| Microsoft Edge | |
|---|---|
| | |
| Microsoft Edge (Chromium) brauzerining Windows 10 tizimida qorongʻi mavzuda koʻrinishi | |
| Turi | veb-brauzer |
| Ishlab chiquvchi | Microsoft |
| Dasturlash tili | C++ |
| Brauzer dvijogi | Chromium |
| Operatsion tizimlar |
Windows 10 Windows 11 Server 2016, Windows Server 2012/R2, 2008 R2 (faqat Chromium) Android macOS iOS Linux |
| Chiqarilgan sana | 30-mart 2015-yil |
| Apparat platformasi | Android |
| Eng soʻnggi versiya | |
| Beta-versiya | |
| Holati |
faol (faqat Chromium) Edge Legacyʼni qoʻllab-quvvatlash 9-mart 2021-yilda toʻxtatilgan |
| Litsenziya | yopiq kodli dasturiy taʼminot |
| Veb-sayt | microsoft.com/ru-ru/edge |
Microsoft Edge — veb-brauzer — Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, ilk bor 2015-yilda Windows 10 operatsion tizimining dastlabki versiyasi bilan bir vaqtda chiqarilgan. U Internet Explorer brauzerining oʻrnini egallagan, ammo korporativ ilovalar bilan moslikni taʼminlash uchun Internet Explorer operatsion tizim tarkibida saqlab qolingan. Dastlab brauzer oʻzining EdgeHTML dvijogida ishlagan, biroq keyinchalik Microsoft brauzerning bozordagi ulushini oshirish va kengaytmalarning boy kutubxonasi bilan mosligini taʼminlash maqsadida Chromium yechimlariga oʻtishga qaror qildi. Yangilangan versiya 15-yanvar 2020-yilda chiqarildi.
Dastlabki versiya (kod nomi — Project Spartan) faqat Windows 10 uchun moʻljallangan va operatsion tizim tarkibida yetkazib berilgan. Qayta ishlab chiqilgan versiya (kod nomi — Anaheim) esa Windows 10 bilan bir qatorda Windows 8 (faqat Embedded Standard tahriri uchun), Windows 8.1, Windows 7, macOS va Linux uchun ham mavjud.
Barqaror yigʻilmadan tashqari Beta, Dev va Canary kanallaridagi versiyalarni ham yuklab olish mumkin. Ular yangilanishlarning chiqarilish davriyligi bilan farqlanadi.
Ishlab chiqilishi
EdgeHTML (2014—2019)


2014-yil dekabr oyida texnologiyalar boʻyicha jurnalist Meri Jo Fouli Microsoft Windows 10 uchun Project Spartan kod nomli yangi brauzer ishlab chiqayotganini maʼlum qildi. Uning aytishicha, Spartan kompaniyaning Internet Explorer brauzeridan alohida yangi mahsuloti boʻlishi kerak edi. Shu bilan birga, Internet Explorer 11 avvalgi dasturlar bilan moslikni taʼminlash uchun tizim tarkibida saqlanib qolishi kerak edi.
Spartan Windows 10 Technical Previewʼning 10049-yigʻilmasida standart brauzer sifatida keng ommaga taqdim etildi. Ushbu yigʻilma 30-mart 2015-yilda chiqarilgan. Ungacha yangilangan dvijok Internet Explorer 11 tarkibida Windows 10 tizimining oldingi yigʻilmalarida mavjud edi. Keyinchalik Microsoft yakuniy mahsulotda ikkala brauzer ham boʻlishini va Internet Explorer Spartan dvijogidan foydalanmasligini bildirdi.
29-aprel 2015-yilda oʻtkazilgan Build konferensiyasida avval Project Spartan nomi bilan tanilgan yangi brauzer Microsoft Edge deb atalishi eʼlon qilindi. Shuningdek, uning logotipi — brend davomiyligini saqlash maqsadida Internet Explorer logotipidagi biroz oʻzgartirilgan koʻk E harfi taqdim etildi.
Edge Legacyʼni qoʻllab-quvvatlash 9-mart 2021-yilda toʻxtatildi. Tizim yangilanishlaridan biri orqali barcha foydalanuvchilar avtomatik ravishda Edgeʼning yangilangan versiyasiga oʻtkazilishi belgilandi.
Chromium (2019-yildan hozirgacha)
6-dekabr 2018-yilda Microsoft Edge brauzerini Chromium dvijogiga oʻtkazish niyatini eʼlon qildi. Bunda Google Chrome brauzeridagi kabi sahifalarni tasvirlash algoritmidan, ammo Microsoft kiritgan takomillashtirishlar bilan foydalanilishi kerak edi. Shuningdek, Edgeʼning Windows 7, Windows 8 va macOS uchun versiyalari ham chiqarilishi, barcha versiyalar esa tez-tez yangilanib turishi maʼlum qilindi.
8-aprel 2019-yilda Chromium asosidagi Edgeʼning ommaga ochiq dastlabki yigʻilmalari chiqarildi.
2019-yil noyabrida Microsoft Ignite konferensiyasida korporatsiya toʻlqinni va syorfingni eslatuvchi yangi Edge logotipini namoyish etdi.
Chromium asosidagi yangilangan Microsoft Edge brauzeri 15-yanvar 2020-yilda rasman chiqarildi. Ishlab chiquvchilardan biri tushuntirishicha, korporativ foydalanuvchilarga yangilangan brauzer majburiy oʻrnatilmaydi, qolgan foydalanuvchilarda esa eski versiya vaqt oʻtishi bilan Windows Update orqali yangilanadi.
22-sentabr 2020-yilda Microsoft brauzerning Linux uchun chiqarilishini eʼlon qildi (hozircha quyidagi distributivlar: Ubuntu, Debian, Fedora va openSUSE).
EdgeHTML bilan solishtirganda Edge Chromiumʼdagi oʻzgarishlar
- Brauzer dvijogi — Blink.
- Yangi JavaScript interpretatori — V8.
- Imkoniyat: stilusdan foydalanish — veb-sahifaga qayd va chizmalar kiritish hamda ularni boshqalar bilan ulashish imkoniyati.
- Chromium kengaytmalarini qoʻllab-quvvatlash (faqat kompyuterda).
- Koʻp platformalilik: macOS, Windows 7+ va GNU/Linuxʼni qoʻllab-quvvatlash.
Imkoniyatlari
Microsoft Edge Internet Explorer 11 va Internet Explorer Mobile brauzerlarining oʻrnini Windows 10 oʻrnatilgan barcha qurilmalarda egallashi moʻljallangan edi. Klassik Edge Windows 10 LTSC tizimida mavjud boʻlmagan. «Korporativ» tahrirning ushbu maxsus versiyasi boshqa tahrirlardan yigʻilmani yangilash zaruratisiz uzoq muddat qoʻllab-quvvatlanishi bilan farq qiladi. Chromium asosidagi Win32-versiyaning chiqarilishi bu muammoni hal qildi(?)[manba 2130 kundan beri koʻrsatilmagan].
Microsoft Edge brauzerida ActiveX kabi plaginlar va boshqa shu turdagi vositalar qoʻllab-quvvatlanmagani sababli unga kengaytma, yaʼni emulyator qoʻshilgan edi va u Internet Explorer dvijogiga taqlid qilardi. Biroq keyinchalik Microsoft unumdorlikni oshirish uchun Internet Explorer dvijogini Edgeʼga qoʻshishdan voz kechib, Internet Explorerʼni saqlab qolishga qaror qildi. Shu bilan birga, Internet Explorer yangilanmaydi va Windows 8.1.
bilan birga yetkazib berilgan versiyada qoladi. Microsoft Edgeʼga veb-sahifalarda qaydlar yaratish imkoniyati qoʻshilgan. Agar qurilmada stilus boʻlsa, foydalanuvchi veb-sahifaning oʻziga izohlar yozishi yoki rasmlar chizishi, soʻng bu maʼlumotlarni boshqalarga yuborishi mumkin.
Yon panelda qidirish: foydalanuvchi Edgeʼda koʻrib turgan sahifasidagi jumla yoki soʻzni belgilaganda, qidiruv tizimi natijalari yon panelda ochiladi. Unda havolalar, tasvirlar, fotosuratlar va boshqa topilgan materiallar, jumladan, videolar koʻrsatiladi. Bu internetdan kerakli maʼlumotni topish jarayonini sezilarli darajada tezlashtiradi. Mazkur funksiya 2021-yil yanvar oyidan mavjud.
2023-yil mart oyida Edge brauzeri internetdagi videolar sifatini oshiruvchi Nvidia Video Super Resolution texnologiyasini qoʻllab-quvvatlay boshladi. Texnologiya sunʼiy intellekt algoritmlariga asoslangani uchun uning ishlashiga ancha kuchli tizim talab etiladi: NVIDIA videokartalari orasida kamida RTX 20 oilasiga, AMD mahsulotlari orasida esa Radeon RX 5700 modeliga mansub videokarta kerak boʻladi. VSR funksiyasini noutbuklarda sinab koʻrmoqchi boʻlgan foydalanuvchilarga Microsoft alohida videokartaga oʻtishni tavsiya qildi. Ishlab chiquvchilar yaqin kelajakda ichki grafik protsessor (GPU) va alohida videokarta oʻrtasida avtomatik almashishni joriy etishga vaʼda berishdi. Bundan tashqari, noutbuk elektr tarmogʻidan uzilgan boʻlsa, Edge brauzeridagi VSR texnologiyasi ishlamaydi.
21-may 2024-yilda Microsoft Build 2024 tadbirida Microsoft Edgeʼning yangilangan versiyasida YouTube va boshqa mashhur saytlardagi videolarni tarjima qilish funksiyasini eʼlon qildi. Bu imkoniyat brauzerga Copilot neyron tarmogʻi integratsiya qilinishi tufayli paydo boʻldi. Rus, ingliz, italyan, nemis, ispan va hind tillari qoʻllab-quvvatlanadi. Tarjima kadr ortidan ovoz berish va matn shaklida taqdim etiladi.
Kortana bilan integratsiya
Windows 10 bilan birgalikda Microsoft yangilangan ovozli yordamchi Kortanani taqdim etdi. Endilikda u barcha turdagi qurilmalarda (kompyuterlar, noutbuklar, planshetlar, smartfonlar va boshqalarda) mavjud. Microsoft Edge Kortanani ichki imkoniyat sifatida qoʻllab-quvvatlaydi. Shu tufayli foydalanuvchi muayyan joy haqida dolzarb maʼlumot olishi, eslatma yaratishi va yoʻllardagi vaziyatni tekshirishi mumkin. Matn belgilanganida Microsoft Edge undagi maʼlumot turini aniqlaydi va natijaga qarab tegishli amallarni taklif qiladi. Masalan, telefon raqami belgilansa, shu raqamga qoʻngʻiroq qilishni taklif etadi.
Baholar va munosabat
Windows 10 haqidagi 2015-yil avgustdagi sharhida Den Grexem «TechRadar» nashrida Microsoft Edgeʼni, ishga tushirilganida undagi funksiyalar hali toʻliq boʻlmaganiga qaramay, unumdorligi uchun yuqori baholadi. Endryu Kanningem «Ars Technica» nashridan brauzerni «nihoyatda katta umid uygʻotuvchi» va «Internet Explorerʼning istalgan versiyasidan ancha yaxshi» deb maqtadi, ammo dastlab undagi funksiyalar yetarli boʻlmaganini tanqid qildi. Tom Xolverda «OSNews» nashrida 2015-yil avgustda Edgeʼning yashirilgan URL satri, yetarlicha qulay emasligi, yomon dizayni va «shu darajada buzilganki, yakuniy versiyada umuman boʻlmasligi kerak edi» deya baholagan varaqlar tizimini tanqid qildi. U brauzerdagi funksiyalarni «qandaydir kosmik hazil» deb taʼriflab, «qanchalik gʻashga tegishini soʻz bilan ifodalab boʻlmaydi», dedi.
Brauzer chiqarilganidan bir necha hafta oʻtib, 2015-yil avgustida olingan maʼlumotlar Edge foydalanuvchilar orasida ommalashmaganini koʻrsatdi: barcha kompyuter foydalanuvchilarining atigi 2 % qismi yangi brauzerdan foydalangan. Windows 10 foydalanuvchilari orasida bu koʻrsatkich 20 % ga yetdi, ammo 14 % ga tushdi (2015-yil avgustigacha).
2015-yil oktabrda axborot xavfsizligi tadqiqotchisi Edgeʼning «InPrivate» rejimidagi xato haqida hisobot eʼlon qildi. Xato sababli tashrif buyurilgan saytlar bilan bogʻliq maʼlumotlar foydalanuvchi profilidagi katalogda keshda saqlanib qolgan. Nazariy jihatdan bu boshqa foydalanuvchilarga qaysi saytlarga kirilganini aniqlash imkonini bergan. Xato 2016-yil fevral boshida jamoatchilik eʼtiborini tortdi va 9-fevral 2016-yildagi jamlanma yangilanishda tuzatildi.
Edge dvijogi turlicha baholanganligi sababli Microsoft Blinkʼga oʻtdi. Bu qadam yirik brauzerlar oʻrtasida veb-platformalar mosligini birxillashtirdi. Biroq u brauzerlar bozoridagi xilma-xillikni kamaytirishi va Google kompaniyasining (Blink sahifa joylashuvi dvijogini ishlab chiquvchisining) taʼsirini kuchaytirishi sababli tanqid qilindi. Microsoft shu tariqa mustaqil ishlab chiqilgan brauzer dvijogidan voz kechdi.
Dublin Triniti kollejining informatika professori Duglas J. Leytning fikricha, Microsoft Edge maxfiylikni eng kam taʼminlaydigan brauzerdir. Bunga javoban Microsoft Edge vakili foydalanuvchilarning diagnostika maʼlumotlaridan mahsulotni takomillashtirish uchun foydalanilishini tushuntirdi.
2020-yil iyun oyida foydalanuvchilar Windows 7, Windows 8.1 va Windows 10 uchun yaqinda chiqarilgan yangilanishlarni tanqid qildilar. Bu yangilanishlar Edgeʼni oʻrnatib, foydalanuvchining roziligini olmasdan turib Chrome va Firefoxʼdan ayrim maʼlumotlarni import qilgan edi. Microsoft foydalanuvchi maʼlumot importiga rozilik bermasa, Edge import qilingan maʼlumotlarni oʻchirib tashlashini bildirdi. Ammo foydalanuvchi importni rad etishga ulgurmasdan brauzer ishdan chiqsa, ilgari import qilingan maʼlumotlar oʻchirilmas edi. The Verge buni «josuslik dasturiga xos usul», Edgeʼdan «birinchi marta foydalanish jarayoni»ni esa «qorongʻi dizayn usuli».
Versiyalar tarixi
| Versiya | EdgeHTML | Chiqarilgan sana | Windows 10 versiyasi | Izohlar |
|---|---|---|---|---|
| 20.10240 | 12.10240 | 15-iyul 2015-yil | 1507 | |
| 25.10586 | 13.10586 | 10-noyabr 2015-yil | 1511 | ilk bor Xbox |
| 38.14393 | 14.14393 | 2-avgust 2016-yil | 1607 | |
| 40.15063 | 15.15063 | 11-aprel 2017-yil | 1703 | |
| 41.16299.15 | 16.16299 | 17-oktabr 2017-yil | 1709 | |
| 42.17134.1.0 | 17.17134 | 30-aprel 2018-yil | 1803 | |
| 44.17763.1.0 | 18.17763 | 13-noyabr 2018-yil | 1809 | |
| 44.18362.1.0 | 18.18362 | 21-may 2019-yil | 1903 | |
| 44.18362.449.0 | 18.18363 | 12-noyabr 2019-yil | 1909 | |
| 44.19041.1.0 | 18.19041 | 13-dekabr 2019-yil | 2004 | |