Yangiyo‘l haqida

Shahar
Yangiyo‘l
o‘zb. Yangiyo‘l / Янгийўл
41°06′45″ sh. k. 69°02′48″ sh. u.HGЯO
Mamlakat  O‘zbekiston
Viloyat Toshkent
Tarixi va geografiyasi
Asos solingan 1934
Ilk bor tilga olingan 1901
Avvalgi nomlari

Kaufmanskaya stansiyasi

Eski Qovunchi
Shahar maqomi berilgan yil 1934
Markazining balandligi 350 m
Iqlim turi keskin kontinental
Vaqt mintaqasi UTC+5:00
Aholisi
Aholisi 109 500 kishi (2020)
Milliy tarkibi o‘zbeklar va boshqalar
Rasmiy til o‘zbek tili
Raqamli identifikatorlar
Telefon kodi +9989
Pochta indekslari

112000,

112001, 112002, 112004, 112007, 112008, 112009, 112012
Янгиюль на карте
Янгиюль
Yangiyo‘l
Янгиюль на карте
Янгиюль
Yangiyo‘l
Логотип Викисклада Vikimedia omboridagi mediafayllar

Yangiyo‘l (o‘zb. Yangiyo‘l / Янгийўл — o‘zbek tilidan tarjima qilinganda yangi yo‘l, yangi yo‘nalish) — O‘zbekistonning Toshkent viloyatidagi shahar bo‘lib, undan 20 kilometr shimoli-sharqda joylashgan poytaxt — Toshkent. Yangiyo‘l yirik temiryo‘l tuguni va sanoat shaharchasi sifatida vujudga kelgan.

Tarixi

Aynan 1899-yilda qadimiy Qovunchitepa yodgorligi yonida, Toshkent yaqinida Rossiya imperiyasining Turkiston temiryo‘liga qarashli Kaufmanskaya temiryo‘l stansiyasi ochilgan.

Inqilobdan keyin aholi punkti Qovunchi deb atalgan, 1934-yilda esa Yangiyo‘l («Yangi yo‘l») shahri deb qayta nomlangan. 2017-yildan viloyatga bo‘ysunuvchi shahar maqomiga ega.

1941-1942-yillardagi urush davrida Yangiyo‘lda Anders armiyasining shtabi joylashgan..

Geografiyasi

Yangiyo‘l shahri Chirchiq daryosining o‘ng qirg‘og‘ida, M34 va M39 avtomagistrallari oralig‘ida joylashgan. Temiryo‘l stansiyasidan 28 km shimoli-sharqda joylashgan shahar — Toshkent.

Aholisi

Yangiyo‘lda o‘zbeklar, qozoqlar, ruslar, tatarlar, koreyslar, ukrainlar, tojiklar va qrim tatarlari istiqomat qiladi.

Infratuzilmasi

Yangiyo‘lda quyidagi ta’lim muassasalari mavjud:

  • oziq-ovqat sanoati kolleji,
  • tibbiyot bilim yurti,
  • Toshkent davlat texnika universiteti (TDTU) qoshidagi Yangiyo‘l akademik litseyi.

Shuningdek, shaharda ma’rifiy va dam olishga mo‘ljallangan quyidagi maskanlar mavjud:

  • Navoiy nomidagi madaniyat va istirohat bog‘i,
  • yuqori malakali mutaxassislar faoliyat yuritadigan yirik sog‘lomlashtirish majmuasi — «Kardionevrologiya sanatoriysi».

Hozirgi kunda Yangiyo‘lda 18 ta maktab faoliyat yuritadi, ulardan 1 tasi ixtisoslashtirilgan.

Shaharning eng mashhur ko‘chalari: A. Ortiqov, Beruniy, Tegirmon, Niyozboshi, Samarqand, Toshkent, Furqat va Yangi Hayot ko‘chalaridir.

Shahar asosan past qavatli uylar (katta tomorqa va bog‘larga ega turar joylar) bilan qurilgan. Yangi mavzelarda 4 va 5 qavatli uylar bunyod etilgan.

Iqtisodiyoti

Shaharda sovet davridan buyon respublikadagi eng yirik korxonalardan hisoblangan oziq-ovqat, qayta ishlash va yengil sanoat korxonalari faoliyat yuritadi:

  • MJK (moy-yog‘ kombinati — O‘zbekistonda Samarqand viloyatidagi Kattaqo‘rg‘on kombinatidan keyin 2-o‘rinda turadi);

Zavodlar:

  • biokimyo zavodi,
  • paxta tozalash zavodi,
  • tajriba kolbasa zavodi (2010-yil holatiga ko‘ra vaqtincha ishlamayapti),
  • un tegirmoni,
  • vino, aroq va konyak ishlab chiqarish zavodi (O‘zbekistondagi eng yiriklaridan biri),
  • konserva zavodi,
  • temir-beton buyumlari zavodi.

Shuningdek, qandolatchilik va xamirturush ishlab chiqarish birlashmasi, poyabzal fabrikasi hamda bir qancha yirik to‘qimachilik fabrikalari mavjud. Shahar bir nechta yirik g‘isht zavodlari bilan ham tanilgan.

Shahar oziq-ovqat sanoati korxonalarining mahsulotlari Rossiya Federatsiyasiga va Sharqiy Yevropaning bir qator davlatlariga yetkazib beriladi.

Mashhur shaxslar

  • Jamal Omarova (1912, Kaufmanskaya stansiyasi — 1976, Olmaota) — qozoq qo‘shiqchisi, kontralto ovoz sohibasi, qozoq xalq qo‘shiqlari va SSSR xalqlari qo‘shiqlari ijrochisi, Qozog‘iston SSR xalq artisti (1943), Lenin, Mehnat Qizil Bayroq va «Hurmat belgisi» ordenlari sohibasi.
  • Iosif Kobzon (1937—2018) — sovet va rossiyalik estrada xonandasi (bariton), musiqa va jamoat arbobi, pedagog. Rossiya Federatsiyasi Davlat dumasining II—VII chaqiriqlari deputati. 2011-yildan Rossiya Davlat dumasi madaniyat qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari. Urush arafasida Kobzonlar oilasi ko‘chib borgan shahar — Lvov. U yerdan otasi siyosiy rahbar sifatida frontga jo‘nagan, onasi esa uch farzandi, buvisi va nogiron akasi bilan O‘zbekistonga evakuatsiya qilingan. Ularning oxirgi manzili Yangiyo‘l shahri bo‘lgan.
  • Oleg Varlakov (1972—1996) — militsiya katta leytenanti, Birinchi chechen urushi qatnashchisi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (1996). Tug‘ilgan sanasi: 25-iyun, 1972-yil; tug‘ilgan joyi — O‘zbekiston SSR Toshkent viloyatining Yangiyo‘l shahri.

Shahar suratlari

Temiryo‘l vokzali. «Yangiyo‘l» mehmonxonasi. Motamsaro ona va mangu olov. Sobiq fabrika.
Kinoteatr. Restoran. Shaharning bosh soati. «Halok bo‘lganlarni izlash» Xudoning Onasi ikonasi cherkovi.

Havolalar