| Pomir-Oloy | |
|---|---|
Tog‘dan ko‘rinish — Chimtarg‘a | |
| Xususiyatlari | |
| Uzunligi |
|
| Kengligi | 400 km |
| Eng baland nuqta | |
| Eng baland cho‘qqisi | Skalistiy cho‘qqisi |
| Eng baland nuqtasi | 5621 m |
| Joylashuvi | |
| 39°30′ sh. k. 71°10′ sh. u.HGЯO | |
| Davlatlar | |
Pomir-Oloy — tog‘ tizimi bo‘lib, Markaziy Osiyoning janubi-sharqida joylashgan. U Tojikiston, Qirg‘iziston (janubi-g‘arbda), O‘zbekiston (g‘arbda) va Turkmaniston (janubi-g‘arbda) hududlarini qamrab oladi. Uning sharqiy va qisman janubiy chekkalari yana ikki davlat hududiga kirib boradi: Xitoy va Afg‘oniston.
Tavsifi

Pomir-Oloy g‘arbdan sharqqa 900 km, shimoldan janubga esa 400 km masofaga cho‘zilgan. Uning tarkibiga tog‘ tizmalari va tog‘liklar kiradi. Ular shimoldagi Farg‘ona vodiysi bilan janubdagi Amudaryoning yuqori oqimi oralig‘ida joylashgan. Pomir-Oloy uch xil qismdan iborat:
Pomir-Oloyning shimoliy tizmalariga Oloy va Turkiston tizmalari kiradi. Ular Farg‘ona vodiysini janubdan o‘rab turadi. Shu tizmalar tutashgan Matcha tog‘ tuguni yaqinidan (balandligi 5600 m dan ortiq) Zarafshon tizmasi ajralib chiqib, Zarafshon daryosining janubidan g‘arbga tomon cho‘ziladi. Bu uch tizma tishsimon qirralari, o‘tkir cho‘qqilari va tog‘-muzliklarga xos relyef shakllari bilan ajralib turadi. Zarafshon tizmasining baland qirrasidan janubga tomon yirik Hisor tizmasi ajralib chiqadi. Oloy tizmasining janubida Orqa Oloy tizmasi joylashgan. Oloy va Orqa Oloy tizmalari oralig‘ida Oloy vodiysi joylashgan.
Hisor tizmasining janubida Tojikiston botig‘i joylashgan. Unda shimoli-sharqdan janubi-g‘arbga va janubi-janubi-g‘arbga tomon cho‘zilgan nisbatan past burmali tog‘ tizmalari ko‘p. Ular xaritada biroz egilgan bo‘lib, qavariq tomoni shimoli-g‘arbga qaragan.
Pomir-Oloy — tog‘ muzlanishining eng yirik hududi: bu yerda 10 600 dan ortiq muzlik 9820 km² maydonda joylashgan.
Adabiyotlar
- Pomir-Oloy // Zamonaviy geografik nomlar lug‘ati / Rossiya geografiya jamiyati. Moskva markazi; umumiy muharriri — akademik V. M. Kotlyakov. Rossiya Fanlar akademiyasi Geografiya instituti. — Yekaterinburg: U-Faktoriya, 2006.
- Pomir-Oloy // Otomi — Plastir. — M. : Sovet ensiklopediyasi, 1975. — (Katta sovet ensiklopediyasi : [30 jildda] / bosh muharrir A. M. Proxorov ; 1969—1978, j. 19).
- Gvozdetskiy, Nikolay Andreyevich. Pomir-Oloy // SSSRning tabiiy geografiyasi : Osiyo qismi : [«Geografiya» mutaxassisligi bo‘yicha universitet talabalari uchun darslik]. — 3-nashr, tuzatilgan va to‘ldirilgan. — M.: Misl, 1978. — 512 bet
- Paganutssi N. V. Fon tog‘lari va Yag‘nob. — M.: Fizkultura i sport, 1968. — 136 bet — (Ona yurt kengliklarida). — 12 000 nusxa