Optik spektroskopiya

Qo‘zg‘alish va nurlanish spektrlari FMN bilan bog‘lanadigan fluoresan oqsillar uchun PTI QuantaMaster 40 spektrofotometrida qayd etilgan

Optik spektroskopiya — nurlanish spektrlarini o‘rganish usuli bo‘lib, optik (ko‘rinadigan) diapazondagi to‘lqin uzunliklarini hamda unga tutash ultrabinafsha va infraqizil diapazonlarni ham qamrab oladi (bir necha yuz nanometrdan tortib bir necha mikrometrgacha). Ushbu usul yordamida moddaning tuzilishi haqida, jumladan, atom va molekulyar darajada atomlar va molekulalar birlashib, kondensatsiyalangan moddalarni hosil qilganda qanday tutishi haqida ma’lumotlarning mutlaq aksariyati olingan.

Optik spektroskopiyaning boshqa spektroskopiya turlaridan farqli jihati shundaki, atomlardan kattaroq bo‘lgan tuzilmaviy jihatdan tartiblangan moddalarning aksariyati rezonansli tarzda elektromagnit maydon bilan aynan optik chastotalar diapazonida o‘zaro ta’sirlashadi. Shu sababli optik spektroskopiya bugungi kunda modda haqida ma’lumot olish uchun juda keng qo‘llaniladi.

Tarix

Optik spektroskopiya 1802-yilda paydo bo‘lgan; shu yili kashf etilgan Fraungofer chiziqlari — Quyosh spektridagi qorong‘i chiziqlar. Bu chiziqlarni Fraungofer 1814-yilda qayta kashf etib, tavsiflagan. 60-yillarda, ya’ni XIX asrning shu davrida Kirxgof ularga deyarli to‘g‘ri izoh bergan: bular yutilish chiziqlari bo‘lib, ular Quyosh atmosferasida mavjud bo‘lgan turli gazlar bilan bog‘liq; har bir gazga muayyan chiziq mos keladi.

Maqsadli ilmiy spektroskopiya 1853-yilda boshlangan; o‘sha yili Anders Yonas Angstryom gazlarning nurlanish chiziqlarini turli kimyoviy elementlar bilan taqqosladi. Shu tariqa moddalarning tarkibi haqida ma’lumot olishning yangi usuli — spektral tahlil.

Optik spektroskopiya fizika fanining umumiy rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Kvant mexanikasi asosan spektroskopik tadqiqotlar tufayli yaratildi va eksperimental jihatdan tasdiqlandi. Kvant elektrodinamikasining yaratilishiga radiospektroskopiya (radio diapazondagi spektroskopiya) asos bo‘lgan. Uning qoidalari eksperimental jihatdan tasdiqlangan, deb hisoblanadi; bunga Lamb siljishining qayd etilishi sabab bo‘lgan.

Havolalar