Formalin nima

Formalin — formaldegidning (metanal) suvdagi eritmasi bo‘lib, uni barqarorlashtiruvchi modda — metanol.

Asosiy ma’lumotlar

Eng ko‘p uchraydigan tarkib: 40 % formaldegid, 8 % metil spirti va 52 % suv. U formaldegid manbai, dezinfeksiyalovchi va hidni ketkazuvchi vosita, anatomik preparatlarni saqlash suyuqligi hamda oshlashda teriga ishlov berish uchun qo‘llanadigan moddadir. Tirnash xususiyati keltiruvchi modda (irritant), zaharli.

Texnik formalin ФМ markali, ГОСТ 1625-2016 «Texnik formalin. Texnik shartlar» standartiga muvofiq formaldegidning suv-metanolli eritmasi — rangsiz, shaffof suyuqlikdir. Saqlash vaqtida xiralashish yoki 40 °С dan yuqori bo‘lmagan haroratda eriydigan oq cho‘kma hosil bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi. Bunday eritmada 37 % formaldegid (massa va hajm bo‘yicha) mavjud. Uning zichligi taxminan 1,1 г/см³ bo‘lib, bu ko‘rsatkich barqarorlashtiruvchi metanol miqdoriga bog‘liq. U sintetik smolalar, sintetik kauchuk, sirt faol moddalar, ko‘p atomli spirtlar, formallar va boshqa metilen hosilalarini ishlab chiqarishda ishlatiladi.

Quyidagi sohalarda keng qo‘llanadi: qog‘oz sanoatida — qog‘ozning mustahkamligi va sifatini oshirish uchun; ko‘nchilik sanoatida — terini oshlash uchun; to‘qimachilik sanoatida — mahsulotlarning g‘ijimlanishi va kirishishiga chidamliligini oshirish uchun; qishloq xo‘jaligida — urug‘lar va ildizmevalarga ishlov berish, tuproq va chorvachilik binolarini dezinfeksiya qilish uchun; tibbiyotda — dezinfeksiyalovchi vosita sifatida. Qadoqlash uchun aluminiy yoki zanglamaydigan po‘latdan yasalgan sisternalarga ega temiryo‘l va avtomobil sisternalari, polietilen idishlar, bidonlar, shuningdek, sig‘imi 200 дм³ gacha bo‘lgan aluminiy, zanglamaydigan po‘lat yoki korroziyaga qarshi qoplamali po‘lat bochkalar ishlatiladi.

Temiryo‘l yoki avtomobil transportida, mazkur transport turi uchun amaldagi yuk tashish qoidalariga muvofiq, yopiq transport vositalarida tashiladi.

Texnik formalin mahsulot sifatini saqlashni ta’minlaydigan materiallardan tayyorlangan, isitiladigan sig‘imlarda 10—25 °С haroratda saqlanadi. Ishlab chiqaruvchining o‘ramida esa isitiladigan omborxonalarda 10—25 °С.

Kafolatlangan saqlash muddati — ishlab chiqarilgan kundan boshlab 3 oy.

Qo‘llanilishi

Formalin oqsillarni ivitadi va ularning parchalanishiga yo‘l qo‘ymaydi. Shu sababli u kino va fotoplyonka ishlab chiqarishda jelatinnioshlash, anatomik va zoologik nam preparatlarni saqlash, balzamlash jarayonlarida, mikroskopiyada fiksator sifatida, shuningdek, antiseptik sifatida ishlatiladi. U bakteriyalarni va viruslarni faolsizlantirishda, xususan, inaktivatsiyalangan vaksinalar ishlab chiqarishda keng qo‘llanadi.

Patologoanatomiya bo‘limlarida murdalarni dezinfeksiya qilish, shuningdek, dafn uchun mo‘ljallangan kiyim-kechak va tobutlarga ishlov berishda qo‘llanadi. Bu marhumning jasadi hamda patogistologik tekshiruvlar uchun olingan preparatlarni chirishdan himoya qilish imkonini beradi.

Shuningdek, fenolformaldegid oligomerlarini ishlab chiqarishda ishlatiladi.