Bofort shkalasi haqida

Bofort shkalasi haqida

Bofort shkalasi — Jahon meteorologiya tashkiloti tomonidan qabul qilingan o'n ikki ballli shkala bo'lib, shamol tezligini yer yuzasidagi predmetlarga ta'siri yoki ochiq dengizdagi to'lqinlanish bo'yicha taxminiy baholash uchun ishlatiladi. O'rtacha shamol tezligi ochiq tekis yuza ustidagi standart 10 metr balandlikda ko'rsatiladi.

Shkalani 1805-yilda irland gidrografi Frensis Bofort ishlab chiqgan. Birinchi marta mashhur HMS Beagle kemasi ekspeditsiyasida kapitan Robert Fitsroy boshchiligida qo'llanilgan, u keyinchalik Meteorologiya departamentining asoschilaridan biri bo'lgan.

XIX asr boshlarida dengizda ob-havo kuzatuvlari olib borilgan, lekin yagona shkala qabul qilinmagan edi. 1874-yildan boshlab Bofort shkalasi xalqaro sinoptik amaliyotda ishlatilmoqda. Dastlab unda shamol tezligi ko'rsatilmagan (1926-yilda qo'shilgan).

Bofort shkalasidagi shamol tezligi empirik formula bilan aniqlanadi:

v=0.836B3/2m/s

  • v = 1.625 B3/2 uz ({\displaystyle ={\frac {13}{8}}{\sqrt {B^{3}}}})

bu yerda v — dengiz yuzasidan 10 metr balandlikdagi shamol tezligi, B — Bofort shkalasi bo'yicha ball.

1946-yilda turli kuchdagi tropik bo'ron shamollarini farqlash uchun AQSH Ob-havo byurosi shkalani 12 dan 17 ballgacha kengaytirdi. Hozirda kengaytirilgan shkala faqat Tayvan va Xitoyda ishlatiladi, bu yerda bunday kuchdagi tayfunlar kamdan-kam emas.

Zamonaviy shkala

Shkaladagi to'lqin balandligi ochiq okean uchun berilgan, qirg'oq zonasi uchun emas.

Bofort ballariShamol kuchining ta'rifiO'rtacha shamol tezligiShamolning ta'siriTasvir
m/smil/soatkm/soat
0Sokinlik<0,3<0,7<1,1
1Tiniq0,3–1,50,7–31,1–5
2Yengil1,6–34–76–11
3Zaif4–58–1212–19
4Mo'tadil6–713–1720–28
5Yangi8–1018–2429–38
6Kuchli11–1325–3039–49
7Qattiq14–1731–3850–61
8Juda Qattiq18–2039–4662–74
9Bo'ron21–2447–5475–88
10Kuchli bo'ron25–2855–6389–102
11Qattiq bo'ron29–3264–72103–117
12Uragan≥33≥73≥118