| Grok | |
|---|---|
| | |
| Vikipediya haqida maʼlumot berayotgan Grok-3 javobining skrinshoti | |
| Turi | Katta til modeli |
| Muallif | |
| Ishlab chiquvchi | SpaceXAI |
| Dasturlash tillari | Python, Rust |
| Operatsion tizimlar | |
| Interfeys tillari | ko‘p tilli, jumladan rus tilida |
| Chiqarilgan sana | 3 noyabr, 2023-yil |
| Apparat platformasi | brauzer |
| So‘nggi versiyasi | Grok 4.7 (21 sentabr, 2026-yil) |
| Kodlar repozitoriysi | github.com/xai-org/grok-1 (Grok-1) |
| Litsenziya |
|
| Rasmiy sayt | |
Grok — generativ chat-bot bo‘lib, sunʼiy intellektga asoslanadi va uni SpaceXAI kompaniyasi ishlab chiqqan. U katta til modeli (LLM) asosida ishlaydi va 2023-yilda Ilon Mask tashabbusi bilan ishga tushirilgan. Chat-bot o‘zining «hazil tuyg‘usi» va X (ilgari Twitter nomi bilan tanilgan) platformasi bilan bevosita ishlay olishi bilan mashhur. 2025-yil mart oyi oxiridagi holatga ko‘ra, Grok X va Telegram platformalarida, shuningdek, alohida veb-sayt hamda iOS va Android mobil ilovalari orqali mavjud.
Tarixi
2015-yilda Ilon Mask Sem Altman bilan birgalikda OpenAI — sunʼiy intellekt sohasida tadqiqot olib boruvchi tashkilotga asos soldi. Biroq 2018-yilda Mask «OpenAI jamoasining ayrim g‘oyalariga qo‘shilmasligi»ni aytib, kompaniya direktorlar kengashidan ketdi. Keyinchalik, 2022-yilda OpenAI ChatGPT ni ishga tushirdi, 2023-yil mart oyida esa GPT-4 ni taqdim etdi. O‘sha oyda Ilon Mask GPT-4 dan kuchliroq har qanday sunʼiy intellekt dasturiy taʼminotini ishlab chiqishni olti oyga to‘xtatishga chaqirgan Future of Life Institute ochiq xatini imzolaganlar qatorida bo‘ldi.
2023-yil aprel oyida Ilon Mask ««Taker Karlson bilan oqshom»» dasturidagi intervyusida «TruthGPT» nomli chat-bot yaratish niyatini bildirdi. U buni «Koinot tabiatini tushunishga intiladigan, imkon qadar haqiqatgo‘y sunʼiy intellekt» deb taʼrifladi. Mask, shuningdek, ChatGPTga quyidagi talabga moslashish o‘rgatilayotganidan xavotir bildirdi: «siyosiy jihatdan to‘g‘ri bo‘lish».
Keyinchalik TruthGPT nomi «Grok»ga o‘zgartirildi. Bu — so‘zni yozuvchi Robert Xaynlayn 1961-yilda yozgan «Begona yurtdagi begona» ilmiy-fantastik romanida o‘ylab topgan bo‘lib, u narsalarni chuqur tushunish yoki ularning mohiyatiga yetishni anglatadi.

2023-yil noyabr oyida xAI Grokni cheklangan foydalanuvchilar guruhi orasida dastlabki sinovdan o‘tkaza boshladi. Chat-botdan faqat X Premium obunachilari foydalana olardi. Beta-sinov tugagach, undan faqat yuqoriroq darajadagi X Premium+ obunachilari foydalanishi rejalashtirilgan edi.
11-mart kuni (2024-yil) Ilon Mask X platformasida Grok til modeli bir hafta ichida ommaga ochilishini eʼlon qildi. Oradan olti kun o‘tib, 17-mart kuni Grok-1 Apache-2.0 litsenziyasi asosida chiqarildi. Keyinchalik, 26-mart kuni Mask Grokdan faqat Premium+ emas, balki barcha premium obunachilar foydalanishini aniqlashtirdi.
29-mart kuni kompaniya Grok-1.5 ning yangilangan versiyasini taqdim etdi. Unda mantiqiy mulohaza yuritish imkoniyatlari yaxshilandi va kontekst uzunligi 128 000 tokengacha oshirildi. 4-apreldan boshlab bot X platformasining «Kashf etish» bo‘limi uchun ilgari odamlar bajargan vazifani o‘z zimmasiga olib, yangiliklar sharhini tayyorlay boshladi.
12-aprel kuni vizual axborotni qayta ishlay oladigan Grok-1.5 Vision (Grok-1.5V) eʼlon qilindi. Bir oydan kamroq vaqt o‘tib, 4-may kuni Grokdan foydalanish Buyuk Britaniyadagi foydalanuvchilar uchun ochildi, 16-may kuni esa yana bir hududda undan foydalanishga ruxsat berildi: Yevropa Ittifoqi.
14-avgust (2024-yil) kuni algoritmlari va unumdorligi yaxshilangan Grok-2 hamda Grok-2 mini eʼlon qilindi. Ular, shuningdek, Black Forest Labs kompaniyasining Flux texnologiyasi yordamida tasvirlar yaratishni qo‘llab-quvvatlardi. Grok-2 oradan olti kun o‘tib, 20-avgustda chiqarildi.
28-oktabrda Grok tasvirlarni tanish imkoniyatiga ega bo‘ldi, 16-noyabrda esa veb-qidiruv qo‘shildi. Bir hafta o‘tib, 23-noyabrda bot PDF-fayllarni qayta ishlashni ham o‘rgandi. 6-dekabr kuni X Premium obunasisiz foydalanuvchilar uchun ham Grokdan foydalanish imkoniyati maʼlum cheklovlar bilan ochildi.
9-dekabrda xAI Aurora nomli yangi matndan tasvir yaratish modelini taqdim etdi. O‘sha yilning dekabr oyida Grokning alohida veb-sayti va iOS ilovasi chiqarildi. Ular 9-yanvardan (2025-yil) boshlab butun dunyo foydalanuvchilariga taqdim etildi.
2-yanvar (2025-yil) kuni xAI Grok logotipini yangiladi. Bir necha kundan so‘ng ayrim mamlakatlarda Android ilovasi ham ishga tushirildi.
18-fevral (2025-yil) kuni Grok 3 taqdim etildi. Neyrotarmoq maʼlumotlar majmuasi asosida 200 mingta Nvidia H100 videokartadan tashkil topgan Colossus superkompyuterida o‘qitilgan. Model ilg‘or mantiqiy mulohaza yuritish qobiliyati bilan ajralib turadi. Unda internetdagi maʼlumotlarni tahlil qilib, bir nechta manbaga tayangan holda natija beruvchi DeepSearch tizimi mavjud. 20-fevral kuni Grok 3 barcha foydalanuvchilar uchun bepul taqdim etildi. Mart oxirida chat-bot Telegramda undan premium obuna egalari foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
9-iyul (2025-yil) kuni Grok 4 taqdim etildi. Yangi versiya avvalgisidan atigi bir necha oy keyin eʼlon qilindi. Ishlab chiquvchilarning taʼkidlashicha, yangi arxitektura Grok 4 ga turli sohalardagi bilimlarni aniqroq birlashtirish va hatto fanlararo so‘rovlarga ham asosli javob berish imkonini beradi. Grok 4 Artificial Analysis tashkilotining Intelligence Index reytingida birinchi o‘rinni egalladi va ARC-AGI-2 moslashuvchan intellekt sinovida rekord o‘rnatdi. Yangi versiya tasvirlarni tahlil qilish va funksiyalarni chaqirish imkoniyatiga ham ega, garchi Ilon Mask multimodal rejim hali mukammallikdan ancha uzoqligini tan olgan bo‘lsa-da. Grok 4 asosiy modeli bilan birga xAI Grok 4 Heavy ni ham taqdim etdi. Bu chat-botning ko‘p agentli turi bo‘lib, unda bir nechta mustaqil agent topshiriqni parallel ravishda bajaradi, so‘ng mutaxassislar guruhiga o‘xshab o‘z yechimlarini taqqoslaydi. Biroq mojaro ham yuz berdi: Grok 4 taqdimoti X kompaniyasi bosh direktori Linda Yakkarinoning isteʼfosi va X ijtimoiy tarmog‘idagi Grok rasmiy hisobidan antisemit mazmundagi bayonotlar eʼlon qilinishi bilan bir vaqtga to‘g‘ri keldi. Shundan so‘ng xAI modelning tizim so‘rovidan «siyosiy jihatdan noto‘g‘ri» javoblarga ruxsat beruvchi ko‘rsatmani olib tashladi.
23-avgust (2025-yil) kuni Ilon Mask Grok 2.5 modelining dastlabki kodi ochilganini maʼlum qildi.
Versiyalari
Quyidagi jadvalda Grok versiyalari va ularning har birida joriy etilgan yangiliklar hamda yaxshilanishlar keltirilgan:
| Versiya | Chiqarilgan sana | Tavsif | Litsenziya |
|---|---|---|---|
| Grok-1 | 3-noyabr, 2023-yil | Grokning birinchi versiyasi. | Apache-2.0 |
| Grok-1.5 | 29-mart, 2024-yil | Grok-1 bilan solishtirganda takomillashtirilgan versiya bo‘lib, yaxshilangan mantiqiy mulohaza yuritish imkoniyatlari va 128 000 tokenlik kontekst uzunligini taqdim etadi. | Mulkiy (proprietary) |
| Grok-1.5 Vision | 12-aprel, 2024-yil | Hujjatlar, diagrammalar, grafiklar, ekran tasvirlari va fotosuratlarni o‘z ichiga olgan turli xil vizual axborotni qayta ishlay oladi. | Mulkiy (proprietary) |
| Grok-2 | 14-avgust, 2024-yil | Grok-1.5 ga qaraganda unumdorligi va mantiqiy mulohaza yuritish imkoniyatlari yaxshilangan, shuningdek, tasvir yaratish xususiyatiga ega. | Mulkiy (proprietary) |
| Grok-2 mini | 2024-yil avgust | xAI taʼrifiga ko‘ra, Grok-2 ning «kichik, ammo qobiliyatli ukasi» bo‘lib, «javob tezligi va sifati o‘rtasida muvozanatni taʼminlaydi». | Mulkiy (proprietary) |
| Grok-3 | 18-fevral, 2025-yil | Mantiqiy mulohaza yuritish imkoniyatlariga ega, superkompyuterda o‘qitilgan ilg‘or sunʼiy intellekt modeli. U matematika, dasturlash va turli sinov ko‘rsatkichlari (benchmarks) bo‘yicha yuqori natijalar ko‘rsatadi hamda 1 million tokenlik kontekst oynasiga ega. | Mulkiy (proprietary) |
| Grok-4 | 9-iyul, 2025-yil | Grok 4 — dunyodagi eng intellektual model sifatida taʼriflanadi. U o‘rnatilgan vositalar va real vaqt rejimidagi qidiruv integratsiyasini, shuningdek, Grok 4 ning eng kuchli versiyasi bo‘lgan Grok 4 Heavy ni o‘z ichiga oladi. | Mulkiy (proprietary) |
| Grok-4.1 | 17-noyabr, 2025-yil | Grok 4.1 ijodiy, hissiy va hamkorlikdagi muloqotda juda yuqori qobiliyatlarni namoyish etadi. U so‘rovlarning nozik jihatlarini yaxshiroq tushunadi, u bilan suhbatlashish qiziqarli va uning shaxsiyati uyg‘un deb taʼriflanadi. Shu bilan birga, u avvalgi modellarning kuchli intellekti va ishonchliligini to‘liq saqlab qoladi. | Mulkiy (proprietary) |
Funksiyalari
Javoblar ohangi
xAI kompaniyasi Grokni «ozgina topqirlik bilan javob bera oladigan» va «isyonkor xarakterga» ega chat-bot deb taʼriflagan. Uni yaratishda «Galaktika bo‘ylab avtostopda sayohat qilish qo‘llanmasi» asaridan ilhom olingan va u deyarli har qanday savolga javob bera oladigan vosita sifatida ko‘zda tutilgan.
X xodimi taqdim etgan parchada Grok «Rojdestvo musiqasini qachon tinglash o‘rinli?» degan savolga ancha qo‘pol tarzda «Qachon xohlasam, o‘sha payt, jin ursin», deb javob bergan. U, shuningdek, o‘ziga qo‘shilmaydiganlarga «konfetni orqalariga tiqib, o‘z ishlari bilan shug‘ullanish»ni maslahat bergan.
Dastlab Grokda «quvnoq rejim» deb ataluvchi, «surbet» sifatida taʼriflangan rejim mavjud edi. Biroq 2024-yil dekabrda tanqidlardan so‘ng bu rejim olib tashlandi.
Elizabet Lopatto The Verge nashrida mahsulotni tanqid qilib, uni «kulgili emas» deb atadi va javoblarini xavfli hazillarga asoslangan Cards Against Humanity o‘yiniga qiyosladi. Uning taʼkidlashicha, bot tajovuzkor bo‘lishi mumkin, lekin bu tajovuzni suhbatdoshiga «chinakam topqir» odam kabi yo‘naltirmaydi.
Siyosiy pozitsiyasi
Ilon Mask Grokning raqobatchilaridan farqi uning «siyosiy jihatdan to‘g‘ri» bo‘lmasligida ekanini bir necha bor taʼkidlagan (bunda «vouk (woke)» atamasini ishlatgan). Mask Grokni «nozik» savollarga ham javob berishga tayyor chat-bot sifatida taqdim etgan va hatto bot kokain tayyorlash bo‘yicha ko‘rsatma bergan skrinshotni eʼlon qilgan. Shu bilan birga, u Grokning javoblari faqat internetdagi ochiq maʼlumotlarga asoslanishini aniqlashtirgan.
Chat-bot 2023-yil dekabrda Premium+ obunachilari uchun ishga tushirilgach, Grok progressivistik qarashlarga mos javoblarni ijtimoiy adolat, iqlim o‘zgarishi va transgender identifikatsiyasiga oid savollarda berishi aniqlandi. Tadqiqotchi Devid Rosado Political Compass sinovini o‘tkazdi. Natijalarga ko‘ra, Grok javoblari ChatGPT nikidan ham kuchliroq chap libertarian yo‘nalishga moyil edi. Bunga javoban Mask «Grokni darhol siyosiy jihatdan betaraf qilish»ga vaʼda berdi.
2024-yil avgust oyida Grok AQSh prezidentlik saylovlari haqidagi noto‘g‘ri maʼlumotlarni tarqatishni to‘xtatdi: uning javoblari foydalanuvchilarni vote.gov saytiga yo‘naltiradigan qilib yangilandi.
OAV xabarlariga ko‘ra, Grok antisemit mazmundagi bayonotlar bergan va hatto Gitlerni maqtagan.
Tasvirlar yaratish
| Aurora | |
|---|---|
| Aurora yordamida yaratilgan, Tesla Cybertruck avtomobilini shimol yog‘dusi ostidagi qorli manzarada aks ettiruvchi tasvir | |
| Turi | sunʼiy neyron tarmoq |
| Muallif | |
| Ishlab chiquvchi | xAI |
| Dasturlash tillari | Python va Rust |
| Operatsion tizimlar | Android va iOS |
| Chiqarilgan sana | 9 dekabr, 2024-yil |
| Apparat platformasi | brauzer |
| So‘nggi versiyasi | |
| Kodlar repozitoriysi | github.com/xai-org/grok-1 |
| Litsenziya | mulkiy (proprietary) |
| Rasmiy sayt | grok.com (ingl.) |
2024-yil avgustda Grokka Flux texnologiyasi yordamida tasvir yaratish imkoniyati qo‘shildi. Bu texnologiya Black Forest Labs kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. The Verge nashri Grok boshqa xizmatlar bloklaydigan tasvirlarni, jumladan siyosatchilar va multfilm qahramonlari tasvirlarini ham yaratishga ruxsat berganini qayd etdi. Ilon Mask Fluxdan foydalanish vaqtinchalik yechim ekanini, chunki xAI tasvir yaratish uchun o‘z tizimini ishlab chiqayotganini aytdi.
9-dekabr (2024-yil) kuni xAI Aurora nomli o‘zining matndan tasvir yaratish modelini taqdim etdi. U fotorealistik natijalari va cheklovlarining kamligi bilan eʼtibor tortdi. TechCrunch maʼlumotlariga ko‘ra, Aurora taniqli jamoat arboblari va mualliflik huquqi bilan himoyalangan qahramonlar tasvirlarini yarata olgan, biroq yalang‘och insonlar tasvirlarini yaratishdan bosh tortgan.
14-dekabr (2024-yil) kuni xAI Aurora tez orada xizmatning API interfeysiga qo‘shilishini eʼlon qildi.
Tanqidlar
2025-yil avgustda Google qidiruv natijalarida Grok chat-boti bilan yozishilgan 370 mingta maxfiy suhbat aniqlangan. Shaxsiy maʼlumotlardan tashqari, foydalanuvchilar yuklagan tasvir va hujjatlar ham oshkor bo‘lgan. Maʼlum bo‘lishicha, «Ulashish» tugmasini bosish suhbatni qidiruv tizimlari uchun ochiq qilib qo‘ygan.
2025-yilda Grok antisemit va irqchilik unsurlari bo‘lgan kontent yaratgani uchun (filtrlar takomillashtirilishidan avval) tanqid qilindi. Suhbatlar sizib chiqishi holatlari ham kuzatildi. 2025—2026-yillardagi yangilanishlardan so‘ng filtrlar kuchaytirildi, biroq Grok raqobatchilariga nisbatan siyosiy to‘g‘rilik talablariga kamroq amal qilishi saqlanib qoldi.
Tesla elektromobillaridagi sunʼiy intellekt
10-iyul (2025-yil) kuni Ilon Mask uning xAI kompaniyasi ishlab chiqqan Grok sunʼiy intellekti keyingi haftadanoq Tesla elektromobillariga joriy etilishini maʼlum qildi. Bu qadam haydash uslubiga moslasha oladigan, buyruqlarni oldindan taxmin qiladigan va tavsiyalar beradigan yangi avlod aqlli avtopilotini yaratishga qaratilgan yirik tashabbusning bir qismidir. Ilgari Grokning Tesla avtomobillarida ishga tushirilish muddati rasman aytilmagan, kompaniya esa integratsiyaning aniq sanasiga hali izoh bermagan edi. Iyul boshida xAI Grok 4 flagman versiyasini taqdim etgan.
Grokipedia
2025-yil sentabrda Mask xAI sunʼiy intellekt asosida Grokipedia nomli yangi onlayn ensiklopediya yaratayotganini eʼlon qildi. Maskning so‘zlariga ko‘ra, bu sunʼiy intellektga asoslangan bilimlar bazasi Vikipediyaga raqobatchi bo‘lish va oxir-oqibat uning o‘rnini egallash uchun mo‘ljallangan.
Havolalar
- x.ai/grok — Grokning rasmiy sayti