Video muharrir nima

Videomuharrir — turli vositalarni o‘z ichiga olgan dastur bo‘lib, uning yordamida nochiziqli montajni amalga oshirish, jumladan, video- va audio fayllarni tahrirlash mumkin. Bundan tashqari, aksariyat videomuharrirlar titrlar yaratish va ularni tasvirga joylashtirish, tasvirning ranglari va tuslarini tuzatish, ovozni miksherlash hamda maxsus effektlar yaratish imkonini beradi. Professional dasturlar ovoz va tasvirni vaqt kodi asosida sinxronlashtirishga imkon beradi.

Tarkibiy qismlar

Loyiha

Videomuharrirda, odatda, montaj qarorlari ro‘yxati tuziladi. Bu yerda mazkur ro‘yxat ilovada bajarilgan barcha sozlamalar va o‘zgartirishlar majmuasini anglatadi; ular alohida loyiha fayliga yozib boriladi. Montaj qarorlari ro‘yxatida montajda ishlatiladigan barcha mediafayllar, ularning tayyor videodagi ijro ketma-ketligi, montaj kadrlarining boshlanish va tugash nuqtalari, shuningdek, dastlabki video va audiofayllarga kiritilgan barcha o‘zgarishlar saqlanadi. Tayyor montaj qarorlari ro‘yxatini keyinchalik montajni davom ettirish uchun ochish mumkin. Buning uchun avval foydalanilgan barcha mediafayllar loyihada saqlangan manzillar bo‘yicha mavjud bo‘lishi kerak. Aks holda, dastur tegishli faylni topa olmaganini bildiradi. Ayrim dasturlar barcha dastlabki fayllarni bevosita loyiha ichida saqlashga imkon beradi. Bunday holda fayllarni avvalgi joyida saqlab qolish haqida qayg‘urish shart emas, biroq barcha fayllardan nusxa olish diskda qo‘shimcha joy talab qilishi mumkin.

Vaqt shkalasi (taymlayn)

Taymlayn (ingl. timeline — vaqt shkalasi, montaj chizig‘i yoki montaj stoli) — dastur interfeysining elementi bo‘lib, unda barcha video va audio yo‘laklar tasvirlangan tasma (lenta) joylashadi va videomontaj aynan shu yerda amalga oshiriladi. Yo‘laklardagi kliplar chapdan o‘ngga qarab, loyiha boshidan ijro etilganda ularning paydo bo‘lish vaqtiga muvofiq tartibda joylashadi. Vaqtni belgilash uchun vaqt kodidan foydalanish mumkin.

Vaqt kodi oynasi

Vaqt kodi loyihaning boshlanishidan hisoblangan holda taymlayndagi muayyan nuqtaga mos vaqtni ko‘rsatadi. Bu hisob nol nuqtadan yoki oldindan belgilangan boshqa qiymatdan boshlanishi mumkin. Odatda, vaqt quyidagi formatda aks ettiriladi: soat:daqiqa:soniya:kadr, lekin ba’zan kadrlar o‘rniga soniyaning yuzdan bir ulushlari ko‘rsatiladi yoki kadrlar umuman hisobga olinmaydi.

Oldindan ko‘rish oynasi

Videomuharrirda ijro etilayotgan videoni ko‘rish uchun oldindan ko‘rish oynasidan foydalaniladi. Dastur versiyasiga qarab, bu oynada qo‘llangan effektlar va o‘tishlar ham ko‘rsatilishi mumkin. Shuningdek, videochiqarish platasi mavjud bo‘lsa, videoni tashqi monitor yoki boshqa tasvirlash qurilmasiga turli interfeyslar orqali uzatish mumkin: IEEE 1394, SDI yoki HDMI.

Effektlar

Effektlar va filtrlar videoning xususiyatlarini tuzatish va o‘zgartirish imkonini beradi. Ularning eng keng tarqalgan turlari quyidagilar:

Videoni tahlil qilish

Videoni tahlil qilishda quyidagi asboblardan foydalanish mumkin: vektorskop, gistogramma, ossillograf.

Ovozli hamrohlik

Aksariyat videolarda ovozli hamrohlik mavjud. Ba’zi videomuharrirlarda ovozni tahrirlash imkoniyatlari ham o‘rnatilgan bo‘lib, ular oddiy audiomuharrir funksiyalarini ham bajaradi. Audio yo‘laklarni ham miksherlash, ovoz balandligini o‘zgartirish, filtrlar yoki ovoz effektlarini qo‘llash mumkin. Ovoz balandligini nazorat qilish uchun daraja o‘lchagich ishlatiladi; u ham aksariyat muharrirlarda mavjud.

Videomuharrirning funksiyalari

Videomuharrirlarning eng keng tarqalgan funksiyalari videoni yozib olish (capture), montaj qilish, yakuniy renderlash, siqish va disk uchun tuzilma tayyorlash (authoring) hisoblanadi.

Videoni yozib olish

Tayyor videofayllarni yuklash imkoniyatidan tashqari, ko‘plab muharrirlar videoni yozib olishga, ya’ni videooqimni faylga saqlashga ham imkon beradi. Odatda, ovoz yozuvi video bilan bir vaqtda yoziladi, biroq uni keyinroq, montaj jarayonida ovozli sharh yoki qo‘shimcha ovozli hamrohlik sifatida ham yozish mumkin.

Diskdagi joyni tejash uchun yozib olish vaqtida videooqim siqiladi, ya’ni siqish algoritmlari yordamida kodlanadi. Kodlash parametrlarini tanlash kompyuter yoki montaj stansiyasining imkoniyatlariga, fayl hajmi va video sifati o‘rtasidagi maqbul nisbatga, shuningdek, ushbu fayldan kelgusida qanday foydalanish rejalashtirilganiga bog‘liq.

Montaj

Barcha videomuharrirlarda hech bo‘lmaganda videoning va ovozning qismlarini kesish yoki birlashtirish kabi oddiy montaj imkoniyatlari mavjud. Biroq rivojlangan dasturlarning imkoniyatlari ancha keng: ular videoning xususiyatlarini o‘zgartirish, kliplar o‘rtasida turli o‘tishlar yaratish, videoning masshtabi va formatini almashtirish, shovqinni qo‘shish yoki yo‘qotish, ranglarni tuzatish, titrlar va grafika qo‘shish, audio yo‘lakni boshqarish hamda nihoyat, stereoskopik video yaratish (3D) imkonini ham beradi.

Yakuniy renderlash

Montajdan so‘ng tayyorlangan videomaterialdan qanday maqsadda foydalanilishiga qarab, quyidagilarni bajarish zarur: yakuniy hisoblash (renderlash), videoni siqish va audiomateriallarni siqish.

Yakuniy renderlash loyiha davomida qo‘llangan effektlar va o‘tishlarni o‘z ichiga olgan yangi videoni yaratish imkonini beradi. Murakkab loyihalarda bu jarayon ko‘p tizim resurslarini talab qilishi va ancha vaqt olishi mumkin. Shuningdek, montaj vaqtida qo‘llangan effektlarni real vaqt rejimida ko‘rish uchun oldindan hisoblash, ya’ni prerenderlash usuli qo‘llanishi mumkin. Bunda oldindan hisoblangan videoparcha vaqtinchalik faylga yoki tezkor xotiraga yoziladi.

Siqish

Videooqimning siqilish darajasi va kodek formati videodan keyinchalik foydalanish maqsadiga qarab belgilanadi. Yuqori sifatli efir mahsulotlari uchun buzilishlari minimal, ya’ni kam siqilgan va shunga mos ravishda ma’lumot oqimi yuqori bo‘lgan videomateriallar talab qilinadi. Standart aniqlikdagi video uchun ma’lumot oqimi kamida 25 Мбит/с bo‘lishi kerak. Internetga joylash yoki mobil qurilmalarga yozish uchun esa ma’lumot oqimi nisbatan kichik bo‘lsa ham maqbul tasvir sifatini ta’minlaydigan samarali kodeklar ishlatiladi. Standart aniqlikdagi video uchun bunday oqim 1—2 Мбит/с bo‘lishi mumkin. Yuqori aniqlikdagi video kattaroq bitreytlarni talab qiladi, bu esa kompyuter yoki montaj stansiyasining tizim resurslariga bo‘lgan talabni ham oshiradi.

Disk kontentini tayyorlash (authoring)

Ayrim videomuharrirlar DVD-avtoring (DVD-video obrazini yaratish) funksiyasini ham qo‘llab-quvvatlaydi. Bu jarayon menyu yaratish, filmlarni bo‘limlarga ajratish, turli tillar uchun bir nechta audio yo‘laklar qo‘shish va subtitrlar kiritishni o‘z ichiga oladi. Kengroq imkoniyatli videomuharrirlar Blu-ray disklari uchun avtoringni ham qo‘llab-quvvatlaydi.

Havolalar