MySQL ma’lumotlar bazasi

MySQL
Логотип программы MySQL
Скриншот программы MySQL
Turi relyatsion ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (MBBT), server dasturiy ta’minoti va ochiq kodli dasturiy ta’minot
Ishlab chiquvchilar MySQL AB, Oracle va Sun Microsystems
Dasturlash tillari C++ va C
Operatsion tizimlar Unix oilasiga mansub operatsion tizim, Windows, FreeBSD, Solaris, Linux va macOS
Chiqarilgan sana 8-yanvar 1998-yil
Apparat platformalari x86-64, IA-32, A64[Vikima’lumotlar] va SPARC
Eng so‘nggi versiya
Kod ombori github.com/mysql/mysql-s…
Litsenziya GNU GPL 2 va xususiy
Veb-sayt mysql.com (ingl.)
Логотип Викисклада Vikimedia Commons’dagi mediafayllar

MySQL (XFA: [maɪ ˌɛskjuːˈɛl]) — erkin relyatsion ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi. MySQL’ni ishlab chiqish va qo‘llab-quvvatlash bilan Oracle korporatsiyasi shug‘ullanadi. U savdo belgisiga bo‘lgan huquqlarni o‘z tarkibiga qo‘shib olgan Sun Microsystems kompaniyasi bilan birga qo‘lga kiritgan. Bu kompaniya avvalroq Shvetsiyaning MySQL AB kompaniyasini sotib olgan edi. Mahsulot ham GNU General Public License, ham o‘zining tijorat litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bundan tashqari, ishlab chiquvchilar litsenziya olgan foydalanuvchilarning buyurtmasiga ko‘ra yangi funksiyalar yaratadi. Aynan shunday buyurtma tufayli ilk versiyalardayoq quyidagi mexanizm paydo bo‘lgan: replikatsiya.

MySQL kichik va o‘rta ko‘lamli ilovalar uchun mo‘ljallangan yechimdir. U WAMP, AppServ, LAMP server to‘plamlari, shuningdek, Denver, XAMPP, VertrigoServ kabi ko‘chma server to‘plamlari tarkibiga kiradi. Odatda MySQL mahalliy yoki masofaviy mijozlar ulanadigan server sifatida ishlatiladi. Biroq distributiv tarkibida MySQL’ni mustaqil dasturlarga kiritish imkonini beradigan ichki server kutubxonasi ham mavjud.

MySQL MBBT’ning moslashuvchanligi ko‘plab jadval turlarini qo‘llab-quvvatlashi bilan ta’minlanadi. Foydalanuvchilar to‘liq matnli qidiruvni qo‘llab-quvvatlaydigan MyISAM turidagi jadvallarni ham, InnoDB jadvallarini ham tanlashi mumkin. Ikkinchisi alohida yozuvlar darajasidagi tranzaksiyalarni qo‘llab-quvvatlaydi. Bundan tashqari, MySQL MBBT yangi jadval turlarini yaratish tamoyillarini namoyish etuvchi maxsus EXAMPLE jadval turiga ega. Ochiq arxitekturasi va GPL litsenziyasi tufayli MySQL MBBT’da yangi jadval turlari muntazam paydo bo‘lmoqda.

26-fevral 2008-yilda Sun Microsystems kompaniyasi MySQL AB kompaniyasini 1 mlrd dollarga sotib oldi. 27-yanvar 2010-yilda esa Oracle kompaniyasi Sun Microsystems kompaniyasini 7,4 mlrd dollarga sotib olib, MySQL’ni o‘zining MBBT mahsulotlari qatoriga kiritdi.

MySQL ishlab chiquvchilari hamjamiyati dastur kodining turli tarmoqlangan nusxalarini (fork) yaratgan. Jumladan, Drizzle[ingl.], OurDelta, Percona Server va MariaDB. Ushbu tarmoqlangan nusxalarning barchasi Sun kompaniyasi Oracle tomonidan sotib olinishi vaqtidayoq mavjud edi.

MySQL’ning kelib chiqishi haqida

MySQL dastlab kompaniya o‘z ishlanmalarida mSQL tizimidan foydalanishga uringanida paydo bo‘lgan. Bunda jadvallar bilan ishlash uchun ISAM — quyi darajadagi yordamchi dasturlardan foydalanilgan. Natijada yangi SQL interfeysi yaratildi, ammo API interfeysi mSQL’dan meros bo‘lib qoldi. «MySQL» nomining kelib chiqishi aniq ma’lum emas. Ishlab chiquvchilar ikki taxminni keltiradi: birinchisiga ko‘ra, kompaniyaning deyarli barcha ishlanmalari «My…» prefiksi bilan boshlangan (ingliz tilidan — «mening…»), yoki tizim dasturchilaridan birining Myu ismli qizi (fin. My) sharafiga qo‘yilgan. Ushbu dasturchi — Mikael Videnius.

MySQL’ning delfin shaklidagi logotipi «Sakila» deb nomlanadi. Bu nom foydalanuvchilar taklif qilgan «delfin ismlari»ning katta ro‘yxatidan tanlab olingan. «Sakila» nomini taklif qilgan kishi — ochiq kod sohasidagi dasturchi Ambroz Tvebaze.

Litsenziyalash

MySQL ikki xil litsenziyalash modeliga ega. MySQL GPL litsenziyasi shartlari asosida tarqatilishi mumkin. Biroq GPL shartlariga ko‘ra, biror dastur MySQL kutubxonalaridan foydalansa (yoki boshqa GPL kodini o‘z ichiga olsa), u ham GPL litsenziyasi bilan tarqatilishi kerak. Bu o‘z dasturlarining dastlabki kodini ochishni istamaydigan ishlab chiquvchilarning rejalariga mos kelmasligi mumkin. Bunday holatlar uchun tijorat litsenziyasi ko‘zda tutilgan bo‘lib, u sifatli texnik xizmatni ham ta’minlaydi. Erkin dasturiy ta’minot uchun Oracle qoidadan alohida istisno taqdim etadi: bu MySQL’ni Oracle belgilagan ro‘yxatdagi litsenziyalardan biri asosida tarqatiladigan dasturiy ta’minot bilan birga ishlatish va tarqatishga ochiq ruxsat beradi.

Platformalar

MySQL ko‘plab platformalarga moslashtirilgan: AIX, BSDi, FreeBSD, HP-UX, Linux, macOS, NetBSD, OpenBSD, OS/2 Warp, SGI IRIX, Solaris, SunOS, SCO OpenServer, UnixWare, Tru64, Windows 95, Windows 98, Windows NT, Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003, WinCE, Windows Vista, Windows 7 va Windows 10. MySQL’ning OpenVMS uchun moslashtirilgan versiyasi ham mavjud. MBBT rasmiy saytida nafaqat dastlabki kodlarni, balki muayyan operatsion tizimlar uchun kompilyatsiya qilingan va optimallashtirilgan tayyor bajariladigan MBBT MySQL modullarini ham bepul yuklab olish mumkin.

Dasturlash tillari

MySQL’da API hamda quyidagi tillar uchun ulagichlar mavjud: Delphi, C, C++, Eyfel, Java, Lisp, Perl, PHP, Python, Ruby, Smalltalk, Komponentli Paskal, Tcl va Lua. Shuningdek, .NET platformasi tillari uchun kutubxonalar va ODBC bilan ishlashga mo‘ljallangan drayver — MyODBC.

MyODBC — MySQL’ga ODBC bilan mos keladigan ilovalarni ulash uchun mo‘ljallangan ODBC drayveridir (2.50). U 0-darajaga tegishli (1- va 2-darajalarning ayrim imkoniyatlari ham mavjud). MyODBC quyidagi tizimlarda ishlaydi: barcha Microsoft Windows tizimlari hamda aksariyat Unix platformalari.

Versiyalar tarixi

Versiya Umumiy foydalanishga chiqarilgan sana Eng so‘nggi kichik versiya So‘nggi chiqarilgan versiya Qo‘llab-quvvatlash tugashi
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 5.1 LTS 14 noyabr 2008-yil; 18 yil oldin (2008-11-14) 5.1.73 2013-12-03 2013-yil dekabr
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 5.5 LTS 3 dekabr 2010-yil; 15 yil oldin (2010-12-03) 5.5.62 2018-10-22 2018-yil dekabr
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 5.6 LTS 5 fevral 2013-yil; 13 yil oldin (2013-02-05) 5.6.51 2021-01-20 2021-yil fevral
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 5.7 LTS 21 oktabr 2015-yil; 11 yil oldin (2015-10-21) 5.7.44 2023-10-25 2023-yil oktabr
Oldingi, qo‘llab-quvvatlanadigan versiya: 8.0 LTS 19 aprel 2018-yil; 8 yil oldin (2018-04-19) 8.0.43 2025-07-22 2026-yil aprel
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 8.1 IR 18 iyul 2023-yil; 3 yil oldin (2023-07-18) 8.1.0 2023-07-18 2023-yil oktabr
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 8.2 IR 25 oktabr 2023-yil; 3 yil oldin (2023-10-25) 8.2.0 2023-10-25 2024-yil yanvar
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 8.3 IR 16 yanvar 2024-yil; 2 yil oldin (2024-01-16) 8.3.0 2024-01-16 2024-yil aprel
Joriy versiya: 8.4 LTS 30 aprel 2024-yil; 2 yil oldin (2024-04-30) 8.4.6 2025-07-22 2032-yil aprel
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 9.0 IR 1 iyul 2024-yil; 2 yil oldin (2024-07-01) 9.0.1 2024-07-23 2024-yil oktabr
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 9.1 IR 15 oktabr 2024-yil; 2 yil oldin (2024-10-15) 9.1.0 2024-10-15 2025-yil yanvar
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 9.2 IR 21 yanvar 2025-yil; 21 oy oldin (2025-01-21) 9.2.0 2025-01-21 2025-yil aprel
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi: 9.3 IR 15 aprel 2025-yil; 19 oy oldin (2025-04-15) 9.3.0 2025-04-15 2025-yil iyul
Sinov versiyasi: 9.4 IR 22 iyul 2025-yil; 15 oy oldin (2025-07-22) 9.4.0 2025-07-22 2025-yil oktabr
Shartli belgilar:
Eski versiya, qo‘llab-quvvatlanmaydi
Oldingi, qo‘llab-quvvatlanadigan versiya
Joriy versiya
Sinov versiyasi
Kelajakdagi versiya
LTS = Uzoq muddatli qo‘llab-quvvatlash (har ikki yilda)
IR = Innovatsion versiya (har uch oyda)
  • Windows tizimlari (Windows 95 va NT) uchun versiya 8-yanvar 1998-yilda chiqarilgan.
  • 3.23-versiya: beta-versiya 2000-yil iyunda, yakuniy versiya 2001-yil yanvarda chiqarilgan.
  • 4.0-versiya: beta 2002-yil avgustda, yakuniy versiya 2003-yil martda chiqarilgan.
  • 4.1-versiya: beta 2004-yil iyunda, yakuniy versiya 2004-yil oktabrda chiqarilgan.
  • 5.0-versiya: beta 2005-yil martda, yakuniy versiya 2005-yil oktabrda chiqarilgan.
  • 5.1-versiya: ishlab chiqish 2005-yil noyabrdan olib borilgan, yakuniy versiya 2008-yil noyabrda chiqarilgan.
  • 5.4-versiya: beta 2009-yil aprelda chiqqan, ammo yakuniy versiya chiqarilmagan.
  • 5.5-versiya: yakuniy versiya 2010-yil dekabrda chiqarilgan.
  • 5.6-versiya: ishlab chiqilmoqda (so‘nggi versiya — 5.6.50, 19.10.2020 sanasida chiqarilgan).
  • 5.7-versiya: ishlab chiqilmoqda (so‘nggi versiya — 5.7.32, 19.10.2020 sanasida chiqarilgan).

MySQL 4.0

4.0-versiya eskirgan bo‘lsa-da, u hanuz keng tarqalgan [manba 2689 kundan beri ko‘rsatilmagan]. Ushbu versiyaning asosiy imkoniyatlari:

  • deyarli to‘liq ANSI SQL-99 standarti va qo‘shimcha kengaytmalar;
  • turli platformalar bilan moslik;
  • mustaqil jadval turlari (MyISAM tezkor o‘qish uchun, InnoDB tranzaksiyalar va havolaviy yaxlitlik uchun);
  • tranzaksiyalar;
  • qo‘llab-quvvatlash — SSL;
  • so‘rovlarni keshda saqlash imkoniyati;
  • replikatsiya: bitta asosiy serverga bitta yordamchi server, shuningdek bitta asosiy serverga bir nechta yordamchi server ulash;
  • MyISAM jadval turi yordamida to‘liq matnli indekslash va qidiruv;
  • o‘rnatilgan ma’lumotlar bazasi kutubxonasi;
  • qo‘llab-quvvatlash: Yunikod (UTF-8);
  • jadvallar — InnoDB, ular quyidagi talablar to‘plamiga mos keladi: ACID;
  • MySQL’ni mustaqil ilovalarga kiritish imkonini beruvchi ichki server.

MySQL 4.1

Tavsiya davri: 2005-yil. Tavsiya etilgan MySQL 4.1 versiyasining chiqish sanasi — 27-oktabr 2004. Undagi yangiliklar:

  • ichma-ich so‘rovlar va hosila jadvallar;
  • yangi kodlash va saralash tizimi;
  • oldindan tayyorlangan so‘rovlarni qo‘llab-quvvatlaydigan, ularning samarali bajarilishini ta’minlaydigan tezkorroq va moslashuvchanroq mijoz-server protokoli;
  • quyidagi tizimlar uchun yangi o‘rnatish va sozlash dasturi: Microsoft Windows va Linux;
  • mijoz-server ulanishlarini OpenSSL orqali himoyalash;
  • boshqa dasturlarda ham foydalanish mumkin bo‘lgan yuqori darajada optimallashtirilgan kutubxona;
  • Yunikodni (UTF-8 va UCS2) to‘liq qo‘llab-quvvatlash;
  • geografik ma’lumotlarni saqlash uchun standart fazoviy ma’lumot turlari (GIS);
  • takomillashtirilgan to‘liq matnli qidiruv va yordam tizimi.

MySQL 5.0

MySQL 5.0 versiyasi 24-oktabr 2005-yilda chiqarilgan. Bu versiyada funksional imkoniyatlar sezilarli kengaytirilib, MySQL tijorat MBBT tizimlari bilan bir qatordan o‘rin oldi. Ilgari MySQL MBBT tizimi SQL standartini yetarli darajada qo‘llab-quvvatlamagani uchun tanqid qilingan bo‘lsa, mashhur ma’lumotlar bazasining beshinchi versiyasida SQL standarti deyarli to‘liq qo‘llab-quvvatlandi. MySQL 5.0’dagi yangiliklar:

MySQL 5.1

MySQL 5.1 versiyasi SQL:2003 standartiga yaqinlashishda davom etdi. MySQL 5.1’da quyidagi yangiliklar mavjud.

  • Bo‘limlarga ajratish (partitioning) — bitta katta jadvalni foydalanuvchi belgilagan funksiya asosida turli fayl tizimlarida joylashadigan bir nechta qismga bo‘lish imkoniyati. Muayyan sharoitlarda bu unumdorlikni sezilarli oshirishi va jadvallarni kengaytirishni osonlashtirishi mumkin.
  • SQL2003 standarti bilan yanada yaxshi moslikni ta’minlash uchun ayrim operatorlarning ishlash tartibi o‘zgartirildi.
  • Qatorlar asosidagi replikatsiya (ingl. row-based replication) qo‘llab-quvvatlandi. Bunda ikkilik jurnalga so‘rovning dastlabki (va ehtimol, sekin ishlaydigan) matni o‘rniga jadvalning haqiqatan o‘zgartirilgan qatorlari haqidagi ma’lumot yoziladi. Qatorlar asosidagi replikatsiyani faqat ma’lum turdagi SQL so‘rovlariga tatbiq etish mumkin; MySQL atamasi bilan bu aralash replikatsiya (ingl. mixed replication).
  • O‘rnatilgan rejalashtirgich davriy bajariladigan vazifalarni ishga tushiradi. Sintaksis jihatidan vazifa qo‘shish jadvalga trigger qo‘shishga, ish tamoyili jihatidan esa quyidagi vositaga o‘xshaydi: crontab.
  • Quyidagi formatni qayta ishlash uchun qo‘shimcha funksiyalar: XML, shuningdek, XPath’ni qo‘llab-quvvatlash.
  • Muammolarni aniqlash va unumdorlikni tahlil qilish uchun yangi vositalar qo‘shildi. Jurnal fayllari tarkibini boshqarish imkoniyatlari kengaytirildi: endi jurnallar general_log va slow_log jadvallarida ham saqlanishi mumkin. mysqlslap vositasi har bir so‘rovga javob berish vaqtini qayd etgan holda ma’lumotlar bazasini yuklama ostida sinovdan o‘tkazish imkonini beradi.
  • Yangilash jarayonini soddalashtirish uchun mysql_upgrade vositasi yaratildi. U mavjud barcha jadvallarning yangi versiyaga mosligini tekshiradi va zarur bo‘lsa, tegishli tuzatishlarni kiritadi.
  • MySQL Cluster endilikda MySQL 5.1 va NDBCLUSTER saqlash mexanizmiga asoslangan alohida mahsulot sifatida chiqariladi.
  • MySQL Cluster ishida sezilarli o‘zgarishlar amalga oshirildi, masalan, jadval ma’lumotlarini diskda saqlash imkoniyati paydo bo‘ldi.
  • MySQL 5.0’da bo‘lmagan ichki libmysqld kutubxonasidan yana foydalanila boshlandi.
  • API plaginlar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, serverni qayta ishga tushirmasdan funksiyalarni (masalan, to‘liq matnli qidiruvni) kengaytiruvchi tashqi modullarni yuklash imkonini beradi.
  • To‘liq matnli qidiruv tahlilchisi plagin (plug-in) ko‘rinishida joriy etildi.
  • Yangi Maria jadval turi (nosozliklarga chidamli klon — MyISAM).

Maria jadval turi

Maria (5.2.x versiyasidan boshlab Aria deb ataladi) — MyISAM saqlash mexanizmining kengaytirilgan shakli bo‘lib, unda nosozlikdan keyin ma’lumotlar yaxlitligini saqlash vositalari qo‘shilgan.

Maria’ning asosiy afzalliklari:

  • Tizim ishdan chiqqanda joriy amal natijalari bekor qilinadi yoki LOCK TABLES buyrug‘idan oldingi holat tiklanadi. Bu amallar jurnalini yuritish orqali amalga oshiriladi.
  • CREATE/DROP/RENAME/TRUNCATE buyruqlarini qo‘llab-quvvatlagan holda, amallar jurnalining istalgan nuqtasidagi holatni tiklash mumkin. Jurnalni davriy nusxalash orqali bosqichma-bosqich zaxira nusxalar yaratish uchun ham qo‘llanadi.
  • MyISAM’dagi barcha ustun formatlari qo‘llab-quvvatlanadi. Ustunlardagi ma’lumotlarni keshda saqlash imkonini beruvchi sahifali saqlash usulidan foydalanadigan yangi «rows-in-block» formati ham qo‘shilgan.
  • Kelajakda ikkita rejim joriy etilishi rejalashtirilgan: tranzaksiyali va muhim bo‘lmagan ma’lumotlar uchun tranzaksiya jurnaliga yozmaydigan rejim.
  • Ma’lumotlar sahifasining hajmi 8 KB (MyISAM’da 1 KB). Bu belgilangan uzunlikdagi maydonlar indekslari uchun yuqoriroq unumdorlik beradi, ammo uzunligi o‘zgaruvchan kalitlarni indekslashda sekinroq ishlaydi.

MySQL 5.5

MySQL 5.5 tarmog‘i chiqarilmagan MySQL 5.4 seriyasiga asoslangan bo‘lib, kengayuvchanlik va samaradorlikni oshirishga qaratilgan bir qancha muhim yaxshilanishlarni o‘z ichiga oladi:

  • InnoDB mexanizmidan standart holatda foydalanish.
  • Google kompaniyasining InnoDB uchun yaratgan tuzatmalariga asoslangan yarim sinxron (semi-synchronous) replikatsiya mexanizmini qo‘llab-quvvatlash.
  • Ma’lumotlarni bo‘limlarga ajratish funksiyalari takomillashtirildi. Katta jadvallarni fayl tizimlarida joylashgan bir nechta qismga ajratish (partitioning) sintaksisi kengaytirildi. RANGE, LIST amallari va «partition pruning» optimallashtirish usuli qo‘shildi.
  • Ichma-ich so‘rovlar va JOIN amallarini optimallashtirishning yangi mexanizmi.
  • Ichki bloklash tizimi qayta ishlab chiqildi.
  • Ko‘p yadroli protsessorlarda InnoDB ishini optimallashtirishga qaratilgan Google tuzatmalari kiritildi.

MySQL 6.0

MySQL 6.0 versiyasini ishlab chiqish alfa-sinov bosqichida to‘xtatildi. Dastlab 5.2-versiyani yaratish rejalashtirilgan, biroq ko‘p o‘tmay uning nomi 6.0 deb o‘zgartirilgan edi. Keyinchalik MySQL 6.0 haqidagi ma’lumot saytdan yo‘qoldi, ishlab chiquvchilar esa 5.5 va undan keyingi 5.6 versiyalariga e’tibor qaratdi.

6.0 versiyasining asosiy yangiliklaridan biri sifatida yangi Falcon jadval turini joriy etish rejalashtirilgan edi. U InnoDB mexanizmining ehtimoliy o‘rnini bosuvchi sifatida ishlab chiqilgan. Bu mexanizmga egalik qilgan Innobase kompaniyasini Oracle sotib olgan edi. 2010-yilda Sun Microsystems kompaniyasini ham shu Oracle sotib olgani sababli Falcon’ning kelajagi noaniq bo‘lib qoldi.

MySQL 5.7

MySQL’ning dastlabki 5.7.1 versiyasi 23-aprel 2013-yilda e’lon qilingan. MySQL 5.7.8 versiyasi Debian 8 va Ubuntu 15.04 uchun moslashtirilgan. So‘nggi versiya — 5.7.32, 19.10.2020 sanasida chiqarilgan.

MySQL 8.0

8.0.0 versiyasi 12.09.2016 sanasida chiqarilgan, ammo keng foydalanishga rasman yaroqli deb 8.0.11 versiyasi tan olingan; u 19.04.2018 sanasida chiqarilgan. So‘nggi versiya — 8.0.33 (18.04.2023 sanasida chiqarilgan).

MySQL 8.4

8.4.0 versiyasi 30.04.2024 sanasida chiqarilgan.

Texnik xususiyatlar

Jadvallarning maksimal hajmi

MySQL 3.22’da jadvalning maksimal hajmi 4 gigabaytgacha bo‘lgan, keyingi versiyalarda esa bunday cheklov yo‘q.

Jadval hajmi uning turiga bog‘liq. Umuman olganda, MyISAM jadval turining hajmi operatsion tizim fayl tizimida ruxsat etilgan eng katta fayl hajmi bilan cheklanadi. Masalan, NTFS tizimida bu hajm nazariy jihatdan 32 eksabaytgacha yetishi mumkin. InnoDB tizimida bitta jadval bir nechta faylda saqlanishi mumkin; ular yagona jadval makonini tashkil etadi. Bu makonning hajmi 64 terabaytgacha yetishi mumkin.

Biroq MyISAM’dan farqli ravishda, InnoDB tizimida bitta jadvalga qo‘shiladigan ustunlar soni ancha qat’iy cheklangan. Xotira sahifasining standart hajmi 16 kilobayt bo‘lib, uning 8123 bayti ma’lumotlar uchun ajratilgan. Dinamik maydonlarga ko‘rsatkich hajmi 20 baytni tashkil etadi. Shunday qilib, satrning dinamik formatidan foydalanilganda (ROW_FORMAT=DYNAMIC), bitta jadvalda quyidagi turdagi ustunlar jami ko‘pi bilan 409 ta bo‘lishi mumkin: blob yoki text.

Mahalliylashtirish

4.1 versiyasidan boshlab MBBT MySQL’da yangi kodlash va taqqoslash qoidalari tizimi joriy etilgan. Windows-1251 kodlashidan foydalanilganda, SQL buyruqlarini bajarishdan oldin ulanish kodlashini quyidagi operatorlar yordamida sozlash kerak:

  SET character_set_client='cp1251';
  SET character_set_results='cp1251'; 
  SET character_set_connection='cp1251';

Ushbu uchta operatorning ta’siri quyidagi bitta operator bilan bir xil:

  SET NAMES 'cp1251'

O‘zgaruvchi character_set_client mijozdan yuboriladigan ma’lumotlarning kodlashini belgilaydi, character_set_results mijozga yuboriladigan ma’lumotlarning kodlashini belgilaydi, character_set_connection esa so‘rov serverda bajarilishidan oldin mijozdan olingan ma’lumotlar qaysi kodlashga o‘tkazilishini belgilaydi.

Kodlash sifatida Yunikod UTF-8 ishlatilganda, bu operator quyidagicha bo‘ladi:

  SET NAMES 'utf8mb4'

Biroq ISO 8859-5 kodlashi qo‘llab-quvvatlanmaydi.

Yunikod bilan bog‘liq muammo

MySQL ko‘p baytli kodlashdagi satrlarga muntazam ifodalarni (REGEXP va RLIKE operatorlari), masalan, UTF-8 kodlashidagi satrlarga to‘g‘ri qo‘llay olmaydi. Bunday amallar uchun bir baytli kodlashlardan (kod sahifalaridan), masalan, ruscha Windows-1251 yoki KOI8-R kodlashlaridan foydalanish kerak.

Adabiyotlar

Havolalar