Hisoblash fotografiyasi

Hisoblash fotografiyasi ko‘plab yangi imkoniyatlarni taqdim etadi. Ushbu misolda turli ekspozitsiyalarda olingan va bir-birini qisman qoplaydigan bir nechta tasvir ma’lumotlarini maqbul tarzda birlashtirib, panoramali tasvirlarni tutashtirish usuli yordamida tasvirning dinamik diapazonini kengaytirish ko‘rsatilgan.

Hisoblash fotografiyasi — optik jarayonlar o‘rniga raqamli hisoblashlardan foydalanadigan tasvirga olish va uni qayta ishlashning raqamli usullarini anglatadi. Hisoblash fotografiyasi kameraning imkoniyatlarini kengaytirishi, fotoplyonkada suratga olishda mavjud bo‘lmagan funksiyalarni taqdim etishi yoki kamera qismlarining narxi va o‘lchamini kamaytirishi mumkin. Bunga raqamli panoramalarni birlashtirish, HDR fotosuratlar va plenoptik kamera. Plenoptik kameralar sahnaning uch o‘lchamli ma’lumotlarini qayd etish uchun yangi optik elementlardan foydalanadi. Keyinchalik bu ma’lumotlardan uch o‘lchamli tasvirlarni yaratish, ravshanlik chuqurligini oshirish va tanlab fokusdan chiqarish (yoki «keyin fokuslash») uchun foydalanish mumkin. Ravshanlik chuqurligining ortishi mexanik fokuslashtizimlariga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi. Bu funksiyalarning barchasi kompyuterli vizuallashtirish usullariga asoslanadi.

Hisoblash fotografiyasi tushunchasi rivojlanish jarayonida kompyuter grafikasi, kompyuter ko‘rishi va amaliy optika sohalarini ham qamrab oldi. Quyida bu sohalar Shri K. Nayar taklif qilgan tasnifga muvofiq tartiblangan. Har bir soha bo‘yicha usullar ro‘yxati, har bir usul uchun esa bitta yoki ikkita namunaviy maqola yoxud kitob keltirilgan. Tasnifdan tasvirlarni qayta ishlash usullari (shuningdek, tasvirlarni raqamli qayta ishlash ga qarang) ataylab chiqarib tashlangan. Bunday usullar an’anaviy yo‘l bilan olingan tasvirlarning sifatini oshirish uchun qo‘llanadi. Ularga tasvir o‘lchamini o‘zgartirish, dinamik diapazonni siqish (ya’ni tonal xaritalash), ranglarni boshqarish, tasvirdagi yetishmayotgan qismlarni to‘ldirish (inpainting), tasvirni siqish, raqamli suv belgilari va badiiy tasvir effektlari kiradi. Shuningdek, masofa haqidagi ma’lumotlar, hajmiy ma’lumotlar, uch o‘lchamli modellar, yorug‘lik maydonlari 4D, BRDF 4D, 6D yoki 8D yoxud ko‘p o‘lchamli tasvirga asoslangan boshqa ifodalarni hosil qiluvchi usullar ham tasnifga kiritilmagan. Epsilon Photography (epsilon fotografiyasi) hisoblash fotografiyasining kichik sohasi hisoblanadi.

Fotografiyaga ta’siri

Hisoblash fotografiyasi yordamida olingan suratlar havaskorlarga professional fototexnika imkoniyatlari bilan taqqoslanadigan suratlarni yaratish imkonini berishi mumkin. Ammo hozircha (2019-yil holatiga ko‘ra) ular sifat jihatidan professional darajadagi uskunalardan ustun emas.

Hisoblash yordamida yoritish

Bu suratga olish vaqtida yoritishni muayyan tuzilma asosida boshqarish va keyin olingan tasvirlarni qayta ishlab, yangi tasvirlar hosil qilish usulidir. Qo‘llanish sohalariga tasvirni qayta yoritish, tasvir sifatini yaxshilash, tasvirni xiralashtirish, geometrik shakl va materiallarning xususiyatlarini tiklash va boshqalar kiradi.

Yuqori dinamik diapazonli tasvir olishda bir sahnaning turli suratlaridan foydalanilib, dinamik diapazon kengaytiriladi. Boshqa misollarga bir obyektning turli yoritish sharoitlarida olingan tasvirlarini qayta ishlash va birlashtirish («yorug‘lik fazosi») kiradi.

Hisoblash optikasi

Bu optik usulda kodlangan tasvirlarni qayd etish va keyin ularni hisoblash yordamida dekodlab, yangi tasvirlar hosil qilish usulidir. Kodlangan apertura yordamida tasvir olish asosan astronomiya yoki rentgenografiyada tasvir sifatini oshirish uchun qo‘llanilgan. Tasvir olishda bitta nuqtasimon teshik o‘rniga teshiklar naqshidan foydalaniladi va tasvirni tiklash uchun dekonvolyutsiya bajariladi. Kodlangan ekspozitsiyali tasvirlashda zatvorning ochiq-yopiq holati kodlanib, harakatdan xiralashish yadrosi o‘zgartiriladi. Shu tariqa harakatdan xiralashish bilan bog‘liq masala yaxshi shartlangan masalaga aylanadi. Xuddi shunday, linzaga asoslangan kodlangan aperturada keng polosali niqob qo‘shish orqali aperturani o‘zgartirish mumkin. Natijada fokusdan tashqaridagi xiralashish bilan bog‘liq masala ham yaxshi shartlangan masalaga aylanadi . Kodlangan apertura Hadamard o‘zgartirishi optikasi yordamida yorug‘lik maydonini qayd etish sifatini ham yaxshilashi mumkin.

Kodlangan apertura naqshlarini turli to‘lqin uzunliklarida turlicha kodlarni qo‘llash uchun rangli filtrlardan foydalanib ham yaratish mumkin. Bu ikkilik niqoblarga qaraganda kamera sensoriga ko‘proq yorug‘lik tushishini ta’minlaydi.

Hisoblash orqali qayta ishlash

Bu optik usulda kodlanmagan tasvirlarni qayta ishlab, yangi tasvirlar hosil qilish jarayonidir.

Hisoblash sensorlari

Bular, odatda, apparat darajasida aniqlash va qayta ishlashni birlashtiradigan detektorlardir. Masalan, ikkilik tasvir sensori.

Kompyuter ko‘rishidagi dastlabki tadqiqotlar

Hozirgi vaqtda hisoblash fotografiyasi kompyuter grafikasida keng tanilgan atama bo‘lsa-da, uning ko‘plab usullari dastlab kompyuter ko‘rishiga oid adabiyotlarda boshqa nomlar ostida yoki o‘rganilayotgan obyektlarning uch o‘lchamli shaklini tahlil qilishga bag‘ishlangan maqolalarda paydo bo‘lgan.

Hisoblash fotografiyasi san’at turi sifatida

1981-yildagi taqib yuriladigan kompyuterli fotoapparat.
Taqib yuriladigan hisoblash fotografiyasi 1970-yillarda va 1980-yillarning boshida paydo bo‘lib, keyinchalik san’at turiga aylangan. Ushbu tasvir Jon Uayli tomonidan nashr etilgan darslik muqovasida ishlatilgan.

Hisoblash fotografiyasida, odatda, bir obyektning (ehtimol, turli sozlamalarda) bir nechta tasviri olinadi va keyin turli algoritmlar yordamida bitta yakuniy tasvirga birlashtiriladi. Bu yondashuv taqib yuriladigan kompyuterlar ning 1970-yillarda va 1980-yillarning boshida yaratilishiga ilhom bergan. Hisoblash fotografiyasining rivojlanishiga Charlz Uaykoffishlari turtki bo‘lgan. Shu sababli hisoblash fotografiyasida ishlatiladigan ma’lumotlar to‘plamlari (masalan, bir obyektning turli ekspozitsiyalarda olingan va yagona kompozit tasvirga birlashtirish uchun mo‘ljallangan suratlari) ba’zan Uaykoff to‘plamlari deb ataladi.

Bu sohadagi dastlabki ishlar (tasvir proyeksiyasi va ekspozitsiyani birgalikda baholash) Mann va Kandochchiya tomonidan amalga oshirilgan.

Charlz Uaykoff hayotining katta qismini bir obyektning turli ekspozitsiyalardagi tasvirlarini qayd etadigan maxsus 3 qatlamli fotoplyonkalarni yaratishga bag‘ishlagan. Uaykoff plyonkasida olingan yadroviy portlash surati Life jurnalining muqovasida e’lon qilingan va qorong‘i tashqi hududlardan ichki yadrogacha bo‘lgan dinamik diapazonni namoyish etgan.

Havolalar

  1. ↑ Steve Mann. "Compositing Multiple Pictures of the Same Scene", Proceedings of the 46th Annual Imaging Science & Technology Conference, May 9–14, Cambridge, Massachusetts, 1993
  2. ↑ S. Mann, C. Manders, and J. Fung, "The Lightspace Change Constraint Equation (LCCE) with practical application to estimation of the projectivity+gain transformation between multiple pictures of the same subject matter Архивная копия от 24 августа 2021 на Wayback Machine" IEEE International Conference on Acoustics, Speech, and Signal Processing, 6–10 April 2003, pp III - 481-4 vol.3.
  3. ↑ joint parameter estimation in both domain and range of functions in same orbit of the projective-Wyckoff group Архивная копия от 14 марта 2023 на Wayback Machine" ", IEEE International Conference on Image Processing,Vol.3, 16-19,pp.193-196 September 1996
  4. ↑ Frank M. Candocia: Jointly registering images in domain and range by piecewise linear comparametric analysis Архивная копия от 26 августа 2021 на Wayback Machine. IEEE Transactions on Image Processing 12(4): 409-419 (2003)
  5. ↑ Frank M. Candocia: Simultaneous homographic and comparametric alignment of multiple exposure-adjusted pictures of the same scene Архивная копия от 8 марта 2019 на Wayback Machine. IEEE Transactions on Image Processing 12(12): 1485-1494 (2003)
  6. ↑ Steve Mann and R. W. Picard. "Virtual bellows: constructing high-quality stills from video.", In Proceedings of the IEEE First International Conference on Image ProcessingAustin, Texas, November 13–16, 1994
  7. ↑ The Edge of Computational Photography. Дата обращения: 23 мая 2020. Архивировано 15 марта 2020 года.
  8. ↑ ON BEING `UNDIGITAL' WITH DIGITAL CAMERAS: EXTENDING DYNAMIC RANGE BY COMBINING DIFFERENTLY EXPOSED PICTURES, IS&T's (Society for Imaging Science and Technology's) 48th annual conference, Cambridge, Massachusetts, May 1995, pages 422-428. Дата обращения: 23 мая 2020. Архивировано 8 марта 2021 года.
  9. ↑ Martinello, Manuel. Coded Aperture Imaging. Дата обращения: 23 мая 2020. Архивировано 20 марта 2022 года.
  10. ↑ Raskar, Ramesh. Coded Exposure Photography: Motion Deblurring using Fluttered Shutter. Дата обращения: 29 ноября 2010. Архивировано 31 мая 2020 года.
  11. ↑ Veeraraghavan, Ashok. Dappled Photography: Mask Enhanced Cameras for Heterodyned Light Fields and Coded Aperture Refocusing. Дата обращения: 29 ноября 2010. Архивировано 31 мая 2020 года.
  12. ↑ Martinello, Manuel (2015). Dual Aperture Photography: Image and Depth from a Mobile Camera (PDF). International Conference on Computational Photography. Архивировано (PDF) 20 марта 2022. Дата обращения: 23 мая 2020.
  13. ↑ Chakrabarti, A. (2012). Depth and deblurring from a spectrally-varying depth-of-field. IEEE European Conference on Computer Vision. 7576: 648—666. Архивировано 26 августа 2021. Дата обращения: 23 мая 2020.

Tashqi havolalar