Issiqkoʻlboʻyining savdo va maʼmuriy markazi sifatida rivojlandi. 1894-yilda shahar byudjetining 34 % ini savdo daromadlari tashkil etdi. Shu bilan birga sanoat korxonalari paydo boʻla boshladi. 1877-yilda Karakolda savdogar M. Karimov teri zavodini qurdi. 1907-yilda shtabs-kapitan V. A. Pyanovskiy tashabbusi bilan ot zavodi tashkil etildi. «Sibir savdo-sanoat yilnomasi» maʼlumotiga koʻra, 1914-yilga kelib shahar va uning atrofida 60 ta kichik sanoat korxonasi: teri zavodlari, sovun, sham va yogʻ mahsulotlari, arqon ishlab chiqaruvchi ustaxonalar, taxta tilish korxonalari, tegirmonlar, jun yuvish korxonalari hamda sunʼiy mineral suv ishlab chiqaruvchi ikkita zavod faoliyat yuritgan. Shahar, shuningdek, Markaziy Osiyoga uyushtirilgan koʻplab ekspeditsiyalar ishtirokchilari — mashhur olimlar va sayyohlar uchun joʻnash nuqtasi boʻlgan.
1922-yilda shaharga dastlabki Karakol nomi qaytarildi, biroq 1939-yilda Prjevalskiy tugʻilganining yuz yilligi munosabati bilan u yana Prjevalsk deb ataldi. 1992-yilda Qirgʻiziston mustaqillikka erishgach, shahar yana Karakol deb nomlandi.
1978-yilda shaharda shu nomdagi aeroport foydalanishga topshirildi. 2011-yilda aeroport xalqaro maqom oldi. 2024-yilda ikki yil davom etgan rekonstruksiya ishlari yakunlandi.
Vosxod mikrorayonida 1-sentabr 2013-yilda 15-sonli yangi oʻrta maktab ochildi. Uning qurilishi 1989-yilda toʻxtatilgan edi.
Karakol — Issiqkoʻl viloyatining asosiy sanoat markazi. Bu yerda «Issiqkoʻlelektro» aksiyadorlik jamiyati (mashinasozlik); oziq-ovqat va qayta ishlash sanoati korxonalari — «Karakol-Buuday» AJ (donni qayta ishlash), «Oq-Buloq» AJ (sutni qayta ishlash), «Seyil» AJ (alkogolsiz ichimliklar ishlab chiqarish), «Toshtuk» AJ (goʻsht ishlab chiqarish va qayta ishlash); «Temir-Beton» AJ (qurilish materiallari ishlab chiqarish); «Ayko-Seyko» MChJ (yengil sanoat) faoliyat yuritadi. Qirgʻiziston hukumati «Karakol» erkin iqtisodiy zonasini (EIZ) tashkil etgan.
Shahardagi taʼlim muassasalari: Qosim Tinistonov nomidagi Issiqkoʻl davlat universiteti, Alishpayev nomidagi Kooperatsiya instituti, Moskva tadbirkorlik va huquq institutining Karakol filiali, Issiqkoʻl yuridik akademiyasi markazi, tibbiyot bilim yurti, pedagogika bilim yurti, musiqa bilim yurti, kooperativ texnikumi, shuningdek, 15 ta oʻrta maktab, 2 ta maktab-gimnaziya va 2 ta maktab-litsey.
Shahar ramzlari
Prjevalsk gerbi (1908)
Prjevalsk shahrining gerbi 19-mart 1908-yilda oliy farmon bilan tasdiqlangan:
Qora qalqonda oltin meridian va taglikka ega kumush globus tasvirlangan, uning yuqorisida besh nurli oltin yulduz bor. Qalqonning oltin rangli pastki qismida xochsimon joylashtirilgan ikkita qizil boshoq va ular kesishgan nuqtada tabiiy rangdagi asalari tasvirlangan. Qalqonning erkin qismida Yettisuv viloyati gerbi joylashgan. Qalqon uch tishli kumush minora toji bilan bezatilgan va Aleksandr lentasi bilan bogʻlangan ikkita oltin boshoq bilan oʻralgan.Rossiya imperiyasi qonunlarining toʻliq toʻplami
Karakol shahrining hozirgi gerbi va bayrogʻi 2007-yil martida shahar kengashi va meriya tomonidan oʻtkazilgan shahar ramzlarini (gerb, bayroq va madhiya) yaratish tanlovi yakunlariga koʻra tasdiqlangan. Gerb va bayroq kompozitsiyasining asosini quyosh va shoxli bugʻu boshi tasvirlari tashkil etadi.
Muqaddas Uchlik sobori — shahardagi yogʻoch cherkov. U 1895-yilda eski ibodatxonaning gʻisht poydevori ustiga qurilgan; eski ibodatxona 1889-yilgi zilzilada vayron boʻlgan. Sovet hokimiyati yillarida bino bolalar sport maktabi sifatida ishlatilgan. 1995-yilda pravoslav jamoasiga qaytarilgan.
Pagoda shaklidagi dungan masjidiYogʻoch minoraDungan masjidi — 1910-yilda oʻziga xos meʼmoriy uslubda, buddaviy pagoda shaklida qurilgan masjid. Issiqkoʻlboʻyining markaziy masjidi dungan millatiga mansub Ibrohim Hoji tashabbusi bilan barpo etilgan. U Pekindan masjid qurilishi uchun meʼmor Chou Seu va anʼanaviy xitoy meʼmorchiligini yaxshi biladigan 20 nafar oʻymakor ustani taklif qilgan. Xoʻjalik binolari qurilishi va boshqa ishlarda mahalliy ustalar ham qatnashgan. Masjid qurilishi 1904-yilda boshlanib, 1910-yilda tugallangan. Anʼanaviy qurilish usullaridan foydalanilgani tufayli masjid birorta ham mix ishlatmasdan qurilgan. Masjidda 42 ta ustun bor, binoni oʻrab turgan koʻp qavatli yogʻoch karniz uzum, anor, nok va shaftoli kabi oʻsimliklar tasvirlari bilan bezatilgan. 1929—1947-yillarda (sovet davrida) masjid ombor sifatida foydalanilgan. 1947-yilda bino musulmonlar jamoasiga topshirilgan va shundan beri masjid sifatida faoliyat koʻrsatmoqda.
Tatar masjidi — Karakoldagi eng qadimgi masjid. U XIX asrda shaharning tatar jamoasi tomonidan tatar masjidlariga xos anʼanaviy uslubda, tomida minorasi boʻlgan holda qurilgan. Birinchi masjid 1850-yillarda ochilgan. 1878-yilda Qozonlik mulla Muxturullo Bashirov boshchiligida xalq mablagʻi hisobiga hozirgi tatar masjidi qurilishi boshlanib, 1887-yilda yakunlangan. Diniy marosimlar tatar tilida oʻtkazilgan. Keng masjid puxta va mustahkam qurilgan boʻlib, uning ikkita minorasi 31 va 20 metr balandlikda boʻlgan; meʼmorlar ortiqcha bezaklardan qochgan. Oradan 23 yil oʻtib, uning yoniga madrasa binosi qurilgan. Madrasada nafaqat tatar bolalari, balki boshqa musulmon xalqlarining vakillari ham oʻqigan. XIX asr oxirida etnolog A. V. Vasilyev «tatarlarning qirgʻizlarga axloqiy taʼsiri va dashtdagi obroʻsi katta boʻlgan»ini qayd etgan. Qirgʻiz maktablarida tatar oʻqituvchilari ustunlik qilgan, qirgʻiz tilidagi ilk kitob esa 1913-yilda mahalliy tatar nashriyotida chop etilgan. Inqilobdan oldingi davrda yangi usul maktablariGasprinskiy taʼlim usuli asosida ochila boshlagan. Sovet davrida masjid minoralari buzib tashlangan, binodan esa turli maqsadlarda, jumladan, kinoteatr sifatida foydalanilgan. Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin oʻsha vaqtga kelib qarovsiz holga tushgan bino dindorlarga qaytarilgan. Kichik taʼmirdan soʻng masjid yana tashrif buyuruvchilar uchun ochilgan. Ammo minoralarning dastlabki koʻrinishi tiklanmagan.
Shahar tarix muzeyi — Issiqkoʻl viloyati tabiati hamda mahalliy xalqlarning bronza davridan boshlab tarixi, madaniyati va etnologiyasini namoyish etadi. Inqilobgacha muzeyning kichik binosi 1880-yilda qurilgan savdogar Ilyinning yozgi uyi boʻlgan.
Savdogar Hamza Karimovning uyi — shaharning savdo rastalari joylashgan hududda (Karvonnaya va Toʻqtoʻgʻul koʻchalarida) 1905-yilda qurilgan tosh bino. Eski Karakoldagi savdo rastalariga asosan tatar savdogarlari, jumladan, Hamza Karimov asos solgan. Mahalliy ahamiyatga ega meʼmoriy yodgorlik.
Bugʻu-Ene hayvonot bogʻi — 1987-yilda tashkil etilgan shahar hayvonot bogʻi. Bu Qirgʻizistondagi yagona hayvonot bogʻi. Shuningdek, ippodrom (1959-yildan beri) va molxona mavjud.
Karakol atrofi
Sayyohlar «Ertak» kanyonini oʻrganmoqdaMemorial muzey — N. M. Prjevalskiyning xotirasiga bagʻishlangan boʻlib, 29-aprel 1957-yilda Karakol shahridan 10 kilometr uzoqlikdagi Pristan-Prjevalsk.
Tabiiy issiq buloqlar «Oltin-Arashan» Arashan darasida, Karakoldan 10 km uzoqlikda, Oq-Suv qishlogʻi yaqinida joylashgan. Karakoldan mashinada 30 daqiqalik yoʻlda beshta koʻtargichli «Karakol» togʻ-changʻi bazasi faoliyat yuritadi (batafsil maʼlumot uchun yuqoridagi «Geografiya» boʻlimiga qarang).
Barskoon vodiysi — 1975-yildan beri davlat muhofazasidagi hudud, Jeti-Oʻgʻuz tumanida, Karakoldan 90 km janubi-gʻarbda joylashgan. Barskoon daryosi irmoqlaridan birida ikkita sharshara — biri togʻ choʻqqisida, ikkinchisi yonbagʻrida joylashgan.
«Ertak» kanyoni oʻz nomini minglab yillar davomida shamol taʼsirida turli haykalsimon shakllar va tuzilmalarga aylangan gʻaroyib qoyali manzarasi tufayli olgan.
2001-yildan buyon sayyohlik bukletlarida «Qirgʻizistonning Oʻlik koʻli» deb ataladigan shoʻr koʻl sayyohlar uchun ochiq.
Karakol atrofida arxeologlar Choʻn-Qoʻysu nomli XIV—XV asrlarga oid qadimiy shahar xarobalarini oʻrgangan.