Termik qarshilik — issiqlik qarshiligi, ya’ni jismning (uning sirti yoki muayyan qatlamining) issiqlik harakatining tarqalishiga to‘sqinlik qilish xususiyati. Bu harakatda ishtirok etuvchi zarrachalar — molekulalar.
Termik qarshilik turlari
To‘liq termik qarshilik — issiqlik uzatish koeffitsiyentiga teskari bo‘lgan kattalik; sirtning termik qarshiligi — issiqlik berish koeffitsiyentiga teskari kattalik; qatlamning termik qarshiligi esa qatlam qalinligining uning issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsiyentiga nisbatidir.
Murakkab tizimning termik qarshiligi
Murakkab tizimning (masalan, ko‘p qatlamli issiqlik izolyatsiyasining) termik qarshiligi uning tarkibiy qismlarining termik qarshiliklari yig‘indisiga teng.
Hisoblash formulalari
Umumiy formula:
bu yerda:
- — issiqlik zanjirining shu qismidagi issiqlik qarshiligi, K/Vt;
- — zanjir qismining boshlanishidagi harorat, K;
- — zanjir qismining oxiridagi harorat, K;
- — zanjirning shu qismidan o‘tadigan issiqlik oqimi, Vt.
Ko‘ndalang kesimi o‘zgarmas bo‘lgan zanjir qismining issiqlik qarshiligi:
bu yerda:
- — zanjir qismining issiqlik qarshiligi, K/Vt;
- — issiqlik zanjiri qismining uzunligi, m;
- — materialning issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsiyenti, Vt/(m·K);
- — zanjir qismining ko‘ndalang kesim yuzasi, m².
Murakkab tizimning termik qarshiligi:
- .
Son jihatdan ifodalanishi
Termik qarshilik son jihatdan haroratlar farqiga teng; bu farq birlik issiqlik oqimini (1 Vt/m2) jism sirtiga yoki modda qatlami orqali uzatish uchun zarur bo‘lib, K/Vt da ifodalanadi.