Magnit kvant soni (m) — kvant soni; u Shredinger tenglamasini elektronning vodorodsimon atomdagi holati uchun (umuman olganda, zaryadlangan har qanday zarrachaning harakati uchun ham) yechishda kiritiladigan parametrdir. Magnit kvant soni elektron orbital impuls momentining fazodagi yo‘nalishini yoki atom orbitalining fazoviy joylashuvini tavsiflaydi. U −l dan +l gacha bo‘lgan butun son qiymatlarini qabul qiladi. Bu yerda l — orbital kvant soni bo‘lib, u har bir quyi sathdagi orbitallar sonini belgilaydi. Demak, muayyan quyi sathdagi orbitallar soni ushbu sath uchun orbital kvant soni proyeksiyalari soniga teng, ya’ni .
Tarixi
1896-yilda niderlandiyalik fizik Piter Zeyeman kuchli magnit maydoniga vodorod lampasiga o‘xshash, ammo bug‘ bilan to‘ldirilgan qurilmani joylashtirdi. Bug‘ hosil qiluvchi modda — qizdirilgan natriy (Faradey ham shunga o‘xshash tajribani 1862-yilda o‘tkazgan, ammo muvaffaqiyatga erishmagan). Ma’lum bo‘lishicha, magnit maydonida nurlanish spektrlaridagi chiziqlar soni ortadi. Spektrlar murakkablashadi, biroq har bir p-chiziq magnit maydonida 3 ta yangi chiziqqa, har bir d-chiziq — 5 taga, har bir f-chiziq — 7 taga ajralishi, s-chiziqlar esa o‘zgarmasligi ko‘rsatilishi mumkin. Chunki atom orbitallari faqat magnit maydonida «ko‘rinadi», shu sababli navbatdagi kvant soni, ya’ni atomdagi orbitalning «manzili»ni ifodalovchi son magnit kvant soni deb atalgan.
Xususiyatlari
Magnit kvant sonining ta mumkin bo‘lgan qiymatidan har biri orbital impuls momenti vektorining muayyan yo‘nalishdagi (odatda, z o‘qi bo‘ylab) proyeksiyasini belgilaydi. Orbital impuls momentining z o‘qidagi proyeksiyasi quyidagiga teng: Orbital impuls momenti bilan magnit moment bog‘liq bo‘lgani uchun magnit kvant soni, xususan, vodorodsimon atom orbital magnit momentining magnit maydoni yo‘nalishidagi proyeksiyasini aniqlaydi va atomning spektral chiziqlari magnit maydonida ajralishiga sabab bo‘ladi.
Ba’zan magnit kvant soni zarrachaning istalgan impuls momenti proyeksiyasi uchun ham aniqlanadi (orbital L, spin S, umumiy ). Bunday holatda u mos ravishda , , ta qiymat qabul qiladi. Spin va umumiy impuls momentlarining proyeksiyalari uchun magnit kvant soni yarim butun qiymatga ega bo‘lishi mumkin.
Energiya sathlari o‘rtasidagi o‘tishlarda magnit kvant soni faqat mazkur o‘tish turiga xos tanlash qoidalari bilan belgilanadigan miqdorga o‘zgarishi mumkin.