Spirtli ichimliklar, shuningdek, etil spirti sifatida ham tanilgan, fermentatsiya orqali mevalar, sabzavotlar yoki donlardan olingan moddadir. Alkogolli ichimliklar spirtni suv, shakar yoki meva sharbati bilan aralashtirish orqali tayyorlanadi.
Spirtli ichimliklar dunyodagi eng ko'p qo'llaniladigan dori vositalaridan biridir. Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST) maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda soʻnggi 12 oy ichida dunyo boʻylab 1,3 milliarddan ortiq kattalar kamida bir marta spirtli ichimliklar isteʼmol qilgan.
Spirtli ichimliklar ko'plab qisqa va uzoq muddatli zararlarga ega. Qisqa muddatli zararlarga mastlik, baxtsiz hodisalar, jarohatlar, zo'ravonlik va o'lim kiradi. Uzoq muddatli zararlar orasida jigar kasalliklari, saraton, yurak kasalliklari, qon tomirlari, demensiya va giyohvandlik mavjud.
Alkogolning qisqa muddatli zarari
Spirtli ichimliklarning qisqa muddatli zararlari ichish miqdori va chastotasiga qarab o'zgaradi. Alkogolning qisqa muddatli zararlari quyidagilardan iborat:
Mastlik: Spirtli ichimliklar miyadagi nerv hujayralariga ta'sir qilib, mastlikka sabab bo'ladi. Mastlik fikrlash, qaror qabul qilish va harakat qilish qobiliyatini buzadi.
Baxtsiz hodisalar, jarohatlar va zo'ravonlik: Spirtli ichimliklar baxtsiz hodisalar, jarohatlar va zo'ravonlik xavfini oshiradi. Spirtli ichimliklar ichish yo'l-transport hodisalarining eng muhim sabablaridan biridir. Spirtli ichimliklarni iste'mol qiladigan odamlar janjal va zo'ravonlikka ko'proq moyil.
O'lim: Spirtli ichimliklar yuqori dozalarda qabul qilinganda o'limga olib kelishi mumkin.
Alkogolning uzoq muddatli zarari
Spirtli ichimliklarning uzoq muddatli zararlari ichish miqdori va davomiyligiga qarab o'zgaradi. Spirtli ichimliklarning uzoq muddatli ta'siriga quyidagilar kiradi:
- Jigar kasalligi: Spirtli ichimliklar jigarni shikastlab, jigar sirrozini keltirib chiqarishi mumkin. Jigar sirrozi o'limga olib keladigan kasallikdir.
- Saraton: Spirtli ichimliklar saratonning ayrim turlari, xususan, oshqozon, ichak, ko'krak, og'iz va tomoq saratoni xavfini oshiradi.
- Yurak kasalligi: Spirtli ichimliklar yurak xastaliklari xavfini oshiradi. Spirtli ichimliklar yurak ritmining buzilishiga, qon tomirlarining kalsifikatsiyasiga va yurak etishmovchiligiga olib kelishi mumkin.
- Insult: Spirtli ichimliklar insult xavfini oshiradi.
- Demensiya: Spirtli ichimliklar demans xavfini oshiradi. Demans - bu kognitiv funktsiyalarning buzilishiga olib keladigan kasallik.
- Giyohvandlik: Spirtli ichimliklar giyohvandlik qiluvchi moddadir. Spirtli ichimliklarga qaramlik - bu odamning spirtli ichimliklardan qutulolmasligi va uni nazorat qilishni yo'qotishi.
Alkogolning zararini qanday oldini olish mumkin?
Spirtli ichimliklarning zararini oldini olish uchun spirtli ichimliklarni iste'mol qilishni kamaytirish yoki butunlay tark etish kerak. Spirtli ichimliklarni iste'mol qilishni butunlay tark etish uchun mutaxassislardan yordam so'rash tavsiya etiladi. Spirtli ichimliklarga qaramlikni davolash individual terapiya, guruh terapiyasi yoki dori vositalari kabi usullarni o'z ichiga olishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, alkogolning qisqa va uzoq muddatli zararlari ko‘p. Spirtli ichimliklarni iste'mol qilishni kamaytirish yoki to'xtatish o'zingizni alkogolning zararidan himoya qilishning eng yaxshi usuli hisoblanadi.
