| Android 14 | |
|---|---|
| | |
| Ishlab chiquvchi | Google va Open Handset Alliance |
| Operatsion tizimlar oilasi | Android |
| Asoslangan tizimi | Android 13 |
| Dastlabki kod | Ochiq |
| Ilk chiqarilgan sana | |
| Eng so‘nggi versiyasi | 14.0.0_r45 (UD2A.240505.001.W1) (14-may 2024-yil) |
| Yakuniy versiyalarni yangilash davriyligi | har oy |
| Yangilash usuli | OTA |
| Paket menejerlari | Google Play |
| Qo‘llab-quvvatlanadigan tillar | ko‘p tilli |
| Qo‘llab-quvvatlanadigan platformalar | 64 bitli: ARM, x86-64 |
| Yadro turi | Linux yadrosi |
| Interfeys | Material You |
| Holati | qisman dolzarb, 2027-yil martigacha qo‘llab-quvvatlanadi |
| Veb-sayt | android.com/android-14/ |
Android 14 — mobil qurilmalar uchun mo‘ljallangan Android operatsion tizimining o‘n to‘rtinchi versiyasidir. U 10-may 2023-yilda Google I/O konferensiyasida taqdim etilgan. Rasmiy chiqarilish sanasi — 4-oktabr, 2023-yil.
Ishlab chiqilishi

Android 14’ning chiqarilish jadvali (ichki kod nomlari Android U va Android Upside Down Cake) quyidagi tizimning chiqarilish jadvaliga mos edi: Android 13.
Android 14 8-fevral 2023-yilda e’lon qilindi. Shu kunning o‘zida Pixel 4A (5G), Pixel 5, Pixel 5A, Pixel 6, Pixel 6 Pro, Pixel 6A, Pixel 7 va Pixel 7 Pro uchun ishlab chiquvchilarga mo‘ljallangan dastlabki sinov versiyasi hamda yangilanish bosqichlari ko‘rsatilgan yo‘l xaritasi chiqarildi.
Birinchi beta-versiya 12-aprelda chiqarildi, 26-aprelda esa unga 1.1-beta tuzatishi kiritildi. Ikkinchi beta-versiya 10-mayda chiqarilib, 25-mayda 2.1-beta tuzatishini oldi. Uchinchi beta-versiya 7-iyunda chiqarildi va shu bosqichda platforma barqarorligiga erishildi; 14-iyunda esa unga 3.1-beta tuzatishi kiritildi. To‘rtinchi beta-versiya 11-iyulda chiqarildi.
Android 14 chiqishigacha 1 yil, 1 oy, Android 13’ning 15-avgust 2022-yildagi chiqarilishidan keyin esa yana 2 hafta va 5 kun o‘tgan. Bu Android 9–10 versiyalari orasidagi 1 yil va 4 haftalik muddatdan uzoqroq.[faktning ahamiyati?].
Beta-versiyalar Android versiyalari yangilanishi kafolatlangan Pixel qurilmalari, jumladan Pixel 4a (5G) va undan yangi modellarga taqdim etilgan. Pixel 7a ham Android 14’ning 3-beta-versiyasidan boshlab sinovlarda ishtirok etishi mumkin edi. Pixel Tablet va Pixel Fold qurilmalari uchun esa Android 14 beta-sinovi 4-beta-versiyadan boshlab mavjud bo‘ldi.
Ushbu yig‘ilmalar Android’ning yangi versiyasidan nimalar kutish mumkinligi haqida tasavvur berardi. Biroq nomidan ham anglashilganidek, ular avvalo ishlab chiquvchilar uchun mo‘ljallangan edi. Bu esa ularda oddiy foydalanuvchilar uchun rejalashtirilgan barcha kelajakdagi funksiyalar hali mavjud bo‘lmaganini, shuningdek, aprel oyida chiqarilishi rejalashtirilgan beta-versiyaga qaraganda beqarorroq ishlashi mumkinligini anglatardi.
Ishlab chiquvchilar uchun dastlabki sinov versiyasida Google asosan ilovalar va ularning ishlashiga oid yaxshilanishlarga e’tibor qaratdi. Android’ning so‘nggi versiyalarida bo‘lgani kabi, Google moslikni birinchi o‘ringa qo‘ydi, ya’ni ilovalar bilan bog‘liq o‘zgarishlarning aksariyati ixtiyoriy hisoblanadi. Bu eski ilovalarning Android 14’da ishlamay qolish ehtimolini kamaytiradi. Qo‘shimcha o‘zgarishlarni sinash uchun ishlab chiquvchilar Android’ning ishlab chiquvchi sozlamalarida yangi funksiyalarni majburan yoqishi yoki o‘chirishi mumkin.
Birinchi ommaviy beta-versiya Android 14 uchun 2023-yil aprel oyida chiqarildi.
Android 14’ning yakuniy versiyasi 4-oktabr, 2023-yil sanasida chiqarildi.
Yangiliklar
Yangi operatsion tizimga qo‘shimcha APIlar va hujjatlar kiritildi. Ular ishlab chiquvchilarga quyidagi qurilmalar uchun maketlar yaratishni osonlashtiradi: Android ishlaydigan smartfonlar, buklanadigan qurilmalar, planshetlar va Chromebook. Google kompaniyasi katta ekranli qurilmalar uchun ilovalar sifatini baholash bo‘yicha nazorat ro‘yxatlarini yangilaganini ma’lum qildi. Bu ro‘yxatlar ishlab chiquvchilarga o‘z mahsulotlari turli qurilmalarda qanchalik yaxshi ishlashini sodda usulda tekshirish imkonini beradi. Shuningdek, turli xil ilovalar uchun yangi maket namunalari ham mavjud. Ular ishlab chiquvchilarni ekran maydonidan imkon qadar samarali foydalanuvchi moslashuvchan maketlar va ilovalar yaratishga undashi kerak.
Google kompaniyasi kutish rejimida batareya quvvatini uzoqroq saqlashga Android 14 yordamida erishishni rejalashtirgan. Buning uchun tizimning ichki xabar tarqatish mexanizmi sozlandi. Shu mexanizm orqali Android batareyaning joriy zaryad darajasi yoki ilovalarga ulanish kabi ayrim holat o‘zgarishlari haqida xabar beradi. Shuningdek, ishlab chiquvchilarga, agar ilova taqvim yoki budilnik bo‘lmasa, unda aniq vaqtli signallardan foydalanmaslik qat’iy tavsiya etiladi. Chunki vazifalarni bunday rejalashtirish batareya quvvatini ayniqsa ko‘p sarflaydi. Android 13 yoki undan yangi versiyalar uchun yaqinda o‘rnatilgan ilovalar aniq vaqtli taymerlardan foydalanishni istasa, foydalanuvchidan ruxsat so‘rashi kerak. Android tizim jarayonlari samaraliroq ishlaydi, natijada batareyaning avtonom ishlash vaqti uzayadi.
Maxsus imkoniyatlarga kelsak, Android 14 matnni masshtablash darajasini 200% gacha oshirishga imkon beradi; avvalgi chegara 130% edi. Harorat o‘lchov birligini tanlash (Kelvin, Selsiy, Farengeyt) endi API darajasida mustahkamlangan. Matn allaqachon yetarlicha katta bo‘lsa, uning yanada kattalashib ketmasligini ta’minlash maqsadida shriftni yangi chiziqli masshtablash usuli avtomatik qo‘llanadi. Bu maket bilan bog‘liq muammolarni kamaytirishga yordam berishi kerak. Ishlab chiquvchilar qaysi hududlarda har bir ilovaning qaysi til sozlamalari ko‘rsatilishini ham kengroq boshqara oladi. Yangi grammatik moslashuv (Grammatical Inflection) API interfeysi esa grammatik jinsga qarab so‘z shakllari o‘zgaradigan tillarda foydalanuvchilarga murojaat qilishni osonlashtiradi.
Android 14 xavfsizlik arxitekturasidagi eng katta o‘zgarish — Google kompaniyasining eski Android versiyalari uchun yaratilgan ilovalarni o‘rnatishni bloklashidir: endi SDKning 22-versiyasi (Android 5.1.1) yoki undan oldingi versiyalariga mo‘ljallangan ilovalarni o‘rnatib bo‘lmaydi. Bunga sabab sifatida Google zararli dasturlar ko‘pincha SDKning 23-versiyasida (Android 6) kiritilgan xavfsizlik yaxshilanishlarini chetlab o‘tishga urinishi bilan izoh beradi. Amalda bugun bu deyarli hech kimga salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. Agar eski ilovadan foydalanish mutlaqo zarur bo‘lsa, cheklovni chetlab o‘tish imkonini beruvchi yangi ADB buyrug‘i mavjud. Maxfiylikni kuchaytirish maqsadida foydalanuvchi fotosurat tanlash vositasi orqali ilova qaysi rasmlarga kirishi mumkinligini ham belgilay oladi.
Mehmon rejimi yoki ko‘p foydalanuvchili rejimda ham kichik o‘zgarish bor: «Mehmonga telefondan foydalanishga ruxsat berish» bandi yuqori darajadagi menyuga ko‘chirildi. Ilgari bu sozlama mehmon hisobining ichida joylashgan edi, bu esa unchalik qulay emasdi.
Android 14 4K Ultra HDR formatini qo‘llab-quvvatlaydi. Android 14’ning yangi funksiyalaridan biri bo‘lgan Health Connect’ni endi Pixel’ning yangi sozlamalar menyusi orqali Fitbit, Samsung Health va Google Fit bilan bog‘lash mumkin.
Yashirin funksiya (Easter egg)

«Yashirin funksiya» Android 14’da 2023-yil iyul o‘rtalarida to‘rtinchi beta-versiya chiqarilishi bilan paydo bo‘ldi. U ishga tushirilganda NASAdan ilhomlangan Android logotipi ko‘rsatiladi. Agar ushbu logotip bir necha soniya bosib turilsa, qurilma kosmik kema uchirilishini taqlid qilib, titraydi. Shundan keyin mini-o‘yin boshlanadi: ekranda kosmik kema va uni boshqarish tugmalari paydo bo‘ladi. Pastki chap burchakda kema dvigatellarining holati, joriy koordinatalari va tezligi haqidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi. Yuqori chap burchakda esa turli ma’lumotlar, jumladan eng yaqin yulduzning nomi, sinfi va massasi aks etadi. Bu o‘yinda g‘alaba qozonishning imkoni yo‘q.