| O‘simlik qoplami turiga ko‘ra tasniflangan quruqlik biomlari | ||||
| Qutbiy cho‘llar Tundra Tayga Aralash va bargli o‘rmonlar | Dashtlar va o‘rmon-dashtlar Subtropik yomg‘ir o‘rmonlari O‘rta dengiz biomlari Musson o‘rmonlari | |||
| Qurg‘oqchil cho‘llar Subtropik mintaqa cho‘llari va chala cho‘llari Yarim qurg‘oqchil cho‘llar | Daraxtsiz savannalar (janubiy dashtlar) Daraxtli savannalar (o‘rmon-dashtlar) Tropik yomg‘ir o‘rmonlari | |||
| Tog‘lar Tog‘ etaklari | ||||
Biom — ekotizimlar majmui bo‘lib, ular ayni bir tabiiy-iqlim zonasiga mansub.
Boshqa manbalarga ko‘ra, biom — biotsenozdan ko‘ra yirikroq, biotizim bo‘lib, o‘zaro chambarchas bog‘langan ko‘plab biotsenozlarni qamrab oladi. Masalan, Yujin Odum ta’rifiga ko‘ra, biom — «atama bo‘lib, yirik mintaqaviy yoki subkontinental biotizimni ifodalaydi; u muayyan turdagi o‘simlik qoplami yoki boshqa o‘ziga xos landshaft xususiyati bilan tavsiflanadi».
Biomlarning 10 tadan 32 tagacha turni qamrab oluvchi bir necha tasnifi mavjud. Biomlar kenglik zonalligi (harorat mintaqalari) va vertikal zonallik (dengiz sathidan balandlashgan sari harorat pasayishi bilan bog‘liq balandlik mintaqalari), shuningdek, sektorlilik (yog‘inlarning taqsimlanishi) tamoyillariga ko‘ra tarqalgan.
Rossiya va unga qo‘shni mamlakatlar hududida quruqlik biomlarining 13 turi ajratiladi.
Biomlar

Quruqlikdagi eng muhim biomlar: tundra, tayga, keng bargli o‘rmonlar, dashtlar, savannalar, cho‘llar, tropik nam o‘rmonlar, qishda yashil bo‘ladigan o‘rmonlar va O‘rta dengiz tipidagi ekotizimlar.
Suv ekotizimlarining biomlari, avvalo, suvning sho‘rligi, undagi oziqa moddalari va kislorod miqdori, harorat hamda oqim tezligiga ko‘ra belgilanadi.
Chuchuk suv ekotizimlari turg‘un va oqar suv biomlariga bo‘linadi. Turg‘un suv ekotizimlari xilma-xilroq bo‘ladi, chunki bunda biota tarkibi va uning mahsuldorligini belgilovchi sharoitlar — suv havzasining chuqurligi, suvning kimyoviy tarkibi va suv havzasini o‘simliklar qoplash darajasi — kengroq oraliqda o‘zgaradi. Oqar suv biomlarida oqim tezligi katta ahamiyatga ega: sayoz, tez oqimli joylar bilan chuqur, sokin oqimli joylarning biota tarkibi farqlanadi.
Dengiz sohillari ekotizimlari orasida oziqa moddalari nisbatan kam bo‘lgan qoyali qirg‘oqlar biomlari hamda daryolar quyilishidagi oziqa moddalariga boy loyqa sayozliklar — estuariylar (limanlar) biomlari farqlanadi. Okeanning boshqa biomlariga littoral zona, materik shelfi, pelagialning yorug‘lik tushadigan avtotrof (fotik) va yorug‘lik tushmaydigan geterotrof (afotik) ekotizimlari, bental, marjon riflari hamda gidrotermal vohalarning xemoavtotrof ekotizimlari kiradi.
- Quruq subtropiklar: Qrimning janubiy sohili (QJS) — O‘rta dengiz iqlimi.
- Nam subtropiklar Qora dengiz sohilida: Tuapse — Trabzon.
- Subtropik finbosh (fynbos): Kap mintaqasi, JAR (Janubiy Afrika biomlari)
- Tropik botqoqliklar Evergleyds: Florida shtati, AQSH
Bibliografiya
- Vronskiy A. V. Amaliy ekologiya: o‘quv qo‘llanma. — Rostov-na-Donu: «Feniks» nashriyoti, 1996. — 512 bet. — ISBN 5-85880-099-8
- Uitteker R. Biologik jamoalar va ekotizimlar. — M.: Progress, 1980. — 327 bet.