Fitogormonlar — past molekulyar massaga ega organik moddalar bo‘lib, ularni o‘simliklar ishlab chiqaradi va ular boshqaruv vazifalarini bajaradi. Juda past konsentratsiyalarda (taxminan 10⁻¹¹ mol/l) ham turli fiziologik va morfologik o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. Bunday o‘zgarishlar o‘simlikning fitogormon ta’siriga sezgir qismlarida ro‘y beradi.

Ma’lumki, hayvonlardan farqli ravishda, o‘simliklarda gormon sintezlovchi maxsus a’zolar mavjud emas; shunga qaramay, gormonlar ayrim a’zolarda boshqalariga nisbatan ko‘proq to‘planadi. Masalan, auksinlar eng ko‘p uchki meristemalarda (poya uchlarida), gibberellinlar — barglarda, sitokininlar — ildizlarda va yetilayotgan urug‘larda. Fitogormonlar ta’sirining ko‘lami keng.

Fitogormonlar o‘simlik hayotidagi ko‘plab jarayonlarni, jumladan, urug‘larning unishi, o‘sish, to‘qima va a’zolarning differensiatsiyalanishi, gullash, mevalarning pishishi va boshqa jarayonlarni boshqaradi. O‘simlikning bir a’zosida (yoki uning bir qismida) hosil bo‘lgan fitogormonlar odatda boshqa a’zoga (yoki uning bir qismiga) tashiladi.

Kimyoviy birikmalar, ya’ni o‘simlikning bir qismida ishlab chiqarilib, boshqa qismida ta’sir ko‘rsatadigan moddalar juda kichik konsentratsiyalarda ham faol bo‘ladi. Ular (fermentlardan farqli ravishda) o‘sish va rivojlanish jarayonlariga nisbatan odatda kamroq o‘ziga xos ta’sir ko‘rsatadi. Bu gormon ta’sirini qabul qiluvchi hujayralardagi genlarning faollik holati turlicha bo‘lishi, gormon ta’sirining natijasi ana shu holatga bog‘liqligi, shuningdek, turli fitogormonlar o‘rtasidagi nisbat (gormonal muvozanat) bilan izohlanadi. Fitogormonlar ta’siri ko‘p jihatdan boshqa ichki va tashqi omillarga ham bog‘liq.

Umumqabul qilingan tasnifga ko‘ra, o‘simlik gormonlari orasida klassik gormonlarning 5 ta asosiy guruhi ajratiladi. Turli o‘simliklardagi gormonlar kimyoviy tuzilishi jihatidan farqlanishi mumkin. Shu sababli ular o‘simliklar fiziologiyasiga ko‘rsatadigan ta’siri va umumiy kimyoviy tuzilishiga qarab guruhlanadi. Bundan tashqari, ayrim fiziologik faol moddalar mazkur sinflarning hech biriga kirmaydi. Har bir sinfda turli vazifalarni rag‘batlantiruvchi moddalar ham, ingibitorlar ham mavjud; ular ko‘pincha birgalikda ta’sir qiladi. Bunda bir yoki bir nechta modda konsentratsiyasidagi farq o‘simlikning o‘sishi va rivojlanishiga ko‘rsatiladigan yakuniy ta’sirni belgilaydi.

Klassik gormonlarning asosiy guruhlari:

• Abssizinlar
• Auksinlar
• Sitokininlar
• Etilen
• Gibberellinlar

Ushbu ro‘yxatga ko‘pincha boshqa birikmalar ham qo‘shiladi: brassinosteroidlar, jasmonatlar, strigolaktonlar, polipeptid gormonlar, krezatsin, oligosaxaridlar.

• Smirnova Z. I. Lolalarni erta gullatishda o‘sish regulyatorlaridan foydalanish // Manzarali gulli o‘simliklarni introduksiya qilish va parvarishlash usullari. — M.: Nauka, 1997. — 168 b.

• Bezuglova O. S. Gumin preparatlari — o‘sishni rag‘batlantiruvchi vositalar . O‘g‘itlar va o‘sish stimulyatorlari. Ko‘rilgan sana: 22-fevral 2015-yil.
• Shnol S. E. O‘simlik gormonlari . «Biokimyo», professor S. E. Shnolning ma’ruzalar turkumi. Ko‘rilgan sana: 22-fevral 2015-yil.