Toshkent teleminorasi

Toshkent teleminorasi
o‘zb. Toshkent teleminorasi
Umumiy ma’lumot
Holati qurib bitkazilgan
Vazifasi telekommunikatsiya, turizm, meteorologiya
Joylashuvi
Mamlakat
Joylashgan joyi Yunusobod tumani
Qurilishi va tarixi
Me’mor Yu. P. Semashko va N. G. Terziyev-Tsaruxov
Quruvchi tashkilot «Visotstroy-11»
Qurilish davri 1979—1985
Ochilishi 15-yanvar 1985
Me’morchiligi va texnik xususiyatlari
Umumiy balandligi 375 m
Massasi 5650 tonna
Liftlar soni 3
Egalik
Egasi «Radioaloqa, radioeshittirish va televideniye markazi» davlat unitar korxonasi («Toshkent radio va televideniye uzatish markazi» filiali)
Логотип Викисклада Vikimedia omboridagi mediafayllar

Toshkent teleminorasi — televideniye va radioeshittirish minorasi, «Bodomzor» metro bekati yaqinida, Yunusobod tumanida, Toshkent shahrida joylashgan. Balandligi — 375 metr. Bu tashrif buyurish mumkin bo‘lgan tomosha maydonchasiga ega Markaziy Osiyodagi eng baland inshootdir. Shuningdek, u mintaqada balandligi bo‘yicha ikkinchi o‘rinda turadi. Undan balandroq yagona inshoot — 420 metrlik tutun quvuriga ega Ekibastuz GRES-2.

Balandligi bo‘yicha dunyoda 12-o‘rindagi teleminora, dunyodagi mustaqil turuvchi inshootlar orasida esa 38-o‘rinda (foydalanishga topshirilgan paytda 9-o‘rinda) turadi. O‘zbekistonning me’morchilik va shaharsozlik yodgorligidir.

Tarixi

Dastlab teleminora loyihasi Bag‘dod uchun mo‘ljallangan edi. Tanlov natijalariga ko‘ra loyihaga Karim Qosim buyurtma bergan. Biroq Iroqdagi harbiy to‘ntarish sababli minora qurilmagan.

Amalga oshmay qolgan loyiha O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Qo‘mitasining birinchi kotibi Sharof Rashidov tomonidan ma’qullangan. Toshkentda teleminorani joylashtirish bo‘yicha ishlar boshlangan. O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan aloqa xodimi A. Kudinovning eslashicha, qurilishga tayyorgarlik va turli kelishuvlarga inshootni bevosita barpo etishdan ham ko‘proq vaqt ketgan.

Teleminora qurilishi 6 yil davom etgan va 1978-yilda boshlangan. Foydalanishga topshirilgan sana — 15-yanvar, 1985-yil.

Texnik ma’lumotlar

Teleminoraning sxemasi
Qurilish boshlangan vaqt 1978-yil
Loyiha mualliflari Yu. P. Semashko va N. G. Terziyev-Tsarukov
Konstruktorlar Ye. P. Morozov va M. D. Musheyev
Qurilish muddati 6 yil
Foydalanishga topshirilgan sana 15-yanvar, 1985-yil
Teleminoraning balandligi 375 metr
Poydevorning balandligi 11 metr
Dengiz sathidan balandligi 480 metr
Inshootning umumiy massasi 6000 tonnadan ortiq
Inshootning hajmi 55500 m3
Teleminora qurilishida ishlatilgan material po‘lat, yaxlit payvandlangan
Konstruksiyaning bikirligi va barqarorligini ta’minlash usullari Har birining balandligi 93 metr bo‘lgan uchta konussimon tirgak oyoq
Uzatib beriladigan respublika telekanallari soni 6
Uzatib beriladigan radioeshittirish dasturlari soni 4
Uzatib beriladigan raqamli dasturlar soni 12
Aylanuvchi, ikki zalli «Koinot» restoranining qizil zali balandligi 104 metr
Aylanuvchi, ikki zalli «Koinot» restoranining ko‘k zali balandligi 98 metr
Aylana shaklidagi tomosha maydonchasining balandligi 94 metr
Tezkor liftlar soni (tezligi kamida 4,8 m/s) 3

Teleminorada Germaniyada ishlab chiqarilgan 3 ta tezkor lift o‘rnatilgan; ularni ishlab chiqargan konsern — ThyssenKrupp.

Teleminoradan foydalanish

Toshkent teleminorasining asosiy vazifalari — televizion eshittirish va radioeshittirish. Signal Toshkent shahri va Toshkent viloyati hududlariga, qisman Sirdaryo viloyati hamda Qozog‘istonning janubiy hududlariga ham yetkaziladi. Teleminoradan ko‘plab vazirlik va idoralar, shuningdek, tijorat tashkilotlari aloqa uchun foydalanadi. O‘zbekiston Gidrometeorologiya markazining balandlikdagi kompleks kuzatuv stansiyasi ham shu yerda o‘rnatilgan.

Hodisalar

19-iyul kuni, 1986-yilda Toshkent teleminorasining tortqi simiga Mi-8 vertolyoti ilinib qolgan. Vertolyotga kapitan Valeriy Vasilyevich Lobankin qo‘mondonlik qilgan, uning bortida «O‘zbekfilm» kinostudiyasining suratga olish guruhi bo‘lgan. Vertolyot Anhor kanali yaqinida qulagan va bortdagi 6 kishining barchasi halok bo‘lgan. Halokatga uchragan vertolyotdan suratga olingan sovet davridagi Toshkentning panoramali tasvirlari quyidagi filmning boshlanish va yakuniy titrli kadrlarida ishlatilgan: «Olmos kamar».

Galereya

Havolalar