| Tailand poytaxti — Tailand | |||||
| Bangkok | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| taycha กรุงเทพมหานคร | |||||
|
|||||
| 13°45′ shim. keng. 100°31′ sharq. uzun.HGYO | |||||
| Davlat |
|
||||
| Ma’muriy-hududiy tuzilma |
Bangkok | ||||
| Mer | Chatchat Sittipan | ||||
| Tarixi va geografiyasi | |||||
| Asos solingan sana | 21-aprel 1782 | ||||
| Maydoni | 1568,737 km² | ||||
| Markazining balandligi | 2 m | ||||
| Vaqt mintaqasi | UTC+7:00 | ||||
| Aholisi | |||||
| Aholisi | ↗5 394 000 kishi (2022) | ||||
| Aholi zichligi | 3617 kishi/km² | ||||
| Aglomeratsiya | Katta Bangkok | ||||
| Aglomeratsiya aholisi | ▲11 070 000 (Katta Bangkok) | ||||
| Aholi nomi | bangkoklik (bosh kelishikda odatda qo‘llanmaydi), bangkokliklar | ||||
| Rasmiy til | tay tili | ||||
| Raqamli identifikatorlar | |||||
| Telefon kodi | +66 2 | ||||
| Pochta indeksi | 10### | ||||
|
|
|||||
|
bangkok.go.th (taycha) (inglizcha) |
|||||
Bangkok, Tailandda esa Krungtep (taycha กรุงเทพฯ, Krungthep, yoki กรุงเทพมหานคร, Krung Thep Maha Nakhon) — poytaxt va eng yirik shahar bo‘lgan Bangkok Tailandda joylashgan. Uning aholisi 5,4 mln kishi (2022). Shaharga asos solinganda berilgan nom sayyoradagi eng uzun nom sifatida Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. Bangkok Chauphraya daryosining sharqiy sohilida, daryo quyiladigan Siam qo‘ltig‘i yaqinida joylashgan.
Bangkok Janubi-Sharqiy Osiyodagi eng tez rivojlanayotgan (jumladan, iqtisodiy jihatdan) shaharlardan biridir. Maydoni 1,5 ming km²dan ortiq. Mahalliy aholi o‘z shahrini Singapur va Gonkong kabi shaharlar bilan raqobatlasha oladigan yangi mintaqaviy markaz deb hisoblaydi. Bangkok, shuningdek, dunyodagi sayyohlar uchun eng jozibador shaharlardan biridir.
Poytaxt okrugi va unga qo‘shni beshta viloyat (Nontxaburi, Samutprakan, Patxumtxani, Samutsakxon va Nakxonpatxom) «Katta Bangkok» aglomeratsiyasini tashkil etadi.
Toponimikasi
Shaharning to‘liq rasmiy nomi — Krung Thep Maxanakhon Amon Rattanakosin Maxintarayuttxaya Maxadilok Phop Nopparat Ratchatxani Burirum Udomratchanivet Maxasatan Amon Piman Avatan Satit Sakkattxattiya Vitsanukam Prasit (taycha กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยามหาดิลก ภพนพรัตน์ ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์ มหาสถาน อมรพิมาน อวตารสถิต สักกะทัตติยะ วิษณุกรรมประสิทธิ์) bo‘lib, uning ma’nosi: «xudolar shahri, buyuk shahar, abadiy xazina bo‘lgan shahar, Indra xudosining zabt etib bo‘lmas shahri, to‘qqizta qimmatbaho tosh bilan siylangan dunyoning ulug‘vor poytaxti, baxtli shahar, ilohiy maskanni eslatuvchi, ulkan va hashamatli Qirollik saroyiga to‘la, unda qayta mujassamlangan xudo hukmronlik qiladigan, Indra tomonidan hadya etilgan va Vishvakarman tomonidan qurilgan shahar».».
Bangkokning bu nomi Ginnesning rekordlar kitobiga dunyodagi eng uzun, 168 harfdan iborat geografik nom sifatida kiritilgan. Ko‘pincha qisqartirilgan «Krung Thep» nomi qo‘llanadi.
Tailandlik maktab o‘quvchilari poytaxtning rasmiy nomini yodlaydi, biroq uning to‘liq ma’nosini izohlab bera oladiganlar kam, chunki to‘liq nomdagi so‘zlarning aksariyati eskirgan va bugungi kundalik nutqda ishlatilmaydi. Poytaxtning rasmiy nomini to‘liq eslay oladigan ko‘plab taylandliklar uni 1989-yilda yaratilgan mashhur «Krung Thep Maxanakhon» (กรุงเทพมหานคร) qo‘shig‘i tufayli yodda saqlagan. Qo‘shiq muallifi — Asani-Vasan Chotikul (อัสนี-วสันต์ โชติกุล).
Iqlimi
Bangkok iqlimi tropik, savannalarga xos, subekvatorial. Yil bo‘yi issiq bo‘lib, haroratning mavsumiy o‘zgarishlari sezilarli emas (aprel–may dekabr–yanvarga nisbatan biroz issiqroq). Yomg‘irli mavsum (may–oktabr) va quruq mavsum (noyabr o‘rtasidan aprel oxirigacha) aniq ajraladi. Quruq mavsumda yog‘ingarchilik nisbatan kam bo‘ladi, sentabrda esa yog‘in miqdorining me’yori qariyb 350 mm ni tashkil etadi. Yiliga taxminan 1500 mm yog‘in tushadi.
| Ko‘rsatkich \Davr | Yan | Fev | Mar | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mutlaq maksimal harorat, °C | 37,6 | 38,8 | 40 | 40,2 | 39,7 | 38,3 | 37,9 | 38,5 | 37,2 | 37,9 | 38,8 | 37,1 | 40,2 |
| O‘rtacha maksimal harorat, °C | 32,4 | 33,3 | 34,3 | 35,4 | 34,4 | 33,6 | 33,2 | 32,9 | 32,8 | 32,6 | 32,4 | 31,7 | 33,3 |
| O‘rtacha harorat, °C | 27,1 | 28,4 | 29,6 | 30,6 | 30 | 29,6 | 29,1 | 28,9 | 28,4 | 28,2 | 27,8 | 26,6 | 28,7 |
| O‘rtacha minimal harorat, °C | 23,1 | 24,7 | 26 | 27 | 26,6 | 26,4 | 26 | 25,9 | 25,5 | 25,2 | 24,3 | 22,5 | 25,3 |
| Mutlaq minimal harorat, °C | 10 | 14 | 15,7 | 20 | 21,1 | 21,1 | 21,8 | 21,1 | 20 | 18,3 | 15 | 10,5 | 10 |
| Yog‘in (me’yor), mm | 12 | 18 | 39 | 85 | 209 | 140 | 149 | 203 | 293 | 269 | 54 | 7 | 1477 |
| Manba: Ob-havo va iqlim | |||||||||||||
Tarixi


Dastlab Bangkok o‘sha paytda Bang Makok (Bang Makok) deb atalgan, yovvoyi olxo‘rilar o‘sadigan kichik savdo markazi va port edi («bang» — daryo bo‘yidagi qishloq, «makok» — yovvoyi olxo‘ri). U o‘sha davrdagi Tailand poytaxti — Ayuttxaya shahriga xizmat qilgan. To‘g‘rirog‘i, shahar nomi kelib chiqqan bo‘lishi mumkin bo‘lgan meva makok (taycha มะกอก) deb ataladi. Uning daraxtlari Vat Makok (hozirgi Vat Arun) ibodatxonasi hududida o‘sgan. Shahar nomi tay tilidan so‘zma-so‘z «yovvoyi olxo‘rilar qishlog‘i» deb tarjima qilinadi.
1767-yilda Ayuttxaya birmanlar tomonidan vayron qilingach, poytaxt vaqtincha Chauphraya daryosining g‘arbiy sohilidagi Txonburiga ko‘chirildi. Bangkok qishlog‘i ham uning tarkibida edi. 1782-yilda qirol Rama I poytaxtni sharqiy sohilga ko‘chirdi. Taylandliklar o‘z poytaxtini Krung Thep deb atasa-da, xorijliklarga u avvalgi Bangkok nomi bilan ma’lum. Hozir eski nom faqat Txonburi hududidagi Bangkok Noy va Bangkok Yay kanallari nomida saqlangan. Bangkok bilan Txonburi orasidagi ko‘prik 1932-yilda qurilgan, 1971-yilda esa Txonburi shaharga tuman sifatida qo‘shilgan.
Boshqaruv
Bangkok Tailandning aholisi gubernatorni o‘zi saylaydigan ikki viloyatidan biridir (ikkinchisi — Rayong); qolgan 75 ta viloyatda gubernatorlar tayinlanadi. Biroq 2014-yilgi harbiy to‘ntarishdan keyin gubernator saylovlari bekor qilindi. Harbiy hukumat tayinlagan Bangkok gubernatori, politsiya generali Asvin Kvanmuang 26-oktabr 2016-yildan shaharga rahbarlik qildi va so‘nggi saylangan gubernator Suxumbxand Paribatra o‘rnini egalladi. 2022-yilda gubernator saylovlari tiklandi va may oyida yangi mer Chatchat Sittipan saylandi.
Katta Bangkok metropoliyasi hududining tartibsiz kengayishi natijasida shahar Bangkok viloyati chegarasidan chiqib, qo‘shni Nontxaburi, Samutprakan va Patxumtxani viloyatlari hududiga yoyildi. Bangkok viloyatining hozirgi chegaralari 1972-yilda Bangkok va Txonburi viloyatlari birlashtirilganda belgilangan.
Shahar muhrida bulutlar uzra Indra xudosi Ayravata — filga o‘xshash afsonaviy mavjudot ustida ketayotgani tasvirlangan (ba’zan u uch boshli qilib tasvirlanadi). Indra qo‘lida qurg‘oqchilikni haydash uchun ishlatiladigan qurol — chaqmoq tutib turadi. Muhr tasviri shahzoda Naris ishlagan surat asosida yaratilgan. Bangkokning ramziy daraxti — Benjamin fikusi.
Bangkok 50 ta tumanga («kxet» (เขท), boshqa viloyatlarda «amphyo» (อำเภอ) deb ataladi) bo‘lingan. Bu tumanlar o‘z navbatida 154 ta «kxveng» (แขวง)ga bo‘linadi.
| № | Tuman | Maydon, km² |
Aholi, kishi |
№ | Tuman | Maydon, km² |
Aholi, kishi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Pxranakxon (Phra Nakhon tumani) | 5,5 | 92 636 | 26 | Dindeng (Din Daeng tumani) | 8,4 | 186 319 |
| 2 | Dusit (Dusit tumani) | 10,7 | 175 658 | 27 | Bingkum (Bueng Kum tumani) | 24,3 | 138 340 |
| 3 | Nongchok (Nong Chok tumani) | 236,3 | 117 385 | 28 | Satxon (Sathon tumani) | 9,3 | 107 159 |
| 4 | Bangrak (Bang Rak tumani) | 5,5 | 60 485 | 29 | Bangsi (Bang Sue tumani) | 11,5 | 180 598 |
| 5 | Bangkxen (Bang Khen tumani) | 42,1 | 177 062 | 30 | Chatuchak (Chatuchak tumani) | 32,9 | 176 501 |
| 6 | Bangkapi (Bang Kapi tumani) | 28,5 | 147 694 | 31 | Bangkxolem (Bang Kho Laem tumani) | 10,9 | 106 499 |
| 7 | Patxumvan (Pathum Wan tumani) | 8,4 | 97 533 | 32 | Pravet (Prawet tumani) | 52,5 | 134 189 |
| 8 | Pomprapsattrupxay (Pom Prap Sattru Phai tumani) | 1,9 | 72 040 | 33 | Kxlongtey (Khlong Toei tumani) | 13,0 | 159 527 |
| 9 | Pxrakxanong (Phra Khanong tumani) | 14,0 | 98 957 | 34 | Suanluang (Suan Luang tumani) | 23,7 | 114 940 |
| 10 | Minburi (Min Buri tumani) | 63,7 | 115 212 | 35 | Chomtxong (Chom Thong tumani) | 26,3 | 167 794 |
| 11 | Latkrabang (Lat Krabang tumani) | 123,9 | 141 789 | 36 | Donmiyang (Don Mueang tumani) | 36,8 | 157 989 |
| 12 | Yannava (Yan Nawa tumani) | 16,7 | 88 986 | 37 | Ratchatxevi (Ratchathewi tumani) | 7,1 | 101 892 |
| 13 | Samphantxavong (Samphanthawong tumani) | 1,4 | 35 547 | 38 | Latpxrao (Lat Phrao tumani) | 21,5 | 119 838 |
| 14 | Pxayatay (Phaya Thai tumani) | 9,6 | 90 557 | 39 | Vatthana (Watthana tumani) | 12,6 | 82 582 |
| 15 | Txonburi (Thon Buri tumani) | 8,6 | 175 768 | 40 | Bangkxe (Bang Khae tumani) | 44,5 | 186 744 |
| 16 | Bangkok Yay (Bangkok Yai tumani) | 6,2 | 85 075 | 41 | Laksi (Lak Si tumani) | 22,8 | 117 163 |
| 17 | Xuaykxvang (Huai Khwang tumani) | 15,0 | 90 185 | 42 | Saymay (Sai Mai tumani) | 44,6 | 161 749 |
| 18 | Kxlongsan (Khlong San tumani) | 6,1 | 108426 | 43 | Kxannayao (Khan Na Yao tumani) | 16,7 | 88 986 |
| 19 | Talingchan (Taling Chan tumani) | 29,5 | 105 202 | 44 | Saphansung (Saphan Sung tumani) | 28,1 | 81 784 |
| 20 | Bangkok Noy (Bangkok Noi tumani) | 11,9 | 152 867 | 45 | Vangtxonglang (Wang Thonglang tumani) | 23,7 | 114 940 |
| 21 | Bangkxuntxian (Bang Khun Thian tumani) | 120,7 | 127 697 | 46 | Kxlongsamva (Khlong Sam Wa tumani) | 110,7 | 124 476 |
| 22 | Pxasicharen (Phasi Charoen tumani) | 17,8 | 137 473 | 47 | Bangna (Bang Na tumani) | 18,8 | 101 737 |
| 23 | Nongkxem (Nong Khaem tumani) | 35,8 | 125 545 | 48 | Txavivatthana (Thawi Watthana tumani) | 50,2 | 61 177 |
| 24 | Ratburana (Rat Burana tumani) | 15,8 | 95 041 | 49 | Txungkxru (Thung Khru tumani) | 30,7 | 104 827 |
| 25 | Bangpxlat (Bang Phlat tumani) | 11,4 | 116 271 | 50 | Bangbon (Bang Bon tumani) | 34,8 | 93 225 |
Bog‘lar va yashil hududlar

Bangkokda bir nechta bog‘ mavjud. Yashil maydonlarning umumiy maydoni har bir kishiga o‘rtacha 11,8 kvadrat metrni tashkil etadi. Yashil belbog‘ shaharning sharqiy va g‘arbiy chekkalaridagi qariyb 700 kvadrat kilometr sholizor va bog‘larni o‘z ichiga oladi. Ularning asosiy vazifasi shahar o‘sishini cheklash emas, balki toshqin suvlarini tutib turadigan havzalar bo‘lib xizmat qilishdir. Bangkachao — Samutprakan viloyatidagi Chauphraya daryosining eski o‘zani hududida joylashgan, maydoni 20 kvadrat kilometr bo‘lgan qo‘riqxona.
Bangkokning eng yirik bog‘lari qatorida shahar markazidagi Lumpini bog‘i (57,6 ga), Patumvan bog‘i (10 gektar, yirik savdo markazlari — MBK Center va Siam Center yaqinida), Suanluang Rama IX bog‘i (shaharning sharqida, 80 gektar) va Bangkok shimolidagi bog‘lar majmuasi: Chatuchak bog‘i — qirolicha Sirikit bog‘i[inglizcha] — Vachirabenchatxat bog‘i[inglizcha] joylashgan. Ushbu majmuaning umumiy maydoni 92 gektar.
Iqtisodiyoti


Bangkok — Tailandning iqtisodiy markazi va Chauphraya daryosida joylashgani tufayli port shahri. Tailand fond birjasi ham Bangkokda joylashgan. Asosiy daromad manbalari — guruch va baliq mahsulotlari eksporti, elektron qismlar ishlab chiqarish, avtomobilsozlik, neftni qayta ishlash va kemasozlik. Turizm ulushi taxminan 10 foizni tashkil etadi.
2022-yilda marixuananing Tailandda qonuniylashtirilishi Bangkok iqtisodiyotiga yangi soha qo‘shdi, yangi ish o‘rinlari yaratish va investitsiyalarni jalb etishga imkon berdi. Shahar kannabis sanoatining muhim markaziga aylanib, tibbiy va ko‘ngilochar maqsadlarda foydalanishga mo‘ljallangan mahsulotlarni taklif qila boshladi. Prognozga ko‘ra, mamlakatda marixuana bozorining umumiy hajmi 21 milliard batga (taxminan 600 million AQSH dollari) 2024-yilga kelib yetishi, daromadning salmoqli qismi Bangkok hissasiga to‘g‘ri kelishi kutilgan.
Turizm


Mastercard reytingi
Mastercard kompaniyasi ko‘p yillardan beri dunyoning yirik shaharlaridagi sayyohlik faolligini o‘rganib, turli ma’lumotlar asosida shaharlarning sayyohlar orasidagi mashhurligini ko‘rsatuvchi Global Destination Cities Index reytingini tuzadi (unda shaharda kamida bir kecha tunagan xorijlik sayyohlar hisobga olinadi). Bangkok bir necha yil davomida ushbu ro‘yxatda birinchi o‘rinni egallagan: 2012-yilda (15,82 mln sayyoh), 2013-yilda (17,47 mln), 2015-yilda (19,59 mln), 2016-yilda (19,41 mln) va 2017-yilda (20,05 mln). 2017-yilda Bangkokdan keyingi ikkinchi va uchinchi o‘rinlarni London va Parij egallagan bo‘lib, ularga mos ravishda 19,83 va 17,44 mln xorijlik sayyoh tashrif buyurgan. 2018-yil uchun prognoz sayyohlar oqimi 9,6 % ga o‘sishini nazarda tutgan.
Diqqatga sazovor joylar

Bangkokning tarixiy markazi Chauphraya daryosidagi Rattanakosin orolidir. Uning nomi tay tilidan «eng oliy javohir» deb tarjima qilinadi. Orol poytaxtni himoya qilish uchun qurilgan kanallar, minoralar va devorlar bilan har tomondan o‘ralgan. Chauphraya daryosi yaqinidagi savdo markazi — Iconsiam.
Orolning markazida sobiq qirollik qarorgohi — muhtasham Katta saroy joylashgan. Uning to‘rt tomoni uzunligi 1900 metr bo‘lgan mudofaa devori bilan o‘ralgan. Saroy hududida Vat Phra Keo (Zumrad Budda ibodatxonasi) joylashgan bo‘lib, u Tailanddagi eng muqaddas maskan hamda eng go‘zal ibodatxonalardan biri sanaladi. Xitoy sopol buyumlari, bronza va temir bezaklar, rang-barang vitrajlar, devoriy rasmlar va haykallar ko‘plab sayyohlarni o‘ziga tortadi. Shu yerda qirollik Panteoni ham joylashgan bo‘lib, unda Chakri sulolasining avvalgi sakkiz nafar qiroliga bag‘ishlangan, tabiiy kattalikdagi haykallar o‘rnatilgan. Ibodatxona kirishini buddaviy afsonalardagi 6 metrli, nayza tutgan va turli ranglarga bo‘yalgan rakshasa jinlari qo‘riqlaydi.
Bundan tashqari, Bangkokning tarixiy markazida Vat Pho (Yotgan Budda ibodatxonasi) bor. U nirvanaga erishishni kutayotgan Budda tasviri bilan mashhur. Ushbu holatdagi eng katta Budda haykali uzunligi 46 m va balandligi 15 m ga yetadi. Ibodatxona yaqinida xitoy mozaikasi bilan bezatilgan kutubxona joylashgan bo‘lib, unda qadimiy qo‘lyozmalar saqlanadi.
Aynan Vat Ratchanadda ibodatxonasida Bangkokdagi buddaviy me’morchilik uslubiga mansub yagona temir bino joylashgan.
Chauphraya daryosining qarama-qarshi sohilidagi Vat Arun (Tong shafag‘i ibodatxonasi)ni ham alohida qayd etish kerak. Uning markaziy prangi rangli chinni bilan qoplangan, atrofi jangchilar va afsonaviy mavjudotlarning haykallari bilan bezatilgan.
Bangkokda «Chinatown» deb ataladigan katta xitoy bozori mavjud. Planetariy 450 kishiga mo‘ljallangan.
Shuningdek, Tailand poytaxtida fallik Chao Mae Thapthim ziyoratgohi ham mavjud.

Muzeylar
Transport
Shahar transporti
Suv transporti

Shaharda yirik daryo mavjudligi hamda Bangkok joylashgan hududning botqoqligi va suvga boyligi tashqi aloqalarda ham, shahar ichidagi qatnovlarda ham suv transportidan keng foydalanishga sabab bo‘lgan. XIX asr o‘rtalarida Tailand qirollaridan birining buyrug‘i bilan qazilgan murakkab kanallar («klonglar») tizimi shaharga yana bir — «Sharq Venetsiyasi» nomini olib keldi. O‘sha paytda qayiq shahar bo‘ylab yurishning yagona vositasi edi. Hozir kanallarning aksariyati to‘ldirilib, odatdagi avtomobil harakati bo‘lgan ko‘chalarga aylantirilgan.
Shunga qaramay, kanallarning ancha qismi saqlanib qolgan: ularning sohillarida hanuz bozorlar ishlaydi va odamlar yashaydi. Shahar suv transportiga Chauphraya daryosi bo‘ylab qatnaydigan bir nechta daryo tramvayi yo‘nalishlari va daryoning ikki sohilini bog‘laydigan parom qatnovlari kiradi. Daryoda taksi vazifasini o‘tovchi qayiqlar ham rivojlangan bo‘lib, ular ham transport, ham sayyohlik xizmatini ko‘rsatadi. Asosan Tailandga xos «uzun dumli» qayiqlar ishlatiladi. Bular tor yog‘och motorli qayiqlar bo‘lib, odatda dizel avtomobil dvigateli va uzun «dum» konsolga o‘rnatilgan parrak bilan jihozlanadi. Bunday qayiq boshqaruvchisi dvigatel, konsol va parrakdan iborat butun qurilmani «aylanuvchi tayanch»da burib harakat yo‘nalishini o‘zgartiradi. Bangkok kanallarida katta sig‘imli tezkor katerlar yo‘nalishlari ham mavjud.
Yo‘l haqining arzonligi (10—20 bat), qatnov oralig‘ining qisqaligi (taxminan 5 daqiqa) va tirbandliklardan mustaqilligi «ekspress qayiqlar»ni quruqlik transportiga jozibador muqobilga aylantiradi.
Avtobus qatnovi
Shahar quruqlik transportining asosiy qismini avtobuslar tashkil etadi. Yo‘l haqi turlicha bo‘lgan bir necha toifadagi avtobuslar mavjud: oddiy (ochiladigan oynali), konditsionerli yuqori qulaylikdagi, yo‘lovchi oqimi kam yo‘nalishlarda qatnaydigan «mini-avtobuslar» va «mikroavtobuslar». Yo‘nalishlar tarmog‘i ancha zich (jami 400 dan ortiq yo‘nalish), asosiy yo‘nalishlarda qatnov oralig‘i taxminan 10–15 daqiqa. Shahar aeroportlarini Bangkokning barcha asosiy tumanlari bilan bog‘laydigan ekspress avtobuslar tizimini alohida ta’kidlash lozim. Avtobuslar ertalab soat 5 dan kechki 23 gacha qatnaydi. Ayrim yo‘nalishlarda xizmat tun-u kun ko‘rsatiladi. Shahar avtobus transportining asosiy operatori — davlatga qarashli Bangkok Mass Transit Authority (BMTA) tashkiloti.
Transport vazirligiga bo‘ysunuvchi BMTA 19-oktabr 1976-yilda tashkil etilgan va Bangkokdagi jamoat transporti hamda yaqin aholi punktlari bilan qatnov uchun mas’uldir. 2017-yil holatiga ko‘ra, uning tasarrufida 14 104 ta transport vositasi bo‘lgan. Konditsionersiz avtobusda bir martalik yo‘l haqi 6,5 dan 8,5 batgacha. Konditsionerli avtobusda masofaga qarab 10 dan 23 batgacha. Yo‘l chiptalari ham mavjud: haftalik (200 bat) va oylik (800 bat). Aholining ayrim toifalariga chegirmalar beriladi. Shaharda, shuningdek,
tezkor avtobus (BRT)ning bitta yo‘nalishi faoliyat yuritadi; unda bir martalik yo‘l haqi 15 bat.
Relsli transport
1999-yilda estakada ustidan o‘tuvchi metropolitenning ikkita yo‘nalishi ochildi — Skytrain (rasmiy nomi — BTS). Harakat tarkibi, uskunalar va depo Siemens AG konserni tomonidan tayyor holda yetkazib berilgan bo‘lib, texnik jihatdan oldin yaratilgan Vankuver Skytrain. Sukxumvit yo‘nalishining uzunligi 16,8 km, safar vaqti 27 daqiqa; Silom yo‘nalishi — 6,3 km, safar vaqti 12 daqiqa. Siam ikki sathli almashish bekati bo‘lib, platformalar orqali o‘tish mumkin. Mochit bekati yonidagi depo ikkala yo‘nalish uchun umumiy. Harakat tarkibida 35 ta uch vagonli, uzunligi 65 m bo‘lgan poyezd bor. Poyezdlar avtomatik boshqariladi. Yo‘l haqi masofaga qarab 15 dan 40 batgacha. Kunlik chipta narxi 120 bat. Ma’lum miqdordagi safarlarga mo‘ljallangan chiptalarni ham sotib olish mumkin.

3-iyul 2004-yilda Tailand qiroli va davlatning boshqa yuqori martabali vakillari ishtirokida birinchi yerosti metro yo‘nalishi (rasmiy nomi — MRT) ishga tushirildi. U shaharning sharqiy qismidan o‘tib, shimoldagi Bangsi temiryo‘l bekatini (Bang Sue) Bangkok markaziga yaqin Xualampxong temiryo‘l vokzali (Hua Lamphong) bilan bog‘laydi. Yo‘nalish uzunligi 21 kilometr, bekatlar soni 18 ta. BTS kabi, harakat tarkibi, uskunalar va depo Siemens konserni tomonidan yetkazib berilgan, buning uchun 2,75 milliard AQSH dollari to‘langan. BTSga o‘xshash harakat tarkibi 19 ta uch vagonli poyezddan iborat. Yo‘l haqi masofaga qarab 14 dan 36 batgacha.
MRT va BTS turli xususiy kompaniyalarga qarashli va ularda yagona tarif tizimi hamda bevosita o‘tish yo‘laklari mavjud emas. Ularning bekatlari yaqin joylashgani sababli quyidagi joylarda tizimdan tizimga o‘tish mumkin: Chatuchak Park (Chatuchak Park) — Mochit (Mo Chit), Sukxumvit (Sukhumvit) — Asok (Asok) va Silom (Si Lom) — Sala Deng (Sala Daeng).
2010-yilda yangi tezkor yerusti temiryo‘l yo‘nalishi — Suvarnabhumi (Suvarnabhumi Airport Link, SARL) ishga tushirildi. U Makkasan tumanidagi shahar avia terminali va MRT hamda BTS shahar yo‘nalishlariga o‘tish imkoniyati bilan jihozlangan. Kelgusida liniyani Donmiyang aeroportigacha uzaytirish rejalashtirilgan.
Shahar markazini aeroportlar bilan bog‘lashga qaratilgan mazkur tezkor liniya loyihasi ikkinchi urinishdir. Oldingi Bangkok Elevated Road and Train System (BERTS) loyihasini yuritgan Hopewell Holdings Ltd («Xoupvell») kompaniyasi Osiyodagi moliyaviy inqiroz sabab bankrot bo‘lgan. Qurilish to‘xtatilgan, o‘rnatib bo‘lingan ko‘plab beton tayanchlar esa mahalliy aholi orasida «Xoupxenj» (Hopehenge, «hope» — umid) yoki Stounxenj deb atalgan. Tayanchlarning bir qismi yangi SARL liniyasi qurilayotganda buzib tashlangan.
Taksi
Shaharda taksilar juda ko‘p (asosan, konditsionerli va yorqin ranglarga bo‘yalgan yangi «sedanlar»). Taksi haqi hisoblagich bo‘yicha to‘lanadi; narxlar dunyodagi eng past ko‘rsatkichlardan biri sanaladi (pullik yo‘llardan foydalanilmaydigan odatiy shahar safari o‘rtacha 100 batdan kam turadi; sayyohlik markazidan Suvarnabhumi xalqaro aeroportigacha ikkita pullik yo‘ldan o‘tgan holda borish taxminan 250 bat). Motorikshalar ( (tuk-tuklar) va mototaksilar ham keng tarqalgan.
Shahar ko‘chalarida tirbandlik juda katta. Ularni kamaytirish maqsadida ko‘plab tezkor estakadali avtomobil yo‘llari hamda Katta Bangkok atrofida hali qisman qurib bitkazilgan halqa yo‘l barpo etilgan. Odatda bunday magistrallar (express way) pullik bo‘ladi.
Shaharlararo transport
Temiryo‘l qatnovi
Bangkokdan to‘rt yo‘nalish bo‘ylab ketuvchi temiryo‘l liniyalariga xizmat qiladigan ikkita temiryo‘l vokzali mavjud.
Poyezdda safarga chiqadigan yo‘lovchilarning aksariyati yo‘lini Xualampxong (Hua Lamphong) vokzalidan boshlaydi. Bu yerdan poyezdlar janubga — Malakka yarimorolidagi shaharlarga, shimolga — Chiangmayga, shimoli-sharqqa — Kxonken va Nongkxayga yo‘l oladi. G‘arbga, Nam Tok bekatigacha ( Kanchanaburi viloyati, jumladan, mashhur Kvay daryosi ustidagi ko‘prik) yo‘nalishiga esa Txonburi (Thonburi) bekati xizmat ko‘rsatadi. 2023-yilda uzoq masofaga qatnaydigan poyezd yo‘nalishlarini mamlakatning yangi markaziy temiryo‘l terminali — Bangsi terminaliga ko‘chirish jarayoni boshlandi.
Tailand temiryo‘llari tor izli (iz kengligi qo‘shni mamlakatlardagi kabi 1000 mm). Poytaxt mintaqasidan tashqari liniyalar asosan bir izli. Tailand temiryo‘llarida poyezd qatnovi nisbatan siyrak, kechikishlar tez-tez uchraydi.
Avtobus qatnovi
Bangkokdan avtobusda istalgan shahar yoki viloyatga yetib borish oson. G‘arbiy yoki janubi-g‘arbiy yo‘nalishdagi avtobuslar shaharning g‘arbiy qismida joylashgan Say Tay May janubiy avtovokzalidan (Sai Tai Mai) jo‘naydi. Janubi-sharqqa, masalan, Pattayya yoki Samet oroliga borish uchun Ekkomay sharqiy avtovokzalidan (Ekkamai) jo‘naydigan avtobuslar qulay. Shimol va shimoli-sharqqa avtobuslar Mochit shimoliy avtovokzalidan (Mo Chit).
Havo transporti
Bangkokning eski xalqaro aeroporti, ko‘proq «Donmiyang» nomi bilan tanilgan, yopilishidan oldin Janubi-Sharqiy Osiyodagi eng gavjum aeroport bo‘lgan. U shaharning shimolida joylashgan bo‘lib, hozir har tomondan shahar imoratlari bilan o‘ralgan. Yangi Suvarnabhumi aeroportini shaharning janubi-sharqidagi Samutprakan viloyatining Bangpxli (Bang Phli) tumanida ( Samut Prakan) qurish 2002-yilda boshlangan, aeroport 28-sentabr 2006-yilda ochilgan. Barcha xalqaro va ichki qatnovlarning bir qismi yangi aeroportga ko‘chirildi. Xalqaro BKK kodi yangi aeroportga berildi, Donmiyangning yangi IATA kodi esa DMK bo‘ldi. Hozir Donmiyang aeroporti ichki va xalqaro arzon aviatashuvchi kompaniyalar, masalan, Thai AirAsia, Nok Air va boshqalarning parvozlariga xizmat ko‘rsatadi. Donmiyang aeroporti o‘z nomidagi temiryo‘l bekati bilan bog‘langan bo‘lib, u orqali Xualampxongdan shimol va shimoli-sharqqa poyezdlar o‘tadi.
Bangkokning yangi Suvarnabhumi xalqaro aeroporti (SBIA, Suvarnabhumi, taycha สุวรรณภูมิ — «Oltin zamin») 28-sentabr 2006-yildan foydalanishga topshirilgan va hozir dunyodagi eng yirik aeroportlardan biridir. Aeroport Bangkokning janubi-sharqida joylashgan. Suvarnabhumining qulay jihati shundaki, Donmiyangdagidek xalqaro va ichki terminallar alohida emas. Yangi aeroport barcha muntazam va charter reyslarini qabul qiladi. Aeroportdan muntazam avtobuslarda Bangkokga hamda qo‘shni hududlar — Pattayya, Chanthaburi, Ko Chang, Nongkxay va Aranyapratet.
Ta’lim
Bangkokda bir qator oliy ta’lim muassasalari, jumladan, Chulalongkorn qirollik universiteti, Mahidol universiteti (inglizcha Mahidol University), Stamford xalqaro universiteti, Vebster universiteti akademik markazi, Osiyo universiteti, Kasetsart universiteti, Txammasat universiteti, Menejment universiteti, Bangkok universiteti, Dhurakij Pundit universiteti, Kasem Bundit universiteti, Qirol Mongkutning Latkrabang texnologiya instituti, Qirol Mongkutning Shimoliy Bangkok texnologiya instituti, Qirol Mongkutning Txonburi texnologiya instituti, Rajamangala texnologiya instituti, Maxanakorn texnologiya universiteti, Siam universiteti, Silpakorn universiteti, Srinakxarinvirot universiteti, Sripatxum universiteti, Sent-Jons universiteti, Ramkxamxeng universiteti va Tailand Savdo-sanoat palatasi universiteti faoliyat yuritadi.
Dolzarb muammolar

Havoning chiqindi gazlar bilan ifloslanishi — hozirgi Bangkokning asosiy muammolaridan biri bo‘lib, bunda, avvalo, muntazam yo‘l tirbandliklari aybdor deb hisoblanadi. Yaqinda qurilgan baland tezkor avtomagistral vaziyatni qisman yaxshiladi.
Pirat mahsulotlar (asosan, dasturlar, o‘yinlar, musiqiy CD va DVD filmlar) savdosi butun Tailandda bo‘lgani kabi Bangkokda ham keng tarqalgan. Noqonuniy dastur nusxalarini xarid qilish mumkin bo‘lgan eng mashhur joylardan biri — Pantip Plaza (Pantip Plaza). Pantip Plaza va shunga o‘xshash joylarda reydlar o‘tkazish orqali qaroqchilikka qarshi kurashishga ko‘p urinishlar bo‘lsa-da, noqonuniy nusxa ko‘chirish hanuz avj olmoqda va qonuniy ishlab chiqaruvchilarga sezilarli zarar yetkazmoqda. BSA kabi tashkilotlarning uzoq va izchil bosimi natijasida Tailand hukumati noqonuniy nusxalar ishlab chiqarayotgan fuqarolarga qarshi jiddiy choralar ko‘rishni boshladi.
Shunga qaramay, Tailand fuqarolari hamda sayyohlar hanuz pirat nusxalarni xarid qilishni afzal ko‘rmoqda. BSA ma’lumotlariga ko‘ra, sotilayotgan disklar orasida pirat mahsulotlar ulushini kamaytirish uchun ancha uzoq vaqt talab etiladi.
Jahon okeani sathining ko‘tarilishi, shuningdek, osmono‘par binolar og‘irligi hamda millionlab aholi faoliyati ta’sirida yer yuzasining yiliga 1,5–5,3 sm ga cho‘kishi sababli, bir necha o‘n yildan so‘ng shahar suv ostida qolishi mumkinligi haqida xavotirlar bor.
Qardosh shaharlar
Vashington (inglizcha Washington), AQSH (1962)
Pekin (xitoycha 北京), Xitoy (26-may 1993)
Moskva, Rossiya (1997)
Sankt-Peterburg, Rossiya (1997)
Manila (inglizcha Manila), Filippin (1997)
Seul (koreyscha 서울), Janubiy Koreya (16-iyun 2006)
Anqara (turkcha Ankara), Turkiya (2006)
Buenos-Ayres, Argentina
Adabiyot
- Bangkok // Harbiy ensiklopediya : [18 jildda] / tahriri ostida V. F. Novitskiy … [va boshqalar]. — Sankt-Peterburg ; [Moskva] : Bosmaxona nashriyot shirkatining I. D. Sitin, 1911—1915.
- Bangkok // Brokgauz va Yefron ensiklopedik lug‘ati : 86 jildda (82 jild va 4 qo‘shimcha jild). — Sankt-Peterburg, 1890—1907.
Havolalar
- Shahar ma’muriyatining rasmiy sayti (taycha) (inglizcha)
- Sayyohlar uchun ma’lumot sayti (inglizcha)
