Denov haqida

Shahar
Denov
o‘zb. Denov / Denov
Медресе (ныне мечеть) Саид Аталык
Said Otaliq madrasasi (hozirgi masjid)
38°16′ sh. k. 67°53′ sh. u.HGYO
Mamlakat  O‘zbekiston
Viloyat Surxondaryo
Tarixi va geografiyasi
Shahar maqomi berilgan yil 1958
Markazining balandligi 520 m
Iqlim turi quruq subtropik
Vaqt mintaqasi UTC+5:00
Aholisi
Aholisi 130 500 kishi (2017)
Milliy tarkibi o‘zbeklar, tojiklar, tatarlar, ruslar va boshqalar
Diniy e’tiqodlar musulmonlar, pravoslavlar
Rasmiy til o‘zbek tili
Raqamli identifikatorlar
Telefon kodi +998 7641
Денау на карте
Денау
Denov
Логотип Викисклада Vikimedia Commonsdagi mediafayllar

Denov (o‘zb. Denov / Denov, tojik. Dehnav) — Surxondaryo viloyatida, O‘zbekistonda joylashgan shahar, Denov tumanining ma’muriy markazi.

Nomi

Shaharning ruscha nomi — Denau. O‘zbekiston davlat hokimiyatining rus tilidagi veb-saytida shahar nomining Denov shakli qo‘llanadi. Bu nom tojik tilidagi «dehnav» — «yangi qishloq» ma’nosini beruvchi so‘zdan kelib chiqqan.

Tog‘ Cho‘lbayir.

Tarixi

Qadimda hozirgi Denov o‘rnida Chag‘oniyon shahri joylashgan. Keyinchalik qishloq bo‘lgan Denov shu nomdagi beklikning Buxoro amirligidagi markaziga aylangan.

1929-yilda Denov orqali temiryo‘l o‘tkazildi. 27-yanvar kuni (1958-yil) Denov tumanidagi shahar tipidagi Denov posyolkasi viloyatga bo‘ysunuvchi shahar maqomiga o‘tkazildi.

Denovda o‘rta asrlarga oid me’moriy yodgorlik — Said Otaliq madrasasi joylashgan. U XV asrga oid.

Denovda bir vaqtning o‘zida 5000 kishini sig‘dira oladigan katta masjid hamda Rus pravoslav cherkoviga qarashli Bibi Maryamning Muqaddas Himoyasi ibodat uyi mavjud.

Geografiyasi

Shahar dengiz sathidan 520 metr balandlikda, 150 km uzoqlikdagi Termizdan shimoli-sharqda, Surxondaryo va uning irmog‘i Sangardak daryolari oralig‘ida, Surxon–Sherobod vodiysida joylashgan. Shahar hududidan Qizilsuv daryosi oqib o‘tadi.

Denov tumani hududida Hisor tizmasi (janubi-g‘arbiy Pomir-Oloy tog‘ tizimining bir qismi, eng baland nuqtasi — Cho‘lbayir tog‘i) va Bobotog‘ tog‘lari joylashgan.

Termiz — Dushanbe (90 km) yo‘nalishida temiryo‘l stansiyasi mavjud.

Iqlimi

Yozda harorat +50 °C gacha ko‘tariladi. Qishda qor 2-3 marta yog‘adi va bir necha kun ichida erib ketadi. O‘rtacha sutkalik harorat yanvarda +3,6°C dan iyulda +28,4°C gacha o‘zgaradi.

Iqtisodiyoti

«Sharq» kinoteatri.

Shaharda paxta tozalash, yog‘ ekstraksiyalash, g‘isht ishlab chiqarish, avtomobil ta’mirlash va likyor-aroq zavodlari, shuningdek, neft saqlash ombori mavjud.

Sovet davrida bu yerda meva va uzum seleksiya stansiyasi faoliyat yuritgan. Shuningdek, R. R. Shreder nomidagi Mevachilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot institutining filiali ham mavjud.

Sobiq Sovet Ittifoqida shakarqamish yetishtirilgan va rom ishlab chiqarilgan yagona hudud shu yer bo‘lgan. Shaharda Surxondaryo mintaqasidagi eng katta bozor ham joylashgan.

Xizmat ko‘rsatish sohasi rivojlangan, jumladan, umumiy ovqatlanish muassasalari, kiyimlarni yakka tartibda tikish, poyabzal ta’mirlash va hokazo xizmatlar mavjud.

Denovda tumanlararo «Chag‘oniyon» gazetasi nashr etiladi. Mahalliy televideniye ham faoliyat yuritadi.

Avtovokzaldan tuman hududiga, Surxondaryo viloyatining tuman markazlariga hamda yaqin viloyat markazlariga, shu jumladan, Toshkentga avtobuslar qatnaydi.

Temiryo‘l vokzali Tojikiston poytaxti Dushanbeni boshqa shaharlar, shu jumladan, Rossiyadagi shaharlar bilan bog‘lovchi liniyada joylashgan.

2011-yil fevral oyidan boshlab yangi Qumqo‘rg‘on — Boysun — Toshguzar temiryo‘li orqali Denov — Toshkent qatnovi yo‘lga qo‘yildi. Denovda 2 ta mehmonxona, jumladan, «Hotel Eurasia» bor.

So‘nggi yillarda O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilib, yo‘lini qo‘shni Tojikistonda davom ettiradigan turli mamlakatlardan kelgan sayyohlar har yili Denov orqali tranzit o‘tmoqda. Tranzit sayyohlar oqimi yildan yilga ortib bormoqda.[manba?]

Aholisi

Denov aholi soni bo‘yicha Surxondaryo viloyatida 1-o‘rinda, respublika miqyosida esa 15-o‘rinda turadi. O‘zbekistonda uning aholisi — 130 500 kishi (2017). Respublikaning eng yirik tumanlari qatoriga kiradi.

YilAholisi, ming kishi
197025
199149,3
2009104,4
2017130,5

Shaharda o‘zbeklar, tojiklar, sog‘utaroshlar (tojik tilida so‘zlashuvchi lo‘lilar guruhlaridan biri), ruslar, tatarlar, koreyslar, uyg‘urlar va boshqa millat vakillari yashaydi.

Denovda tug‘ilgan mashhur kishilar

Adabiyotlar