MCB — Miniature Circuit Breaker (miniatyur avtomatik o‘chirgich) so‘zlarining qisqartmasi, MCCB esa — Molded Case Circuit Breaker (qoliplangan korpusli avtomatik o‘chirgich) so‘zlarining qisqartmasidir. MCB va MCCB o‘rtasida ularning xususiyatlari hamda qo‘llanilish sohalarini tushunish uchun bilish zarur bo‘lgan ayrim farqlar mavjud. Ushbu farqlar ularni elektr zanjirida (electric circuit) aniq vazifalar (qo‘llanilish holatlari) uchun mos qiladi.
MCB va MCCB o‘rtasidagi farq nimada?
MCB va MCCB o‘rtasidagi asosiy farqlar ularning sig‘imi (quvvat/oqim ko‘tarish imkoniyati) bilan bog‘liq.
- MCB odatda 100 amperdan (amps) past nominal tokka ega bo‘ladi, uning uzish qobiliyati (interrupting rating) 18000 amperdan past, va u past quvvatli zanjirlarga mo‘ljallangani uchun o‘chish (trip) xarakteristikasini sozlab bo‘lmaydi.
- MCCB esa o‘chish (trip) xarakteristikasini sozlash imkoniyatiga ega. U yuqori quvvatli zanjirlarda qo‘llanadi va talab hamda ehtiyojga qarab 10 amperdan 2500 ampergacha bo‘lgan tok qiymatlarida ishlashi mumkin. Uning uzish qobiliyati (interrupting rating) 10000 amperdan 200000 ampergacha oraliqda bo‘ladi.
Ular elektr dvigatel operatorlari (electrical motor operators) yordamida masofaviy boshqaruv signallariga javob beradigan qilib ishlab chiqiladi va sanoatda hamda tijorat maqsadlarida zaxira quvvat (standby power) sifatida qo‘llanadi.
| MCB va MCCB taqqoslanishi (MCB vs MCCB) | |
| MCB | MCCB |
| Kam energiya talab qiladigan sohalarda, masalan, kichik elektron zanjirlar yoki uy elektr simyog‘och tizimlarida (home wiring) ishlatiladi. | MCCB yuqori energiya talab qiladigan qo‘llanmalarda, masalan, sanoatdagi yuqori quvvatli uskunalarda yoki tijorat (commercial) maqsadlarida ishlatiladi. |
| MCB odatda 100 amperdan past nominal qiymatlarga ega. | MCCB 2500 ampergacha yuqori nominal qiymatlarga chiqishi mumkin. |
| Bu past kuchlanishli (low-voltage) avtomatik o‘chirgich. | Bu ham IEC947 standartlariga mos kelishi uchun past kuchlanishli (low-voltage) turga kiradi. |
| O‘chish (trip) xarakteristikasini sozlab bo‘lmaydi. | O‘chish (trip) xarakteristikasini sozlash mumkin. |
| Uzish qobiliyati (interrupting rating) 18000 amperdan past. | Uzish qobiliyati (interrupting rating) 10000 amperdan 200000 ampergacha. |
Tez-tez so‘raladigan savollar – FAQ
Q1
MCB nima?
MCB (Miniature Circuit Breaker) — past kuchlanishli avtomatik o‘chirgich bo‘lib, kichik elektron zanjirlar yoki uy elektr simyog‘och tizimi (home wiring) kabi kam energiya talabi bo‘lgan sohalarda ishlatiladi.
Q2
MCCB nima?
MCCB (Molded Case Circuit Breaker) — yuqori energiya talab qilinadigan joylarda, masalan, sanoatdagi yuqori quvvatli uskunalar yoki tijorat (commercial) maqsadlarida qo‘llanadigan avtomatik o‘chirgich turidir.
Q3
Elektr sug‘urtasi (electrical fuse) nima?
Elektr sug‘urtasi — elektr zanjirida (electrical circuit) tokning me’yordan oshib ketishiga (overflow of current) qarshi himoya qilish uchun ishlaydigan xavfsizlik qurilmasidir.
Q4
Sug‘urtaning ayrim vazifalarini sanab bering.
Sug‘urtaning vazifalari:
- Zanjir noto‘g‘ri ishlashi (faulty circuit operation) sababli qurilma ishdan chiqib qolishining oldini oladi
- Ortiqcha yuklama (overload) va elektr uzilishlari (blackouts)ning oldini oladi
- Sug‘urta qisqa tutashuv (short-circuits)dan himoya qiladi
- Nomutanosib yuklamalar (mismatched loads) sabab yuzaga keladigan shikastlanishlarning oldini oladi
Q5
Qisqa tutashuv (short circuit) nima?
Zanjirdagi tok keskin oshib ketganda va elektr ulanish manbadan ortiqcha tok tortib ola boshlaganda, bu holat qisqa tutashuv (short circuit) deb ataladi. Bu davrda tok miqdori juda katta bo‘ladi. Odatda nol (neutral) va faza (live) simlari bir-biriga tegib ketganda yuz beradi.
