Klaviatura — ma’lum tartibda joylashtirilgan klavishlar yoki tugmalardan iborat majmua (lot. clavis — kalit) bo‘lib, biror qurilmani boshqarish yoki ma’lumotlarni kiritish uchun xizmat qiladi.
Odatda, klaviaturadagi tugmalar (klavishlar) qo‘l barmoqlari bilan bosiladi. Klaviatura deb, shuningdek, klavishli elektron musiqa asbobi ham atalishi mumkin. Klaviaturaning ikki asosiy turi mavjud: musiqiy va harf-raqamli.
Musiqiy klaviaturalar
Musiqa asboblarining klaviaturalari chalish uchun mo‘ljallangan va klavishlar majmuasidan iborat (lot. clavis — kalit). Har bir klavishga ma’lum tovush va uning balandligi mos keladi. Klaviaturalarning diapazoni turlicha. Qo‘l barmoqlari bilan chalinadigan klaviaturalar quyidagi asboblarda mavjud: royal, organ, klavesin, chelesta, sintezator, shuningdek, bayan, akkordeon hamda boshqa ayrim musiqa asboblarida.
Ba’zi musiqa asboblarida oyoq bilan chalish uchun mo‘ljallangan pedalli klaviatura ham mavjud.
Klaviaturaga ega musiqa asboblari klavishli musiqa asboblari turiga kiradi.
Harf-raqamli klaviaturalar

Harf-raqamli klaviaturalar texnik va mexanik qurilmalarni (yozuv mashinkasi, kompyuter, kalkulyator, kassa apparati, tugmali telefon) boshqarish uchun ishlatiladi. Har bir klavishga bir yoki bir nechta muayyan belgi mos keladi. Klaviatura yordamida bajariladigan amallar sonini klavishlar kombinatsiyalari orqali oshirish mumkin. Bunday klaviaturadagi klavishlarga ularni bosganda kiritiladigan belgilar yoki bajariladigan amallar tasvirlangan yorliqlar yopishtiriladi.
Klaviatura orqali elektron qurilmaga ma’lumot kiritish matn terish deb ataladi. Mexanik yoki elektr yozuv mashinkasida esa bu jarayon bosib yozish deb yuritiladi. Klaviaturaga qaramasdan matn terish imkonini beradigan usullar ham mavjud. Ulardan biri ko‘rmasdan matn terish usulidir.
Raqamli klaviaturalar
Raqamli klaviatura — sonlarni kiritish uchun mo‘ljallangan, bir-biriga yaqin joylashgan raqamli klavishlar to‘plami. Bunday klaviaturalarda raqamlar joylashuvining ikki xil varianti mavjud.
Telefon klaviaturasida[ingl.] raqamlar chapdan o‘ngga va yuqoridan pastga qarab ortib boradi. Xuddi shunday klaviatura turi domofonlarda va boshqa ovozli aloqa vositalarida (masalan, Skype dasturida), shuningdek, masofadan boshqarish pultlarida (masalan, televizor pultida, qo‘riqlash signalizatsiyasi, elektron qulflar, seyflarning kodli panellarida).
Odatda, kalkulyatorlarda raqamlari boshqacha tartibda joylashgan klaviatura ishlatiladi: bunda tugmalardagi raqamlar chapdan o‘ngga va pastdan yuqoriga qarab ortib boradi. Ko‘plab kompyuter klaviaturalarining o‘ng tomonida kalkulyator turidagi klaviatura joylashgan bo‘ladi.
Kompyuter klaviaturasi
Kompyuter klaviaturasi — kompyuterga axborot kiritish uchun mo‘ljallangan klaviatura (kiritish qurilmasi). Dastlab IBM PC/AT turkumidagi kompyuterlar bilan birga yetkazib berilgan klaviaturalarga o‘xshash modellar keng tarqalgan. Bunday klaviaturalar «PC/AT klaviaturalari» yoki «AT-klaviaturalar» deb ataladi va 101 yoki 103 ta klavishga ega. Shaxsiy kompyuter turlaridan bo‘lgan IBM PC va IBM PC/XT modellariga qo‘shib berilgan klaviaturalarda esa 83 yoki 84 ta klavish bo‘lgan. AT-klaviaturadagi klavishlar umumiy qabul qilingan tartib asosida joylashgan.
Dasturlanadigan klaviatura turli miqdordagi klavishlarga ega bo‘lishi mumkin; klavishlarni maxsus qoplamalar yordamida guruhlash mumkin.
Yodgorliklar
- Klaviatura yodgorligi 2005-yilda Yekaterinburgda o‘rnatilgan.
- «Kompyuter klaviaturasi» yodgorligi 2011-yilda Qostanay shahrida (Qozog‘iston) o‘rnatilgan.
Adabiyotlar
- Voroyskiy F. S. Informatika. Yangi tizimlashtirilgan izohli lug‘at-ma’lumotnoma. — 3-nashr. — M.: FIZMATLIT, 2003. — 760 bet. — (Zamonaviy axborot va telekommunikatsiya texnologiyalariga atamalar va faktlar orqali kirish). — ISBN 5-9221-0426-8.
- 21-bob: Klavishlar va klaviaturalar // Inson va kompyuter o‘zaro ta’siri bo‘yicha qo‘llanma / M. G. Helander. — Elsevier Science, 2014. — 1202 bet. — B. 475—491. — ISBN 9781483295138.