| Metropoliten shahar | |||||
| Inchxon | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| kor. 인천광역시, 仁川廣域市 | |||||
| | |||||
|
|||||
| 37°27′50″ sh. k. 126°38′55″ sh. u.HGYaO | |||||
| Mamlakat |
|
||||
| Mintaqa | Sudokvon | ||||
| Ma’muriy bo‘linishi | 8 gu, 2 gun | ||||
| Mer | Pak Chxan De | ||||
| Tarixi va geografiyasi | |||||
| Asos solingan | 1883 | ||||
| Maydoni | 964,53 km² | ||||
| Markazining dengiz sathidan balandligi | 7 m | ||||
| Vaqt mintaqasi | UTC+9:00 | ||||
| Aholisi | |||||
| Aholisi |
|
||||
| Aholi zichligi | 2762 kishi/km² | ||||
| Milliy tarkibi | koreyslar | ||||
| Rasmiy tili | koreys tili | ||||
| Raqamli identifikatorlar | |||||
| Telefon kodi | +82 32 | ||||
|
|
|||||
| incheon.go.kr/inpia/en/index.html | |||||
Inchxon (kor. 인천광역시?, 仁川廣域市?) — mamlakatning shimoli-g‘arbida joylashgan shahar va port. Bu mamlakat — Koreya Respublikasi. Shahar poytaxtning tashqi porti vazifasini bajaradi, poytaxt esa — Seul . Inchxon Kanxvaman qo‘ltig‘ida joylashgan, qo‘ltiq esa Sariq dengizga tutashadi. Inchxon aholisi soni bo‘yicha Koreya shaharlari orasida Seul va Pusandan keyin uchinchi o‘rinda turadi. Inchxon mamlakatning muhim transport markazi: shaharda g‘arbiy sohildagi eng yirik port joylashgan. Bu sohil Koreya yarimoroliga tegishli. Bundan tashqari, mamlakatning eng yirik Inchxon aeroportiham shu yerda joylashgan. XXI asrda shahar xalqaro biznes markaziga aylandi. Bu faoliyat yuqori texnologiyalarga asoslangan futuristik New Songdo City loyihasi atrofida jamlangan bo‘lib, unda mamlakatdagi eng baland binolardan biri — Northeast Asia Trade Tower (305 m) joylashgan.
Inchxon porti Pusan portidan keyin ikkinchi yirik portga aylandi. Bunga uning Xangandaryosi quyilishidagi qulay joylashuvi sabab bo‘ldi. Port 1883-yilda Chemulpxo (kor. 제물포?, 濟物浦?) nomi bilan tashkil etilgan va o‘sha vaqtda atigi 4700 kishi istiqomat qilgan. Hozir Inchxon 2,5 milliondan ortiq aholisi bo‘lgan jadal rivojlanayotgan shahardir. Xorijiy investitsiyalarni jalb etish maqsadida Inchxonga erkin iqtisodiy zona (EIZ) maqomi ham berilgan. Koreyada jami ikkita EIZ mavjud (ikkinchisi — Pusan-Chinxe).
Inchxon ko‘pincha «Koreya poytaxtining darvozasi» deb ataladi va Katta Seulning bir qismi sifatida qaraladi. Seul va Inchxon metropolitenlari o‘zaro bog‘langan. Shunga qaramay, Inchxon mustaqil ma’muriy-hududiy birlik va Koreyaning eng muhim shaharlaridan biridir.
Iqlimi
| Ko‘rsatkich \ Davr | Yan | Fev | Mar | Apr | May | Iyun | Iyul | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | Yil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| O‘rtacha eng yuqori harorat, °C | 0,8 | 2,7 | 8,1 | 15,0 | 20,4 | 24,3 | 27,0 | 28,4 | 24,8 | 19,2 | 11,2 | 4,0 | 15,4 |
| O‘rtacha harorat, °C | −3,1 | −1,2 | 3,9 | 10,5 | 15,9 | 20,1 | 23,7 | 24,9 | 20,5 | 14,4 | 7,0 | 0,0 | 11,3 |
| O‘rtacha eng past harorat, °C | −6,5 | −4,5 | 0,6 | 6,8 | 12,3 | 17,0 | 21,3 | 22,2 | 16,8 | 10,3 | 3,4 | −3,4 | 8,0 |
| Yog‘in miqdori (me’yor), mm | 21 | 22 | 40 | 86 | 82 | 107 | 285 | 252 | 152 | 48 | 50 | 20 | 1165 |
| Manba: World Climate | |||||||||||||
Tarixi
Shahar hududidagi ilk inson manzilgohlari neolit davriga borib taqaladi. IV asr oxiridan butun o‘rta asrlar davomida Koreyaning eng muhim savdo markazlaridan biri bo‘lgan. XIX asr oxirida xorijiy savdo uchun ochilgan Koreyaning dastlabki portlaridan biri. Yaponiya istilosi davrida Dzinsen (yap. 仁川)deb atalgan. Inchxon Kyongidoprovinsiyasi tarkibida bo‘lgan, 1-iyul 1981-yilda esa bevosita markazga bo‘ysunuvchi shahar (hozirda metropoliten shahar) maqomini olgan.
Chemulpxo (Inchxon) bandargohi — jang bo‘lib o‘tgan va 1904-yilda Rossiyaning ikkita harbiy kemasi halokatga uchragan joy: kreyser «Varyag» va kanoner qayig‘i «Koreyets».
1950-yilda Koreya urushi davrida bu yerda quyidagi harbiy amaliyot o‘tkazilgan: Inchxon desant operatsiyasi.

Inchxon 9 ta tuman («gu») va 2 ta uyezd («gun»)ga bo‘lingan.
Iqtisodiyoti

XXI asr boshlarida Inchxon 2,5 million aholiga ega yirik port shahri, mashinasozlik, kemasozlik, po‘lat ishlab chiqarish, neftni qayta ishlash, kimyo, elektrotexnika, to‘qimachilik va un sanoati rivojlangan qudratli sanoat markazi edi. Shaharda listli shisha va chinni-fayans buyumlar ishlab chiqarish ham rivojlangan. Yirik issiqlik elektr stansiyasi faoliyat yuritadi.
Erkin iqtisodiy zona

Inchxonning erkin iqtisodiy zonasi uch qismdan iborat. Bular Nyu-Sondo-Siti (kor. 송도신도시), Chxonna (kor. 청라) va Yondjon oroli (kor. 영종). Zonaning umumiy maydoni 20 938 gektar. EIZ ning maqsadi ushbu uch hududni Shimoli-sharqiy Osiyoning xalqaro savdo, logistika, dam olish va turizm markazlariga aylantirishdir. Mazkur EIZ 2003-yil avgustida hukumat tomonidan e’lon qilingan va mamlakatdagi birinchi shunday hududga aylangan. Bu mamlakat — Koreya.
dagi ilk erkin iqtisodiy zona bo‘lgan.
“ New Songdo City” [ingl.] loyihasi 1994-yilda boshlangan va dengizdan qaytarib olingan yerlarda qurilmoqda. Rejaga ko‘ra, shaharning bu qismi turli sohalardagi xalqaro kompaniyalar, xalqaro savdo, yuqori texnologiyalar hamda ekologik toza shahar hayot tarzi markaziga aylanishi kerak. Loyihani 2020-yilga kelib to‘liq yakunlash rejalashtirilgan edi. 2008-yilda ushbu hududda ulkan loyiha — balandligi taxminan 600 metr bo‘lgan egizak minoralar (151 qavat) qurilishi boshlandi. Iqtisodiy muammolar tufayli keyinchalik majmuaning rejalashtirilgan balandligi 487 metrgacha (102 qavat) kamaytirildi, qurilish yakuni muddati kechiktirildi va 2015-yil holatiga ko‘ra, loyiha hali tugallanmagan edi.
- Maydoni: 5327 ga
- Rejalashtirilgan aholi soni: 252 000 kishi
- Qurilish muddati: 1994~2020
Yondjon oroli
- Maydoni: 13 833 ga
- Rejalashtirilgan aholi soni: 144 800 kishi
- Qurilish muddati: 2002~2016
Chxonna xalqaro tumani

- Maydoni: 1778 ga
- Rejalashtirilgan aholi soni: 90 000 kishi
- Qurilish muddati: 2004~2008
Transporti
Inchxon Koreyaning asosiy transport markazlaridan biridir.
Havo transporti
Inchxon xalqaro aeroporti Janubiy Koreyaning asosiy aeroporti va Osiyodagi eng yirik transport uzellaridan biri hisoblanadi. 2005-yilda Inchxon aeroporti 160 843 ta reysga (157 134 tasi xalqaro, 3 709 tasi ichki) xizmat ko‘rsatgan. Kuniga o‘rtacha 441 ta reys (431 tasi xalqaro, 10 tasi ichki) amalga oshirilgan. Reyslarning 59,7 % iga Koreyaning ikkita milliy aviakompaniyasi — Korean Air va Asiana Airlinesxizmat ko‘rsatgan. Qolgan 40,3 % reysga xorijiy aviakompaniyalar xizmat ko‘rsatgan. Skytrax reytingiga ko‘ra, 2009-yilda dunyoning eng yaxshi aeroporti deb topilgan.
Dengiz transporti

Inchxon porti Pusan.
portidan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. Shahar Shimoliy Xitoyning ko‘plab shaharlari bilan parom qatnovlari orqali bog‘langan:
Temiryo‘l transporti

2007-yilda Kimpxo aeroporti bilan Inchxon aeroportio‘rtasida yuqori tezlikdagi temiryo‘l liniyasi (AREX) ochildi. Liniyada 6 ta stansiya va umumiy uzunligi 40.3 km bo‘lgan temiryo‘l mavjud.
Metropoliten
Shahar metropoliteni Seul metropoliteni bilan bog‘langan. Metropoliten 28 ta stansiyadan iborat bitta liniyaga ega. Yo‘llarining umumiy uzunligi 29,4 km. Birinchi liniyani uzaytirish va ikkinchi liniyani qurish rejalashtirilgan. Ikkinchi liniya 27 ta stansiya va 29,2 km yo‘ldan iborat bo‘lishi ko‘zda tutilgan. Uning qurilishi 26-iyun 2009-yilda boshlanib, 2014-yilgacha davom etishi rejalashtirilgan. Korail kompaniyasi Inchxondan Suvon gacha yana bir metro liniyasini 2013-yilgaqadar qurishi ko‘zda tutilgan. Ushbu liniyaning 10 ta stansiyasi Inchxon hududida bo‘lishi rejalashtirilgan.
Avtobus qatnovi
Inchxon avtovokzalidan Koreyaning barcha hududlariga shaharlararo avtobus qatnovi yo‘lga qo‘yilgan. Shahar ichida, shuningdek, qo‘shni shaharlarga (Puchxon, Kimpxo, Seul va Sixin) borish uchun ko‘plab avtobus yo‘nalishlari mavjud. Inchxon va Seul o‘rtasida tezkor avtobus qatnovi ham yo‘lga qo‘yilgan.
Sport

Inchxon Yunayted — Inchxondagi futbol klubi. 2003-yildatashkil etilgan. Klub K-League — Janubiy Koreya futbolining oliy divizionida qatnashadi. 2014-yilda shaharda quyidagi musobaqa o‘tkazilgan: Yozgi Osiyo o‘yinlari.
Madaniyati
Muzeylar
- Inchxon shahar muzeyi — Koreyadagi ilk jamoat muzeyi. U 1946-yil aprelida Inchxonning tarixi va madaniy qadriyatlarini tadqiq etish hamda o‘rganish maqsadida ochilgan.
- 1984-yilda Inchxonning yuz yilligi munosabati bilan shaharda desant operatsiyasiga bag‘ishlangan yodgorlik zali va majmua ochilgan. Bu tarixiy hodisa — Inchxon desant operatsiyasi . Muzeyda desant tushirishning barcha bosqichlarini aks ettiruvchi ulkan foto va videomateriallar to‘plami mavjud. Majmua tarkibiga 18 metr balandlikdagi yodgorlik minorasi va o‘n oltita mamlakatning davlat bayroqlari kiradi. Ushbu mamlakatlar Koreya urushida qatnashgan.
Mashhur tug‘ilganlar va yashaganlar
- Kan Xyejon — janubiy koreyalik aktrisa va fotomodel
- Peggy Gou — janubiy koreyalik dijey, qo‘shiqchi, qo‘shiqlar muallifi va prodyuser
Xalqaro aloqalar
Qardosh shaharlarRasmiy saytga ko‘ra qardosh shaharlar ro‘yxati:
|
Hamkor shaharlarRasmiy saytga ko‘ra hamkor shaharlar ro‘yxati:
|
Havolalar
- Shaharning rasmiy sayti. Arxivlangan sana: asl nusxasi 7-yanvar 2006-yil.
- Inchxon bo‘yicha havaskorlik sayti — sayohat qo‘llanmasi
- Inchxon: Janubiy Koreyaga xush kelibsiz. Arxivlangan sana: asl nusxasi 6-mart 2016-yil.
- Ulkan inshootlar S4E5: Inchxon ko‘prigi — ko‘prik qurilishi haqidagi hujjatli film // Discovery