Optik zichlik — bu yorug‘lik yoki boshqa elektromagnit nurlanishning modda orqali o‘tish jarayonidir. Nurlanishning chiqarilishi va yutilishi uning to‘lqin uzunligiga bog‘liq bo‘lib, bu jarayon elektronlar, atomlar, ionlar va shu kabi asosiy zarralarning o‘zaro ta’sirini o‘z ichiga oladi.

Yorug‘lik nuri yutuvchi atomlar bilan o‘zaro ta’sirlashganda, yutilish sodir bo‘ladi. Bu namunaning qalinligiga va yutuvchi atomlarning konsentratsiyasiga bog‘liq.

Optik zichlik ta’rifi

U ko‘pincha absorbans (absorbance) bilan bir xil deb qaraladi. Bu material orqali tushayotgan nurlanish bilan o‘tgan nurlanish o‘rtasidagi logarifmik nisbatdir.

Ma’lum bir to‘lqin uzunligi uchun optik elementning o‘tkazuvchanligi quyidagicha ifodalanadi:

Log₁₀ (1/T)

Bu yerda T — o‘tkazuvchanlik (transmittance).

E’tibor berish kerak bo‘lgan ayrim jihatlar:

• Optik zichlik qanchalik yuqori bo‘lsa, o‘tkazuvchanlik shunchalik past bo‘ladi.
• Bu zichlikning o‘n baravari detsibellarda ifodalangan uzatish yo‘qotilishiga teng bo‘ladi. Masalan, 0,3 zichlik 3 dB uzatish yo‘qotilishiga mos keladi.

Optik zichlikni o‘lchash

O‘lchash absorbans spektrining maksimum nuqtalarida amalga oshiriladi, chunki bunda to‘lqin uzunligi o‘zgarishi bilan absorbansning o‘zgarish ehtimoli eng kam bo‘ladi. Ushbu o‘lchash hujayra konsentratsiyasi, biomassa hosil bo‘lishi va boshqa ko‘plab muhim ko‘rsatkichlarni miqdoriy baholashning keng tarqalgan usuli hisoblanadi.

bu yerda,

I — namuna orqali o‘tadigan yorug‘lik intensivligi

I₀ — boshlang‘ich yorug‘lik intensivligi.

Spektrofotometrning optik zichligi

Spektrofotometr uchun formula quyidagicha:

Bu yerda,

L = namunaning qalinligi.