| Proton VPN | |
|---|---|
| | |
| | |
| Turi | VPN |
| Ishlab chiquvchi | Proton AG |
| Operatsion tizimlar |
Android iOS MacOS Windows Linux |
| Qurilma platformalari | Android, Windows, macOS, iOS, Linux, Android TV, Chrome OS, Firefox va Google Chrome |
| Kodlar repozitoriysi | github.com/ProtonVPN/ |
| Litsenziyasi | GNU GPL 3 |
| Veb-sayti | protonvpn.com |
Proton VPN (ilgari ProtonVPN tarzida yozilgan) — shartli bepul virtual xususiy tarmoq (VPN) xizmatini taqdim etuvchi servis bo‘lib, uni Shveytsariyaning Proton AG kompaniyasi boshqaradi. Ushbu kompaniya Proton Mail xizmatini ham yaratgan. Rasmiy veb-saytga ko‘ra, Proton VPN va Proton Mail’ning boshqaruv jamoasi hamda texnik resurslari umumiy bo‘lib, ikkala xizmat ham Proton’ning bosh qarorgohidan boshqariladi. Bosh qarorgoh joylashgan hudud — Jeneva, Shveytsariya.
Kompaniya
Proton AG — ProtonVPN hamda elektron pochta xizmati ProtonMail’ni yaratgan kompaniya. Kompaniyani quyidagilar qo‘llab-quvvatlaydi: FONGIT (Fondation Genevoise pour l’Innovation Technologique — notijorat jamg‘arma, Shveytsariya federal texnologiyalar va innovatsiyalar komissiyasi tomonidan moliyalashtiriladi) hamda Yevropa komissiyasi.
Texnologiya
28-may, 2022-yil holatiga ko‘ra, Proton VPN jami 1786 ta serverga ega bo‘lib, ular 63 mamlakatda joylashgan edi. Barcha serverlar Proton VPN’ga tegishli bo‘lib, kompaniyaning o‘z tarmog‘i orqali boshqariladi. Xizmat quyidagi tizimlarda mavjud: Windows, MacOS, Android va iOS. Shuningdek, unda buyruqlar satri vositasi Linux uchun ham mavjud; xizmatni IPsec protokoli yordamida ham sozlash mumkin. Proton VPN’ni simsiz marshrutizatorga ham o‘rnatish mumkin.
Proton VPN OpenVPN (UDP/TCP) va IKEv2 protokollaridan foydalanadi; shifrlashda AES-256 qo‘llanadi. Kompaniyaning ta’kidlashicha, xizmat foydalanuvchilar faoliyati jurnallarini yuritmaydi va quyidagilar bilan bog‘liq ma’lumotlar sizib chiqishidan himoya qiladi: WebRTC va DNS.
2020-yil yanvar oyida Proton VPN barcha platformalardagi dasturlarining manba kodini ommaga taqdim etdi va SEC Consult kompaniyasiga mustaqil xavfsizlik auditini o‘tkazishni topshirdi. 2021-yil iyul oyida Proton VPN WireGuard protokolini beta-versiya sifatida taqdim etdi.
Baholar
Sharh e’lon qilgan nashr — TechRadar. 2019-yil sentabr oyidagi ushbu sharhda Proton VPN to‘rt yarim yulduz (besh yulduzdan) oldi. Sharhda shunday deyilgan: «ProtonVPN tarmog‘i uncha katta emas va sinovlarimiz davomida unumdorlik bilan bog‘liq ayrim muammolarga duch keldik. Shunga qaramay, tezlik odatda o‘rtachadan yuqori, ilovalar puxta ishlab chiqilgan va cheklanmagan trafikni bepul taqdim etadigan har qanday haqiqiy VPN xizmatini olqishlash lozim».
Sharh chop etgan nashr — PC Magazine UK. 2019-yil fevral oyida u Proton VPN’ga 4 ball (5 ballik baholash tizimida) berdi. Sharhda quyidagilar ta’kidlangan: «Proton VPN’ni ilk bor ko‘rib chiqqanimizda, u kengayishga intilayotgan yosh xizmat edi. U, shubhasiz, kengaydi va hozir xizmat ancha yaxshilangan. Kompaniya jismoniy xavfsizlik bo‘yicha qat’iy standartlarini hisobga olgan holda, raqobatchilari darajasigacha kengaya oladimi-yo‘qmi, hozircha noma’lum. Ammo bularning barchasi kelajak haqidagi taxminlar. Hozirgi vaqtda Proton VPN — tengi yo‘q narxlar oralig‘idagi ajoyib xizmat».
Ilgari PrivacyTools deb atalgan Privacy Guides notijorat tashkiloti VPN xizmatlarini xolis tavsiya qilish maqsadida VPN provayderlari uchun batafsil mezonlar ro‘yxatini ishlab chiqdi. 2019-yil oktabr holatiga ko‘ra, ushbu mezonlarga atigi uchta VPN xizmati javob bergan. Proton VPN tavsiya etilgan uchta VPN xizmatining ikkinchisi bo‘lgan.
Bosimlar
2022-yil may oyida Hindiston hukumati VPN xizmatlari foydalanuvchilarining shaxsiy ma’lumotlarini saqlashdan bosh tortadigan provayderlarga mamlakat bozorini yopish bilan tahdid qildi. Yangi talablarga bir qator yirik VPN provayderlari, jumladan, NordVPN, ExpressVPN va Proton VPN qarshi chiqdi. Ular yangi talablarni foydalanuvchilarning shaxsiy hayotiga «tajovuz» deb baholab, xavotir bildirdi.
2-iyun (2022-yil) kuni Roskomnadzor shuni ma’lum qildiki, Rossiyada mamlakatda taqiqlangan kontentga qo‘yilgan blokirovkalarni aylanib o‘tishga yordam beradigan VPN xizmatlarini, jumladan, Proton VPN’ni bloklash ustida ish olib borilmoqda. Idora bu haqda «Interfaks» axborot agentligi so‘roviga javoban ma’lum qildi. Bunga rossiyalik foydalanuvchilarning Proton VPN xizmatiga ulanishda muammolarga duch kelgani sabab bo‘lgan.
2024-yil iyul oyida Roskomnadzor talabiga binoan, Apple kompaniyasi Rossiyadagi App Store’dan Proton VPN’ni olib tashladi.