

USB On-The-Go (harakatdagi USB), USB OTG yoki OTG — USB interfeysi spetsifikatsiyasi bo‘lib, planshet yoki smartfon kabi USB qurilmalariga ham xost sifatida, ham periferik qurilma sifatida ishlash imkonini beradi. Masalan, mobil telefon xost sifatida olinadigan xotira qurilmasidan ma’lumotlarni o‘qiy oladi, biroq xost-kompyuterga ulanganda o‘zini periferik qurilma (USB xotira qurilmasi) sifatida namoyon qiladi. Yoki fotoapparat suratlarni printerda chop etayotganda xost vazifasini bajaradi, kompyuterga ulanganda esa periferik qurilma bo‘ladi. Odatda xost rejimida standart drayverlarga ega USB periferik qurilmalarini, jumladan, USB flesh-xotira qurilmasini, raqamli kamerani, sichqonchani yoki klaviaturani ulash mumkin (bir nechta qurilmani USB xab orqali ulash mumkin).
USB OTG qurilma uchun ikkita rolni belgilaydi: OTG A qurilmasi va OTG B qurilmasi. OTG A qurilmasi USB shinasi uchun elektr ta’minoti manbai, OTG B qurilmasi esa elektr energiyasini iste’mol qiluvchi qurilmadir. Standart konfiguratsiyada OTG A qurilmasi USB xosti, OTG B qurilmasi esa USB periferik qurilmasi sifatida ishlaydi. Keyinchalik xost va periferik qurilma rejimlari o‘rtasida almashish HNP xostni kelishish protokoli (ingl. Host Negotiation Protocol).
Har bir USB qurilmasining dastlabki roli foydalanuvchi uning uyasiga qaysi turdagi ulagichni kiritishiga bog‘liq.
OTG qo‘llab-quvvatlanadigan birinchi qurilma 2001-yil oxirida ishlab chiqarilgan.
Tavsif
Standart USB quyidagi arxitekturadan foydalanadi: boshqaruvchi–bo‘ysunuvchi (host/device). Xost (boshqaruvchi qurilma) butun shinani boshqaruvchi kontroller vazifasini bajaradi, device (qurilma) esa unga bo‘ysunuvchi qurilma hisoblanadi. USB ning standart amalga oshirilishida qurilmalar ushbu ikki roldan birini bajarishi kerak: odatda kompyuterlar xost, masalan, printerlar esa periferik qurilma vazifasini bajaradi. USB OTG bo‘lmagan uyali telefonlarda, odatda, faqat periferik qurilma funksiyasi mavjud bo‘lib, bu telefondan kompyuterga va aksincha ma’lumot uzatish imkonini beradi. O‘zini USB periferik qurilmasi sifatida tanitadigan bunday (eski) telefonlarni printerga bevosita ulash qiyin, chunki printerlar ham periferik qurilma rolini bajaradi. USB OTG shu muammoni hal qiladi.
Periferik qurilma USB shinasiga ulangach, boshqaruvchi qurilma (xost) darhol yangi qurilma bilan aloqa o‘rnatadi va uni sozlaydi (xost dasturiy ta’minoti fayllarni boshqarish yoki qurilma bilan boshqa zarur turdagi ma’lumot uzatish va almashish vazifalarini bajarish uchun ma’lumotlarni tegishlicha qayta ishlashni tayyorlaydi yoki amalga oshiradi). Shu tufayli periferik qurilmalar xostga nisbatan ancha sodda bo‘lishi mumkin: masalan, sichqonchada boshqaruv mantiqi juda kam bo‘lib, kiritilgan ma’lumotlarni qayta ishlash ishlarining deyarli barchasi xost zimmasiga yuklanadi. Xost USB shinasi bo‘ylab barcha ma’lumotlar uzatilishini boshqaradi, periferik qurilmalar esa xost ularni so‘raganidagina o‘zlariga e’tibor qaratish zarurligini bildirishi mumkin. USB OTG bo‘lmaganda telefonda saqlangan hujjatni chop etish uchun avval uni xost-kompyuterga ko‘chirib, keyin printerga yuborish talab etiladi.
USB OTG ni qo‘llab-quvvatlaydigan qurilma sozlamalarga qarab xost yoki periferik qurilma rolini bajara oladi. OTG ishlatilganda qurilma boshqaruvchi sifatida ishlasa xost, bo‘ysunuvchi sifatida ishlasa periferik qurilma bo‘ladi. Qaysi rol tanlanishi qurilma kabelning qaysi uchiga ulanganiga to‘liq bog‘liq. OTG kabelining «A» ulagichiga ulangan qurilma, ya’ni «A-device», odatda xost sifatida ishlaydi, «B» ulagichiga ulangan qurilma esa odatda periferik qurilma, ya’ni «B-device».
Dastlabki sozlashdan so‘ng shina oddiy USB kabi ishlaydi: A qurilmasi (A-device) B qurilmasini (B-device) sozlaydi va barcha aloqani boshqaradi. Biroq ayni A qurilmasi boshqa USB qurilmalari tizimiga yoki bevosita USB xostiga ulanganda bo‘ysunuvchi qurilmaga aylanishi mumkin.
Spetsifikatsiya
USB OTG quyidagi spetsifikatsiyaga kiritilgan qo‘shimchaning bir qismidir: USB 2.0. Bu qo‘shimcha dastlab 2001-yil oxirida kelishilgan va keyinchalik qayta ko‘rib chiqilgan. Qo‘shimchaning eng so‘nggi versiyasida maqsadli qurilmaga xos imkoniyatlarga ega hamda shaxsiy kompyuterlarda ishlatiladigan standart USB A portidan foydalanadigan o‘rnatilgan xostning ishlash tartibi ham belgilangan.
«USB OTG va o‘rnatilgan xost bo‘yicha qo‘shimcha (USB OTG and Embedded Host Supplement)» nomli USB 3.0 spetsifikatsiyasi ilovasida SuperSpeed OTG qurilmalari, o‘rnatilgan xostlar va periferik qurilmalarni qo‘llab-quvvatlash tavsiflangan.
Protokollar
Qurilmalarning rollari
Ulagichlar

Kabellar

Orqaga moslik
Adabiyotlar
- USB 2.0 spetsifikatsiyasiga On-The-Go va o‘rnatilgan xost bo‘yicha qo‘shimcha : [ingl.] : [arxiv. 16-sentabr 2014-yil] / USB Implementers Forum, Inc.. — 1.3-tahrir. — 2006. — 5-dekabr. — viii+45 bet.
- USB 3.0 tahriridagi spetsifikatsiyaga On-The-Go va o‘rnatilgan xost bo‘yicha qo‘shimcha : [ingl.] : [arxiv. 11-noyabr 2020-yil] / Texas Instruments, Hewlett-Packard Company, Intel Corporation, Microsoft Corporation, Renesas Corporation, ST-Ericsson. — 1.1-tahrir. — 2012. — 10-may. — 74 bet.
Havolalar
- USB On-The-Go va o‘rnatilgan xost : [arxiv. 21.01.2021] : [ingl.] // USB. — USB Implementers Forum, Inc..