Quyosh massasi

Eng yirik yulduzlarning o‘lchamlari va massalarini taqqoslash: rasmda diametri eng katta bo‘lgan yulduz — VY Katta It (17 ± 8 M⊙); qolganlari esa ρ Kassiopeya (14—30 M⊙), Betelgeyze (11,6 ± 5,0 M⊙) va juda katta massali ko‘k yulduz Pistolet (86–92 M⊙). Quyosh (1 M⊙) bu masshtabda to‘liq o‘lchamli tasvirda 1 pikselni egallaydi (2876 × 2068 piksel). Ko‘rsatilgan orbitalar: Yer (kulrang), Yupiter (qizil), Neptun (ko‘k)

Quyosh massasi yoki Quyoshning massasi — tizimdan tashqari massa o‘lchov birligi bo‘lib, astronomiyada massasini ifodalashda yulduzlar va boshqa astronomik obyektlar (masalan, galaktikalar) uchun qo‘llanadi. U M⊙ bilan belgilanadi va Quyosh massasiga teng:

M⊙ = (1,98847 ± 0,00007)⋅1030 kg.

Quyosh massasi taxminan 332 946 baravar katta bo‘lib, Yer massasidan ortiqdir; u butun Quyosh tizimi massasining taxminan 99,86 % ini tashkil etadi. Sayyoralarning umumiy massasi taxminan 0,0013 M☉ ni tashkil etadi. Buning katta qismi (taxminan 0,00095 M☉) tegishli bo‘lgan sayyora — Yupiter. Aksariyat alohida yulduzlar Koinotda massaga ega:  0,08 dan 50 M⊙ gacha; qora tuynuklarning massasi o‘nlab milliard Quyosh massasiga, galaktikalarniki esa yuzlab milliardga yetishi mumkin.

Quyosh massasini quyidagi formula yordamida hisoblash mumkin; u Keplerning uchinchi qonunidan kelib chiqadi:

M⊙=4π2⋅a3G⋅T2,

Bu yerda:

T — sayyoraning Quyosh atrofida aylanish siderik davri (Yer uchun T = 1 siderik yil),
a — sayyora orbitasining katta yarim o‘qi uzunligi (Yer uchun a = 1 astronomik birlik),
G — Nyutonning gravitatsion doimiysi.