
Fishing (ingl. phishing — inglizchadagi fishing «baliq ovlash, tutib olish» so‘zidan) — internetdagi firibgarlik turi bo‘lib, uning maqsadi foydalanuvchilarning maxfiy ma’lumotlariga kirish imkoniyatini qo‘lga kiritish — loginlarini va parollarini o‘g‘irlashdir. Bunga ommaviy tarqatiladigan elektron xatlarni mashhur brendlar nomidan yuborish, shuningdek, turli xizmatlarda, masalan, banklar yoki ijtimoiy tarmoqlar nomidan shaxsiy xabarlar jo‘natish orqali erishiladi. Xatda ko‘pincha saytga — tashqi ko‘rinishi asl saytdan farq qilmaydigan soxta sahifaga yoki qayta yo‘naltiruvchi sahifaga bevosita havola bo‘ladi. Foydalanuvchi soxta sahifaga kirgach, firibgarlar turli psixologik usullar bilan uni muayyan saytga kirishda ishlatadigan login va parolini shu sahifaga kiritishga undaydi. Natijada firibgarlar uning akkauntlari va bank hisobvaraqlariga kirish imkoniyatini qo‘lga kiritadi.
Fishing — ijtimoiy muhandislikning bir turi bo‘lib, foydalanuvchilarning internet xavfsizligi asoslarini bilmasligiga tayanadi. Xususan, ko‘pchilik oddiy bir haqiqatni bilmaydi: xizmatlar hech qachon hisob ma’lumotlari, parol va boshqa shaxsiy ma’lumotlarni so‘rab xat yubormaydi.
Fishingdan himoya qilish maqsadida asosiy internet-brauzerlar ishlab chiqaruvchilari foydalanuvchilarni firibgarlarga tegishli bo‘lishi mumkin bo‘lgan shubhali sayt ochilgani haqida bir xil usulda ogohlantirishga kelishib oldilar. Brauzerlarning yangi versiyalarida allaqachon «antifishing» deb ataluvchi bunday imkoniyat mavjud.
Tarix
Fishing usuli 1987-yilda batafsil tavsiflangan, atamaning o‘zi esa 2-yanvar 1996-yilda aynan yangiliklar guruhida alt.online-service.America-Online nomli guruh joylashgan Usenet tarmog‘ida tilga olingan. Biroq undan avvalroq ishlatilgan bo‘lishi mumkin; bu borada xakerlar jurnali tilga olinadi: 2600.
Dastlabki fishing: AOL
AOL xizmatidagi fishing varez hamjamiyati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan. Bu hamjamiyat dasturiy ta’minotni mualliflik huquqini buzgan holda tarqatish, kredit kartalari bilan firibgarlik va boshqa internet jinoyatlari bilan shug‘ullangan. 1995-yilda AOL soxta kredit karta raqamlaridan foydalanishni to‘xtatish choralarini ko‘rgach, jinoyatchilar fishing orqali boshqalarning akkauntlariga kira boshladi.
Fishing bilan shug‘ullanuvchilar o‘zlarini AOL xodimlari deb tanishtirib, tezkor xabar almashish dasturlari orqali ehtimoliy jabrlanuvchilar bilan bog‘lanar va ularning parolini bilishga harakat qilardi. Jabrlanuvchini ishontirish uchun «akkauntni tasdiqlash» va «to‘lov ma’lumotlarini tasdiqlash» kabi iboralar qo‘llanardi. Jabrlanuvchi parolini aytganidan so‘ng jinoyatchi uning ma’lumotlariga kirish imkoniga ega bo‘lib, akkauntidan firibgarlik va spam tarqatishda foydalanardi. Fishing shu darajada keng tarqaldiki, AOL barcha xabarlariga «AOL xodimlarining hech biri sizdan parol yoki to‘lov ma’lumotlarini so‘ramaydi» degan ogohlantirishni qo‘sha boshladi.
Keyinchalik, 1997-yildan boshlab AOL fishing va varezga qarshi siyosatini qat’iylashtirdi hamda firibgar akkauntlarni tezkor bloklash tizimini ishlab chiqdi. Ayni vaqtda fishing bilan shug‘ullangan ko‘plab shaxslar, asosan o‘smirlar, bu odatini tashlab, ulg‘ayib ketgan edi. Natijada AOL serverlarida fishing asta-sekin kamaydi.
Moliyaviy muassasalarga o‘tish
AOL akkauntlarini egallash orqali kredit karta ma’lumotlariga kirish mumkinligi to‘lov tizimlari va ularning foydalanuvchilari ham zaif ekanini ko‘rsatdi. Ilk ma’lum urinishda e-gold to‘lov tizimi nishonga olingan (iyun, 2001-yil), ikkinchi urinish esa 11-sentabr teraktidan ko‘p o‘tmay sodir bo‘lgan. Bu ilk urinishlar faqat tajriba, imkoniyatlarni sinab ko‘rish edi. Ammo 2004-yilga kelib fishing kompaniyalar uchun eng katta xavflardan biriga aylandi va shundan beri u muntazam rivojlanib, ko‘lami kengaymoqda.
Bugungi fishing
Bugun fishing bilan shug‘ullanuvchilarning asosiy nishoni banklar va elektron to‘lov tizimlari mijozlaridir. AQShda ular o‘zlarini Ichki daromadlar xizmati vakili sifatida ko‘rsatib, soliq to‘lovchilar haqida katta hajmdagi ma’lumotlarni qo‘lga kiritgan. Dastlab xatlar tasodifiy manzillarga, kerakli bank yoki xizmat mijoziga yetib borishi umidida jo‘natilgan bo‘lsa, endilikda firibgarlar jabrlanuvchi qaysi xizmatlardan foydalanishini aniqlab, unga maxsus yo‘naltirilgan xatlar yubora oladi. So‘nggi fishing hujumlarining ayrimlari bevosita kompaniya rahbarlari va yuqori lavozimdagi boshqa shaxslarga qaratilgan.
Ijtimoiy tarmoqlar ham fishing bilan shug‘ullanuvchilar uchun katta qiziqish uyg‘otadi, chunki ular orqali foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlarini to‘plash mumkin. 2006-yilda kompyuter qurti aynan MySpace tarmog‘ida ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlarini o‘g‘irlashga mo‘ljallangan fishing saytlariga ko‘plab havolalarni joylashtirdi. 2008-yil may oyida shunga o‘xshash ilk qurt Rossiyaning mashhur VKontakte ijtimoiy tarmog‘ida ham tarqaldi. Mutaxassislar bahosiga ko‘ra, ijtimoiy tarmoqlardagi fishing hujumlarining 70 foizdan ortig‘i muvaffaqiyatli yakunlanadi.
Fishing tez sur’atda kengaymoqda, biroq yetkazilgan zarar haqidagi baholar bir-biridan keskin farq qiladi. Gartner kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2004-yilda fishing qurbonlari 2,4 milliard AQSh dollari, 2006-yilda 2,8 milliard dollar, 2007-yilda esa 3,2 milliard dollar yo‘qotgan. Faqat AQShning o‘zida 2004-yilda 3,5 million kishi fishing qurboniga aylangan, 2008-yilga kelib esa jabrlanganlar soni 5 millionga yetgan.
Fishing usullari
Ijtimoiy muhandislik
Inson har doim o‘zi uchun muhim bo‘lgan hodisalarga munosabat bildiradi. Shu sababli fishing bilan shug‘ullanuvchilar foydalanuvchini xavotirga solishga va uni zudlik bilan harakat qilishga undashga intiladi. Masalan, «bank hisobvarag‘ingizga kirishni tiklash uchun...» sarlavhali elektron xat odatda diqqatni tortadi va kishini qo‘shimcha ma’lumot olish uchun veb-havolaga o‘tishga undaydi.
Veb-havolalar

Fishing usullarining aksariyati soxta havolalarni haqiqiy tashkilotlarning sayti havolalari sifatida ko‘rsatishga asoslanadi. Firibgarlar ko‘pincha yozilishida xato bo‘lgan manzillar yoki subdomenlardan foydalanadi.
Masalan, https://www.yourbank.example.com/ manzili Yourbank bankining manziliga o‘xshaydi, ammo aslida u example.com saytining fishing uchun foydalaniladigan qismiga olib boradi. Yana bir keng tarqalgan hiyla — tashqi ko‘rinishi to‘g‘ri, ammo aslida fishing saytiga yo‘naltiradigan havolalardan foydalanish. Masalan, https://ru.wikipedia.org/wiki/Правда havolasi «Haqiqat» maqolasiga emas, «Yolg‘on» maqolasiga olib boradi.
Aldashning eski usullaridan biri havolada foydalanuvchi nomi va parolini ko‘rsatish uchun qo‘llanadigan «@» belgisidan foydalanishdir. Masalan, http://www.google.com@members.tripod.com/ havolasi www.google.com manziliga emas, members.tripod.com saytiga www.google.com foydalanuvchi nomi bilan olib boradi. Bu imkoniyat Internet Explorer brauzerida o‘chirib qo‘yilgan, Mozilla Firefox va Opera esa ogohlantirish chiqarib, saytga o‘tishni tasdiqlashni so‘raydi. Biroq bu HTMLdagi <a> tegi uchun href qiymatini havola matnidan farqli qilib belgilash imkoniyatini yo‘qqa chiqarmaydi.
Brauzerlarning xalqaro domen nomlarini qayta ishlashida yana bir muammo aniqlandi: ko‘rinishidan bir xil bo‘lgan rasmiy manzillar aslida firibgarlarning saytlariga olib borishi mumkin edi.
Filtrlarni chetlab o‘tish
Fishing bilan shug‘ullanuvchilar matn o‘rniga ko‘pincha rasmlardan foydalanadi, bu esa antifishing filtrlari uchun firibgarlik elektron xatlarini aniqlashni qiyinlashtiradi. Biroq mutaxassislar fishingning bunday turiga qarshi ham kurashishni o‘rgandi. Masalan, pochta dasturlari manzillar kitobchasida mavjud bo‘lmagan manzillardan kelgan rasmlarni avtomatik bloklashi mumkin. Bundan tashqari, rasmlarni qayta ishlash va ularni spam hamda fishingda foydalaniladigan bir turdagi tasvirlarning signaturalari bilan taqqoslash imkonini beradigan texnologiyalar paydo bo‘ldi.
Veb-saytlar
Firibgarlik jabrlanuvchi fishing saytiga kirganidan keyin ham tugamaydi. Ayrim firibgarlar JavaScript yordamida manzil satrini o‘zgartiradi. Buning uchun manzil satri ustiga soxta URL ko‘rsatilgan rasm joylashtiriladi yoki haqiqiy manzil satri yopilib, uning o‘rniga soxta URL ko‘rsatilgan yangi satr ochiladi.
Jinoyatchi haqiqiy saytdagi skriptlarning zaifliklaridan ham foydalanishi mumkin. Saytlararo skripting (cross-site scripting) deb ataladigan firibgarlikning bu turi ayniqsa xavflidir: foydalanuvchi rasmiy saytning haqiqiy sahifasida tizimga kiradi va undagi hamma narsa — veb-manzildan tortib sertifikatlargacha — haqiqiydek ko‘rinadi. Bunday fishingni maxsus ko‘nikmalarsiz aniqlash juda qiyin. Bu usul PayPal xizmatiga qarshi 2006-yilda qo‘llangan.
Antifishing skanerlarini chetlab o‘tish uchun firibgarlar Flash texnologiyasiga asoslangan veb-saytlardan foydalana boshladi. Tashqi ko‘rinishidan bunday sayt haqiqiysiga o‘xshaydi, ammo matn multimedia obyektlari ichida yashirilgan bo‘ladi.
Zararli telefon ilovalari
Fishing uchun smartfon ilovalaridan ham foydalaniladi. Ularning turlari:
- Ilova foydalanuvchidan bank kartasi ma’lumotlarini kiritishni so‘raydi, shundan so‘ng bu ma’lumotlar jinoyatchilar qo‘liga tushadi;
- Troyan-dastur telefon ma’lumotlariga kirish imkonini yaratadi; ayrim firibgarlar foydalanuvchini ilovani o‘rnatishga majbur qilish uchun unga qo‘ng‘iroq qilishi yoki o‘zini ish beruvchi sifatida tanishtirishi mumkin;
- Ilova ruxsat so‘raydi va pulli SMS xabarlar yuboradi yoki qo‘ng‘iroqlarni amalga oshiradi;
- Ilova qurilmaning joylashuvi, holati va fayllar saqlanadigan xotirasi haqida ma’lumot to‘playdi;
- Ilova telefonga oldindan o‘rnatilgan bo‘ladi, mustaqil ravishda yuklab olish ishlarini bajaradi va reklamalarni ko‘rsatadi.
Bundan tashqari, qonuniy bank ilovalari ham firibgarlar hujumiga nisbatan zaif bo‘lishi mumkin.
Yangi tahdidlar
Bugun fishing internetdagi firibgarlik doirasidan chiqmoqda, soxta veb-saytlar esa uning ko‘plab yo‘nalishlaridan faqat bittasiga aylandi. Go‘yoki bankdan yuborilgan xatlarda foydalanuvchiga hisobvarag‘i bilan bog‘liq muammoni hal qilish uchun ma’lum raqamga qo‘ng‘iroq qilish zarurligi aytilishi mumkin. Bunday usul vishing (ovozli fishing) deb ataladi. Ko‘rsatilgan raqamga qo‘ng‘iroq qilgan foydalanuvchi avtojavob beruvchining hisobvaraq raqami va PIN-kodini kiritish zarurligi haqidagi ko‘rsatmalarini eshitadi. Vishing bilan shug‘ullanuvchilar soxta telefon raqamlaridan foydalanib, jabrlanuvchilarga o‘zlari ham qo‘ng‘iroq qilishi va ularni rasmiy tashkilot vakillari bilan gaplashayotganiga ishontirishi mumkin. Jinoyatchilar ko‘pincha o‘zlarini bank xavfsizlik xizmati xodimlari deb tanishtirib, hisobvaraqdan noqonuniy pul yechishga urinish aniqlanganini aytadi. Oxir-oqibat jabrlanuvchidan hisob ma’lumotlarini oshkor qilish so‘raladi.
Yana bir tobora keng tarqalayotgan usul — SMS-fishing, ya’ni smishing (ingl. SMiShing — «SMS» va «fishing» so‘zlaridan) deb ham ataladi. Firibgarlar fishing saytiga havolasi bor xabarlarni tarqatadi. Jabrlanuvchi havolani ochib, shaxsiy ma’lumotlarini kiritganda, ularni xuddi shu tarzda jinoyatchilarga yetkazib beradi. Xabarda «yuzaga kelgan muammolar»ni hal qilish uchun ma’lum raqam orqali firibgarlarga qo‘ng‘iroq qilish kerakligi ham aytilishi mumkin.
Fishingga qarshi kurash
Fishingga qarshi kurashishning turli usullari mavjud. Ular orasida qonunchilik choralari va fishingdan himoya qilish uchun yaratilgan maxsus texnologiyalar bor.
Foydalanuvchilarni o‘qitish
Fishingga qarshi kurash usullaridan biri — odamlarga fishingni aniqlash va undan himoyalanishni o‘rgatishdir. Odamlar o‘z xatti-harakatini biroz o‘zgartirish orqali fishing xavfini kamaytirishi mumkin. Masalan, akkauntni «tasdiqlash» (yoki fishingga xos boshqa odatiy talab) so‘ralgan xatga javoban mutaxassislar xat yuborilgan deb ko‘rsatilgan kompaniya bilan bevosita bog‘lanib, xabarning haqiqiyligini tekshirishni maslahat beradi. Shuningdek, mutaxassislar shubhali xabardagi giperhavolalardan foydalanish o‘rniga tashkilotning veb-manzilini brauzerning manzil satriga mustaqil kiritishni tavsiya qiladi.
Tashkilotlardan keladigan deyarli barcha haqiqiy xabarlarda fishing bilan shug‘ullanuvchilarga ma’lum bo‘lmagan ayrim ma’lumotlar bo‘ladi. Ayrim tashkilotlar, masalan, PayPal, qabul qiluvchilarga doimo ismi bilan murojaat qiladi, «Hurmatli PayPal mijozi» kabi umumiy murojaatli xat esa fishingga urinish deb baholanishi mumkin. Banklar va kredit muassasalaridan kelgan xatlarda ko‘pincha hisobvaraq raqamining bir qismi ko‘rsatiladi. Biroq yaqinda o‘tkazilgan tadqiqotlar odamlar hisobvaraq raqamining boshidagi yoki oxiridagi raqamlar ko‘rsatilganini ajrata olmasligini aniqladi. Vaholanki, dastlabki raqamlar bir moliya muassasasining barcha mijozlarida bir xil bo‘lishi mumkin. Odamlarga aniq shaxsiy ma’lumotlar keltirilmagan har qanday xat shubhali ekanini tushuntirish mumkin. Ammo 2006-yil boshidagi fishing hujumlarida ham shunday shaxsiy ma’lumotlar mavjud bo‘lgan. Demak, bunday ma’lumotlarning borligi xabar xavfsizligini kafolatlamaydi. Boshqa tadqiqot natijalariga ko‘ra ham, xatdagi shaxsiy ma’lumotlar fishing hujumlarining muvaffaqiyat ko‘rsatkichini sezilarli o‘zgartirmaydi. Bu aksariyat odamlar bunday tafsilotlarga umuman e’tibor bermasligini ko‘rsatadi.
Fishingga qarshi ishchi guruh fikricha, odamlar firibgarlar foydalanadigan ijtimoiy muhandislik usullaridan tobora ko‘proq xabardor bo‘layotgani sababli fishingning odatiy usullari tez orada eskiradi. Mutaxassislar fikricha, kelajakda ko‘proq qo‘llanadigan ma’lumot o‘g‘irlash usullari quyidagilar bo‘ladi: farming va turli zararli dasturlar.
Texnik usullar
Fishing xavfi haqida ogohlantiruvchi brauzerlar
Fishingga qarshi kurashning yana bir yo‘li — fishing saytlarining ro‘yxatini tuzib, ochilayotgan saytlarni shu ro‘yxat bilan solishtirishdir. Bunday tizim Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Safari va Opera brauzerlarida mavjud. Firefox Google antifishing tizimidan foydalanadi. Opera esa PhishTank va GeoTrust qora ro‘yxatlaridan hamda GeoTrust istisnolar ro‘yxatidan foydalanadi. 2006-yildagi mustaqil tadqiqot natijalariga ko‘ra, Firefox fishing saytlarini aniqlashda Internet Explorer’dan samaraliroq deb topilgan.
2006-yilda maxsus DNS xizmatlaridan foydalanib, ma’lum fishing manzillarini filtrlash usuli paydo bo‘ldi. Bu usul istalgan brauzerda ishlaydi va reklamalarni bloklash uchun hosts faylidan foydalanishga o‘xshaydi.
Tizimga kirish jarayonini murakkablashtirish
Masalan, Bank of America sayti foydalanuvchilarga shaxsiy rasm tanlashni taklif etadi va parol kiritiladigan har bir shaklda ushbu tanlangan rasmni ko‘rsatadi. Bank mijozlariga parolni faqat o‘zlari tanlagan rasmni ko‘rgandagina kiritish tavsiya etiladi. Biroq yaqinda o‘tkazilgan tadqiqot ko‘pchilik foydalanuvchilar rasm bo‘lmasa ham parol kiritishdan to‘xtamasligini ko‘rsatdi.
Elektron xatlardagi fishingga qarshi kurash
Maxsus spam filtrlari foydalanuvchilarga yetib boradigan fishing xatlari sonini kamaytirishi mumkin. Bu usul fishing xatlarini tahlil qilishda mashinaviy o‘rganish va tabiiy tilni qayta ishlash texnologiyalariga asoslanadi.
Monitoring xizmatlari
Ayrim kompaniyalar banklar va fishing hujumlariga duch kelishi mumkin bo‘lgan boshqa tashkilotlarga tun-u kun nazorat qilish, tahlil etish va fishing saytlarini yopishga ko‘maklashish xizmatlarini taklif qiladi. Jismoniy shaxslar ham fishing holatlari haqida xabar berish orqali bunday guruhlarga (masalan, PhishTank) yordam berishi mumkin.
Huquqiy choralar
26-yanvar (2004-yil) kuni AQSh Federal savdo komissiyasi fishingda gumon qilingan shaxsga qarshi birinchi da’vo arizasini kiritdi. Javobgar — Kaliforniyalik o‘smir — AOL saytiga o‘xshash veb-sahifa yaratish va kredit karta ma’lumotlarini o‘g‘irlashda ayblangan edi. Boshqa mamlakatlar ham shu yo‘ldan borib, fishing bilan shug‘ullanuvchilarni izlash va hibsga olishni boshladi. Masalan, Braziliyada eng yirik fishing jinoiy guruhlaridan birining rahbari Valdir Paulo de Almeyda hibsga olindi. Bu guruh ikki yil ichida 18 milliondan 37 million AQSh dollarigacha pul o‘g‘irlagan edi. 2005-yil iyun oyida Buyuk Britaniya hukumati internet firibgarligida qatnashgan ikki kishini sud qildi. 2006-yilda Yaponiya politsiyasi fishing va 100 million iyena (870 000 AQSh dollari) o‘g‘irlashda gumon qilib sakkiz kishini qo‘lga oldi. Hibsga olishlar 2006-yilda ham davom etdi: FQB maxsus operatsiya davomida Yevropa va AQShda o‘n olti kishilik jinoiy guruhni qo‘lga oldi.
Amerika Qo‘shma Shtatlarida 1-mart (2005-yil) kuni senator Patrik Lixi o‘z tashabbusini Kongressga taqdim etdi: u Fishingga qarshi qonun loyihasini taklif qildi. Agar qonun loyihasi qabul qilinganida, soxta veb-saytlar yaratgan va soxta elektron xatlar tarqatgan jinoyatchilar 250 ming dollargacha jarimaga hamda besh yilgacha ozodlikdan mahrum etishga hukm qilinishi mumkin edi. Buyuk Britaniyada 2006-yilgi Firibgarlik to‘g‘risidagi qonun qabul qilindi. U firibgarlik uchun 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni nazarda tutadi, shuningdek, firibgarlik qilish maqsadida fishing vositalariga egalik qilish yoki ularni ishlab chiqishni taqiqlaydi.
Fishingga qarshi kurashda kompaniyalar ham qatnashmoqda. 31-mart (2005-yil) kuni Microsoft AQShning G‘arbiy okrugi federal sudiga 117 ta da’vo arizasi kiritdi. Ularda «Jon Dou» nomi bilan atalgan noma’lum shaxslar parollar va maxfiy ma’lumotlarni qo‘lga kiritishda ayblangan. 2005-yil mart oyida Microsoft va Avstraliya hukumati o‘rtasida huquqni muhofaza qilish organlari xodimlarini turli kiberjinoyatlar, jumladan fishingga qarshi kurashga o‘rgatish bo‘yicha hamkorlik boshlandi.
2007-yil yanvarda Jeffri Brett Gudin Kaliforniyada AOL nomidan America Online foydalanuvchilariga minglab elektron xatlar yuborib, mijozlarni o‘z maxfiy ma’lumotlarini oshkor qilishga ko‘ndirishda aybdor deb topildi. Unga 101 yilgacha qamoq jazosi tayinlanishi mumkin edi. Bunga qonunbuzarliklar, firibgarlik, kredit kartalaridan ruxsatsiz foydalanish hamda AOL savdo belgilaridan noqonuniy foydalanish kabi ayblovlar asos bo‘lgan. Biroq sud uni 70 oyga ozodlikdan mahrum qildi.
Xususan, Rossiya Federatsiyasida fishing bilan shug‘ullanuvchi guruhga qarshi birinchi yirik ish 2009-yil sentabrida boshlandi. Eng kamtar hisob-kitoblarga ko‘ra, firibgarlar qariyb 6 million rubl o‘g‘irlagan. Jinoyatchilar kompyuter ma’lumotlariga noqonuniy kirish va juda katta miqdordagi firibgarlikda ayblangan. Bungacha ham ayrim sud ishlari bo‘lgan: masalan, 2006-yilda sud AQSh brokerlik kompaniyalari hisobvaraqlaridan pul o‘g‘irlashda qatnashgan Yuriy Sergostyansni aybdor deb topgan. Firibgar 6 yillik shartli jazoga va kompaniyalarga yetkazilgan 3 million rubl zararni qoplashga hukm qilingan. Biroq Rossiyada bu sohadagi huquqiy kurash odatda uncha katta bo‘lmagan sud ishlari bilan cheklanadi va ular kamdan-kam hollarda jiddiy hukm bilan yakunlanadi.
Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Tergov qo‘mitasining kompyuter axboroti va yuqori texnologiyalar sohasidagi jinoyatlarni tergov qilish bo‘yicha yetakchi mutaxassisi, adliya podpolkovnigi Igor Yakovlevning fikricha, Rossiyada bunday jinoyatlarni tergov qilishdagi asosiy muammo ishni nafaqat sudga yetkazish, balki ayblov hukmi chiqarilishiga erishish uchun yetarli bilim va tajribaga ega mutaxassislarning yetishmasligidir. Axborot xavfsizligi markazi Rossiya Federal xavfsizlik xizmatining bo‘linmasi rahbari Sergey Mixaylovning qo‘shimcha qilishicha, «Rossiyada kiberjinoyatchilikka nisbatan eng yumshoq qonunchilik amal qiladi». Shuningdek, xorijdagi tuzilmalar bilan hamkorlik yetarlicha yo‘lga qo‘yilmagan, bu esa jinoyatchilarga qarshi muvofiqlashtirilgan kurashga to‘sqinlik qiladi.